
Aśvinaujanma–Mārtaṇḍa–Saṃjñā–Chāyā–stotra-pradāna
Genealogical-Theogony and Ritual Merit (Stotra/Phala)
អធ្យាយនេះ ក្នុងសន្ទនាបង្រៀនរវាង វរាហៈ–ព្រឹថ្វី ឆ្លើយសំណួរថា ប្រាណ និង អបាន ក្លាយជារូបកាយជាទេវអស្វិនគូបានដូចម្តេច។ រឿងរ៉ាវបន្តពូជវង្សពី មរីចិ ទៅ កശ്യប និង អាទិត្យទាំងដប់ពីរ ដោយផ្តោតលើ មារតណ្ឌ (សូរ្យ)។ សំជ្ញា មិនអាចទ្រាំពន្លឺរលោងរបស់សូរ្យបាន ទើបចាកចេញ ហើយទុករូបស្រមោល “ឆាយា” ជំនួស; ពីឆាយា កើតកូនបន្ថែម និងកើតជម្លោះ—យម តវ៉ាអំពីការប្រព្រឹត្តមាតាដែលមិនស្មើ ឆាយា សាបយម ខណៈសូរ្យកំណត់យមឲ្យកាន់តួនាទីយុត្តិធម៌កូស्मिक និងសាប សនិ ឲ្យមានទស្សនៈរឹងរ៉ៃ។ បន្ទាប់មក សូរ្យរួមជាមួយសំជ្ញា ក្នុងរូបសេះមេ; ពូជបែកជាពីរ ហើយប្រាណ–អបាន ក្លាយជាអស្វិន។ អស្វិនធ្វើតបៈ និងសូត្រស្តូត្រដែលផ្អែកលើព្រះព្រហ្មន; ព្រះប្រជាបតិ/ព្រះព្រហ្ម ប្រទានពរ—សោភ័ណភាព អំណាចព្យាបាល សិទ្ធិសូម—និងបង្រៀនផលបុណ្យតាមទិថិ ដោយភ្ជាប់របៀបកូស्मिकជាមួយវិន័យ និងពេលវេលាពិធីយជ្ញាដែលគាំទ្រផែនដី។
Verse 1
प्रजापाल उवाच । एवमग्नेः समुत्पत्तिर्जाता ब्रह्मन् महात्मनः । प्राणापानौ कथं देवावश्विनौ सम्बभूवतुः ॥ २०.१ ॥
ព្រះប្រាជាបាលបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ដូច្នេះ កំណើតនៃអគ្គនី ត្រូវបានពណ៌នារួចហើយ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ ពីមហាត្មាអ្នកនោះ។ ដូចម្តេចបានជា ទេវតាទាំងពីរ អស្វិន ទើបក្លាយជាប្រាណ និងអបាណ (ដង្ហើមចូល និងដង្ហើមចេញ) ?»
Verse 2
मरीचिर्ब्रह्मणः पुत्रः स्वयं ब्रह्मा द्विसप्तभिः । रूपैर्व्यवस्थितस्तेषां मरीचिः श्रेष्ठतामगात् ॥ २०.२ ॥
មរីចិ ជាព្រះបុត្ររបស់ព្រះព្រហ្មា—ពិតប្រាកដថា ជាព្រះព្រហ្មាផ្ទាល់—ត្រូវបានដាក់ឲ្យស្ថិតនៅក្នុងទម្រង់ដប់បួន។ ក្នុងចំណោមទម្រង់ទាំងនោះ មរីចិបានឈានដល់ភាពលេចធ្លោជាងគេ។
Verse 3
तस्य पुत्रो महातेजाः कश्यपो नाम वै मुनिः । स्वयं प्रजापतिः श्रीमान् देवतानां पिता अभवत् ॥ २०.३ ॥
ព្រះបុត្ររបស់ទ្រង់ គឺមហាមុនីឈ្មោះ កश्यប (កശ്യប) មានពន្លឺតេជៈដ៏ខ្លាំង។ ទ្រង់ផ្ទាល់បានក្លាយជាព្រះប្រជាបតិដ៏រុងរឿង ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាព្រះបិតានៃទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 4
तस्य पुत्रा बभूवुर्हि आदित्या द्वादश प्रभो । आदित्यपत्यानि ते सर्वे आदित्यास्तेन कीर्तिताः ॥ २०.४ ॥
ព្រះអម្ចាស់អើយ ព្រះអាទិត្យ (Āditya) មានព្រះបុត្រា ១២ អង្គ។ ដូច្នេះ កូនចៅទាំងអស់នោះត្រូវបានគេសរសើរថា ជា «អាទិត្យ»។
Verse 5
तेषां मध्ये महातेजा मार्त्तण्डो लोकविश्रुतः । नारायणात्मकं तेजो द्वादशं संप्रकीर्तितम् ॥ २०.५ ॥
ក្នុងចំណោមពួកគេ មានមហាតេជៈ «មារតណ្ឌ» (Mārtaṇḍa) ដែលល្បីល្បាញក្នុងលោកទាំងឡាយ។ ពន្លឺទីដប់ពីរនោះ ត្រូវបានប្រកាសថាមានសារសំខាន់ជានារាយណៈ (Nārāyaṇa)។
Verse 6
ये ते मासास्त आदित्याः स्वयं संवत्सरो हरिः । एवं ते द्वादशादित्या मार्त्तण्डश्च प्रधानवान् ॥ २०.६ ॥
ខែទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គ នោះឯងជាអាទិត្យ (Āditya)។ ហរិ (Hari) ក្នុងរូបសម្បត្តិរបស់ព្រះអង្គឯង គឺជាឆ្នាំ (saṃvatsara)។ ដូច្នេះ មានអាទិត្យ ១២ អង្គ ហើយមារតណ្ឌ (ព្រះអាទិត្យ) ជាអង្គប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេ។
Verse 7
तस्य त्वष्टा ददौ कन्यां संज्ञां नाम महाप्रभाम् । तस्यापत्यद्वयं जज्ञे यमश्च यमुना तथा ॥ २०.७ ॥
ទ្វាស្ត្រ (Tvaṣṭṛ) បានប្រទានកូនស្រីរបស់គាត់ឲ្យគាត់ មាននាមថា សំជ្ញា (Saṃjñā) ដែលភ្លឺរលោងដោយមហាពន្លឺ។ ពីនាង បានកើតកូនពីរនាក់ គឺ យម (Yama) និង យមុនា (Yamunā)។
Verse 8
तस्य तेजोऽप्यसहती बभूवाश्वी मनोजवा । स्वां छायां तत्र संस्थाप्य सा जगमोत्तरान् कुरून् ॥ २०.८ ॥
នាងមិនអាចទ្រាំទ្រពន្លឺរបស់គាត់បានទេ ដូច្នេះនាងបានក្លាយជាមេក្របីសេះ (mare) លឿនដូចគំនិត។ នាងបានដាក់ «ស្រមោល» របស់នាងនៅទីនោះ ហើយទៅកាន់ឧត្តរកុរុ (Uttara-Kuru)។
Verse 9
तद्रूपां तां सवर्णां तु भेजे मार्त्तण्डभास्करः । तस्याः अपि द्वयं जज्ञे शनिं तपतिमेव च ॥ २०.९ ॥
មារតណ្ឌៈ ព្រះអាទិត្យ (ភាស្ករៈ) បានយករូបនោះដដែល ឲ្យស្រដៀងនឹងនាង។ ពីនាង ក៏បានកើតកូនពីរនាក់ គឺ សានិ និង តបតី។
Verse 10
यदा त्वसदृशं भेजे पुत्रान् प्रति नरोत्तम । संज्ञां प्रोवाच भगवान् क्रोधसंरक्तलोचनः । असमत्वं न कर्त्तव्यं स्वेष्वपत्येषु भामिनि ॥ २०.१० ॥
ប៉ុន្តែពេលដែលបុរសឧត្តមនោះ បង្ហាញអាកប្បកិរិយាមិនសមចំពោះកូនប្រុសទាំងឡាយ ព្រះមានព្រះភាគ—ភ្នែកក្រហមដោយកំហឹង—បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ សញ្ញា៖ «នាងអ្នកមានអារម្មណ៍ក្តៅគគុក អសមភាពមិនគួរធ្វើចំពោះកូនរបស់ខ្លួនឡើយ»។
Verse 11
एवमुक्ता यदा सा तु असमत्वं व्यरोचत । तदा यमः स्वपितरं प्रोवाच भृशदुःखितः ॥ २०.११ ॥
ពេលដែលនាងត្រូវបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះ នាងបានបង្ហាញចិត្តលំអៀងមិនស្មើ។ តែបន្ទាប់មក យមៈ ដែលទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំង បាននិយាយទៅកាន់ឪពុករបស់ខ្លួន។
Verse 12
नेयं माता भवेत् तात अस्माकं शत्रुवत् सदा । सपत्नीव वृत्ताचाराः स्वेष्वपत्येषु वत्सला ॥ २०.१२ ॥
«ឪពុកអើយ នាងនេះមិនមែនជាម្តាយពិតសម្រាប់យើងទេ; ចំពោះយើង នាងតែងដូចសត្រូវ—ប្រព្រឹត្តដូចភរិយារួម—ហើយស្រឡាញ់តែកូនរបស់នាងផ្ទាល់»។
Verse 13
एवं यमवचः श्रुत्वा सा छाया क्रोधमूर्च्छिता । शशाप प्रेतराजस्त्वं भविष्यस्यचिरादिव ॥ २०.१३ ॥
ពេលបានឮពាក្យរបស់យមៈដូច្នោះ ឆាយា ត្រូវកំហឹងគ្របសង្កត់ បានដាក់បណ្តាសា៖ «ឯងនឹងក្លាយជាព្រះអម្ចាស់នៃអ្នកស្លាប់ (ព្រេតរាជ) មិនយូរប៉ុន្មានទេ»។
Verse 14
एवं श्रुत्वाऽथ मार्त्तण्डस्तदा पुत्रहितैषया । उवाच मध्यवर्ती त्वं भविता धर्मपापयोः । लोकपालश्च भविता त्वं पुत्र दिवि शोभसे ॥ २०.१४ ॥
ព្រះមារតណ្ឌ (ព្រះអាទិត្យ) បានស្តាប់ដូច្នោះហើយ ដោយបំណងល្អចំពោះសុខមង្គលកូន បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកនឹងក្លាយជាអ្នកឈរនៅកណ្ដាល រវាងធម៌ (បុណ្យ) និងបាប។ អ្នកនឹងក្លាយជាអ្នកអភិបាលលោកផង; ហើយអ្នក កូនអើយ នឹងភ្លឺរលោងនៅស្ថានសួគ៌»។
Verse 15
शनिं शशाप मार्त्तण्डश्छायाकोपप्रधर्षितः । त्वं क्रूरदृष्टिर्भविता मातृदोषेण पुत्रक ॥ २०.१५ ॥
ព្រះមារតណ្ឌ ត្រូវបានរំខានដោយកំហឹងរបស់ឆាយា ហើយបានដាក់បណ្តាសាលើព្រះសនិថា៖ «ដោយកំហុសរបស់ម្តាយ អ្នក កូនអើយ នឹងក្លាយជាអ្នកមានទស្សនៈភ្នែកក្រហមសាហាវ ធ្វើឲ្យអសុភមង្គល»។
Verse 16
एवमुक्त्वा समुत्थाय योगं भानुर्दिदृक्षया । तामपश्यत्त्वसौ साश्वी उत्तरेषु कुरुष्वथ ॥ २०.१६ ॥
ព្រះភានុ បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នោះហើយ ក៏ក្រោកឡើង ដោយចង់ឃើញនាងតាមអំណាចយោគ; បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានឃើញនារីអមតៈនោះ នៅក្នុងដែនឧត្តរកុរុ (កុរុខាងជើង)។
Verse 17
ततोऽश्वरूपं कृत्वा स गत्वा तत्रोत्तरान् कुरून् । प्राजापत्येन मार्गेण युयोजात्मानमात्मना ॥ २०.१७ ॥
បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានបម្លែងជារូបសេះ ហើយទៅដល់ដែនកុរុខាងជើង; តាមផ្លូវប្រាជាបត្យ (Prajāpatya) ព្រះអង្គបានចងភ្ជាប់ខ្លួនឯងដោយអំណាចរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។
Verse 18
तस्यां त्वाष्ट्र्यामश्वरूप्यां मार्त्तण्डस्तीव्रतेजसः । बीजं निर्वापयामास तज्ज्वलन्तं द्विधा अपतत् ॥ २०.१८ ॥
នៅក្នុងនាង—ទ្វាស្ត្រី ដែលមានរូបសេះ—ព្រះមារតណ្ឌ អ្នកមានពន្លឺខ្លាំង បានដាក់ពូជរបស់ព្រះអង្គ; ហើយពូជដែលកំពុងឆេះភ្លើងនោះ បានធ្លាក់ចុះជាពីរផ្នែក។
Verse 19
तत्र प्राणस्त्वपानश्च योनौ चात्मजितौ पुरा । वरदानेन च पुनर्मूर्तिमन्तौ बभूवतुः ॥ २०.१९ ॥
នៅទីនោះ ព្រាណ និង អបាណ ដែលមុននេះបានគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងនៅក្នុងគភ៌ ដោយព្រះពរ បានក្លាយជាមានរូបកាយឡើងវិញ។
Verse 20
तौ त्वाष्ट्र्यामश्वरूपिण्यां जातौ येन नरोत्तमौ । ततस्तावश्विनौ देवौ कीर्त्येते रविनन्दनौ ॥ २०.२० ॥
បុរសដ៏ប្រសើរទាំងពីរនោះ កើតពី ទ្វាស្ត្រី ដែលបានយករូបសេះមេ; ដូច្នេះទេវតាទាំងពីរនោះ ត្រូវបានសរសើរថា អશ્વិន ទាំងពីរ ជាបុត្ររបស់ រាវិ (ព្រះអាទិត្យ)។
Verse 21
प्रजापतिः स्वयं भानुस्त्वाष्ट्रॄ शक्तिः परापरा । तस्याः प्राग्वच्छरीरस्थावमूर्त्तौ मूर्तिमाश्रितौ ॥ २०.२१ ॥
ប្រជាបតិ គឺ ភានុ ខ្លួនឯង; ហើយអំណាច ទ្វាស្ត្រី (សក្តិ) មានទាំងលើសលប់ និងស្ថិតក្នុងលោក។ ដូចមុន ពីនាង—ដែលស្ថិតនៅក្នុងរូបកាយ—គោលការណ៍ពីរ ទោះមិនបង្ហាញ ក៏បានទទួលរូបបង្ហាញ។
Verse 22
ततस्तावश्विनौ देवौ मार्त्तण्डमुपतस्थतुः । उचतुः स्वरुचिं तावत् किं कर्तव्यमथावयोः ॥ २०.२२ ॥
បន្ទាប់មក ទេវតា អશ્વិន ទាំងពីរ បានចូលទៅជិត ម៉ារតណ្ឌ (ព្រះអាទិត្យ)។ ពួកគេបាននិយាយទៅកាន់ ស្វរុចិ ថា៖ «ឥឡូវនេះ តើយើងត្រូវធ្វើអ្វី?»
Verse 23
मार्त्तण्ड उवाच । पुत्रौ प्रजापतिं देवं भक्त्याराधयतां वरम् । नारायणं स वो दाता वरं नूनं भविष्यति ॥ २०.२३ ॥
ម៉ារតណ្ឌ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ កូនទាំងឡាយ ចូរដោយសទ្ធា បូជាប្រជាបតិ ព្រះទេវដ៏ប្រសើរ។ នារាយណៈ នោះហើយ នឹងពិតជាក្លាយជាអ្នកប្រទានព្រះពរ ដល់អ្នកទាំងឡាយ»។
Verse 24
एवं तावश्विनौ प्रोक्तौ मार्त्तण्डेन महात्मना । तेपतुस् तीव्रतपसौ तपः परमदुष्चरम् । ब्रह्मपारामयं स्तोत्रं जपन्तौ तु समाहितौ ॥ २०.२४ ॥
ដូច្នេះ ព្រះមារតណ្ឌៈ (ព្រះអាទិត្យ) អ្នកមានព្រះហឫទ័យធំ បានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អស្វិនទាំងពីរ។ ពួកគេជាអ្នកធ្វើតបស្យាខ្លាំង បានបំពេញតបស្យាដ៏លំបាកយ៉ាងខ្លាំង ហើយដោយចិត្តផ្តោតសមាធិ បានសូត្រស្តូត្រដែលបង្រួមទៅកាន់ព្រះព្រហ្មអតិបរមា។
Verse 25
तयोः कालेन महता ब्रह्मा नारायणात्मकः । तुतोष परमप्रीत्या वरं चैतं ददौ तयोः ॥ २०.२५ ॥
ក្រោយកាលយូរយ៉ាងខ្លាំង ព្រះព្រហ្មា ដែលមានសភាពជានារាយណៈ បានពេញព្រះហឫទ័យចំពោះពួកគេ ហើយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ជ្រាលជ្រៅ បានប្រទានពរនេះដល់ពួកគេ។
Verse 26
प्रजापाल उवाच । अश्विभ्यामीरितं स्तोत्रं ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । श्रोतुमिच्छाम्यहं ब्रह्मंस्त्वत्प्रसादान्महामुने ॥ २०.२६ ॥
ព្រះប្រជាបាលមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះព្រហ្មន៍ មហាមុនី ដោយព្រះគុណរបស់លោក ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់ស្តូត្រដែលអស្វិនទាំងពីរ បានប្រកាស អំពីព្រះព្រហ្មា ដែលកំណើតរបស់ទ្រង់មិនបង្ហាញ (អវ្យក្ត)»។
Verse 27
महातपा उवाच । शृणु राजन् यथा स्तोत्रमश्विभ्यां ब्रह्मणः कृतम् । ईदृशं च फलं प्राप्तं तयोः स्तोत्रस्य चानघ ॥ २०.२७ ॥
ព្រះមហាតបា មានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមស្តាប់ ឱ ព្រះរាជា ស្តូត្រដែលអស្វិនទាំងពីរ បានធ្វើចំពោះព្រះព្រហ្មា; ហើយឱ អ្នកគ្មានមន្ទិល សូមស្តាប់ថា ផលប្រយោជន៍ប្រភេទណា ដែលពួកគេបានទទួលដោយសារស្តូត្រនោះ»។
Verse 28
ॐ नमस्ते निष्क्रिय निष्प्रपञ्च निराश्रय निरपेक्ष निरालम्ब निर्गुण निरालोक निराधार निर्जय निराकार । ब्रह्मन् महाब्रह्मन् ब्राह्मणप्रिय पुरुष महापुरुषोत्तम । देव महादेवोत्तम स्थाणो स्थितस्थापक । भूत महाभूत भूताधिपति यक्ष महायक्ष यक्षाधिपते । गुह्य महागुह्याधिपते सौम्य महासौम्य सौम्याधिपते । पक्षि महापक्षिपते दैत्य महादैत्याधिपते । रुद्र महारुद्राधिपते विष्णु महाविष्णुपते । परमेश्वर नारायण प्रजापतये नमः । एवं स्तुतस्तदा ताभ्यामश्विभ्यां स प्रजापतिः । तुतोष परमप्रीत्या वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २०.२८ ॥
«ឱំ។ សូមនមស្ការដល់ព្រះអង្គ—អ្នកមិនប្រព្រឹត្តកម្ម, លើសពីពិភពបាតុភូត, គ្មានទីពឹង, គ្មានការពឹងផ្អែក, គ្មានអ្វីជាគាំទ្រ, គ្មានគុណលក្ខណៈ, គ្មានវិស័យឲ្យឃើញ, គ្មានមូលដ្ឋាន, មិនអាចឈ្នះបាន, និងគ្មានរូបរាង។ ឱ ព្រហ្មន៍ មហាព្រហ្មន៍; អ្នកស្រឡាញ់ព្រះព្រាហ្មណ៍; បុរស, អតិបរមានៃមហាបុរស។ ឱ ទេវ, អតិបរមានៃមហាទេវ; ស្ថានុ, អ្នកបង្កើតឲ្យអ្វីៗឈរមាំ។ ឱ ភូត, មហាភូត; អធិបតីនៃភូតទាំងឡាយ; ឱ យក្ស, មហាយក្ស, អធិបតីនៃយក្ស; ឱ អធិបតីនៃគុហ្យ; ឱ អ្នកទន់ភ្លន់, មហាទន់ភ្លន់, អធិបតីនៃអ្នកទន់ភ្លន់; ឱ បក្សី, អធិបតីនៃមហាបក្សី; ឱ ដៃត្យ, អធិបតីនៃមហាដៃត្យ; ឱ រុទ្រ, អធិបតីនៃមហារុទ្រ; ឱ វិស្ណុ, អធិបតីនៃមហាវិស្ណុ; ឱ ព្រះអម្ចាស់អតិបរមា នារាយណៈ—សូមនមស្ការដល់ព្រះប្រជាបតិ។» ដោយអស្វិនទាំងពីរ សរសើរដូច្នេះនៅពេលនោះ ព្រះប្រជាបតិបានពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំង ហើយបានមានព្រះបន្ទូលថា៖
Verse 29
वरं वरयतां शीघ्रं देवैः परमदुर्लभम् । येन मे वरदानेन चरतस्त्रिदिवं सुखम् ॥ २०.२९ ॥
សូមប្រទានពរដោយឆាប់រហ័ស—ពរមួយដែលសូម្បីតែទេវតាក៏កម្រណាស់នឹងទទួលបាន—ដោយពរនោះ ខ្ញុំអាចដើរទៅមក ហើយរីករាយសុខក្នុងស្វರ್ಗបីជាន់។
Verse 30
अश्विनावूचतुः । आवयोऱ्यज्ञभागं तु देहि देव प्रजापते । सोमपत्वं च देवानां सामान्यत्वं च शाश्वतम् ॥ २०.३० ॥
អស្វិនទាំងពីរបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះបិតាប្រជាបតិដ៏ទេវភាព សូមប្រទានចំណែកយញ្ញរបស់យើង; ហើយសូមប្រទានសិទ្ធិចូលរួមផឹកសោមជាមួយទេវតា ព្រមទាំងសមភាពស្ថានៈដ៏អចិន្ត្រៃយ៍»។
Verse 31
ब्रह्मोवाच । रूपं कान्तिरनौपम्यं भिषक्त्वं सर्ववस्तुषु । सोमपत्वं च लोकेषु सर्वमेतद् भविष्यति ॥ २०.३१ ॥
ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សម្រស់ ពន្លឺរស្មី ភាពល្អឥតប្រៀប សមត្ថភាពជាវេជ្ជបណ្ឌិតចំពោះសព្វវត្ថុ និងស្ថានភាពជាម្ចាស់សោមក្នុងលោកទាំងឡាយ—ទាំងអស់នេះនឹងកើតមាន»។
Verse 32
एतत् सर्वं द्वितीयायामश्विभ्यां ब्रह्मणा पुरा । दत्तं यस्मादतस्तेषां तिथीनामुत्तमा तिथिः ॥ २०.३२ ॥
ព្រោះអ្វីៗទាំងនេះ កាលពីបុរាណ ព្រះព្រហ្មបានប្រទានដល់អស្វិនទាំងពីរ នៅថ្ងៃចន្ទទីពីរ (ទ្វិតីយា) ដូច្នេះ ក្នុងចំណោមទិថីទាំងឡាយ ទិថីនោះត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ល្អឯកបំផុត។
Verse 33
एतस्यां रूपकामास्तु पुष्पाहारो भवेन्नरः । संवत्सरं शुचिर्नित्यं सुस्वरूपी भवेन्नरः । अश्विभ्यां ये गुणाः प्रोक्तास्ते तस्यापि भवन्ति च ॥ २०.३३ ॥
នៅថ្ងៃនោះ អ្នកប្រាថ្នាសម្រស់ គួររស់ដោយបរិភោគផ្កា។ រក្សាភាពបរិសុទ្ធជានិច្ចអស់មួយឆ្នាំ នោះមនុស្សនោះនឹងមានរូបរាងល្អប្រសើរ; ហើយគុណធម៌ដែលបានប្រកាសថាជារបស់អស្វិនទាំងពីរ ក៏នឹងកើតមានដល់គាត់ផងដែរ។
Verse 34
य इदं शृणुयान्नित्यमश्विभ्यां जन्म चोत्तमम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पुत्रवान् जायते नरः ॥ २०.३४ ॥
បុរសណាដែលស្តាប់រឿងនេះជានិច្ច អំពីកំណើតដ៏ប្រសើរដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអស្វិនទេវទ្វ័យ នោះនឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយកើតមានពូជពង្ស មានកូនប្រុស។
The chapter models dharma as regulated impartiality and role-based responsibility: unequal treatment within kinship produces social suffering, while curses and boons function as narrative tools to assign stable cosmic offices (e.g., Yama’s juridical role). Tapas and disciplined praise (stotra) are presented as legitimate means to obtain recognized rights within the sacrificial order, implying that orderly conduct and authorized ritual participation uphold broader cosmic—and by extension terrestrial—stability.
A specific lunar marker is emphasized: dvitīyā-tithi is called “uttamā tithiḥ” because boons were granted to the Aśvins on that day. The text adds a merit instruction that observances on this tithi (including purity and regulated diet such as puṣpāhāra) yield bodily beauty and the Aśvins’ qualities, indicating a calendrical discipline rather than a seasonal rite.
Environmental balance is implicit rather than explicit: the narrative links cosmic governance (solar lineage, time-keeping via months/Ādityas, and tithi-based observance) to a stable order that supports life on Earth. By presenting prāṇa and apāna as divine agents (Aśvins) and tying their social recognition to disciplined ritual time, the chapter frames terrestrial well-being as dependent on regulated cosmic rhythms and ethically managed roles.
The chapter references Purāṇic lineages and figures: Marīci (son of Brahmā), Kaśyapa (as prajāpati), the twelve Ādityas, Mārtaṇḍa (Sūrya), Tvaṣṭṛ, Saṃjñā, Chāyā, Yama, Yamunā, Śani, and the Aśvinau. It also identifies Prajāpati/Brahmā with a Nārāyaṇa-oriented identity in the stotra context, reflecting theological syncretism within genealogical narration.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.