Adhyaya 161: The Efficacy of the Sacred Forests: The Merit of Pilgrimage to Mathurā’s Twelve Groves
Devavanaprabhāvaḥ (Mathurā-dvādaśa-vana-yātrā-māhātmya)
Ancient-Geography (Tīrtha-Māhātmya) and Ethical-Discourse (Karmic Consequence)
ក្នុងសន្ទនាបែបបង្រៀន ព្រឹថិវី (ធរណី) សួរវរាហៈអំពីវាសនារបស់មនុស្សដែលបែរចេញពីធម៌ និងខ្វះចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ ថាបន្ទាប់ពីទទួលផលកម្មដ៏ឈឺចាប់ហើយ តើនៅសល់ផ្លូវណាសម្រាប់ពួកគេ។ វរាហៈឆ្លើយថា ការកែប្រែសីលធម៌អាស្រ័យលើភូមិសាស្ត្របរិសុទ្ធ៖ មថុរា ត្រូវបានលើកសរសើរថាជាអ្នកបំផ្លាញបាប និងបន្ធូរទុក្ខនរក សូម្បីតែសម្រាប់អ្នកខ្សោយខាងចរិតក៏ដោយ។ ការរស់នៅមថុរា ការបម្រើទីរថៈរបស់វា ឬគ្រាន់តែឃើញ និងដើរបរិក្រមជុំវិញព្រៃបរិសុទ្ធ ក៏ទទួលបានបុណ្យការពារ។ បន្ទាប់មកជំពូកនេះរាយនាមព្រៃ (វណៈ) ទាំងដប់ពីររបស់មថុរាតាមលំដាប់ ហើយបញ្ជាក់ថា ការធ្វើធម្មយាត្រាដោយវិន័យឆ្លងកាត់ព្រៃទាំងនេះ នាំទៅសួគ៌ បម្លែងទេសភាពលើផែនដីឲ្យក្លាយជាឧបករណ៍នៃការប្រែប្រួលសីលធម៌ និងបរិស្ថានសាសនាដែលផ្អែកលើផែនដី។
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 161
Verse 1
अथ देववनप्रभावः ॥ धरण्युवाच ॥ ये धर्मविमुखा मूढाः सर्वज्ञानविवर्जिताः ॥ का गतिः कृष्ण तेषां हि विहिता नरके सुरैः
ឥឡូវនេះ (ជាបរិយាយ) អំពីអานุភាពនៃ ទេវវន។ ព្រះធរណីបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកដែលបែរចេញពីធម៌ ជាមនុស្សល្ងង់ខ្លៅ និងខ្វះខាតចំណេះដឹងទាំងអស់—ឱ ក្រឹષ્ણា ពួកទេវតាបានកំណត់គតិនៅនរកសម្រាប់ពួកគេយ៉ាងដូចម្តេច?»
Verse 2
अभुक्त्वा नारकं दुःखं सुकृतैः पुण्यदैर्नृणाम् ॥ प्रयान्ति कर्मणा येन तमुपायं ब्रवीहि मे
«ដោយមិនចាំបាច់ទទួលទុក្ខនរក ដោយសារសុគ្រឹតកិច្ចដ៏ផ្តល់បុណ្យរបស់មនុស្ស—តើដោយកម្មអ្វីពួកគេអាចឆ្លងផុត (ពីទុក្ខនោះ) បាន? សូមប្រាប់ឧបាយនោះដល់ខ្ញុំ»។
Verse 3
श्रीवराह उवाच ॥ सर्वधर्मविहीनानां पुरुषाणां दुरात्मनाम् ॥ नरकार्त्तिहरादेवी मथुरा पापघातिनी ॥
ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ សម្រាប់បុរសដែលខ្វះធម៌ទាំងអស់ និងមានចិត្តអាក្រក់ ទេវីមធុរា បំបាត់ទុក្ខវេទនានៃនរក និងបំផ្លាញបាប។
Verse 4
मथुरावासिनो ये च तीर्थानां चोपसेवकाः ॥ वनानां दर्शको वाथ मथुराक्रमकोऽपि वा ॥
អ្នកដែលរស់នៅក្នុងមធុរា និងអ្នកដែលបម្រើបូជាទីរថៈបរិសុទ្ធទាំងឡាយ; ដូចគ្នានេះ អ្នកដែលគ្រាន់តែបានឃើញព្រៃទាំងនោះ ឬសូម្បីតែអ្នកដែលដាក់ជើងចូលមធុរា—
Verse 5
एषां मध्ये कृतं यैश्च एकं च शतमोजसा ॥ न ते नरकभोक्तारः स्वर्गभाजो भवन्ति ते ॥
ក្នុងចំណោមពួកគេ អ្នកណាដែលអនុវត្តពិធីបូជានេះដោយកម្លាំងចិត្ត—ម្តងឬរយដង—មិនក្លាយជាអ្នកទទួលទោសនរកទេ; ពួកគេក្លាយជាអ្នកមានភាគក្នុងសួគ៌។
Verse 6
आदौ मधुवनं नाम द्वितीयं तालमेव च ॥ वनं कुन्दवनं चैव तृतीयं वनमुत्तमम् ॥
ដំបូងគេគឺព្រៃមាននាម ‘មធុវន’; ទីពីរគឺ ‘តាលវន’। ទីបីពិតប្រាកដគឺព្រៃដ៏ឧត្តមមាននាម ‘កុន្ទវន’।
Verse 7
चतुर्थं काम्यकवनं वनानां वनमुत्तमम् ॥ पञ्चमं वै बहुवनं षष्ठं भद्रवनं स्मृतम् ॥
ទីបួនគឺ ‘កាម្យកវន’ ជាព្រៃដ៏ឧត្តមក្នុងចំណោមព្រៃទាំងឡាយ។ ទីប្រាំគឺ ‘ពហុវន’; ទីប្រាំមួយត្រូវបានចងចាំថា ‘ភទ្រវន’।
Verse 8
सप्तमं तु वनं भूमे खादिरं लोकविश्रुतम् ॥ महावनं चाष्टमं तु सदैव च मम प्रियम् ॥
ឱ ព្រះមាតាភូមិ! ព្រៃទី៧ គឺ “ខាទិរ” ដែលល្បីល្បាញទូទាំងលោក។ ព្រៃទី៨ គឺ “មហាវន” ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំជានិច្ច។
Verse 9
लोहर्गलवनं नाम नवमं पातकापहम् ॥ वनं बिल्ववनं नाम दशमं देवपूजितम् ॥
ព្រៃទី៩ មាននាម “លោហរគលវន” ជាអ្នកបំបាត់បាបកំហុស។ ព្រៃទី១០ មាននាម “បិល្វវន” ដែលត្រូវបានគោរពក្នុងពិធីបូជាទេវតា។
Verse 10
यथाक्रमेण ये यात्रां वनानां च जितेन्द्रियाः ॥ करिष्यन्ति वरारोहे इन्द्रलोकं व्रजन्ति ते ॥
ឱ នារីមានចង្កេះស្រស់ស្អាត! អ្នកណាដែលសង្រ្គោះអារម្មណ៍ (គ្រប់គ្រងឥន្ទ្រីយ៍) ហើយធ្វើដំណើរធម្មយាត្រាទៅកាន់ព្រៃទាំងឡាយតាមលំដាប់ នោះនឹងទៅដល់លោកឥន្ទ្រ។
Verse 11
एकादशं तु भाण्डीरं द्वादशं वृन्दका वनम् ॥ एतानि ये प्रपश्यन्ति न ते नरकभोगिनः ॥
ទី១១ គឺ “ភាណ្ឌីរ” និងទី១២ គឺព្រៃ “វ្រឹន្ទកា”។ អ្នកណាដែលបានឃើញ (បានទស្សនា) ទាំងនេះ នោះមិនមែនជាអ្នកទទួលទុក្ខក្នុងនរកឡើយ។
Frequently Asked Questions
The chapter frames ethical recovery for dharma-averse individuals through a combination of karmic logic and place-based practice: association with Mathurā—residing there, serving its tīrthas, or undertaking disciplined viewing/circumambulation of its forests—is presented as a remedial pathway that mitigates naraka-related suffering and redirects karmic outcomes toward svarga.
No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa, ṛtu) are stated in the provided verses. The instructions emphasize actions (vāsa, tīrtha-upasevā, darśana, kramaṇa, yātrā) and personal discipline (jitendriyatā) rather than calendrical timing.
Through Pṛthivī’s role as interlocutor and the focus on vanas, the text implicitly treats terrestrial spaces as ethically operative environments: forests and tīrthas are not passive backdrops but structured landscapes that cultivate restraint and moral reform. This supports an ecological reading in which stewardship and reverent engagement with Earth’s sacred groves are linked to social-ethical rehabilitation.
Within the provided passage, no dynastic lineages, royal genealogies, or named sages are referenced. The narrative is limited to the Varāha–Pṛthivī dialogue and a catalog of Mathurā’s named forests as the principal cultural-geographical referents.