Adhyaya 209: Description of the Greatness of the Pativratā (Marital Fidelity and Ethical Devotion)

Verse 1

अथ पतिव्रतामाहात्म्यवर्णनम् ॥ नारद उवाच ॥ कर्मणा केन राजेन्द्र तपसा वा तपोधनाः ॥ उत्तमां च गतिं यान्ति कृष्णवासः प्रशंस मे ॥

បន្ទាប់មក ចាប់ផ្តើមការពិពណ៌នាអំពីមហិមារបស់បតិវ្រតា (ភរិយាដែលស្មោះត្រង់ចំពោះធម៌នៃស្វាមី)។ នារ៉ដៈមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រះរាជាធិបតី! ដោយកម្មអ្វី ឬដោយតបៈអ្វី ទបោធនៈទាំងឡាយ ទើបឈានដល់គតិដ៏ឧត្តម? ឱ ក្រឹṣṇវាស សូមពន្យល់ និងសរសើរឲ្យខ្ញុំ»។

Verse 2

एवमुक्तस्तु धर्मात्मा नारदेनाब्रवीत्तदा ॥ यम उवाच ॥ न तस्य नियमो विप्र तपो नैव च सुव्रत ॥

ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នេះ អ្នកមានធម៌បានឆ្លើយតបនារ៉ដៈនៅពេលនោះ។ យមមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍! សម្រាប់ការសម្រេចនោះ មិនមាននិយម (វិន័យពិសេស) ទេ ហើយក៏មិនមានតបៈដែរ ឱ អ្នកមានវ្រតល្អ»។

Verse 3

उपवासो न दानं वा न देवो वा महामुने ॥ यादृशी तु भवेद्विप्र शृणु तत्त्वं समासतः ॥

ឱ មហាមុនី! មិនមែនការតមអាហារ មិនមែនទាន និងមិនមែនសូម្បីតែការបូជាទេវតាទេដែលជាចម្បង។ ឱ ព្រាហ្មណ៍! សូមស្តាប់ដោយសង្ខេបអំពីតត្ត្វៈថា អាកប្បកិរិយាបែបណាដែលគួរតែមាន។

Verse 4

प्रसुप्ते या प्रस्वपिति जागर्ति विबुधे स्वयम् ॥ भुङ्क्ते तु भोजिते विप्र सा मृत्युम् जयति ध्रुवम् ॥

នាងដែលដេកនៅពេល(ស្វាមី)ដេកហើយ ដែលភ្ញាក់នៅពេលគាត់ភ្ញាក់ដោយខ្លួនឯង ហើយដែលបរិភោគក្រោយពេលបានបម្រើអាហារឲ្យគាត់—ឱ ព្រាហ្មណ៍—នាងនោះពិតជាឈ្នះមរណភាព។

Verse 5

मौने मौना भवेद्या तु स्थिते तिष्ठति या स्वयम् ॥ सा मृत्युम् जायते विप्र नान्यत्पश्यामि किञ्चन ॥

នាងដែលស្ងៀមនៅពេល(គាត់)ស្ងៀម ហើយឈរនៅពេលគាត់ឈរ—ឱ ព្រាហ្មណ៍—នាងនោះឈ្នះមរណភាព; ខ្ញុំមិនឃើញអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។

Verse 6

एकदृष्टिरेकमना भर्त्तुर्वचनकारिणी ॥ तस्या बिभीमहे सर्वे ये तथान्ये तपोधन ॥

មានទស្សនៈតែមួយ មានចិត្តតែមួយ ហើយអនុវត្តតាមព្រះបន្ទូលស្វាមី—ឱ មុនីអ្នកសម្បូរតបៈ—ចំពោះនារីបែបនោះ យើងទាំងអស់គ្នាគោរពដោយភាពកោតខ្លាច; អ្នកតបស្យាផ្សេងៗក៏ដូចគ្នា។

Verse 7

देवानामपि सा साध्वी पूज्या परमशोभना ॥ भर्त्रा चाभिहिता यापि न प्रत्याख्यायिनी भवेत् ॥

នារីសាធ្វីនោះគួរឲ្យគោរពបូជាសូម្បីក្នុងចំណោមទេវតា មានពន្លឺរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង; ហើយទោះស្វាមីហៅឬនិយាយទៅកាន់នាងក៏ដោយ នាងមិនគួរបដិសេធពាក្យរបស់គាត់ឡើយ។

Verse 8

वर्त्तमानापि विप्रेन्द्र प्रत्याख्यातापि वा सदा ॥ न दैवतं सम्प्रयाति पत्युर्न्यं कदाचन ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ទោះនាងរស់នៅឆ្ងាយពីស្វាមី ឬត្រូវបានបដិសេធជានិច្ច ក៏នាងមិនដែលនៅពេលណាមួយ ប្រែទៅកាន់ទេវតាផ្សេងក្រៅពីស្វាមីរបស់នាងឡើយ។

Verse 9

सा न मृत्युमुखं याति एवं या स्त्री पतिव्रता ॥ एवं या तु भवेद्नित्यं भर्त्तुः प्रियहिते रता ॥

ស្ត្រីបែបនេះ មិនទៅដល់ ‘មាត់នៃមរណៈ’ ឡើយ—នេះជាលក្ខណៈរបស់ស្ត្រីដែលស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី។ ដូចគ្នានេះដែរ នាងដែលតែងរវល់ក្នុងអ្វីដែលស្វាមីស្រឡាញ់ និងមានប្រយោជន៍ដល់ស្វាមី ក៏ត្រូវបានហៅថាបែបនេះ។

Verse 10

एष माता पिता बन्धुरेष मे दैवतं परम् ॥ एवं शुश्रूषते या तु सा मां विजयते सदा ॥

‘គាត់ជាម្តាយ ជាឪពុក និងជាញាតិរបស់ខ្ញុំ; គាត់ជាទេវតាខ្ពស់បំផុត ជាទីពឹងរបស់ខ្ញុំ।’ ស្ត្រីដែលបម្រើស្វាមីដោយរបៀបនេះ នាងតែងឈ្នះ/លើសខ្ញុំជានិច្ច (មានន័យថា ត្រូវបានប្រកាសថាល្អឥតខ្ចោះតាមមាត្រដ្ឋាននេះ)។

Verse 11

पतिव्रता तु या साध्वी तस्यां चाहं कृताञ्जलिः ॥ भर्तारमनुध्यायन्ती भर्तारमनुगच्छती ॥

ប៉ុន្តែស្ត្រីសុចរិតដែលជាបតិវ្រតា ចំពោះនាង ខ្ញុំក៏សូមគោរពដោយប្រណមដៃ។ ដោយសមាធិគិតដល់ស្វាមី នាងដើរតាមស្វាមី។

Verse 12

भर्तारमनुशोचन्ती मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ गीतवादित्रनृत्यानि प्रेक्षणीयान्यनेकशः ॥

ដោយសោកស្តាយ (ឬប្រាថ្នាខ្លាំង) ចំពោះស្វាមី នាងមិនឃើញ ‘ទ្វារនៃមរណៈ’ ឡើយ។ បទចម្រៀង ឧបករណ៍តន្ត្រី និងរបាំ—ទស្សនីយភាពជាច្រើនប្រភេទ—

Verse 13

न शृणोति न पश्येद्या मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ स्नान्ती च तिष्ठती वापि कुर्वन्ती वा प्रसाधनम् ॥

នារីដែលមិនស្តាប់ និងមិនមើលការកម្សាន្តបែបនោះ នាងមិនឃើញ “ទ្វារនៃមរណៈ” ទេ។ ទោះកំពុងងូតទឹក ឈរ ឬកំពុងតុបតែងខ្លួនក៏ដោយ—

Verse 14

नान्यं या मनसा पश्येन्मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ देवतार्चयन्तं वा भुज्यमानमपि द्विज ॥

នារីដែលក្នុងចិត្តមិនបែរទៅរកបុរសដទៃ នាងមិនឃើញ “ទ្វារនៃមរណៈ” ទេ។ ទោះស្វាមីកំពុងបូជាទេវតា ឬកំពុងបរិភោគអាហារ ក៏ដោយ ឱ ទ្វិជ—

Verse 15

पतिं न त्यजते चित्तान्मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ भानौ चानुदिते वापि उत्थाय च तपोधन ॥

នារីដែលមិនបោះបង់ស្វាមីក្នុងចិត្ត នាងមិនឃើញ “ទ្វារនៃមរណៈ” ទេ។ ហើយទោះព្រះអាទិត្យមិនទាន់រះ ក៏ដោយ ក្រោយពីភ្ញាក់ឡើង ឱ អ្នកមានទ្រព្យតបៈ—

Verse 16

गृहं मार्जयते नित्यं मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ चक्षुर्देहश्च भावश्च यस्या नित्यं सुसंवृतम् ॥

នារីដែលសម្អាតផ្ទះជានិច្ច នាងមិនឃើញ “ទ្វារនៃមរណៈ” ទេ។ ភ្នែក កាយ និងអាកប្បកិរិយារបស់នាង—សុទ្ធតែត្រូវបានសង្រួម និងការពារយ៉ាងល្អជានិច្ច។

Verse 17

शौचाचारसमायुक्ता सापि मृत्युम् न पश्यति ॥ भर्तुर्मुखं प्रपश्येद्या भर्त्तुश्चित्तानुसारिणी ॥

នារីដែលប្រកបដោយភាពបរិសុទ្ធ និងអាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវ នាងក៏មិនឃើញមរណៈដែរ។ នារីដែលមើលមុខស្វាមី និងដើរតាមចិត្តបំណងរបស់ស្វាមី—

Verse 18

वर्तते च हिते भर्त्तुर्मृत्युद्वारं न पश्यति ॥ एवं कीर्त्तिमतां लोके दृश्यन्ते दिवि देवताः ॥

នៅពេលនាងស្ថិតនៅក្នុងអ្វីដែលជាប្រយោជន៍ដល់ស្វាមី នាងមិនឃើញ “ទ្វារនៃមរណៈ” ទេ។ ដូច្នេះ ក្នុងលោក អ្នកមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះត្រូវបានឃើញដូចទេវតានៅស្ថានសួគ៌។

Verse 19

मया तस्मात्तु विप्रर्षे यथावृत्तं यथाश्रुतम् ॥ गुह्यमेतत्ततो दृष्ट्वा पूजयामि पतिव्रताः ॥

ដូច្នេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ឥសី ខ្ញុំបានរៀបរាប់តាមដែលបានកើតឡើង និងតាមដែលបានឮ។ ដោយដឹងថានេះជាគោលធម៌សម្ងាត់ ខ្ញុំហេតុនេះហើយគោរពបូជានារីបតិវ្រតា។

Verse 20

अनुवेष्टनभावेन भर्त्तारमनुगच्छति ॥ सा तु मृत्युमुखद्वारं न गच्छेद्ब्रह्मसम्भव ॥

ដោយចិត្តនៃការបម្រើជិតស្និទ្ធ និងការតាមដានដោយស្ថេរភាព នាងតាមស្វាមី។ ប៉ុន្តែ ឱ ព្រះព្រហ្មសម្បវៈ នាងមិនទៅកាន់ “ទ្វារដែលជាមាត់នៃមរណៈ” ទេ។

Verse 21

मानुषाणां च भार्या वै तत्र देशे तु दृश्यते ॥ कथितैव पुरा विप्र आदित्येन पतिव्रता ॥

ហើយពិតប្រាកដណាស់ មានភរិយាម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្ស ត្រូវបានឃើញនៅតំបន់នោះ។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ កាលពីមុន អាទិត្យ (ព្រះអាទិត្យ) បានពោលអំពីនារីបតិវ្រតា។