Adhyaya 215
Varaha PuranaAdhyaya 215122 Shlokas

Adhyaya 215: Description of the Māhātmya of Gokarṇeśvara and Jaleśvara (Śaileśvara) in the Śleṣmātaka Forest

Gokarṇeśvara–Jaleśvara-māhātmya-varṇanam

Sacred-Geography (Tīrtha-māhātmya) and Ritual-Manual (snāna–dāna–arcana prescriptions)

ក្នុងស៊ុមបង្រៀន វរាហ–ព្រឹថវី ជំពូកនេះពណ៌នាមហាត្ម្យៈទីរថៈរបស់ គោករណេស្វរ និង ជលេស្វរ (ឝៃលេស្វរ) នៅព្រៃ ឝ្លេෂ្មាតកៈ។ ឥន្ទ្រ (ឝក្រក) និងទេវតាស្វែងរក ឝង្គរ នៅគ្រប់លោក តែមិនឃើញ ទើបចូលទៅព្រៃ ឝ្លេષ្មាតកៈ; នៅទីនោះបានជួប អុមា ហើយឃើញរូបអស្ចារ្យដូចសត្វក្តាន់។ ពួកគេចាប់ស្នែង ហើយបែងចែករវាង ឥន្ទ្រ ព្រហ្មា និង វិષ્ણុ; សត្តានោះស្តីបន្ទោស ហើយបញ្ជាឲ្យស្ថាបនា/ប្រតិស្ឋា ស្នែង(ទាំងនោះ) ដើម្បីលោកានុគ្រោះ។ បន្ទាប់មក អត្ថបទគូសផែនទីភូមិសាស្ត្រពិសិដ្ឋជុំវិញទន្លេ វាគ្មតី រួមទាំងចំណុចសង្គម និងប្រភពទឹក ហើយកំណត់វិធីស្នាន បូជា បូជាប្រទីប ទិវាកម្មបិត្រ និងលក្ខខណ្ឌអាកប្បកិរិយា; គេថា ការអនុវត្តទាំងនេះលុបមលបាប បង្កើនសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម និងបង្ហាញការថែរក្សាផែនដីតាមរយៈការធ្វើធម្មយាត្រាដែលមានវិន័យ ទឹកស្អាត និងការពារព្រៃពិសិដ្ឋ។

Primary Speakers

VarāhaPṛthivīBrahmāIndra (Śakra)Viṣṇu (Keśava)Antarhita deity in mṛga-rūpa (Rudra/Śiva implied)Umā (Pārvatī)

Key Concepts

tīrtha-māhātmya and kṣetra-prabhāva (place-based sacrality)Śleṣmātaka-vana as sacred grove ecologyVāgmatī river purification and ritual bathing (snāna)liṅga-arcana, dīpa-dāna, abhiṣeka, jāgaramṛgaśṛṅga-udaka and named micro-tīrthaspāpa-kṣaya rhetoric linked to regulated conduct (śauca, satya, jitendriyatā)boundary-measure of kṣetra (yojana-pramāṇa) and directional markerslineage/polity restoration motifs (Sūryavaṃśī kṣatriyas; dharma-saṃsthāpana)

Shlokas in Adhyaya 215

Verse 1

अथ गोकरणेश्वरजलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्॥ ब्रह्मोवाच॥ ततः शक्रः सुरगणैः सह सर्वैः समेत्य च॥ बुद्धिं चकार गमने मार्गितुं यत्र शङ्करः॥

ឥឡូវនេះ ជាការពណ៌នាពីមហិមារបស់ គោកರ್ಣេឝ្វរ និង ជលេឝ្វរ។ ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក សក្រក (ព្រះឥន្ទ្រា) បានប្រមូលកងទេវតាទាំងអស់មកជាមួយគ្នា ហើយសម្រេចចិត្តចេញដំណើរ ដើម្បីស្វែងរកទីកន្លែងដែលព្រះសង្ករ (សិវៈ) ស្ថិតនៅ។

Verse 2

तत उत्थाय ते देवाः सर्व एव शिलोच्चयात्॥ विहायसा ययुः शीघ्रं तेनैव सह नन्दिना॥

បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងអស់នោះ បានក្រោកឡើងពីកំពូលភ្នំ ហើយធ្វើដំណើរយ៉ាងរហ័សតាមអាកាស ដោយមាននន្ទិនអង្គនោះទៅជាមួយ។

Verse 3

स्वर्लोकं ब्रह्मलोकं च नागलोकं च सर्वशः ॥ बभ्रमुस्त्रिदशाः सर्वे रुद्रान्वेषणतत्पराः ॥

ព្រះទេវតាទាំងអស់មានចិត្តមុតមាំស្វែងរកព្រះរុទ្រា បានដើរវង្វេងទៅគ្រប់ទីកន្លែង—ទាំងស្វರ್ಗលោក ព្រហ្មលោក និងនាគលោក។

Verse 4

खिन्नाः क्लिष्टाश्च सुभृशं न पुनस्तत्पदं विदुः ॥ चतुःसमुद्रपर्यन्तसप्तद्वीपवतीं महीम् ॥

ទោះជាអស់កម្លាំង និងទទួលទុក្ខលំបាកយ៉ាងខ្លាំង ក៏ពួកគេមិនទាន់ដឹងទីកន្លែងនោះឡើយ; ពួកគេស្វែងរកទូទាំងផែនដីដែលមានសមុទ្របួនជាព្រំដែន និងមានទ្វីបប្រាំពីរ។

Verse 5

सशैलकाननोपेतां मार्गयद्भिर्हि तं सुरम् ॥ कन्दरेषु महाद्रीणां तुङ्गेषु शिखरेषु च ॥

ក្នុងការស្វែងរកព្រះទេវតានោះ ពួកគេបានត្រាច់ចរទូទាំងផែនដីដែលពោរពេញដោយភ្នំ និងព្រៃ—ទាំងក្នុងរូងភ្នំធំៗ និងលើកំពូលខ្ពស់ៗ។

Verse 6

विततेषु निकुञ्जेषु विहारेषु च सर्वतः ॥ विचिन्वद्भिः क्षितिमिमां तृणं द्विविदलीकृतम् ॥

នៅក្នុងព្រៃសួនដ៏សន្ធឹង និងទីកន្លែងកម្សាន្តគ្រប់ទិសទាំងឡាយ ពេលពួកគេស្វែងរកលើផែនដីនេះ សូម្បីតែស្មៅក៏ត្រូវបែកជាពីរ—ដូចជាបានសិតស្វែងរកយ៉ាងលម្អិត។

Verse 7

न प्रवृत्तिः क्वचिदपि शम्भोरासाद्यते सुरैः ॥ यदा निर्विण्णमनसो मार्गमाणाः सुरास्तदा ॥

ព្រះទេវតាមិនបានឃើញសញ្ញាណណាមួយនៃព្រះសម្ភូ នៅទីណាទាំងអស់; ហើយនៅពេលព្រះទេវតានៅតែស្វែងរកដោយចិត្តសោកសៅអស់សង្ឃឹម នោះ—

Verse 8

न पश्यन्ति शिवं तत्र तदेषां भयमाविशत् ॥ भीतास्ते संविदं कृत्वा सञ्चिन्त्य गुरुलाघवम् ॥

នៅទីនោះ ពួកគេមិនបានឃើញព្រះសិវៈទេ ដូច្នេះ ភ័យក៏ចូលមកគ្របដណ្តប់ពួកគេ។ ដោយសារភ័យខ្លាច ពួកគេបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងគ្នា ហើយពិចារណាថ្លឹងថ្លែងអ្វីដែលធ្ងន់ និងអ្វីដែលស្រាល គឺគុណទោស។

Verse 9

सम्भूयान्योऽन्यममराः मामेव शरणं ययुः ॥ तमेकाग्रेण मनसा शङ्करं लोकशङ्करम् ॥

ពេលប្រមូលផ្តុំគ្នា ព្រះអមរាទាំងឡាយបានមកសុំជ្រកកោនតែខ្ញុំម្នាក់—ដោយចិត្តផ្តោតតែមួយ ដើម្បីស្វែងរកព្រះសង្ករៈ អ្នកអនុគ្រោះដល់លោកទាំងមូល។

Verse 10

सर्वं त्रैलोक्यमस्माभिर्विचितं वै निरन्तरम् । श्लेष्मातकवनोद्देशं स्थानं मुक्त्वा महीतले ॥

ពួកយើងបានស្វែងរកទូទាំងត្រៃលោកយ៉ាងមិនឈប់ឈរ; លើកលែងតែទីកន្លែងមួយលើផែនដី គឺតំបន់ព្រៃ Śleṣmātaka (ស្លេෂ្មាតក)។

Verse 11

आगच्छध्वं गमिष्यामस्तमुद्देशं सुरोत्तमाः ॥ इत्येवमुक्त्वा तैः सर्वैस्तामाशां प्रस्थिताः वयम् ॥

“ចូរមក ឱ ព្រះទេវតាអ្នកប្រសើរទាំងឡាយ យើងនឹងទៅកាន់តំបន់នោះ।” និយាយដូច្នេះហើយ យើងបានចេញដំណើរទៅទិសនោះជាមួយពួកគេទាំងអស់។

Verse 12

तत्क्षणादेव सम्प्राप्ता विमानैः शीघ्रयायिभिः ॥ श्लेष्मातकवनं पुण्यं सिद्धचारणसेवितम् ॥

នៅពេលនោះភ្លាមៗ យើងបានមកដល់ដោយវិមានដែលរត់លឿន—ដល់ព្រៃ Śleṣmātaka ដ៏បរិសុទ្ធ ដែលសិទ្ធៈ និងចារណៈមកសេវាបម្រើជាញឹកញាប់។

Verse 13

तस्मिन्सुरमणीयानि विविधानि शुचीनि च ॥ ध्यानस्थानानि रम्याणि बहूनि गुणवन्ति च

នៅទីនោះមានទីកន្លែងស្រស់ស្អាតយ៉ាងលើសលប់ ជាច្រើនប្រភេទ និងបរិសុទ្ធ; ហើយក៏មានទីសម្រាប់សមាធិដ៏រីករាយជាច្រើន ក្រាស់ក្រអូបដោយគុណលក្ខណៈល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 14

आश्रमारण्यभागेषु दरीणां विवरेषु च ॥ विभ्राजद्वनराजाकी नद्यश्च विमलोदकाः

នៅតាមតំបន់អាស្រាម និងព្រៃឈើ ហើយសូម្បីតែក្នុងចន្លោះប្រេះនៃរូងភ្នំ ក៏មានទន្លេភ្លឺរលោងហូរចេញ—នាំមកនូវទឹកថ្លា ស្អាត និងបរិសុទ្ធ។

Verse 15

सिंहशार्दूलमहिषगोलाङ्गूलर्क्षवानरैः ॥ नादितं गजयूथैश्च मृगयूथैश्च तद्वनम्

ព្រៃនោះក៏លាន់ឮដោយសត្វសិង្ហ ខ្លា ក្របី ស្វា ខ្លាឃ្មុំ និងវានរ; ហើយក៏ដោយហ្វូងដំរី និងហ្វូងក្តាន់ផងដែរ។

Verse 16

प्रमुखे वासवं कृत्वा विविशुस्ते सुरास्तदा ॥ विमुच्य रथयानानि पद्भिः सिद्धादिसङ्कटम्

បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងនោះបានចូលទៅ ដោយដាក់វាសវ (ឥន្ទ្រ) ជាមុខនាំ; បោះបង់រថយានទាំងឡាយ ហើយដើរជើងឆ្លងកាត់តំបន់ដែលកកស្ទះដោយសិទ្ធៈ និងសត្វទេវៈផ្សេងៗ។

Verse 17

कन्दरोदरकूटेषु तरूणां गहनेषु च ॥ सर्वदेवमयं रुद्रं मार्गमाणाः शनैः शनैः

នៅក្នុងរន្ធជ្រៅ និងកំពូលនៃរូងភ្នំ ហើយក្នុងព្រៃដើមឈើដ៏ក្រាស់ក្រអូប ពួកគេបានស្វែងរកយឺតៗ ជាជំហានៗ រកព្រះរុទ្រ—ព្រះអង្គដែលជាសភាពរួមនៃទេវតាទាំងអស់។

Verse 18

प्रविशन्तश्च ते देवा वनॊद्देशं क्वचिच्छुभे ॥ कदलीवनसञ्च्छन्ने फुल्लपादपशोभिते

ពេលព្រះទេវតាទាំងនោះដំណើរទៅមុខ ពួកគេបានចូលទៅកាន់តំបន់ព្រៃមង្គលមួយ—គ្របដណ្ដប់ដោយព្រៃចេក និងតុបតែងដោយដើមឈើផ្ការីកស្រស់ស្អាត។

Verse 19

मुक्ताचूर्णनिकाशाभिर्वालुकाभिस्ततस्ततः ॥ विक्रीडमानां ददृशुः कन्यां काश्चिन्मनोरमाम्

នៅទីនេះទីនោះ កណ្ដាលខ្សាច់ដែលដូចម្សៅមុត្ដា ពួកគេបានឃើញក្មេងស្រីព្រហ្មចារីម្នាក់ដ៏គួរឱ្យស្រឡាញ់ កំពុងលេងសប្បាយ។

Verse 20

तत्र ते विबुधा दृष्ट्वा सर्वे मां समचोदयन् ॥ आद्योऽहं सर्वदेवानां कथमेतद्भवेदिति

នៅទីនោះ ពេលឃើញនាង ពួកវិបុធទាំងអស់បានជំរុញឲ្យខ្ញុំបកស្រាយ ដោយនិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកដ៏មុខគេក្នុងចំណោមទេវទាំងអស់—ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះអាចកើតឡើង?»

Verse 21

मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय विज्ञाता सा मया तदा ॥ ध्रुवं शैलेन्द्रपुत्रीयमुमाविश्वेश्वरेश्वरि

ក្រោយពីខ្ញុំចូលសមាធិមួយភ្លែត ខ្ញុំបានស្គាល់នាងនៅពេលនោះ—ប្រាកដណាស់ នាងគឺ អុមា កូនស្រីនៃអម្ចាស់ភ្នំ មហាទេវីដែលមានអធិបតេយ្យភាព សូម្បីលើវិឝ្វេឝ្វរ ព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក។

Verse 22

ततस्तदुच्छशिखरमारुह्य विबुधेश्वराः ॥ अधो विलोक्य ते सर्वे ददृशुस्तं सुरोत्तमम्

បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ក្នុងចំណោមទេវតាទាំងឡាយបានឡើងទៅកាន់កំពូលដ៏ខ្ពស់នោះ; ពេលមើលចុះក្រោម ពួកគេទាំងអស់បានឃើញទេវតាដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទេវទាំងឡាយ។

Verse 23

मध्ये मृगसमूहस्य गोप्तारमिव संस्थितम् ॥ एकशृङ्गैकचरणं तप्तहाटकवर्चसम् ॥

នៅកណ្ដាលហ្វូងក្តាន់ វាឈរដូចជាអ្នកអភិរក្សរបស់ពួកវា។ មានស្នែងតែមួយ និងជើងតែមួយ កាយរលោងភ្លឺដូចអាវុធការពារធ្វើពីមាសក្តៅ។

Verse 24

चारुवक्त्राक्षिदशनं पृष्ठतः शुक्लबिन्दुभिः ॥ शुक्लेनोदरभागेन राजतैरुपशोभितम् ॥

មុខ ភ្នែក និងធ្មេញរបស់វាស្រស់ស្អាត។ ខ្នងមានចំណុចពណ៌ស ហើយផ្នែកពោះពណ៌សលាយប្រាក់ ត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 25

पीनोन्नतकटीस्कन्धं निमग्नांसशिरोधरम् ॥ बिम्बोष्ठं ताम्रजिह्वास्यं दंष्ट्राङ्कुरविराजितम् ॥

ចង្កេះ និងស្មារបស់វាពេញលេញ និងលើកខ្ពស់; ក និងក្បាលហាក់ដូចជាលាក់ចុះនៅចន្លោះស្មា។ បបូរមាត់ដូចផ្លែបិម્બា អណ្ដាតពណ៌ទង់ដែង ហើយភ្លឺរលោងដោយធ្មេញចង្អៀតដែលកំពុងលូត។

Verse 26

तं दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे शिखरात्प्रतिधाविताः ॥ सर्वोद्यामेन तरसा तं मृगेन्द्रजिघृक्षवः ॥

ពេលឃើញវា ព្រះទេវទាំងអស់រត់ចុះពីកំពូលភ្នំ។ ដោយប្រឹងប្រែងអស់កម្លាំង និងល្បឿនយ៉ាងខ្លាំង ពួកគេចង់ចាប់យកសត្វដ៏ជាម្ចាស់នៃម្រឹគនោះ។

Verse 27

शृङ्गाग्रं प्रथमं धृत्वा गृहीत्वा वज्रपाणिना ॥ मध्यं मया तस्य तदा गृहीतं प्रणतात्मना ॥

ដំបូង អ្នកកាន់វជ្រៈបានចាប់ចុងស្នែងរបស់វា។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំដោយចិត្តនម្រិតគោរព ក៏បានចាប់ផ្នែកកណ្ដាលរបស់វានៅពេលនោះ។

Verse 28

शक्रस्याग्रं स्थितं हस्ते मध्यं हस्ते मम स्थितम् ॥ विष्णोर्मूलं स्थितं हस्ते प्रविभक्तं त्रिधागतम् ॥

ចុងស្នែងស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់សក្រក; ផ្នែកកណ្ដាលស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ខ្ញុំ; ហើយគល់ស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ព្រះវិṣṇu—ដូច្នេះវាត្រូវបានបែងចែកជាបីផ្នែក។

Verse 29

शृङ्गस्यैव गृहीतस्य त्रिधास्माकं मृगाधिपः ॥ विषाणरहितस्तस्य प्रणष्टः पुनरत्र वै ॥

ពេលដែលយើងបានចាប់បានតែស្នែងប៉ុណ្ណោះ ហើយបែងចែកជាបីផ្នែក នោះព្រះអធិបតីនៃសត្វព្រៃ—ឥឡូវគ្មានស្នែង—ក៏បានអន្តរធានបាត់ពីទីនេះម្ដងទៀត។

Verse 30

अन्तर्हितोऽन्तरिक्षस्थः प्रोवाचास्मानुपालभन् ॥ भो भो देवा मया यूयं वच्यमानानवाप्स्यथ ॥

ដោយអន្តរធាន ហើយស្ថិតនៅក្នុងអាកាស វាបាននិយាយតបមកយើងដោយការទន្ទេញថា៖ «ហោ ហោ ព្រះទេវៈទាំងឡាយ—អ្វីដែលខ្ញុំប្រកាស អ្នកទាំងឡាយមិនអាចសម្រេចបានទេ (ក្នុងសភាពដូចនេះ)»។

Verse 31

सशरीरोऽहं युष्माभिर्वशाप्तः प्रगतस्त्वितः ॥ शृङ्गमात्रेण सन्तुष्टा भवन्तस्तेन वञ्चिताः ॥

«ខ្ញុំមានរាងកាយពេញលេញ បានរួចផុតពីអំណាចរបស់អ្នកទាំងឡាយ ហើយចាកចេញពីទីនេះ; អ្នកទាំងឡាយពេញចិត្តតែស្នែងប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះហើយត្រូវបានបោកបញ្ឆោត»។

Verse 32

यद्यहं सशरीरः स्यां गृहीत्वा स्थापितोऽभवम् ॥ तदा चतुष्पात्सकलो धर्मः स्यात्प्रतिपादितः ॥

«បើខ្ញុំមានរាងកាយពេញលេញ ត្រូវបានចាប់យក ហើយដាក់ស្ថាបនានៅទីតាំងរបស់វា នោះធម្មទាំងមូល—ដែលឈរលើជើងបួន—នឹងត្រូវបានបង្កើតឲ្យតាំងมั่นពេញលេញ»។

Verse 33

कामं शृङ्गाणि मेऽत्रैव श्लेष्मात्मकवनेऽमराः ॥ न्यायतः स्थापयिष्यध्वं लोकानुग्रहकाम्यया ॥

សូមឲ្យស្នែងរបស់ខ្ញុំនៅទីនេះឯង ក្នុងព្រៃស្លេṣមាត្មននេះ។ ឱ ពួកអមតៈទាំងឡាយ ចូរស្ថាបនាវាឲ្យត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធី ដោយបំណងអនុគ្រោះដល់លោក។

Verse 34

अत्रापि महती व्युष्टिर्भविष्यति न संशयः ॥ पुण्यक्षेत्रे सुमहति मत्प्रभावानुभाविते ॥

នៅទីនេះផងដែរ នឹងមានភាពរុងរឿងយ៉ាងធំ—មិនមានសង្ស័យឡើយ—ក្នុងក្សេត្របុណ្យដ៏អស្ចារ្យនេះ ដែលបានភ្លឺរលោងដោយបទពិសោធន៍នៃអานุភាពរបស់ខ្ញុំ។

Verse 35

यावन्ति भुवि तीर्थानि ह्यासमुद्रसरांसि च ॥ क्षेत्रेऽस्मिंस्तानि तीर्थानि चागमिष्यन्ति मत्कृते ॥

ទាំងអស់នៃទីរថៈដែលមានលើផែនដី ព្រមទាំងបឹង និងទឹកទាំងឡាយរហូតដល់សមុទ្រ—ទីរថៈទាំងនោះនឹងមកដល់ក្សេត្រនេះ ដោយហេតុរបស់ខ្ញុំ។

Verse 36

अहं पुनः शैलपतेः पादे हिमवतः शुभे ॥ नेपालाख्ये समुत्पत्स्ये स्वयमेव महीतलात् ॥

ហើយខ្ញុំម្តងទៀត នឹងលេចឡើងដោយខ្លួនឯងពីផ្ទៃផែនដី នៅជើងដ៏មង្គលនៃព្រះអម្ចាស់ភ្នំ ហិមវត ក្នុងទីកន្លែងដែលហៅថា នេបាល។

Verse 37

तत्र नागह्रदे घोरे स्थास्याम्यन्तर्जले ह्यहम् ॥ त्रिंशद्वर्षसहस्राणि सर्वभूतहिते रतः ॥

នៅទីនោះ ក្នុងបឹងនាគដ៏គួរភ័យ ខ្ញុំនឹងស្ថិតនៅក្នុងទឹកខាងក្នុងពិតប្រាកដ អស់រយៈពេលសាមសិបពាន់ឆ្នាំ ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមដើម្បីសុខុមាលភាពនៃសត្វទាំងអស់។

Verse 38

यदा वृष्णिकुलोत्पन्नः कृष्णचक्रेण पर्वतान् ॥ पाटयित्वेन्द्रवचनाद्दानवान्निहनिष्यति ॥

នៅពេលដែលអ្នកកើតក្នុងវង្សវ្រឹෂ្ណិ ប្រើចក្រ​របស់ព្រះក្រឹષ્ણ ដើម្បីបំបែកភ្នំទាំងឡាយ ហើយតាមព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះឥន្ទ្រ នឹងសម្លាប់ពួកដានវៈ។

Verse 39

तदा स देशो भविता सर्वम्लेच्छैरधिष्ठितः ॥ ततोऽन्ये सूर्यवंशीया क्षत्रियास्तान्निहत्य च ॥

បន្ទាប់មក ដែនដីនោះនឹងត្រូវពួកម្លេច្ឆៈកាន់កាប់ទាំងស្រុង; ហើយបន្ទាប់ទៀត ពួកក្សត្រីយៈវង្សសូរ្យវಂśa ផ្សេងៗ នឹងសម្លាប់ពួកគេ។

Verse 40

ततो जनपदस्तत्र भविष्यति महांस्तदा ॥ स्फीतो ब्राह्मणभूयिष्ठसर्ववर्णाश्रमैर्युतः ॥

បន្ទាប់មក នៅទីនោះនឹងកើតមានជនបទ (janapada) ដ៏ធំមួយ—សម្បូរបែប—មានព្រះព្រាហ្មណ៍ច្រើន និងបំពេញដោយវណ្ណៈ និងអាស្រមទាំងអស់។

Verse 41

वसिष्यन्ति च तं देशं ब्राह्मणैः संप्रवर्त्तितान् ॥ धर्मान्संस्थापयिष्यन्ति राज्यं प्राप्स्यन्ति शाश्वतम् ॥

ហើយពួកគេនឹងរស់នៅក្នុងដែនដីនោះ ដោយបានណែនាំតាមអធិការណ៍ និងចរិតដែលព្រះព្រាហ្មណ៍បានចាប់ផ្តើម; ពួកគេនឹងស្ថាបនាធម្មៈទាំងឡាយ ហើយនឹងទទួលបានរាជ្យដ៏យូរអង្វែង។

Verse 42

ततो लिङ्गार्च्चनं तत्र प्रतिष्ठास्यन्ति पार्थिवाः ॥ क्षत्रियाः सूर्यवंशीया शून्ये लप्स्यन्ति मां नृपाः ॥

បន្ទាប់មក នៅទីនោះ ព្រះមហាក្សត្រនឹងស្ថាបនាការបូជាលិង្គៈ។ ព្រះអធិរាជក្សត្រីយៈវង្សសូរ្យវಂśa—នៅពេលទីនោះទំនេរគ្មានមនុស្ស—នឹងទទួលបានខ្ញុំ (មានន័យថា សាន្និធ្យ/ព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ)។

Verse 43

सम्यक्प्रवृत्ता राजानो भविष्यन्त्यायतौ स्थिताः ॥ एवं सम्यक्स्थिते तस्मिन्देशे पौरजने तथा

នៅពេលព្រះមហាក្សត្រប្រព្រឹត្តដោយរបៀបរៀបរយ ហើយឈរមាំក្នុងធម្មាចរិយាដ៏ត្រឹមត្រូវ និងនៅពេលដែនដីនោះជាមួយប្រជាជនក្នុងទីក្រុងក៏តាំងមាំក្នុងលំដាប់ត្រឹមត្រូវដូចគ្នា—

Verse 44

तत्र मामर्च्छयिष्यंति सर्वभूतानि सर्वदा ॥ तत्राहं यैः सकृद्दृष्टो विधिवद्वंदितस्तु यैः

នៅទីនោះ សត្វលោកទាំងអស់នឹងគោរពបូជាខ្ញុំជានិច្ច។ ហើយនៅទីនោះ អ្នកណាដែលបានឃើញខ្ញុំសូម្បីតែម្តង និងអ្នកណាដែលបានវន្ទនាខ្ញុំតាមវិធីពិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ—

Verse 45

गत्वा शिवपुरं ते मां द्रक्ष्यंते दग्धकिल्बिषाः ॥ उत्तरेण तु गङ्गाया दक्षिणे चाश्विनीमुखात्

ក្រោយទៅដល់ «សិវបុរៈ» ពួកគេនឹងបានឃើញខ្ញុំ ដោយបាបកិលេសត្រូវបានដុតឲ្យអស់។ ទីនោះស្ថិតនៅខាងជើងទន្លេគង្គា និងខាងត្បូងអស្វិនី-មុខ—

Verse 46

भागीरथ्याः शतगुणं पवित्रं तज्जलं स्मृतम् ॥ तत्र स्नात्वा हरेर्लोकानुपस्पृश्य दिवसपतेः

ទឹកនោះត្រូវបានចងចាំថា បរិសុទ្ធជាងទឹកភាគីរថីដល់មួយរយដង។ អ្នកណាអុជទឹកស្នាននៅទីនោះ ហើយបំពេញពិធីប៉ះទឹកតាមវិធាន នឹងបានទៅដល់លោករបស់ហរិ និងលោករបស់ទិវសបតិ (ព្រះអាទិត្យ)—

Verse 47

मुक्त्वा देहं नरा यांति मम लोकं न संशयः ॥ अपि दुष्कृतकर्माणः क्षेत्रेऽस्मिन्निवसन्ति ये

ពេលលះបង់រាងកាយ មនុស្សនឹងទៅដល់លោករបស់ខ្ញុំ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ សូម្បីតែអ្នកដែលបានប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ ប្រសិនបើពួកគេស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ—

Verse 48

नियतं पुरुहूतस्य श्रिताः स्थाने वसन्ति ते ॥ देवदानवगन्धर्वाः सिद्धविद्याधरोरगाः

ពួកគេរស់នៅទីនោះ ដោយយកជាជម្រកក្នុងលំនៅដ្ឋានដែលបានបង្កើតឲ្យមាំមួនសម្រាប់ ពុរុហូត (ឥន្ទ្រ)។ ពួកទេវៈ ដានវៈ គន្ធព៌ សិទ្ធៈ វិទ្យាធរ និងនាគ—

Verse 49

मुनयोऽप्सरसो यक्षाः मोहिताः मम मायया ॥ तद्वै गुह्यं न जानंति यत्र सन्निहितो ह्यहम्

ពួកមុនី អប្សរា និងយក្ស—ដែលត្រូវមាយារបស់យើងបំភាន់—មិនដឹងអាថ៌កំបាំងនោះទេ៖ ទីកន្លែងដែលយើងស្ថិតនៅពិតប្រាកដ។

Verse 50

तपस्तपोधनानां च सिद्धक्षेत्रं हि तत्कृतम् ॥ प्रभासाच्च प्रयागाच्च नैमिषात्पुष्करादपि

សម្រាប់អ្នកបួស និងអ្នកមានទ្រព្យជាតបៈ ទីនេះត្រូវបានបង្កើតជាសិទ្ធក្សេត្រ (វាលបរិសុទ្ធដ៏សម្រេច) ពិតប្រាកដ។ លើសជាងប្រភាស ប្រយាគ នៃមិષ និងបុស្ករ—

Verse 51

कुरुक्षेत्रादपि बुधाः क्षेत्रमेतद्विशिष्यते ॥ श्वशुरो मे स्थितो यत्र हिमवान् भूधरेश्वरः

ឱ បណ្ឌិតទាំងឡាយ សូម្បីលើសកូរុក្សេត្រផង ក្សេត្រនេះក៏ត្រូវបានចាត់ថាពិសេសជាង។ ព្រោះនៅទីនោះមានហិមវាន ម្ចាស់ភ្នំទាំងឡាយ—ជាឪពុកក្មេករបស់យើង—ឈរនៅ។

Verse 52

प्रभवन्ति यतः सर्वा गङ्गाद्याः सरितां वराः ॥ तस्मिन्क्षेत्रवरे पुण्ये पुण्याः सर्वाः सरिद्वराः

ពីទីនោះទើបកើតមានទន្លេល្អឥតខ្ចោះទាំងអស់ ដោយចាប់ផ្តើមពីគង្គា។ ក្នុងក្សេត្រដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងបរិសុទ្ធនោះ ទន្លេល្អឥតខ្ចោះទាំងអស់សុទ្ធតែបរិសុទ្ធ។

Verse 53

सर्वे प्रस्रवणाः पुण्याः सर्वे पुण्याः शिलोच्चयाः ॥ आश्रमस्तत्र भविता सिद्धचारणसेवितः

នៅទីនោះ ប្រភពទឹកទាំងអស់មានបុណ្យ; កំពូលថ្ម និងជម្រាលថ្មទាំងអស់ក៏មានបុណ្យដែរ។ នៅទីនោះនឹងមានអាស្រមមួយ ដែលសិទ្ធៈ និងចារណៈមកបម្រើ និងមកស្នាក់នៅ។

Verse 54

शैलेश्वर इति ख्यातः शरीरं यत्र मे स्थितम् ॥ स्रवन्तीनां वरा पुण्या वाग्मती पर्वतोत्तमात्

ទីនោះគេហៅថា «សៃលេស្វរ» ជាទីដែលកាយរបស់ខ្ញុំត្រូវបានស្ថាបនា។ ក្នុងចំណោមទន្លេទាំងឡាយ ទន្លេវាគ្មតីដ៏ពិសុទ្ធ និងមានពរ ជាទន្លេឧត្តម ប្រែប្រួលហូរចេញពីភ្នំដ៏ប្រសើរ។

Verse 55

पानावगाहनात्तस्यास्तारयेत्सप्त वै कुलान् ॥ लोकपालस्तु चरति तीर्थख्यातिं च तत्स्वयम्

ដោយផឹកទឹករបស់នាង និងដោយចុះងូតជ្រមុជ (អវគាហន) ក្នុងទន្លេនោះ គេថាអាចសង្គ្រោះបានដល់៧វង្សកុល។ លោកបាល (Lokapāla) ខ្លួនឯងក៏ដើរចរនៅទីនោះ ហើយទីនោះក៏ល្បីជាទីរថៈ (tīrtha) ដោយខ្លួនឯង។

Verse 56

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति मृतास्ते त्वपुनर्भवाः ॥ स्नात्वा स्नात्वा तु ये तत्र नित्यमभ्यर्चयन्ति माम्

ដោយងូតទឹកនៅទីនោះ គេថាអ្នកស្លាប់នឹងទៅសួគ៌ ហើយមិនត្រឡប់មកកំណើតឡើងវិញទេ។ ហើយអ្នកណាដែលងូតនៅទីនោះម្តងហើយម្តងទៀត ហើយបូជាអធិស្ឋានខ្ញុំជានិច្ច—

Verse 57

उद्धराम्यहमेतान्वै प्रीतः संसारसागरात् ॥ यस्तस्य वारिणा पूर्णमेकं च घटमुद्धरेत्

ខ្ញុំដោយពេញព្រះហឫទ័យ នឹងលើកពួកគេឡើងពីមហាសមុទ្រនៃសំសារៈ (saṁsāra)។ អ្នកណាដែលដងឡើងសូម្បីតែម្ដងតែមួយក្រឡុក (ឃដ) ដែលពេញដោយទឹករបស់នាង—

Verse 58

स्नापनार्थे मम शुचिः श्रद्धधानोऽनसूयकः ॥ वेदवेदाङ्गविदुषा श्रोत्रियेण विशेषतः

ដើម្បីស្រង់ទឹកបូជាខ្ញុំ អ្នកប្រតិបត្តិគួរតែសុចរិត បរិសុទ្ធ មានសទ្ធា និងគ្មានចិត្តអាក្រក់។ ជាពិសេស គួរឲ្យស្រង់ដោយ «ស្រូត្រីយៈ» ដែលចេះវេទ និងវេទាង្គ។

Verse 59

आहृतस्याग्निहोत्रस्य यत्फलं तस्य तद्भवेत् ॥ तस्यास्तीरे जलोद्भेदं मन्मूलादभिनिःसृतम्

ផលណាដែលបានពីអគ្និហោត្រៈដែលបំពេញតាមវិធីព្រះវេដ ផលដូចគ្នានោះកើតឡើងពីកិច្ចនេះផងដែរ។ នៅលើច្រាំងរបស់វា មានទឹកផុសឡើង ចេញពីមូលដ្ឋាន/ឫសរបស់ខ្ញុំឯង។

Verse 60

मृगशृङ्गोदकं नाम नित्यं मुनिजनप्रियम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत उपस्पृश्य समाहितः

ទឹកនោះមាននាមថា «ម្រឹគស្រឹង្គោទក» ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ពួកមុនីជានិច្ច។ នៅទីនោះ បន្ទាប់ពីធ្វើអុបស្ព្រឹឝ្យៈ (ប៉ះទឹកដើម្បីបរិសុទ្ធ) ហើយ គួរធ្វើអភិសេកស្រង់ដោយចិត្តផ្តោត។

Verse 61

यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ तीर्थं पञ्चनदं प्राप्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्

បាបដែលបានប្រព្រឹត្តពេញមួយជីវិត នឹងរលាយបាត់នៅខណៈនោះឯង។ ពេលបានទៅដល់ទីរថៈឈ្មោះ «បញ្ចនទ» ដែលពោរពេញដោយបុណ្យ និងត្រូវបានបម្រើដោយព្រះឫសីប្រកបដោយព្រះព្រហ្ម—

Verse 62

अग्निष्टोमफलं तत्र स्नातमात्रः प्रपद्यते ॥ षष्टिं धेनुसहस्राणि यानि रक्षन्ति वाग्मतीम्

នៅទីនោះ គ្រាន់តែស្រង់ទឹកប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួលបានផលនៃយជ្ញ «អគ្និષ્ટោម»។ គោចំនួនហុកសិបពាន់—ដែលការពារទន្លេ «វាគ្មតី»—

Verse 63

न तां पापाः कृतघ्नो वा कदाचित्प्राप्नुयान्नरः॥ शुचयः श्रद्धधानाश्च सत्यसंधाश्च ये नराः॥

មនុស្សមានបាប ឬអ្នកមិនដឹងគុណ មិនគួរទទួលបានផលនោះឡើយ។ តែអ្នកដែលបរិសុទ្ធ មានសទ្ធា និងឈរជាប់ក្នុងសច្ចៈ ទើបសមគួរទទួលបាន។

Verse 64

वाग्मत्याः सलिले स्नात्वा ये मां पश्यन्ति संस्कृताः॥ तेषां शान्तिर्भवेन्नित्यं पुरुषाणां न संशयः॥

អ្នកណាដែលងូតទឹកក្នុងទឹកវាគ្មតី ហើយបានត្រៀមខ្លួនតាមសំស្ការ​ដោយត្រឹមត្រូវ រួចបានឃើញខ្ញុំ—អ្នកទាំងនោះទទួលបានសន្តិភាពជានិច្ច; គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Verse 65

मत्प्रभावात्तु स्नातस्य सर्वं नश्यति किल्बिषम्॥ ईतयः समुदीर्णाश्च प्रशमं यान्ति सर्वशः॥

ប៉ុន្តែដោយអานุភាពរបស់ខ្ញុំ អ្នកដែលបានងូតទឹក នឹងត្រូវបំផ្លាញបាបទាំងអស់ជាក់ជាមិនខាន; ហើយទុក្ខវេទនាដែលកើតឡើង នឹងស្ងប់ស្ងាត់ទាំងស្រុងគ្រប់ទិស។

Verse 66

तत्र तत्र फलं दद्याद्राजसूयाश्वमेधयोः॥ योजनाभ्यन्तरं क्षेत्रं समन्तात्सर्वतोदिशम्॥

នៅទីនោះ វាប្រទានផលនៃយជ្ញា រាជសូយ និង អស្វមេធ។ តំបន់បរិសុទ្ធនោះពង្រីកចេញមួយយោជន៍ជុំវិញគ្រប់ទិសទាំងអស់។

Verse 67

मूलक्षेत्रं तु विज्ञेयं रुद्रेणाधिष्ठितं स्वयम्॥ तत्र पूर्वोत्तरे पार्श्वे वासुकिर्नाम नागराट्॥

ចូរដឹងថា តំបន់បរិសុទ្ធដើម (មូលក្សេត្រ) នោះ មានព្រះរុទ្រាជាអធិបតីដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។ នៅទីនោះ ខាងជើង-កើត មានស្តេចនាគឈ្មោះ វាសុកី។

Verse 68

वृतो नागसहस्रैस्तु द्वारि तिष्ठति मे सदा॥ स विघ्नं कुरुते नृणां तत्क्षेत्रं विशतां सदा॥

ដោយបានព័ទ្ធជុំវិញដោយនាគរាប់ពាន់ គាត់ឈរនៅទ្វាររបស់ព្រះអង្គជានិច្ច។ គាត់បង្កឧបសគ្គជាប្រចាំដល់មនុស្សដែលព្យាយាមចូលទៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធនោះ។

Verse 69

प्रथमं स नमस्कार्यस्ततोऽहं तदनन्तरम्॥ अनेन विधिना पुंसामविघ्नं विशतां भवेत्॥

ដំបូងត្រូវគោរពសម្តែងនមស្ការ​ដល់គាត់សិន បន្ទាប់មកទើបគោរពដល់ព្រះអង្គ។ ដោយវិធីនេះ អ្នកដែលចូលទៅនឹងបានចូលដោយគ្មានឧបសគ្គ។

Verse 70

वन्दते परया भक्त्या यो मां तत्र नरः सदा॥ पृथिव्यां स भवेद्राजा सर्वलोकनमस्कृतः॥

បុរសណាដែលនៅទីនោះគោរពបូជាព្រះអង្គជានិច្ចដោយភក្តីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ បុរសនោះនឹងក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រលើផែនដី ហើយត្រូវបានមនុស្សទាំងអស់គោរព។

Verse 71

गन्धैर्माल्यैश्च मे मूर्त्तिमभ्यर्च्चयति यो नरः॥ उत्पत्स्यते स देवेṣu तुषितेषु न संशयः॥

អ្នកណាដែលបូជារូបមូរតិរបស់ព្រះអង្គដោយក្លិនក្រអូប និងកម្រងផ្កា អ្នកនោះនឹងកើតឡើងវិញក្នុងចំណោមទេវតាដែលពេញចិត្ត គឺនៅលោកទុសិត; គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Verse 72

गीतवादित्रनृत्यैस्तु स्तुतिभिर्जागरेण वा॥ ये मे कुर्वन्ति सेवां वै मत्संस्थास्ते भवन्ति हि॥

អ្នកដែលបម្រើព្រះអង្គដោយការច្រៀង តន្ត្រី ការរាំ ការសរសើរ ឬការយាមភ្ញាក់ (ជាគរ) ពិតប្រាកដថានឹងស្ថិតនៅក្នុងសានិទ្ធ្យរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 73

दध्ना क्षीरेण मधुना सर्पिषा सलिलेन वा ॥ स्नापनं ये प्रयच्छन्ति ते तरन्ति जरान्तकौ ॥

អ្នកណាដែលប្រគេនស្នាបនៈ (ការងូតទឹកពិធី) ដោយទឹកដោះគោជូរ ទឹកដោះគោ ទឹកឃ្មុំ ប៊ឺសុទ្ធ ឬសូម្បីតែទឹក គេថាអ្នកនោះឆ្លងផុតពីចាស់ជរា និងមរណភាព។

Verse 74

यः श्राद्धे भोजनं दद्याद्विप्रेभ्यः श्रद्धयान्वितः ॥ सोऽमृताशी भवेनूनं त्रिदिवे सुरपूजितः ॥

អ្នកណាដែលក្នុងពិធីស្រាទ្ធ ប្រគេនអាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយសទ្ធាដ៏ស្មោះត្រង់ អ្នកនោះពិតជាក្លាយជាអ្នកទទួលទានអម្រឹត និងត្រូវបានទេវតានៅស្ថានសួគ៌គោរពបូជា។

Verse 75

व्रतोपवासैर्होमैर्वा नैवेद्यैश्चारुभिस्तथा ॥ यजन्ते ब्राह्मणा ये मां परया श्रद्धयान्विताः ॥

ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលបូជាខ្ញុំដោយសទ្ធាខ្ពស់បំផុត តាមរយៈវ្រត និងឧបវាស តាមរយៈហោម (បូជាភ្លើង) ហើយដូចគ្នានេះដោយនៃវេទ្យ និងចារុ (អាហារបូជាដែលចម្អិន) គឺបំពេញការបូជាតាមវិន័យទាំងនេះ។

Verse 76

षष्टिवर्षसहस्राणि चोषित्वा दिवि ते ततः ॥ ऐश्वर्यं प्रतिपद्यन्ते मर्त्यलोके पुनः पुनः ॥

ក្រោយពីស្នាក់នៅស្ថានសួគ៌អស់៦ម៉ឺនឆ្នាំ បន្ទាប់មកពួកគេបានទទួលអៃស្វរយៈ និងសេចក្តីរុងរឿងនៅលោកមនុស្សម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 77

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रः स्त्री वापि सङ्गताः ॥ शैलेश्वरं तु तत्स्थानं भक्तितः समुपासते ॥

ព្រះព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រីយៈ វៃស្យៈ សូទ្រៈ និងស្ត្រីទាំងឡាយផង—មកប្រមូលផ្តុំគ្នា—បូជាដោយភក្តិចំពោះសៃលេស្វរ និងទីស្ថានបរិសុទ្ធនោះ។

Verse 78

मत्पार्षदास्ते जायन्ते सततं सहिताः सुरैः ॥ शैलेश्वरं परं गुह्यं गतिः शैलेश्वरः परा ॥ शैलेश्वरात्परं क्षेत्रं न क्वचिद्भुवि विद्यते ॥

ពួកគេកើតជាបារសទ (អ្នកបម្រើជិតស្និទ្ធ) របស់យើងជានិច្ច ដោយមានព្រះទេវតារួមដំណើរ។ សៃលេស្វរៈ ជាអាថ៌កំបាំងដ៏លើសលប់; សៃលេស្វរៈ ជាគតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ លើផែនដី មិនមានក្សេត្របរិសុទ្ធណាខ្ពស់ជាងសៃលេស្វរៈទេ។

Verse 79

ब्रह्महा गुरुहा गोग्नः स्पृष्टो वै सर्वपातकैः ॥ क्षेत्रमेतदनुप्राप्य निर्मलो जायते नरः ॥

សូម្បីតែអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ សម្លាប់គ្រូ សម្លាប់គោ ឬអ្នកដែលត្រូវមហាបាបទាំងឡាយប៉ះពាល់—ពេលមកដល់ក្សេត្រនេះ មនុស្សនោះក៏ក្លាយជាបរិសុទ្ធ។

Verse 80

विविधान्यत्र तीर्थानि सन्ति पुण्यानि देवताः ॥ येषान्तोयैर्नरः स्पृष्टः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

នៅទីនេះមានទីរថៈជាច្រើន និងមានព្រះទេវតាដែលជាបុណ្យមង្គល។ ដោយទឹករបស់ទីរថៈទាំងនោះ បុគ្គលណាដែលត្រូវប៉ះ (គឺងូតតាមពិធី) នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់។

Verse 81

तत्र स्नात्वा शुचिर्दान्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ विमुक्तः किल्बिषैः सर्वैः सर्वमेव फलं लभेत् ॥

ក្រោយងូតនៅទីនោះ បុគ្គលក្លាយជាស្អាត បង្ក្រាបខ្លួន មានសច្ចៈជាគោល និងឈ្នះអង្គឥន្ទ្រីយ៍—រួចផុតពីកិល្បិស (កំហុសមលិន) ទាំងអស់—នឹងទទួលបានផលពេញលេញ។

Verse 82

अनाशकं व्रजेद्यस्तु दक्षिणेन महात्मनः ॥ शैलेश्वरस्य पुरुषः स गच्छेत्परमां गतिम् ॥

ប៉ុន្តែបុរសណាដែលទៅកាន់ អនាសកៈ ដែលស្ថិតនៅខាងត្បូងនៃមហាត្មា សៃលេស្វរៈ បុរសនោះនឹងឈានដល់គតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។

Verse 83

भृगुप्रपतनं कृत्वा कामक्रोधविवर्जितः॥ विमानॆन दिवं गच्छेद्धृतः सोऽप्सरसाङ्गनैः॥

ក្រោយបានអនុវត្តពិធីសក្ការៈដែលហៅថា «ភ្រឹគុ-ប្របតន» ហើយបានលះបង់កាម និងកំហឹង អ្នកនោះឡើងទៅសួគ៌ដោយវីមានទិព្វ ដោយក្រុមអប្សរានាំដំណើរ។

Verse 84

भृगुमूले परं तीर्थं ब्रह्मणा निर्मितं स्वयम्॥ ब्रह्मोद्भेदेति विख्यातं तस्यापि शृणु यत्फलम्॥

នៅត្រង់ឫស/មូលដ្ឋានរបស់ភ្រឹគុ មានទីរថៈដ៏ប្រសើរបំផុត ដែលព្រះព្រហ្មបានបង្កើតដោយព្រះអង្គផ្ទាល់; វាល្បីថា «ព្រហ្មោទ្ភេទ»។ ចូរស្តាប់ផងនូវផលបុណ្យរបស់ទីរថៈនោះ។

Verse 85

संवत्सरं तु यस्तत्र स्नास्यंस्तु नियतेन्द्रियः॥ स ब्रह्मलोके विरजे गच्छेन्नास्त्यत्र संशयः॥

អ្នកណាម្នាក់ដែលសង្រ្គោះអារម្មណ៍ (អិន្ទ្រិយ) ហើយងូតទឹកនៅទីនោះពេញមួយឆ្នាំ គេនឹងទៅដល់ព្រហ្មលោកដ៏បរិសុទ្ធឥតមល—គ្មានសង្ស័យឡើយ។

Verse 86

तत्र गोरक्षकं नाम गोवृषः पदविक्षतम्॥ दृष्ट्वा च तानि हि पुमान् गोसहस्रफलं लभेत्॥

នៅទីនោះមានគោឈ្មោលមួយឈ្មោះ «គោរក្សក» ដែលស្នាមជើងក្រចករបស់វាបង្ហាញច្បាស់។ មនុស្សណាឃើញស្នាមទាំងនោះ នឹងបានបុណ្យស្មើនឹងការបរិច្ចាគគោមួយពាន់ក្បាល។

Verse 87

गौर्यास्तु शिखरं तत्र गच्छेत्सिद्धनिषेवितम्॥ यत्र सन्निहिता नित्यं पार्वती शिखरप्रिया॥

គួរតែទៅកាន់កំពូលភ្នំរបស់គោរី ដែលសិទ្ធៈទាំងឡាយមកសេវា; នៅទីនោះ ពារវតី ដែលស្រឡាញ់កំពូលភ្នំ ត្រូវបាននិយាយថាស្ថិតនៅជានិច្ច។

Verse 88

लोकमाता भगवती लोकरक्षार्थमुद्यता॥ तस्याः सालोक्यमायाति दृष्ट्वा स्पृष्ट्वाभिवाद्य च॥

ព្រះនាងភគវតី មាតានៃលោក មានព្រះហឫទ័យបម្រើការការពារលោក។ អ្នកណាឃើញ ប៉ះ និងថ្វាយបង្គំដោយគោរព នឹងបានសាលោក្យៈ គឺបានស្នាក់នៅក្នុងលោករបស់ព្រះនាង។

Verse 89

त्यजते पतितुं तस्या अधस्ताद्वाग्मतीतटे॥ उमालोकं व्रजेदाशु विमानॆन विहायसा॥

នៅខាងក្រោមព្រះនាង តាមច្រាំងទន្លេវាគ្មតី មនុស្សបោះបង់និន្នាការធ្លាក់ចុះទៅវិបត្តិ។ បន្ទាប់មក នឹងទៅដល់លោករបស់ព្រះអុមា ដោយរហ័ស តាមវីមានទេវតា ឆ្លងកាត់មេឃ។

Verse 90

तीर्थं पञ्चनदं प्राप्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्॥ अग्निहोत्रफलं तत्र स्नानमात्रेण लभ्यते॥

ពេលទៅដល់ទីរថៈឈ្មោះ បញ្ចនទៈ ដែលបរិសុទ្ធ និងត្រូវបានព្រះឥស្សីព្រហ្ម (ព្រហ្មឫសិ) មកសេវា នៅទីនោះ គ្រាន់តែអុជទឹកស្នានប៉ុណ្ណោះ ក៏ទទួលបានផលបុណ្យដូចអគ្និហោត្រ។

Verse 91

नकुलोहेन मतिमान्स्नापयेत्प्रयतात्मवान्॥ जातिस्मरः स तु भवेत्सिध्यते चास्य मानसम्॥

បុគ្គលមានប្រាជ្ញា និងមានវិន័យខ្លួន គួរអុជស្នានដោយទឹក ‘នកុលាហ’ ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ បន្ទាប់មក គាត់ក្លាយជា ជាតិស្មរៈ (ចងចាំជាតិមុន) ហើយបំណងក្នុងចិត្តរបស់គាត់ក៏សម្រេច។

Verse 92

तस्यैवोत्तरत्तस्तीर्थमपरं सिद्धसेवितम्॥ नाम्ना प्रान्तकपानीयं गुह्यं गुह्यकरक्षितम्॥

នៅខាងជើងពីទីនោះ មានទីរថៈមួយទៀត ដែលសិទ្ធៈទាំងឡាយមកសេវា។ មាននាមថា ‘ប្រាន្តក-បានីយៈ’ ជាទីសម្ងាត់ ហើយត្រូវបានគុហ្យកៈទាំងឡាយការពារ។

Verse 93

संवत्सरं यस्तु पूर्णं तत्र स्नायान्नरः सदा ॥ गुह्यकः स भवेदाशु रुद्रस्यानुचरः सुधीः ॥

បុរសណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះជានិច្ចរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ នឹងក្លាយជាគុហ្យកៈដោយឆាប់រហ័ស ហើយជាអ្នកមានប្រាជ្ញា ជាអ្នកតាមបម្រើក្នុងព្រះរុទ្រ។

Verse 94

देव्याः शिखरवासिन्या ज्ञेयं पूर्वोत्तरेण वै ॥ दक्षिणेन तु वाग्मत्याः प्रसृतं कन्दरॊदरात् ॥

នៅទិសឦសាន គួរតែស្គាល់ថាជាទីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះទេវីដែលស្នាក់នៅលើកំពូលភ្នំ; ហើយនៅទិសត្បូង ទន្លេវាគ្មតីហូរចេញពីខាងក្នុងរូងថ្មក្នុងល្អាង។

Verse 95

तीर्थं ब्रह्मोदयम् नाम पुण्यं पापप्रणाशनम् ॥ तत्र गत्वा जलं स्पृष्ट्वा स्नात्वा चाभ्युक्श्य मानवः ॥

មានទីរមណីយដ្ឋានបូជនីយៈមួយឈ្មោះ “ព្រហ្មោទយ” ជាទីបរិសុទ្ធ ជាមង្គល និងបំផ្លាញបាប។ មនុស្សទៅដល់ទីនោះ ប៉ះទឹក ងូតទឹក ហើយព្រួសទឹកលើខ្លួន—

Verse 96

मृत्युलोकं न पश्येत्स कृच्छ्रेषु च न सीदति ॥ गत्वा सुन्दरिकातीर्थं विधिना तीर्थमादिमम् ॥

—គេនឹងមិនឃើញលោកមរណៈទេ ហើយក៏មិនរលំក្នុងគ្រាលំបាកដែរ—ដោយបានទៅតាមវិធីបូជាដល់ សុន្ទរិកា-ទីរថៈ ដែលជាទីរថៈដើមបំផុត។

Verse 97

तत्र स्नात्वा भवेत् तोये रूपवानुत्तमद्युतिः ॥ त्रिसन्ध्यं तत्र गच्छेत् तु पूर्वेण विधिवन्नरः ॥

ពេលងូតទឹកនៅទីនោះ មនុស្សនឹងមានរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត និងមានពន្លឺរុងរឿងដ៏ប្រសើរ។ មនុស្សគួរទៅទីនោះនៅពេលសន្ធ្យាទាំងបី ហើយទៅតាមផ្លូវខាងកើតដោយគោរពតាមវិធាន។

Verse 98

तत्र सन्ध्यामुपास्याथ द्विजो मुच्येत किल्विषात् ॥ वाग्मत्या मणिवत्याश्च सम्भेदे पापनाशने ॥

នៅទីនោះ បន្ទាប់ពីធ្វើសន្ធ្យា-ឧបាសនា រួចហើយ ទ្វិជ (អ្នកកើតពីរដង) ត្រូវបានដោះលែងពីមលទោសនៃបាប។ នេះគឺនៅសង្គមបរិសុទ្ធ នៃទន្លេ វាគ្មតី និង មណិវតី ដែលបំផ្លាញអំពើអាក្រក់។

Verse 99

तारितं च कुलं तेन सर्वं भवति साधुना ॥ वर्णावरोऽपि यः कश्चित्स्नात्वा दद्यात्तिलोदकम् ॥

ដោយបុរសសាធុ (អ្នកមានធម៌) នោះ សាយសន្តានទាំងមូល ត្រូវបាននិយាយថា ត្រូវបាននាំឆ្លងទៅកាន់សុខសាន្ត។ សូម្បីតែអ្នកមានស្ថានៈទាប—អ្នកណាក៏ដោយ—ក្រោយងូតទឹក គួរថ្វាយទឹកលាយគ្រាប់ល្ង។

Verse 100

तर्पिताः पितरस्तेन भवेयुर्नात्र संशयः ॥ यत्र यत्र च वाग्मत्यां स्नाति वै मानवोत्तमः ॥

ដោយអំពើនោះ បិត្រ (បុព្វបុរស) ត្រូវបានបំពេញចិត្ត—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ហើយនៅទីណាៗ ដែលមនុស្សឧត្តមនោះ ងូតទឹកក្នុងទន្លេ វាគ្មតី,

Verse 101

तिर्यग्योनिं न गच्छेत् तु समृद्धे जायते कुले ॥ वाग्मतीमणिवत्योश्च सम्भेदश्चर्षिसेवितः ॥

គាត់មិនទៅកាន់យោនីតិរយក (កំណើតជាសត្វ) ទេ ប៉ុន្តែកើតក្នុងគ្រួសារសម្បូរបែប។ ហើយសង្គមនៃ វាគ្មតី និង មណិវតី គឺជាទីដែលឥសីទាំងឡាយមកសេវា។

Verse 102

धीमान्गच्छेत् तु विधिना कामक्रोधविवर्जितः ॥ गङ्गाद्वारे तु यत्प्रोक्तं स्नानपुण्यफलम् महत् ॥

បុគ្គលមានប្រាជ្ញា គួរទៅតាមវិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ ដោយបោះបង់កាម និងកំហឹង។ ចំណែកផលបុណ្យដ៏ធំធេងនៃការងូតទឹក ដែលបានប្រកាសនៅ កង្គាទ្វារ—

Verse 103

स्नानस्य तद्दशगुणं भवेदत्र न संशयः ॥ अत्र विद्याधराः सिद्धा गन्धर्वा मुनयः सुराः

នៅទីនេះ ផលនៃការងូតទឹកបរិសុទ្ធកើនឡើងដប់ដង—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ នៅទីនេះមាន វិទ្យាធរ សិទ្ធៈ គន្ធರ್ವ មុនី និងទេវតាទាំងឡាយ។

Verse 104

स्नानमेतदुपासन्ते यक्षाश्च भुजगैः सह ॥ स्वल्पमप्यत्र यत्किञ्चिद्द्विजेभ्यो दीयते धनम्

សូម្បីតែយក្សទាំងឡាយ ក៏គោរពបូជាការងូតទឹកនេះ ជាមួយនាគ (ភុជង្គ) ផងដែរ។ ហើយទ្រព្យណាមួយ—ទោះតិចតួចក៏ដោយ—ដែលបានប្រគេននៅទីនេះដល់ទ្វិជ (អ្នកកើតពីរដង) គឺគួរឲ្យសរសើរ។

Verse 105

तदक्षयं भवेद्दातुर्दानपुण्यफलं महत् ॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेन करणीयं च देवताः

ទាននោះក្លាយជាអក្សយ (មិនរលាយ) សម្រាប់អ្នកឲ្យ; ផលបុណ្យនៃការបរិច្ចាគមានមហិមា។ ដូច្នេះ ឱ ទេវតាទាំងឡាយ គួរធ្វើដោយការខិតខំគ្រប់យ៉ាង។

Verse 106

वरिष्ठं क्षेत्रमेतस्मान्नान्यदेव हि विद्यते ॥ तस्मिन् श्लेष्मातकवने पुण्ये त्रिदशसेविते

មិនមានក្សេត្រ (ដែនបរិសុទ្ធ) ណាដែលលើសលប់ជាងនេះទៀតឡើយ។ នៅក្នុងព្រៃបរិសុទ្ធឈ្មោះ ស្លេṣមាតក នោះ ដែលត្រូវបានត្រីទស (ទេវតាសាមសិប) មកបម្រើសេវា…

Verse 107

यत्र यत्र मया देवाश्चरता मृगरूपिणा ॥ आसितं स्वपितं यातं विहृतं वा समन्ततः

កន្លែងណាក៏ដោយដែលខ្ញុំ ឱ ទេវតាទាំងឡាយ ខណៈដើរលេងក្នុងរូបសត្វព្រៃ បានអង្គុយ បានដេក បានទៅ ឬបានកម្សាន្តលេងជុំវិញគ្រប់ទិស—

Verse 108

गोकर्णेश्वर इत्येतत्पृथिव्यां ख्यातिमेष्यति ॥ एवं सन्दिश्य विबुधान्देवदेवः सनातनः

“ទីនេះនឹងល្បីលើផែនដីក្នុងនាម ‘គោករណេស្វរ’ (Gokarṇeśvara)។” ព្រះទេវទេវៈដ៏អស់កាល បានបង្គាប់ណែនាំដល់ពួកទេវតា ដូច្នេះហើយ…

Verse 109

अदृश्य एव विबुधैः प्रययावुत्तरां दिशम्

ព្រះអង្គបានក្លាយជាមើលមិនឃើញចំពោះពួកទេវតា ហើយបានចេញដំណើរទៅទិសខាងជើង។

Verse 110

उपायमात्रं दृष्टं मे ध्यायंस्तद्वेषभूषणैः ॥ यथा यत्र च सोऽस्माभिर्द्रष्टव्यो वृषभध्वजः

ដោយសមាធិលើសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការរបស់ព្រះអង្គ ខ្ញុំបានឃើញតែ ‘ឧបាយ’ (វិធីការ) មួយប៉ុណ្ណោះ—ថាយើងត្រូវបានឃើញព្រះវೃಷភធ្វជ (ព្រះសិវៈ) ដោយរបៀបណា និងនៅទីណា។

Verse 111

स्तनकुण्डे उमायास्तु यः स्नायात्खलु मानवः ॥ स्कन्दलोकमवाप्नोति भूत्वा वैश्वानरद्युतिः

ពិតប្រាកដណាស់ មនុស្សណាដែលងូតទឹកនៅស្តនកុណ្ឌៈរបស់អុមា នោះនឹងបានទៅដល់លោកស្កន្ទៈ ហើយមានពន្លឺរលោងដូចវៃશ્વានរ (ភ្លើង)។

Verse 112

अहोरात्रं वसेद्यस्तु रुद्रजापो द्विजः शुचिः ॥ स भवेद्वेदविद्विद्वान्यज्वा पार्थिवपूजितः

ប៉ុន្តែ ទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) ដ៏បរិសុទ្ធណា ដែលស្នាក់នៅទីនោះពេញមួយថ្ងៃមួយយប់ ដោយប្រកបរុទ្រជាបៈ នោះនឹងក្លាយជាអ្នកដឹងវេដៈ ជាបណ្ឌិត ជាអ្នកធ្វើយជ្ញា និងត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រគោរពសក្ការៈ។

Verse 113

तत्र तत्राभवत्सर्वं पुण्यक्षेत्रं च सर्वशः ॥ शृङ्गमेतत्त्रिधाभूतं सम्यक्संश्रूयतां सुराः ॥

នៅទីនោះទីនេះគ្រប់ទិសទាំងអស់ តំបន់ទាំងមូលបានក្លាយជាក្សេត្របរិសុទ្ធបង្កើតបុណ្យ។ កំពូលភ្នំនេះបានបែកជាបីភាគ; ឱព្រះទេវទាំងឡាយ សូមស្តាប់ឲ្យត្រឹមត្រូវ។

Verse 114

गिरिनद्यास्तु पुलिने हंसकुन्देन्दुसन्निभे ॥ गन्धामोदेन पुष्पाणां वासितं मधुगन्धिमत् ॥

លើច្រាំងខ្សាច់នៃទន្លេភ្នំ—សដូចហង្ស ដូចផ្កាគុន្ទ និងដូចព្រះចន្ទ—ទីនោះត្រូវបានក្រអូបដោយខ្យល់ក្លិនផ្កា ឆ្ងាញ់ក្រអូបដូចទឹកឃ្មុំ។

Verse 115

जग्राह केशवश्चापि मूलं तस्य महात्मनः ॥ त्रिभिरेवं गृहीतं तु त्रिधा भूतमभज्यत ॥

ព្រះកេសវៈក៏បានកាន់យកឫសនៃមហាបុរសនោះដែរ។ ដូច្នេះ ពេលដែលបានកាន់យកជាបីរបៀប/បីភាគ វាក៏បែកចែកជាបីភាគ។

Verse 116

दीप्ततेजोमयशिराः शरीरं च चतुर्मुखम् ॥ शरीरेश इति ख्यातः सर्वत्र भुवनत्रये ॥

មានក្បាលភ្លឺរលោងដោយតេជៈដូចភ្លើង និងមានកាយជាចតុរមុខ។ ព្រះអង្គល្បីឈ្មោះថា ‘សារីរេស’ ទូទាំងត្រៃលោក។

Verse 117

क्षेत्रं हि मम तज्ज्ञेयं योजनानि चतुर्दश ॥ हिमाद्रेस्तुङ्गशिखरात्प्रोद्भूता वाग्मती नदी ॥

នោះគួរត្រូវបានដឹងថាជាក្សេត្ររបស់ខ្ញុំ មានវិសាលភាពដល់ដប់បួនយោជន៍។ ពីកំពូលខ្ពស់នៃហិមាល័យ ទន្លេវាគ្មតីបានកើតឡើង។

Verse 118

भागीरथी वेगवती कलुषं दहते नृणाम् ॥ कीर्तनादेव संशुद्धे दर्शनाद्भूतिमाप्स्यति ॥

ភាគីរថី ដែលហូរលឿន ដុតបំផ្លាញមលិនភាពរបស់មនុស្ស។ ដោយការសរសើរបូជាតែប៉ុណ្ណោះ ក៏បានសុទ្ធសាធ; ដោយបានឃើញនាង ក៏ទទួលបានសុខមង្គល និងសម្បត្តិរុងរឿង។

Verse 119

वाग्मत्यां ते नराः स्नान्ति लभन्ते चोत्तमां गतिम् ॥ आर्ता भीताश्च संतप्ता व्याधितोऽव्याधितोऽपि वा ॥

មនុស្សដែលងូតទឹកក្នុងទន្លេវាគ្មតី ទទួលបានគតិដ៏ប្រសើរបំផុត។ មិនថាជាអ្នកទុក្ខព្រួយ អ្នកភ័យខ្លាច អ្នករងទុក្ខ អ្នកឈឺ ឬសូម្បីតែមិនឈឺក៏ដោយ—ទាំងអស់ស្ថិតក្នុងព្រះគុណនេះ។

Verse 120

यस्तु दद्याद्प्रदीपं मे पर्वते श्रद्धयान्वितः ॥ सूर्यप्रभेषु देवेषु तस्योत्पत्तिर्विधीयते ॥

អ្នកណាម្នាក់ដែលមានសទ្ធា បូជាប្រទីបដល់ខ្ញុំនៅលើភ្នំ កំណើតឡើងវិញរបស់គាត់ ត្រូវបានកំណត់ឲ្យកើតក្នុងចំណោមទេវតាដែលភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ។

Verse 121

क्रोशं क्रोशं सुरै रूपं तच्च संहृत्य निर्मितम् ॥ तीर्थं क्रोशोदकं नाम पुण्यं मुनिजनप्रियम् ॥

រៀងរាល់ចម្ងាយមួយក្រូសាៗ ទេវតាបានបង្កើតរូបមួយ ហើយប្រមូលរួមឲ្យជារូបតែមួយ។ ដូច្នេះបានកើតមានទីរថៈឈ្មោះ ‘ក្រូសោទក’—មានបុណ្យធម៌ខ្ពស់ និងជាទីស្រឡាញ់របស់មុនីជន។

Verse 122

वाग्मत्याः सलिले स्नात्वा ये मां पश्यन्ति संस्कृताः ॥ वाग्मती सरितां श्रेष्ठा यत्र यत्रावगाह्यते ॥

ក្រោយពីងូតទឹកក្នុងទឹកវាគ្មតី អ្នកដែលបន្ទាប់មកបានឃើញខ្ញុំ នឹងក្លាយជាអ្នកសុចរិត និងសុទ្ធសាធ។ វាគ្មតីជាទន្លេល្អបំផុតក្នុងចំណោមទន្លេទាំងឡាយ នៅទីណាដែលគេចុះងូតក្នុងនាង។

Frequently Asked Questions

The text frames ethical efficacy through disciplined interaction with place: purity (śauca), truthfulness (satya), restraint (jitendriyatā), and respectful sequencing of rites (e.g., honoring the guardian Vāsuki before entering) are presented as conditions under which pilgrimage, bathing, and offerings become socially stabilizing and morally reparative (pāpa-kṣaya).

No explicit lunar tithi, nakṣatra, or seasonal calendrics are specified. The text instead uses duration markers (e.g., ahorātra-vāsa for a dvija performing rudra-japa; multi-thousand-year divine durations in the prophecy section) and repeated practice formulas (“snātvā snātvā”) rather than festival dating.

Environmental stewardship appears indirectly through sacralized hydrology and grove-protection logic: the Vāgmatī and associated springs/confluences are treated as purifying systems requiring orderly access, clean bathing, and regulated offerings; the Śleṣmātaka-vana is depicted as a protected sacred habitat whose sanctity expands wherever the deity ‘moved, rested, or played,’ effectively turning landscape care into a dharma practice.

The chapter references major deities as narrative agents (Indra, Brahmā, Viṣṇu, Umā) and invokes Bhṛgu (via Bhṛgu-prapatana). It also contains a polity-and-lineage motif: Sūryavaṃśī kṣatriyas are said to later restore order after a period of mleccha control, establish dharma, and institute liṅga worship in the region.