
Yamapurī–gopura-vibhāgaḥ sabhā-varṇanaṃ ca
Ethical-Discourse (Karmic Jurisprudence and Afterlife Topography)
ក្នុងស៊ុមបង្រៀន វរាហ–ព្រឹថវី ជំពូកនេះពណ៌នាការវិនិច្ឆ័យកម្ម ដើម្បីបង្កើនការអត់ធ្មត់ផ្លូវសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការថែរក្សាផែនដី។ រឿងរ៉ាវនិយាយពីទីក្រុងទេវតារបស់យម (វៃវស្វត) ដែលមានកំពែងរឹងមាំ និងមានច្រកទ្វារច្រើន បែងចែកតាមសម្ភារៈ និងពន្លឺ; អ្នកមានបុណ្យចូលដោយរបៀបរៀបរយ ខណៈអ្នកអាក្រក់ត្រូវនាំឲ្យឆ្លងកាត់ច្រកដ៏គួរភ័យខ្លាច ដូចដែកក្តៅក្រហម ក្នុងរូបភាពភ្លើង និងការភ័យស្លន់ស្លោ។ ខាងក្នុងមានសភា (សាលប្រជុំ) ដូចអលង្ការត្បូង ជាតុលាការ ដែលអ្នកចេះធម៌—មនុ ព្រហ្មបតិ ឥសី និងអ្នកជំនាញសាស្ត្រ—ពិចារណាកិច្ចការ “តាមដែលបានឃើញ” និង “តាមដែលបានបង្រៀន”។ អត្ថបទលើកស្ទួយភាពតឹងរឹងនៃនីតិវិធី ភាពអព្យាក្រឹត និងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យតាមគម្ពីរ ក្នុងការកំណត់ផល ដើម្បីណែនាំអាកប្បកិរិយាតាមហេតុផលនៃផលកម្ម។
Verse 1
ऋषिपुत्र उवाच ॥ दशयोजनविस्तारं ततो द्विगुणमायतम् ॥ प्राकारेण परिक्षिप्तं प्रासादशतशोभितम् ॥
ឥសិបុត្រ បាននិយាយថា៖ «វាមានទទឹងដប់យោជន៍ ហើយប្រវែងទ្វេដងនោះ; ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយជញ្ជាំងបរិវារ និងតុបតែងដោយប្រាសាទរាប់រយ»។
Verse 2
समालिखदिवाकाशं प्रदीप्तमिव तेजसा ॥ गोपुरं तूत्तमं तत्र प्रासादशतशोभितम् ॥
វាហាក់ដូចជាគូសរំលេចមេឃនៅពេលថ្ងៃ ដូចជាកំពុងភ្លឺឆ្លាតដោយតេជៈ។ នៅទីនោះមានគោបុរៈដ៏ប្រសើរ ត្រូវបានលម្អដោយប្រាសាទរាប់រយ។
Verse 3
नानायन्त्रैः समाकीर्णं ज्वालामालासमायुतम् ॥ देवतानामृषीणां च ये चान्ये शुभकारिणः ॥
ទីនោះពេញទៅដោយយន្ត្រជាច្រើនប្រភេទ និងតុបតែងដោយកម្រងអណ្តាតភ្លើង។ វាជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទេវតា និងឥសីទាំងឡាយ ហើយរបស់អ្នកដទៃផងដែរ ដែលប្រព្រឹត្តកិច្ចអភិមង្គល។
Verse 4
प्रवेशस्तत्र तेषां हि विहितो धर्मदर्शिनाम् ॥ राजते गोपुरं सर्वं शारदाभ्रचयप्रभम् ॥
ពិតប្រាកដណាស់ ការចូលទៅទីនោះត្រូវបានកំណត់សម្រាប់អ្នកដែលឃើញធម៌។ គោបុរៈទាំងមូលភ្លឺរលោងដោយពន្លឺដូចកម្រងពពករដូវសារទ។
Verse 5
मानुषाणां सुकृतिनां प्रवेशस्तत्र निर्मितः ॥ अग्निघर्मसमाकीर्णं सर्वदोषसमन्वितम् ॥
សម្រាប់មនុស្សមានបុណ្យកុសល មានផ្លូវចូលត្រូវបានបង្កើតនៅទីនោះ។ (មានតំបន់មួយទៀត) ពោរពេញដោយភ្លើង និងកម្ដៅ ពាក់ព័ន្ធនឹងកំហុសទាំងអស់។
Verse 6
आयसಂ गोपुरं तत्र दक्षिणं भीमदर्शनम् ॥ रौद्रं प्रतिभयाकारं सुतप्तं दुर्निरीक्षणम् ॥
នៅទីនោះ ប្រាសាទទ្វារខាងត្បូងធ្វើពីដែក គួរឱ្យភ័យស្លន់ស្លោពេលមើល។ វាឃោរឃៅ ដូចជារូបនៃភាពភ័យខ្លាច ក្តៅរលាកខ្លាំង និងពិបាកនឹងសម្លឹង។
Verse 7
प्रवेशो हि ततस्तेन विहितो रविसूनुना ॥ पापिष्ठानां नृशंसानां क्रव्यादानां दुरात्मनाम् ॥
ពិតប្រាកដណាស់ ការចូលតាមផ្លូវនោះ ត្រូវបានកំណត់ដោយព្រះបុត្រនៃព្រះអាទិត្យ សម្រាប់អ្នកមានបាបខ្លាំងបំផុត—អ្នកសាហាវ អ្នកបរិភោគសាច់ និងអ្នកមានចិត្តអាក្រក់។
Verse 8
पापानां चैव सर्वेषां ये चान्ये घातकारकाः ॥ औदुम्बरमवीचीकमुच्चावचमनःकृतम् ॥
ហើយសម្រាប់អ្នកមានបាបទាំងអស់ និងអ្នកដទៃដែលប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា—(មាន) អោទុម្ពរ និង អវីចី ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីធ្វើឲ្យចិត្តវង្វេងស្មារតីដោយវិធីនានា។
Verse 9
गोपुरं पश्चिमं तच्च दुर्निरीक्षं समन्ततः ॥ महता वह्निजालेन समालिप्तं भयानकम् ॥
ហើយប្រាសាទទ្វារខាងលិចនោះ ក៏ពិបាកនឹងមើលពីគ្រប់ទិស។ វាត្រូវបានលាបព័ទ្ធដោយសំណាញ់ភ្លើងដ៏ធំ ហើយគួរឱ្យភ័យខ្លាច។
Verse 10
सर्वरत्नमयी दिव्या वैवस्वतनियोजिता ॥ सभा परमसंपन्ना धार्मिकैः सत्यवादिभिः ॥
សភាទិព្វនោះ ដូចជាបង្កប់ដោយរតនៈគ្រប់ប្រភេទ ហើយត្រូវបានតែងតាំងក្រោមអធិបតីភាពវైవស្វត (យម) មានសម្បត្តិសម្បូរបែបយ៉ាងខ្លាំង ពោរពេញដោយអ្នកធម៌ និងអ្នកនិយាយសច្ចៈ។
Verse 11
जितक्रोधैरलुब्धैश्च वीतरागैस्तपस्विभिः ॥ सा सभा धर्मयुक्तानां सा सभा पापकाणिराम् ॥
សភានោះ ជាសភារបស់អ្នកឈ្នះកំហឹង អ្នកមិនលោភ អ្នកគ្មានការចងចិត្ត និងអ្នកបួសបំពេញតបៈ; ជាសភារបស់អ្នកស្ថិតក្នុងធម៌ ហើយក៏ជាសភាដែលពិចារណាអំពីអ្នកប្រព្រឹត្តបាបផងដែរ។
Verse 12
सा सभा सर्वलोकस्य शुभस्यैवाशुभस्य च ॥ कर्मणा सूचितस्याथ सा सभा धर्मसंहिता ॥
សភានោះពាក់ព័ន្ធនឹងលោកទាំងអស់—ទាំងសុភ និងអសុភ—តាមអ្វីដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយកម្ម; ដូច្នេះសភានោះត្រូវបានរៀបចំតាមវិន័យ និងលំដាប់នៃធម៌។
Verse 13
अनिर्वर्त्यं यथा कर्म शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ निर्विशङ्का निराक्षेपा धर्मज्ञा धर्मपाठकाः ॥
ដូចដែលកម្មមួយត្រូវអនុវត្តឲ្យសម្រេចតាមវិធីកម្មដែលសាស្ត្រទទួលស្គាល់ ដូច្នោះដែរ អ្នកដឹងធម៌ និងអ្នកសូត្រ/បង្រៀនធម៌ ពិចារណាដោយគ្មានសង្ស័យ និងគ្មានការរិះគន់ឬការជំទាស់។
Verse 14
चिन्तयन्ति च कार्याणि सर्वलोकहिताय ते ॥ यथादृष्टं यथाशास्त्रं यथाकालनिवेदकाः ॥
ពួកគេពិចារណាកិច្ចការទាំងឡាយ ដើម្បីប្រយោជន៍សុខសាន្តនៃសត្វលោកទាំងអស់; ហើយរាយការណ៍និងបង្ហាញសេចក្តីសម្រេច តាមអ្វីដែលបានឃើញ តាមសាស្ត្រ និងតាមកាលសមរម្យ។
Verse 15
ततः सर्वे च तत्सर्वं चिन्तयन्ति सुयन्त्रिताः ॥ मनुः प्रजापतिश्चैव पाराशर्यो महामुनिः ॥
បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងអស់ ដែលបានសម្របសម្រួលវិន័យយ៉ាងល្អ បានពិចារណាអំពីរឿងទាំងមូលនោះ—រួមទាំង មនុ ព្រាជាបតិ និងមហាមុនី បារាសរយៈ។
Verse 16
अत्रिरौद्दालकिश्चैव आपस्तम्बश्च वीर्यवान् ॥ बृहस्पतिश्च शुक्रश्च गौतमश्च महातपाः ॥
អត្រី និង អោទ្ទាលកិ ព្រមទាំង អាបស្តម្ភ ដែលមានកម្លាំង; ហើយ បૃហស្បតិ និង សុក្ររ; និង គោតម មហាតបស្វី—ទាំងអស់ស្ថិតនៅទីនោះ។
Verse 17
शङ्खश्च लिखितश्चैव ह्यङ्गिरा भृगुरेव च ॥ पुलस्त्यः पुलहश्चैव ये चान्ये धर्मपाठकाः ॥
សង្ខ និង លិខិត ព្រមទាំង អង្គិរាស និង ភ្រឹគុ; បុលស្ត្យ និង បុលហ ក៏ដូចគ្នា—ហើយអ្នកដទៃទៀតដែលជាអ្នកសូត្រ និងគ្រូបង្រៀនធម៌—ទាំងអស់ស្ថិតនៅទីនោះ។
Verse 18
यमेन सहिताः सर्वे चिन्तयन्ति प्रतिक्रियााम् ॥ सर्वे च कामप्रचुरा ये दिव्या ये च मानुषाः ॥
ពួកគេទាំងអស់ រួមជាមួយ យម បានពិចារណាអំពីការឆ្លើយតបឬវិធានការកែសម្រួល/ការប្រាយស្ចិតដែលសមរម្យ; ហើយសត្វទាំងអស់—ទាំងទេវ និងមនុស្ស—សម្បូរទៅដោយកាមនា (ហេតុនេះស្ថិតក្រោមការវិនិច្ឆ័យ)។
Verse 19
तेजसा वचसा चैव दुर्निरीक्ष्यो महाबलः ॥ एकस्थमिव सर्वेषां तेजस्तेजस्विनां तदा ॥
ដោយសារពន្លឺតេជៈ និងព្រះវាចា គាត់ពិបាកនឹងមើលឃើញ មានកម្លាំងដ៏មហិមា; នៅពេលនោះ ពន្លឺរុងរឿងរបស់អ្នករុងរឿងទាំងអស់ ហាក់ដូចជាប្រមូលមកនៅទីតែមួយ។
Verse 20
तस्य पार्श्वे महादिव्या ऋषयो ब्रह्मवादिनः ॥ दीप्यमानाः स्ववपुषा वेदवेदाङ्गपारगाः ॥
នៅជិតព្រះអង្គ មានឥសីដ៏អស្ចារ្យ និងទេវភាព—អ្នកបកស្រាយព្រះព្រហ្ម (Brahman)—ភ្លឺចែងចាំងដោយពន្លឺកាយរបស់ខ្លួន ហើយជំនាញក្នុងវេទ និងវេទាង្គ (Vedāṅga)។
Verse 21
वेदार्थानां विचारज्ञाः सत्यधर्मपुरस्कृताः ॥ छन्दःशिक्षाविकल्पज्ञाः सर्वशास्त्रविकल्पकाः ॥
ពួកគេជាអ្នកពិចារណាអត្ថន័យវេទយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដាក់សច្ចៈ និងធម្មៈជាមុខ; ជំនាញក្នុងប្រពៃណីវិភាគនៃឆន្ទៈ (chandas) និងសិក្សា (śikṣā—សូរសាស្ត្រ) ហើយមានសមត្ថភាពក្នុងវិធីបកស្រាយសាស្ត្រទាំងអស់។
Verse 22
निरुक्तमतिवादाश्च सामगान्धर्वशोभिताः ॥ धातुवादाश्च विविधा निरुक्ताश्चैव नैगमाः ॥
ពួកគេត្រូវបានលម្អដោយការពិភាក្សាដែលផ្អែកលើនិរុក្ត (nirukta—ការពន្យល់និរុត្តិសាស្ត្រ) និងវាទៈដ៏ប្រណិត; រុងរឿងដោយការច្រៀងសាមន (Sāman) និងសិល្បៈគន្ធរវ (gāndharva—តន្ត្រី); ហើយពួកគេធ្វើវិភាគធាតុ (dhātu—ឫសពាក្យ) ជាច្រើនប្រភេទ ព្រមទាំងការបកស្រាយតាមនិរុក្តក្នុងន័យណៃគម (naigama—ប្រពៃណី)។
Verse 23
तत्र चैव मया दृष्टा ऋषयः पितरस्तथा ॥ भवने धर्मराजस्य प्रगायन्तः कथाः शुभाः ॥
នៅទីនោះ ខ្ញុំក៏បានឃើញឥសីទាំងឡាយ និងបិត្រឹ (pitṛ—បុព្វបុរស) នៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់ធម្មរាជ (Dharma-rāja) កំពុងច្រៀងបង្ហាញរឿងរ៉ាវដ៏មង្គល។
Verse 24
तस्य पार्श्वे मया दृष्टः कृष्णवर्णो महाहनुः ॥ उत्तमः प्रकृताकार ऊर्ध्वरोमा निराकृतिः ॥
នៅជិតព្រះអង្គ ខ្ញុំបានឃើញម្នាក់មានពណ៌សម្បុរខ្មៅ មានថ្គាមធំ; រូបរាងគួរឱ្យកោតខ្លាច និងមានឥទ្ធិពល មានសភាពធម្មជាតិ រោមឈរឡើង និងមានទម្រង់មុខគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល។
Verse 25
वामबाहुश्च दण्डेन प्रवरेण समन्वितः ॥ विकृतास्यो महादंष्ट्रो नित्यक्रुद्धो भयानकः ॥
ដៃឆ្វេងរបស់គាត់ប្រដាប់ដោយដំបងដ៏ប្រសើរ; មុខវិកល វែងធ្មេញចង្អៀតធំ—កំហឹងជានិច្ច និងគួរឱ្យភ័យខ្លាច។
Verse 26
शिक्षार्थे धर्मराजेन सन्दिष्टः स पुनः पुनः ॥ शृणोति चैव कालोऽसौ नित्ययुक्तः सनातनः ॥
ដើម្បីការបណ្តុះវិន័យ ធម្មរាជាបានបង្គាប់គាត់ម្តងហើយម្តងទៀត; ហើយកាលៈ (ពេលវេលា) នោះពិតជាស្តាប់—ជានិច្ចប្រកបដោយសមាធិ និងសនាតន។
Verse 27
तथान्ये चापरे तत्र शासनॆषु समाहिताः ॥ दृष्टास्तत्र मया तात सर्वतेजोमयी शुभा ॥
ដូច្នេះដែរ អ្នកដទៃទៀតនៅទីនោះបានផ្តោតចិត្តលើបទបញ្ជា; ហើយនៅទីនោះ ឱ ព្រះបុត្រាជាទីស្រឡាញ់ ខ្ញុំបានឃើញសភាពមង្គលមួយ ដែលពេញដោយពន្លឺទាំងស្រុង។
Verse 28
अतः परं न कर्त्तव्यं साधनं कथितं बुधैः ॥ बिभ्यन्ति ह्यसुरास्तत्र ऋषयश्च तपोधनाः ॥
ដូច្នេះ លើសពីនេះទៅ មិនគួរធ្វើសាធនាផ្សេងទៀតឡើយ—បណ្ឌិតទាំងឡាយបានប្រកាសដូច្នេះ; ព្រោះនៅទីនោះ សូម្បីអសុរ និងឥសីអ្នកសម្បូរតបៈ ក៏ភ័យខ្លាច។
Verse 29
असुराश्च सुराश्चैव योगिनश्च महौजसः ॥ नमस्कार्या च पूज्या च मोहिनी सर्वसाधनी ॥
ទាំងអសុរ និងទេវតា ព្រមទាំងយោគីអ្នកមានឫទ្ធិធំ—សុទ្ធតែគួរឲ្យនមស្ការ និងគួរឲ្យបូជា; ហើយមោហិនី ដែលសម្រេចផលក្នុងសកម្មភាពទាំងអស់ ក៏គួរឲ្យគោរពដែរ។
Verse 30
तस्याङ्गेभ्यः समुद्भूता व्याधयः क्लेशसम्भवाः ॥ अपराश्च महाघोराः व्याधयः कालनिर्मिताः
ពីអវយវៈរបស់ទ្រង់ បានកើតមានជំងឺដែលកើតពីទុក្ខវេទនា; ហើយជំងឺដ៏សាហាវគួរឱ្យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំងផ្សេងទៀត ដែលកាលៈ (ពេលវេលា) បានបង្កើត ក៏បានលេចឡើងផងដែរ។
Verse 31
पौरुषेण समायुक्ताः सर्वलोकनयायताः ॥ प्रकृत्या दुर्विनीतश्च महाक्रोधः सुदारुणः
ពួកគេប្រកបដោយអំណាចក្លាហានដ៏កាចសាហាវ ហើយពង្រីកអំណាចគ្រប់គ្រងលើលោកទាំងអស់; ហើយដោយសភាពធម្មជាតិមិនសូវមានវិន័យ—នោះគឺ “មហាក្រោធ” ដ៏សាហាវយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 32
महासत्त्वो महातेजाः जरामरणवर्जितः ॥ मृत्युर्दृष्टा दुराधर्षो दिव्यगन्धानुलेपनः
ខ្ញុំបានឃើញ ម្រឹត្យុ (មរណៈ)—មានសារសំខាន់ដ៏មហិមា និងពន្លឺដ៏ខ្លាំង, រួចផុតពីជរា និងមរណភាព; មិនអាចឈ្នះបាន ហើយលាបដោយក្លិនក្រអូបទិព្វ។
Verse 33
गायकाः हासकाश्चैव सर्वजीवप्रबोधकाः ॥ मृत्युनासहिता नित्यं कालज्ञा कालसम्मताः
មានទាំងអ្នកច្រៀង និងអ្នកកំប្លែងផងដែរ ដែលបំភ្ញាក់សត្វមានជីវិតទាំងអស់; ស្ថិតជាមួយម្រឹត្យុជានិច្ច—ជាអ្នកដឹងកាលៈ និងស្របតាមបទបញ្ជារបស់កាលៈ។
Verse 34
दिव्याभरणशोभाभिः शोभमानाः सुतेजसः ॥ सवालयवजनच्छन्नैः केचित्तत्र महौजसः
មានមួយចំនួននៅទីនោះ—មានឥទ្ធិពលខ្លាំង—ភ្លឺរលោងដោយសោភ័ណភាពនៃគ្រឿងអលង្ការទិព្វ និងពន្លឺតេជៈដ៏ចែងចាំង; ហើយខ្លះត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយសម្លៀកបំពាក់ និងកង្ហារ (ជានិមិត្តសញ្ញា)។
Verse 35
पर्यास्तरणसंछन्नेष्वासनेषु तथा परे ॥ पूज्यमाना मया दृष्टाः केचित्तत्र महौजसः
អ្នកដទៃទៀតអង្គុយលើគ្រែ និងអាសនៈដែលគ្របដោយកម្រាល; នៅទីនោះ ខ្ញុំបានឃើញអ្នកខ្លះមានឫទ្ធិពលខ្លាំង កំពុងត្រូវបានគោរពបូជាដោយខ្ញុំ។
Verse 36
अनेकाश्च नरास्तत्र वेदनाश्च सुदारुणाः ॥ नारीनरसवरूपाश्च मया दृष्टास्त्वनेकशः
នៅទីនោះមានបុរសជាច្រើន ហើយមានវេទនាដ៏សាហាវយ៉ាងខ្លាំង; ហើយខ្ញុំក៏បានឃើញសត្វមានរូបទាំងស្រីទាំងប្រុសជាច្រើនដង។
Verse 37
तासां हलहलाशब्दः सर्वासां च समन्ततः ॥ धर्मराजसमीपे तु दारयन्ति धरामिमाम्
ពីពួកនាងទាំងអស់ ជុំវិញគ្រប់ទិស បានលេចឡើងសំឡេងហៅ ‘ហលហលា’; នៅជិតធម្មរាជ ពួកនាងហាក់ដូចជាកំពុងបំបែកផែនដីនេះឯង។
Verse 38
कूष्माण्डा यातुधानाश्च राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ एकपादा द्विपादाश्च त्रिपादा बहुपादकाः
នៅទីនោះមានកូឝ្មាណ្ឌា យាតុធានា និងរាក្សស—អ្នកស៊ីសាច់—ខ្លះមានជើងមួយ ខ្លះមានជើងពីរ ខ្លះមានជើងបី និងខ្លះមានជើងច្រើន។
Verse 39
एकबाहुर्द्विबाहुश्च त्रिबाहुर्बहुबाहुकः ॥ शङ्कुकर्णा महाकर्णा हस्तिकर्णास्तथाऽपरे
ខ្លះមានដៃមួយ ខ្លះមានដៃពីរ ខ្លះមានដៃបី និងខ្លះមានដៃច្រើន; ខ្លះមានត្រចៀកដូចស័ង្ខ ខ្លះមានត្រចៀកធំ ហើយអ្នកដទៃទៀតមានត្រចៀកដូចត្រចៀកដំរីផងដែរ។
Verse 40
केचित्तु तत्र पुरुषाः सर्वशोभाविशोभिताः ॥ केयूरैर्मुकुटैश्चान्ये चित्रैरङ्गैस्तथाऽपरे ॥
នៅទីនោះ បុរសខ្លះត្រូវបានតុបតែងដោយសិរីល្អគ្រប់ប្រភេទ; អ្នកខ្លះពាក់កងដៃ និងមកុដ, ហើយអ្នកខ្លះទៀតមានរាងកាយតុបតែងដោយអលង្ការពណ៌ចម្រុះ។
Verse 41
स्रग्विणो बद्धपादाश्च सर्वाभरणभूषिताः ॥ सकुठाराः सकुद्दालाः सचक्राः शूलपाणयः ॥
អ្នកខ្លះពាក់កម្រងផ្កា អ្នកខ្លះមានជើងត្រូវបានចង ហើយទាំងអស់ត្រូវបានតុបតែងដោយអលង្ការគ្រប់យ៉ាង; អ្នកខ្លះកាន់ពូថៅ និងចប អ្នកខ្លះកាន់អាវុធចក្រ ហើយអ្នកខ្លះកាន់សូល (លំពែង) នៅក្នុងដៃ។
Verse 42
सशक्तितोमराः केचित्सधनुष्का दुरासदाः ॥ असिहस्तास्तथा चान्ये तथा मुद्गरपाणयः ॥
អ្នកខ្លះកាន់សក្តិ និងតោមរ (លំពែង និងលំពែងបោះ); អ្នកខ្លះជាអ្នកធ្នូ ដែលពិបាកចូលទៅជិត។ អ្នកដទៃកាន់ដាវ ហើយអ្នកដទៃទៀតកាន់មុទ្គរ (គុជ/ក្លឹបធ្ងន់) នៅក្នុងដៃ។
Verse 43
सज्जिता दधिहस्ताश्च गन्धहस्ता ह्यनेकशः ॥ विचित्रभक्षहस्ताश्च वस्त्रहस्तास्तथैव च ॥
ពួកគេបានត្រៀមរួចរាល់; អ្នកខ្លះកាន់ទធិ (ទឹកដោះគោជូរ) នៅក្នុងដៃ ហើយមានជាច្រើនកាន់គ្រឿងក្រអូប។ អ្នកខ្លះកាន់អាហារប្រភេទផ្សេងៗ ហើយអ្នកខ្លះទៀតកាន់សម្លៀកបំពាក់។
Verse 44
धूपान्प्रगृह्य विविधान्वासांसि शुभदर्शनाः ॥ शिबिकाश्च महाशोभा यानानि विविधानि च ॥
ដោយកាន់ធូបនានា និងសម្លៀកបំពាក់ ដែលមើលទៅគួរជាទីរីករាយ នៅទីនោះក៏មានសិបិកា (ស្នែង/សែង) ដ៏អស្ចារ្យ និងយានជំនិះជាច្រើនប្រភេទផងដែរ។
Verse 45
वाजिकुञ्जरयुक्तानि हंसयुक्तानि चापरे ॥ शरभैरृषभैश्चापि हस्तिभिश्च सुदर्शनैः ॥
យានជំនិះខ្លះត្រូវបានចងទាញដោយសេះ និងដំរី; ខ្លះទៀតចងទាញដោយហង្ស។ ខ្លះក៏ត្រូវបានទាញដោយសត្វ śarabha និងគោឈ្មោល ហើយដោយដំរីដែលមានរូបរាងស្រស់ស្អាតគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។
Verse 46
उज्ज्वला मलिनाश्चैव जीर्णवस्त्रा नवांशुकाः ॥ सुमनाभिमना मूका मारकाः शतमारकाः ॥
ខ្លះភ្លឺរលោង ខ្លះកខ្វក់; ខ្លះស្លៀកពាក់ខោអាវចាស់ជ្រាប ខ្លះស្លៀកពាក់ខោអាវថ្មី។ (នៅទីនោះមាន) អ្នកមានចិត្តល្អ និងអ្នកអួតអាងខ្លួន, អ្នកស្ងៀមមិននិយាយ, អ្នកសម្លាប់ និងអ្នកសម្លាប់រាប់រយដង។
Verse 47
समार्जारी काचवर्णा कृष्णा चैव कलिस्तथा ॥ धर्महस्ता यशोहस्ता कीर्त्तिहस्तास्तथापरे ॥
នៅទីនោះមាន (អង្គ/រូប) មាននាមថា Samārjārī, Kāca-varṇā, Kṛṣṇā និង Kali; ហើយមានអ្នកដទៃទៀតមាននាមថា Dharma-hastā, Yaśo-hastā និង Kīrti-hastā។
Verse 48
एते पुरोगमास्तत्र कृतान्तस्य महात्मनः ॥ यद्येतानि यजेद्विप्रो नास्ति तस्य पराभवः ॥
ពួកនេះជាអ្នកដើរនាំមុខនៅទីនោះរបស់ Kṛtānta អ្នកមានចិត្តធំ; ប្រសិនបើព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ធ្វើបូជាចំពោះពួកនេះ នោះគាត់មិនមានការបរាជ័យឡើយ។
Verse 49
नमस्कार्याश्च पूज्याश्च आपन्नेन हि नित्यशः ॥ परितुष्य कृता नित्यं विहिताः सार्वलौकिकाः ॥
អ្នកដែលកំពុងទទួលទុក្ខលំបាក គួរតែសំពះ និងគោរពបូជាពួកនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃ; ពេលបានធ្វើឲ្យពួកនេះពេញចិត្តតាមវិធីត្រឹមត្រូវហើយ ពួកនេះតែងតែត្រូវបានតែងតាំងឲ្យប្រតិបត្តិកិច្ចការនានានៃលោកសកល។
Verse 50
दुष्कृतिनां प्रवेशार्थं यमेन विहितं स्वयम् ॥ तस्मिन् पुरवरे रम्ये रम्या परम शोभना
សម្រាប់ការចូលរបស់អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ យមៈបានកំណត់ដោយខ្លួនឯង។ នៅក្នុងទីក្រុងដ៏រីករាយ និងប្រសើរនោះ មានរូបមួយស្រស់ស្អាតយ៉ាងខ្លាំង និងរុងរឿងលើសគេ។
Verse 51
कुण्डलाभ्यां पिनद्धाभ्यामङ्गदाभ्यां महातपाः ॥ भ्राजते मुकुटस्तस्य ब्रह्मदत्तो महाद्युतिः
ឱ មហាតបស្វី, នាង/គាត់ត្រូវបានតុបតែងដោយក្រវិលដែលចងជាប់ និងកងដៃ (អង្គទ)។ លើក្បាលមានមកុដដែលព្រះព្រហ្មប្រទាន មានពន្លឺរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 52
यमेन पूज्यमाना सा दिव्यगन्धानुलेपनैः ॥ संहारः सर्वलोकानां गतीनां च महागतिः
នាងត្រូវបានយមៈគោរពបូជាដោយការលាបក្លិនក្រអូបទិព្វ។ នាងគឺជាការសំលាយនៃលោកទាំងអស់ ហើយជាមហាគតិ—គតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនៃផ្លូវទាំងឡាយ។
Verse 53
कामक्रोधविचारिण्यो नानारूपधराः स्त्रियः ॥ जीवभक्षकरा घोरास्तीव्ररोषा भयानकाः
នៅទីនោះមានស្ត្រីដែលស្ថិតក្នុងវិស័យនៃកាម និងកំហឹង មានរូបរាងនានា—គួរឱ្យស្ញប់ស្ញែង កំហឹងខ្លាំង ភ័យរន្ធត់ ហើយជាអ្នកស៊ីជីវិតសត្វមានជីវិត។
Verse 54
मयूरैः सारसैश्चैव चक्रवाकैश्च वाजिभिः ॥ एवम्रूपा मया दृष्टास्तत्र चान्ये भयानकाः
ជាមួយនឹងក្ងោក បក្សីសារស បក្សីចក្រវាក និងសេះ—រូបរាងបែបនេះខ្ញុំបានឃើញនៅទីនោះ; ហើយនៅទីនោះក៏មានសត្វ/អង្គភាពដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចផ្សេងទៀតផងដែរ។
The text instructs that actions (karma) are evaluated through a rule-governed dharma framework: outcomes are assigned according to scriptural criteria and witnessed conduct, emphasizing personal accountability, restraint, and social order as enforceable ethical norms.
No tithi, lunar phase, vrata timing, or seasonal marker is specified in this excerpt. The chapter focuses on institutional judgment and spatial symbolism (gates and tribunal) rather than calendrical ritual scheduling.
Environmental balance is addressed indirectly through the Varāha–Pṛthivī instructional frame: the narrative links moral conduct to systemic consequences. By presenting a structured adjudication of harm (including violence and predation imagery), it reinforces norms that discourage destabilizing behaviors, which can be read as supporting social-ecological stability on Pṛthivī.
The sabhā is populated by authoritative dharma figures and śāstra specialists, including Manu, Prajāpati, Parāśarya (Vyāsa), Atri, Uddālaka, Āpastamba, Bṛhaspati, Śukra, Gautama, and other named dharma exegetes such as Śaṅkha and Likhita, alongside Yama (Vaivasvata).