
Gokarṇa-śuka-satra-pratiṣṭhā-phala-kathana
Ritual-Manual (Tīrtha-Māhātmya and Dāna-Śrāddha Praxis)
វរាហៈប្រាប់ព្រឹថិវីអំពីអ្វីដែលកើតឡើងបន្ទាប់ពីការតាំងទីលំនៅដ៏មង្គលរបស់គោករណៈ៖ គាត់គោរពសុកៈ ឪពុកម្តាយរបស់សុកៈ និងគ្រួសារដែលមានធម៌ ហើយរៀបចំពិធីបូជារួម និងពិធីបុណ្យនៅមថុរា។ រឿងនេះលើកឡើងពីសត្ការៈ (ការទទួលភ្ញៀវដោយរបៀបរៀបរយ), ការឧបត្ថម្ភសាសនាសាធារណៈ និងការប្រតិបត្តិពិធីធំមួយដោយគ្មានឧបសគ្គ ព្រមទាំងការផ្តល់អាហារទានជាប្រចាំដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍។ គោករណៈស្ថាបនាស្ថានបូជាព្រះសិវៈដ៏សំខាន់ឈ្មោះ “សុកេស្វរ” តាមឈ្មោះសុកៈ និងធ្វើសត្រា-ពិធីជប់លៀងធំសម្រាប់ព្រាហ្មណ៍ ដែលគេហៅថា “សុកៈ-សត្រា”។ អត្ថបទភ្ជាប់ការងូតទឹកនៅទីរថៈ ពិធីស្រាដ្ធៈ ទានមាស និងទានគោ និងពិធីរួមសហគមន៍ ជាមួយសុខុមាលភាពសង្គម និងការឡើងទៅភពខ្ពស់ក្រោយមរណៈរបស់សុកៈ (រួមទាំងសបរៈម្នាក់ជាមួយភរិយា) ជាការបន្តធម៌ និងផ្លូវទៅមោក្ខៈ។
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ तत्र स्थित्वा यथान्यायं गोकरणः सर्वमङ्गलम् ॥ शुकं च मातापितरौ साधुभार्याचतुष्टयम्
ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ នៅទីនោះ ដោយស្នាក់នៅតាមធម៌និងប្រពៃណីដ៏សមគួរ គោករណៈ—ជារូបនៃសេចក្តីមង្គលទាំងអស់—បានគោរពសុក មាតាបិតារបស់ខ្លួន និងក្រុមភរិយាសុចរិតទាំងបួន។
Verse 2
सम्मान्य पूजयामास यथाविभवशक्तितः ॥ मथुरावासिभिर्लोकैरुद्यानं कारयंस्तदा
គាត់បានសម្តែងការគោរព និងធ្វើបូជាតាមសមត្ថភាព; ហើយនៅពេលនោះ ដោយរួមជាមួយប្រជាជនអ្នកស្នាក់នៅមធុរា គាត់បានឲ្យរៀបចំសួនឧទ្យានមួយ។
Verse 3
स्वयं च कृतवांस्तत्र अविघ्नस्य महामखम् ॥ भक्ष्यभोज्ये ब्राह्मणेभ्यो ददौ दानानि नित्यशः
ហើយគាត់បានប្រតិបត្តិមហាយជ្ញនៅទីនោះដោយខ្លួនឯង ដើម្បីឲ្យគ្មានឧបសគ្គ; ហើយបានប្រគេនទានជានិច្ចដល់ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ ជាអាហារសម្រន់ និងភោជនាហារ។
Verse 4
गीतवादित्रमाङ्गल्यं पुत्रवृद्धौ यथोचितम् ॥ तत्सर्वं कृतवाँल्लोको गोकरणस्य महात्मनः
ចម្រៀង សូរស័ព្ទវាយភ្លេង និងពិធីមង្គល—ដូចសមគួរសម្រាប់ការកើនឡើងនៃកូនប្រុស និងសេចក្តីរុងរឿង—ប្រជាជនបានធ្វើទាំងអស់នោះសម្រាប់មហាត្មា គោករណៈ។
Verse 5
एकैकं च परिष्वज्य प्रणिपत्य यथाक्रमम् ॥ मातापित्रोः प्रणम्याथ शिरसा पादपङ्कजे
គាត់បានឱបម្នាក់ៗតាមលំដាប់ ហើយក្រាបបង្គំតាមគួរគាប់; បន្ទាប់មកគាត់បានថ្វាយបង្គំមាតាបិតា ដោយដាក់ក្បាលលើបាតជើងដូចផ្កាឈូករបស់ពួកគេ។
Verse 6
शुकं हृदि समालोक्य प्ररुरोद स वै वणिक् ॥ यस्य प्रसादाज्जीवश्च धर्मश्चानुत्तमा गतिः
ពេលឃើញ «សុកៈ» ស្ថិតនៅក្នុងបេះដូងរបស់ខ្លួន ពាណិជ្ជករនោះបានយំ; ដោយព្រះគុណរបស់ទ្រង់ មានជីវិត មានធម៌ និងមានគតិអតុល្យដ៏ឧត្តម។
Verse 7
विशिष्टेन मया प्राप्तो राज्ञो लाभः सुपुष्कलः ॥ शुक पुत्रान्मया प्राप्तमिह लोके परत्र च
ដោយសារគុណវិសេស និងការជួយឧបត្ថម្ភរបស់អ្នក ខ្ញុំបានទទួលលាភដ៏ច្រើនលើសលប់ពីព្រះរាជា; ហើយឱ សុកៈ ដោយកូនប្រុសទាំងឡាយ ខ្ញុំបានសម្រេចភាពពេញលេញទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។
Verse 8
एवं वसन्सुखं तत्र गोकरणः सह बन्धुभिः ॥ शुक नाम्ना कृतं तेन शिवस्यायतनं महत्
ដូច្នេះគាត់បានរស់នៅទីនោះដោយសុខសាន្តជាមួយញាតិមិត្ត; ហ្គោករណៈបានបង្កើតឱ្យមានស្ថានបូជាព្រះសិវៈដ៏ធំមួយ ដោយដាក់ឈ្មោះតាម «សុកៈ»។
Verse 9
शुकेश्वरं प्रतिष्ठाप्य दिव्यं सत्रं चकार ह ॥ ब्राह्मणानां शते द्वे च मिष्टान्नवरभोजने
ក្រោយពេលបានប្រតិស្ឋាបនា «សុកេឝ្វរៈ» គាត់បានធ្វើសត្រាដ៏វិសេស; ហើយបានរៀបចំពិធីជប់លៀងដ៏ល្អឥតខ្ចោះ សម្រាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍ពីររយនាក់ ជាមួយអាហារផ្អែម។
Verse 10
शुकप्रदाने गोकर्णः फलं स्नानस्य सङ्गमात्॥ श्राद्धं सुवर्णैर्गोदानं कृत्वा तस्मै ददौ च सः॥
ដោយការបរិច្ចាគ «សុកៈ» (សត្វសេក) គោកណ៌ បានទទួលផលបុណ្យនៃការងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅសង្គម (ចំណុចប្រសព្វទន្លេ)។ បន្ទាប់ពីអនុវត្ត «ស្រាទ្ធ» ដោយមាស និងធ្វើ «គោទាន» រួច គាត់បានប្រគល់ទាននោះឲ្យគេដោយពិត។
Verse 11
शबराय सभार्याय तेन स्वर्गं गतश्च ह॥ शुकोदरेण सहितो विमानवरमास्थितः॥
ដោយហេតុនោះ គាត់បានទៅសួគ៌ជាមួយសបរៈ និងភរិយារបស់គាត់។ ដោយមាន «សុកោទរ» រួមដំណើរ គាត់បានឡើងលើវិមានដ៏ប្រសើរ (យានសួគ៌)។
Verse 12
एतत्ते कथितं सर्वं मथुरायां महत्फलम्॥ सरस्वतीसङ्गमस्य गोकर्णस्य शिवस्य च॥
អ្វីទាំងនេះបានប្រាប់ដល់អ្នករួចហើយ—ផលដ៏មហិមាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមធុរា៖ នៃសង្គមទន្លេសរស្វតី នៃគោកណ៌ និងនៃព្រះសិវៈផងដែរ។
Verse 13
गोकर्णस्य तु सन्तानमक्षयं धर्मतोऽव्ययम्॥ सम्भूतं स सुखं भुक्त्वा ततो मोक्षमवाप्नुयात्॥
សម្រាប់គោកណ៌ មានវង្សសន្តានកើតឡើង—មិនអស់សាប និងដោយធម៌មិនចុះថយ។ បន្ទាប់ពីសោយសុខហើយ គាត់នឹងទទួលបាន «មោក្សៈ» (ការរួចផុត) នៅពេលក្រោយ។
Verse 14
शुकसत्रमिति ख्यातं मृत्तो मुक्तिमवाप सः॥ विमानवरमारुह्य स्वर्गलोकं गतः शुकः॥
វាបានល្បីថា «សុកសត្រ»; បន្ទាប់ពីស្លាប់ គាត់បានទទួល «មុក្តិ» (ការរួចផុត)។ ដោយឡើងលើវិមានដ៏ប្រសើរ សុកៈបានទៅកាន់ស្វគ៌លោក (ពិភពសួគ៌)។
The chapter models dharma as socially embedded practice: orderly honoring of parents and guests, sustained charitable giving (especially food-gifts), and public religious patronage are presented as producing communal well-being and stable moral continuity, with liberation/ascension framed as narrative consequences.
No explicit tithi, lunar month, or seasonal marker is stated in the provided verses. The practices are described as ongoing (e.g., nityaśaḥ dāna to Brahmins) and occasion-based (satra, śrāddha) without calendrical specification here.
Environmental ethics appear indirectly through the sacralization of place: the Sarasvatī-saṅgama and Mathurā are treated as landscapes where bathing, ritual order, and collective restraint confer ‘mahat-phala.’ This frames river confluences as protected ecological-cultural zones whose integrity is maintained through regulated, communal religious use rather than exploitative activity.
The narrative references Gokarṇa (central agent), Śuka (recipient and eponym of the satra and shrine), Śiva (as the deity of the installed āyatana/Śukeśvara), a rājā (king) mentioned as a source of material gain, and a Śabara with his wife as beneficiaries of the ritual economy; no explicit dynastic genealogy is provided in these verses.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.