
Badarikāśrama-māhātmya
Tīrtha-māhātmya (Sacred Geography & Ritual Merit)
ក្នុងសន្ទនាជាមួយ ព្រឹថ្វី (ផែនដី) វរាហៈពណ៌នាពីភាពបរិសុទ្ធដ៏លើសលប់នៃ បទរិកាស្រាម នៅលើជម្រាលហិមាល័យ ដោយបង្ហាញថាជាទីសក្ការៈដ៏កម្រនិងពិបាកទៅដល់។ ជំពូកនេះរៀបរាប់ទីរថៈ និងកុណ្ឌៈជាច្រើនដែលមានឈ្មោះ ពាក់ព័ន្ធនឹងធារា/ទឹកធ្លាក់ជាក់លាក់ ព្រមទាំងវ្រត និងការតមអាហារ (ឧបវាស) មួយយប់ បីយប់ បួនយប់ និងប្រាំយប់។ វរាហៈបកស្រាយផលបុណ្យជាដំណាក់កាលពីការងូតទឹក (ស្នាន) និងការរស់នៅដោយវិន័យ ចាប់ពីបុណ្យស្មើអស្វមេធ/អគ្និឋោម ទៅដល់ការទទួលបានលោកនានា ហើយចុងក្រោយទៅដល់លោករបស់វរាហៈផ្ទាល់។ រឿងក៏និយាយពីតបៈលាក់លៀមរបស់វរាហៈក្នុងតំបន់នោះ (មើលមិនងាយដោយយោគមាយា) ការអំពាវនាវរបស់ទេវតាទៅកាន់ព្រហ្មា និងការស្ដារស្ថិរភាពសកលដោយទទួលស្គាល់តួនាទីវិษ្ណុ/វរាហៈ—ធ្វើឲ្យបណ្តាញទីរថៈហិមាល័យក្លាយជាគន្លឹះបង្រៀនអំពីការអត់ធ្មត់ សច្ចៈ និងភូមិសាស្ត្រសក្ការៈដែលផ្អែកលើផែនដី។
Verse 1
अथ बदरिकाश्रममाहात्म्यम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ तस्मिन् हिमवतः पृष्ठे परं गुह्यमतः शृणु ॥ बदरीति च विख्याता देवानामपि दुर्लभा ॥
ឥឡូវនេះ ជាមហិមារបស់ បទរិកាអាស្រាម។ ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ លើខ្នង (ជួរភ្នំខាងជើង) នៃហិមវត សូមស្តាប់រឿងដ៏អធិម និងសម្ងាត់នេះ។ វាល្បីថា ‘បទរី’ ហើយសូម្បីតែទេវតាក៏ពិបាកឈានដល់។
Verse 2
न तत्प्राप्नोति मनुजः कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ प्राप्नुवन्ति च भक्ताः ये बदरीं विश्वतारिणीम् ॥
មនុស្សមិនអាចឈានដល់គោលនោះ ទោះបានប្រព្រឹត្តកិច្ចការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ; ប៉ុន្តែបណ្ឌិតភក្តិដែលទៅដល់ បទរី—‘អ្នកនាំឆ្លងពិភពលោក’—ពួកគេវិញទទួលបានគោលនោះ។
Verse 3
दुर्लभं तन्मम क्षेत्रं हिमकूटशिलातले ॥ यस्तत्प्राप्नोति हि क्षेत्रं कृतकृत्यो भवेन नरः ॥
ក្សេត្របរិសុទ្ធរបស់ខ្ញុំនោះ ពិបាកឈានដល់ នៅលើជម្រាលថ្មនៃ ហិមកូដៈ។ ពិតប្រាកដណាស់ បុរសណាដែលទៅដល់កន្លែងបរិសុទ្ធនោះ នឹងក្លាយជា ក្រឹតក្រឹត្យៈ—អ្នកបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរួចហើយ។
Verse 4
ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातमास्ते तत्र शिलोच्चये ॥ हिमसंस्थं तथात्मानं कृत्वा तिष्ठामि माधवि ॥
នៅទីនោះ លើកំពូលថ្មខ្ពស់ មានអាងទឹកដែលល្បីឈ្មោះថា ‘ព្រហ្មកុណ្ឌៈ’។ ឱ ម៉ាធវី ខ្ញុំបានតាំងខ្លួននៅកណ្ដាលព្រិល ហើយស្ថិតនៅទីនោះ។
Verse 5
मुञ्चेत्प्राणांस्तत्र यदि व्रतनिष्ठो जितेन्द्रियः ॥ सत्यलोकमतिक्रंम्य मम लोकं च गच्छति ॥
បើបុគ្គលណាម្នាក់មានស្ថិរភាពក្នុងវ្រត និងគ្រប់គ្រងឥន្ទ្រីយ៍ ហើយលះបង់ជីវិតនៅទីនោះ គាត់នឹងឆ្លងកាត់សត្យលោក ហើយទៅដល់លោករបស់ព្រះអង្គ។
Verse 6
अग्निसत्यपदं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥ शृङ्गत्रयात्पतन्त्यत्र धारा मुसलसन्निभाः ॥
នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ មានទីកន្លែងដ៏ឧត្តមឈ្មោះ ‘អគ្និសត្យបទ’។ ពីកំពូលបី មានស្ទ្រីមទឹកធ្លាក់ចុះ ដោយកម្លាំង និងរូបរាងដូចមូសល។
Verse 7
यस्तत्र कुरुते स्नानं त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ सत्यवादी भवेद्दक्षो मम कर्मपरायणः ॥
បុរសណាដែលអត់អាហារបីយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ នឹងក្លាយជាអ្នកនិយាយពិត មានសមត្ថភាព និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ច និងធម៌ដែលព្រះអង្គបានកំណត់។
Verse 8
स्नानं करोति यस्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥
បុរសណាដែលអត់អាហារបីយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ នឹងទទួលបានផលនៃយជ្ញា អគ្និષ્ટោម។
Verse 9
यस्तत्र मुञ्चते प्राणान्यदि कृत्वा जलाशयम् ॥ सत्यलोकमतिक्रंम्य मम लोके स मोदते ॥
បើបុគ្គលណាម្នាក់ពឹងផ្អែកលើជលាសយៈ គឺអាងទឹកបរិសុទ្ធនោះ ហើយលះបង់ជីវិតនៅទីនោះ គាត់នឹងឆ្លងកាត់សត្យលោក ហើយរីករាយនៅក្នុងលោករបស់ព្រះអង្គ។
Verse 10
तत्र चैव तु शृङ्गेभ्यः स्थूलधारा पतॆत्पुनः ॥ स्थूले शिलातले तत्र मम धर्मो व्यवस्थितः ॥
នៅទីនោះដដែល ម្តងទៀត មានស្ទឹងធំទូលាយហូរធ្លាក់ពីកំពូលភ្នំ។ លើផ្ទាំងថ្មធំទូលាយនៅទីនោះ ធម្មៈរបស់យើងត្រូវបានបង្កើតឲ្យមាំមួន។
Verse 11
स्नानं करोति यस्तत्र एकरात्रोषितो नरः ॥ सत्यवादी शुचिर्भूत्वा सत्यलोके महीयते ॥
បុរសណាដែលស្នាក់នៅទីនោះមួយយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ—ក្លាយជាអ្នកនិយាយសច្ចៈ និងបានសុចរិត—ត្រូវបានគោរពសរសើរនៅសត្យលោក (Satya-loka)។
Verse 12
अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा चानाशकं व्रतम् ॥ सत्यलोकमतिग्रम्य मम लोकेषु तिष्ठति ॥ अस्ति पञ्चशिखं नाम बदर्याश्रमतीर्थकम् ॥ यत्र धाराः पतन्त्यत्र पञ्चशृङ्गसमाश्रिताः ॥
បន្ទាប់មក បើអ្នកណាម្នាក់លះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនេះ បន្ទាប់ពីកាន់វ្រតអនាសក (អត់អាហារ) នោះ—លើសកាត់សត្យលោក—គាត់នឹងស្ថិតនៅក្នុងលោកទាំងឡាយរបស់យើង។ នៅបដរយាស្រាម មានទីរថៈឈ្មោះ បញ្ចសិខា (Pañcaśikhā) ដែលជាកន្លែងស្ទឹងៗធ្លាក់ចុះ ដោយអាស្រ័យលើកំពូលប្រាំ។
Verse 13
यस्तत्र कुरुते स्नानं पञ्चस्रोतसि मानवः ॥ अश्वमेधफलं प्राप्य देवैश्च सह मोदते ॥
មនុស្សណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ ក្នុងស្ទឹងប្រាំសាយ (បញ្ចស្រូតសិ) នឹងទទួលបានផលនៃអશ્વមេធយជ្ញ (Aśvamedha) ហើយរីករាយជាមួយទេវតាទាំងឡាយ។
Verse 14
यद्यत्र मुञ्चते प्राणान् कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ स्वर्गलोकमतिग्रम्य मम लोके महीयते ॥
បើអ្នកណាម្នាក់លះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនេះ បន្ទាប់ពីបានប្រព្រឹត្តកិច្ចអំពើដ៏លំបាកយ៉ាងខ្លាំង នោះ—លើសកាត់ស្វರ್ಗលោក (Svarga-loka)—គាត់នឹងត្រូវបានលើកតម្កើងនៅក្នុងលោករបស់យើង។
Verse 15
चतुःस्रोत इति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ चतुर्धाराः पतन्त्यत्र चतस्रो दिश आश्रिताः ॥
នៅក្នុងក្សេត្រដ៏ឧត្តមរបស់យើង នោះត្រូវបានគេស្គាល់ថា ‘ចតុះស្រូត’។ នៅទីនោះ មានស្ទឹងធ្លាក់ចុះ ៤ ខ្សែ ស្របតាមទិសទាំង ៤។
Verse 16
यस्तत्र कुरुते स्नानमेकऱात्रोषितो नरः ॥ मोदते नाकपृष्ठे तु मम भक्तश्च जायते ॥
បុរសណាដែលស្នាក់នៅទីនោះមួយយប់ ហើយធ្វើស្នាន នៅទីនោះ គាត់រីករាយលើ ‘នាកប្រឹឋ្ឋ’ (ផ្ទៃសួគ៌) ហើយក្លាយជាភក្តរបស់យើង។
Verse 17
अथ प्राणान्परित्यज्य कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ नाकपृष्ठमतिग्रम्य मम लोकं प्रपद्यते ॥
បន្ទាប់មក ក្រោយធ្វើកិច្ចដ៏លំបាកយ៉ាងខ្លាំង ហើយលះបង់ព្រះព្រលឹង (ដង្ហើមជីវិត) គាត់លើសលប់ ‘នាកប្រឹឋ្ឋ’ ហើយទៅដល់លោករបស់យើង។
Verse 18
तत्रैव हिमवत्पृष्ठे चतुःशृङ्गाद्बृहत्तराः ॥ चतुर्धाराः पतन्त्यत्र विषमाश्च शिलोच्चये ॥
នៅទីនោះផងដែរ លើខ្នង (ជម្រាល) នៃហិមវត ពីភ្នំ ‘ចតុះឝೃង្គ’ (មានកំពូល ៤) មានទឹកធ្លាក់ ៤ ខ្សែ ដែលធំជាងមុនទៀត ធ្លាក់ចុះមិនស្មើគ្នា លើកំពូលថ្មខ្ពស់។
Verse 19
यस्तत्र कुरुते स्नानं चतूरात्रोषितो नरः ॥ चतुर्णामपि वेदानां ग्रहणे कारणं भवेत् ॥
បុរសណាដែលស្នាក់នៅទីនោះ ៤ យប់ ហើយធ្វើស្នាន នឹងក្លាយជាមូលហេតុនៃការ ‘កាន់កាប់/ទទួលបាន’ (ការទទួលយក និងការយល់ដឹង) សូម្បីតែវេទទាំង ៤។
Verse 20
अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मपथे स्थितः । देवलोकमत्क्रम्य मम लोकं प्रतिष्ठते ॥
ឥឡូវនេះ អ្នកណាដែលស្ថិតមាំលើមាគ៌ាកម្មពិធីរបស់យើង ហើយលះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនេះ—ក្រោយឆ្លងផុតលោកទេវតា—នឹងបានតាំងស្ថិតនៅក្នុងលោករបស់យើង។
Verse 21
द्वादशादित्यकुण्डेति तस्मिन्क्षेत्रे परे मम । यत्र ते द्वादशादित्या देवि संस्थापिता मया ॥
នៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធដ៏ឧត្តមរបស់យើង មានកន្លែងមួយហៅថា ‘ទ្វាទសាឌិត្យ-កុណ្ឌ’ ឱ ទេវី—ទីនោះយើងបានស្ថាបនាអាទិត្យទាំងដប់ពីរ សម្រាប់អ្នក។
Verse 22
तत्र पर्वतशृङ्गे तु स्थूलमूले शिलातले । द्वादश पतन्ति धारा मम कर्मसुखावहाः ॥
នៅទីនោះ លើកំពូលភ្នំ លើផ្ទៃថ្មនៅមូលដ្ឋានធំទូលាយ មានស្ទ្រីមទឹកដប់ពីរធ្លាក់ចុះ—នាំមកនូវសុខដែលកើតពីកម្មពិធីពាក់ព័ន្ធនឹងយើង។
Verse 23
यस्तत्र कुरुते स्नानं यां काञ्चिद्द्वादशीं यदि । यत्र ते द्वादशादित्या स्तत्र गच्छेन्न संशयः ॥
អ្នកណាក៏ដោយដែលងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅទីនោះ ក្នុងថ្ងៃទ្វាទសីណាមួយ (ថ្ងៃទី១២តាមចន្ទគតិ) នឹងទៅដោយមិនសង្ស័យទៅកាន់លោកដែលអាទិត្យទាំងដប់ពីរនៅទីនោះ។
Verse 24
अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मणि संस्थितः । समतिक्रम्य चादित्यान्मम लोके महीयते ॥
ឥឡូវនេះ អ្នកណាដែលលះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនេះ ខណៈស្ថិតមាំក្នុងកម្មពិធីរបស់យើង—ហើយបានឆ្លងផុតអាទិត្យទាំងឡាយផង—នឹងត្រូវបានលើកតម្កើងនៅក្នុងលោករបស់យើង។
Verse 25
लोकपालमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम । तत्र ते लोकपाला स्तु मया संस्थापिताः पुरा ॥
នៅក្នុងក្សេត្រសក្ការៈដ៏ឧត្តមរបស់ខ្ញុំ មានទីកន្លែងមួយដែលល្បីថា ‘លោកបាល’; នៅទីនោះ ខ្ញុំបានស្ថាបនាព្រះលោកបាលទាំងឡាយសម្រាប់អ្នកតាំងពីកាលមុន។
Verse 26
तत्र पर्वतमध्ये तु स्थल कुण्डं बृहन्मम । भित्वा पर्वतमुद्गीर्णं यत्र सोमसमुद्भवः ॥
នៅទីនោះ កណ្ដាលភ្នំ មាន ‘ស្ថល-កុណ្ឌ’ ដ៏ទូលាយរបស់ខ្ញុំ; វាបំបែកភ្នំ rồi ផុសឡើង—ជាកន្លែងដែលប្រភពទឹកកើតពីសោម (ព្រះចន្ទ) កើតមាន។
Verse 27
अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु तत्परः । लोकपालानतिक्रम्य मम लोकं प्रपद्यते ॥
បន្ទាប់មក អ្នកណាដែលនៅទីនេះ លះបង់ដង្ហើមជីវិត ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងពិធីកិច្ចរបស់ខ្ញុំ—ឆ្លងកាត់លើសពីព្រះលោកបាល—នឹងទៅដល់លោករបស់ខ្ញុំ។
Verse 28
अस्ति मेरोरवरं नाम तस्मिन्गुह्यं परं मम । तत्र स्थितेन वै भूमे मेरुः संस्थापितः स्वयम् ॥
មានទីកន្លែងមួយឈ្មោះ ‘មេរោរ-វរ’; នៅក្នុងនោះ មានអាថ៌កំបាំងដ៏ឧត្តមរបស់ខ្ញុំ សូមឲ្យដឹង ឱ ផែនដី។ ដោយអ្នកណាម្នាក់ឈរមាំនៅទីនោះ មេរុភ្នំដូចជាត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយខ្លួនវាឯង។
Verse 29
धारास्तिस्रः पतन्त्यत्र सुवर्णसदृशप्रभाः । पतत्तु तज्जलं भूमौ व्यक्तिं नैवोपलभ्यते ॥
នៅទីនេះ មានស្ទ្រីមបីធ្លាក់ចុះ ភ្លឺរលោងដូចមាស; ប៉ុន្តែពេលទឹកនោះធ្លាក់លើដី វាមិនត្រូវបានឃើញជារូបរាងច្បាស់លាស់ឡើយ។
Verse 30
यस्तत्र कुरुते स्नानं त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ मोदते मेरुशृङ्गेषु मम भक्तश्च जायते ॥
អ្នកណាដែលងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅទីនោះ បន្ទាប់ពីអត់អាហារបីយប់ នោះនឹងរីករាយលើកំពូលភ្នំព្រះមេរុ ហើយក្លាយជាភក្តិរបស់យើង។
Verse 31
अथ तत्र मृतो देवि तस्मिन्गुह्ये परे मम ॥ मेरुपृष्ठमत्क्रम्य मम लोकं तु गच्छति ॥
ឱ ទេវី អ្នកណាដែលស្លាប់នៅទីនោះ—នៅកន្លែងសម្ងាត់ដ៏ឧត្តមរបស់យើង—ក្រោយឆ្លងផុតខ្នងភ្នំព្រះមេរុ នឹងទៅដល់លោករបស់យើងដោយពិត។
Verse 32
मानसोद्भेदमिति च तत्रान्यत्तीर्थमुत्तमम् ॥ पृथ्वीमुद्भिद्य मध्ये तु जलं गच्छति सत्वरम् ॥
ហើយនៅទីនោះមានទីរថៈដ៏ឧត្តមមួយទៀត ឈ្មោះ ‘មានសោទ្ភេទ’៖ ទឹករបស់វាច្រេះបំបែកផែនដី ហើយហូរចូលទៅខាងក្នុងដោយរហ័ស។
Verse 33
देवा अपि न जानन्ति तं देशं तत्र संस्थितम् ॥ मानुषा हि विजानन्ति भूम्यां पतति तज्जलम् ॥
សូម្បីតែពួកទេវតាក៏មិនស្គាល់ទីកន្លែងនោះដែលស្ថិតនៅទីនោះដែរ; តែមនុស្សវិញស្គាល់—ទឹករបស់វាធ្លាក់មកលើផែនដី។
Verse 34
यस्तत्र कुरुते स्नानमहोऱात्रोषितो नरः ॥ मोदते मानसे दिव्ये मम भक्तश्च जायते ॥
អ្នកណាដែលងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅទីនោះ បន្ទាប់ពីអត់អាហារពេញមួយថ្ងៃមួយយប់ នោះនឹងរីករាយនៅក្នុង ‘មានស’ ដ៏ទេវីយ៍ ហើយក្លាយជាភក្តិរបស់យើង។
Verse 35
अस्ति पञ्चशिरं नाम तस्मिन्गुह्यं परं मम ॥ ब्रह्मणा छिद्यते यत्र शिरश्चैव महाद्युति ॥
នៅទីនោះមានទីស្ថានដ៏សម្ងាត់ និងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់យើង ឈ្មោះ “បញ្ចសិរ”; នៅទីនោះ ព្រះព្រហ្មា កាត់ក្បាលដ៏ភ្លឺរលោងយ៉ាងមហិមា។
Verse 36
यत्र तन्मध्यमं कुण्डं छिन्नमेव स्वयम्भुवा ॥ तत्र रक्तजला भूमिर्दृश्यते धारसंकुला ॥
នៅកន្លែងដែលអាងកណ្ដាលនោះត្រូវបានស្វយម្ភូ (ព្រះព្រហ្មា) កាត់បំបែកពិតប្រាកដ នៅទីនោះដីដ្ឋានមើលឃើញមានទឹកពណ៌ក្រហមស្រាល ពោរពេញដោយស្ទឹងសាយ។
Verse 37
यस्तत्र कुरुते स्नानं पञ्चरात्रोषितो नरः ॥ मोदते ब्रह्मलोकस्थो मम भक्तश्च जायते ॥
អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ បន្ទាប់ពីអធិស្ឋានអត់អាហាររយៈពេលប្រាំយប់ នោះគាត់រីករាយនៅពេលស្ថិតក្នុងព្រហ្មលោក ហើយក្លាយជាភក្តិរបស់យើង។
Verse 38
तथात्र मुञ्चते प्राणान् गुह्ये पञ्चशिरे मम ॥ जलचन्द्रायणं कृत्वा मम कर्मसु निष्ठितः ॥
ដូច្នេះដែរ នៅបញ្ចសិរដ៏សម្ងាត់របស់យើង មនុស្សម្នាក់លះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនោះ—បន្ទាប់ពីអនុវត្តវ្រត “ចន្ទ្រាយណ” ដោយទឹក ហើយឈរជាប់ក្នុងពិធីកម្មដែលយើងបានកំណត់។
Verse 39
बुद्धिमान्मतिमांश्चैव रागमोहविवर्जितः ॥ ब्रह्मलोकमत्क्रम्य मम लोकं स गच्छति ॥
គាត់មានប្រាជ្ញា និងការយល់ដឹងច្បាស់ លះបង់រាគៈ និងមោហៈ ហើយឆ្លងកាត់ព្រហ្មលោក ទៅដល់លោករបស់យើង។
Verse 40
अस्ति सोमाभिषेकेति तीर्थमन्यत्परं मम। राजत्वे ब्राह्मणानां तु मया सोमोऽभिषेचितः॥
មានទីរីថៈដ៏អធិករបស់យើងមួយទៀត ឈ្មោះ “សោមាភិសេក”។ នៅពេលព្រះព្រាហ្មណ៍កាន់អធិបតេយ្យ យើងបានធ្វើពិធីអភិសេកបូជាព្រះសោម។
Verse 41
तत्राहं तोषितस्तेन अत्रिपुत्रेण माधवि। नवपञ्चककोट्यस्तु कृत्वा कर्म सुदुष्करम्॥
នៅទីនោះ យើងបានពេញព្រះហឫទ័យដោយកូនប្រុសរបស់អត្រី ឱ មាធវី បន្ទាប់ពីគាត់បានប្រព្រឹត្តកម្មដ៏លំបាកខ្លាំង ដែលមានតម្លៃស្មើនឹងកូដិ៩ និងកូដិ៥។
Verse 42
प्राप्तश्च परमां सिद्धिं मत्प्रसादाद्वसुन्धरे। तदायत्तं जगत्सर्वं व्रीहयः परमौषधीः॥
ហើយគាត់បានទទួលសិទ្ធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ដោយព្រះគុណរបស់យើង ឱ វសុន្ធរា។ ពិភពលោកទាំងមូលពឹងផ្អែកលើវា—ទាំងស្រូវសាលី និងរុក្ខជាតិឱសថដ៏ប្រសើរ។
Verse 43
जायतेऽस्मिन्प्रलीयन्ते स्कन्देन्द्राः समरुद्गणाः। भूमे सोममयं सर्वं मम संस्थं भविष्यति॥
ក្នុងវិស័យនេះ ស្កន្ទ និងឥន្ទ្រា ព្រមទាំងក្រុមមរុត ទាំងអស់កើតឡើង ហើយរលាយទៅវិញ។ ឱ ផែនដី, សព្វនេះនឹងក្លាយជាសោមមយៈ ពេញលេញ ហើយតាំងនៅក្នុងយើង។
Verse 44
तत्र सोमगिरिर्नाम यत्र धारा पतेद्भुवि। कुण्डेऽरण्ये विशालें तु एतत्ते कथितं मया॥
នៅទីនោះមានទីកន្លែងឈ្មោះ “សោមគិរិ” ដែលមានស្ទ្រីម (ធារា) ធ្លាក់ចុះលើផែនដី។ នៅក្នុងព្រៃធំជិតកុណ្ឌៈនោះ—យើងបានប្រាប់អ្នករួចហើយ។
Verse 45
अथात्र म्रियते देवि कृत्वा कर्म सुदुष्करम्। सोमलोकमतिगम्य मम लोकं प्रपद्यते॥
ឥឡូវនេះ ឱ ទេវី អ្នកណាម្នាក់ស្លាប់នៅទីនេះ បន្ទាប់ពីបានប្រព្រឹត្តកិច្ចការដ៏លំបាកយ៉ាងខ្លាំង គេនឹងឆ្លងផុតសោមលោក ហើយទៅដល់លោករបស់យើង។
Verse 46
अस्ति चोर्वशिकुण्डेति गुह्यं क्षेत्रे परं मम। यत्र चैवोर्वशी भित्त्वा दक्षिणोरुमजायत॥
ហើយមានទីកន្លែងមួយហៅថា ‘ចោរវសីកុណ្ឌ’ ជាគ្ិត្រ (kṣetra) សម្ងាត់ និងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់យើង—នៅទីនោះឯង អ៊ុរវសី បានបំបែកវា ហើយកើតចេញពីភ្លៅខាងស្តាំ។
Verse 47
तत्र तप्याम्यहं देवि देवानामपि कारणात्। न मां कश्चिद्विजानाति स्वात्मानो हि विजानते॥
នៅទីនោះ ឱ ទេវី យើងបំពេញតបៈ (tapas) សូម្បីតែដើម្បីហេតុការណ៍នៃកិច្ចការរបស់ទេវតាទាំងឡាយ។ គ្មាននរណាម្នាក់ស្គាល់យើងទេ; មានតែអ្នកដែលស្គាល់អាត្មាន (Ātman) របស់ខ្លួនពិតប្រាកដ ទើបស្គាល់ (យើង)។
Verse 48
ततो मे तप्यमानस्य बहुवर्षव्यतिक्रमात्। देवा अपि न जानन्ति वज्रिब्रह्ममहेश्वराः॥
បន្ទាប់មក ខណៈដែលយើងបន្តបំពេញតបៈ ហើយឆ្នាំជាច្រើនបានកន្លងផុត ទោះជាទេវតាទាំងឡាយ—ឥន្ទ្រៈអ្នកកាន់វជ្រៈ ប្រាហ្មា និងមហេស្វរៈ—ក៏មិនបានស្គាល់យើងដែរ។
Verse 49
एकैकॆन फलेनात्र बदर्यां तु सुनिश्चितम्। बहुवर्षसहस्रं तु तपश्चीर्णं मया भुवि॥
នៅទីនេះ ក្នុងព្រៃបដារី (Badarī) ដោយផ្លែឈើមួយៗតែម្តង—នេះជាការប្រាកដ—យើងបានបំពេញតបៈលើផែនដីនេះអស់ពាន់ៗឆ្នាំ។
Verse 50
तत्राहं दश कोट्यस्तु दशवर्षं दशार्बुदम् ॥ दश भूमे तथान्यानि पद्मानि तपसि स्थितः
នៅទីនោះ ខ្ញុំបានស្ថិតនៅ—អស់រយៈពេលដប់កោដិ ដប់ឆ្នាំ ដប់អរពុទ; ហើយទៀតដប់ដងនៃមាត្រនោះ ឱ ព្រះមាតាធរណី ព្រមទាំងមាត្រ ‘បដ្ម’ ផ្សេងៗផង—ស្ថិតមាំក្នុងតបៈ (ការប្រាថ្នាប្រកបដោយវិន័យ)។
Verse 51
ततस्ते मां न पश्यन्ति देवा गुह्यपथे स्थितम् ॥ विस्मयं परमं जग्मुर्देवा दुःखपरायणाः
បន្ទាប់មក ពួកទេវតាមិនបានឃើញខ្ញុំទេ ទោះបីខ្ញុំស្ថិតនៅលើផ្លូវសម្ងាត់; ហើយពួកទេវតាដែលជាប់ក្នុងទុក្ខ ក៏ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការភ្ញាក់ផ្អើលដ៏អតិបរមា។
Verse 52
अहं पश्यामि सर्वं वै तपःसंस्थो वसुन्धरे ॥ न मां सर्वे प्रपश्यन्ति योगमायासमावृताः
ឱ វសុន្ធរា ខ្ញុំស្ថិតក្នុងតបៈ ហើយពិតប្រាកដថាខ្ញុំឃើញអ្វីៗទាំងអស់; ប៉ុន្តែមិនមែនគ្រប់គ្នាឃើញខ្ញុំទេ ព្រោះពួកគេត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយយោគមាយា។
Verse 53
ततस्ता देवताः सर्वाः प्रत्य ऊचुश्च पितामहम् ॥ विष्णुना च विना लोके शान्तिं नैव लभामहे
បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងអស់បានឆ្លើយទៅកាន់ ពិតាមហា (ព្រះព្រហ្មា) ថា៖ «បើគ្មានព្រះវិษ្ណុក្នុងលោក យើងមិនអាចទទួលបានសន្តិភាពឡើយ»។
Verse 54
ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः ॥ तत्र जग्मुर्महाभागे तुष्यन्तः परमं मुदा
បន្ទាប់មក ពួកទេវតា—ជាមួយគន្ធព្វ សិទ្ធ និងឫសីដ៏អធិក—បានទៅទីនោះ ឱ អ្នកមានភាគធំ ហើយរីករាយដោយសេចក្តីអំណរដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Verse 55
विभावयन्ति मां तत्र देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ त्वया नाथ परित्यक्ता दुःखिताः श्रमवर्जिताः
នៅទីនោះ ព្រះទេវតាទាំងឡាយដែលមានព្រះឥន្ទ្រជាមេ បានសមាធិគិតគូរអំពីខ្ញុំ ហើយទូលថា៖ «ឱ ព្រះនាថ! ព្រោះតែព្រះអង្គបានបោះបង់ពួកយើង យើងកំពុងទុក្ខសោក ហើយខ្វះកម្លាំងនិងការខិតខំ»។
Verse 56
त्रायस्व नो हृषीकेश परमाणुग्रहेण वै ॥ एतत्कृत्वा विशालाक्षि देवान् प्रणतिपूर्वकम्
«សូមព្រះហ្រឹសីកេឝ សង្គ្រោះពួកយើង ដោយព្រះអនុគ្រោះដ៏អធិក»។ បន្ទាប់ពីធ្វើដូច្នេះ—ឱ អ្នកមានភ្នែកធំទូលាយ—ពួកគេបានចូលទៅរកព្រះទេវតា ដោយគោរពបូជាជាមុន។
Verse 57
मया विलोकिताः सर्वे परां निर्वृतिमागताः ॥ एतस्मिन्नुर्वशी कुण्डे एकरात्रोषितो नरः
ពេលខ្ញុំបានមើលឃើញ ពួកគេទាំងអស់បានដល់នូវសេចក្តីស្ងប់សុខដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ នៅអ៊ុរវាសី-កុណ្ឌនេះ បុរសណាដែលស្នាក់នៅតែមួយរាត្រី…
Verse 58
यः स्नाति सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ उर्वशीलोकमासाद्य क्रीडते कालमक्षयम्
អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនេះ នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ដល់លោកអ៊ុរវាសីហើយ គេរីករាយលេងសប្បាយក្នុងកាលដ៏មិនចេះអស់។
Verse 59
यस्तत्रोत्सृजते प्राणान्मम कर्मपरायणः ॥ पुण्यपापविनिर्मुक्तो याति मल्लीनतां प्रिये
ហើយអ្នកណាដែលនៅទីនោះ លះបង់ដង្ហើមជីវិត ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចបូជារបស់ខ្ញុំ នឹងរួចផុតពីទាំងបុណ្យនិងបាប—ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់—ហើយទៅដល់ ‘ម៉ល្លីនតា’។
Verse 60
श्रीबदर्याश्रमं पुण्यं यत्र यत्र स्थितः स्मरेत् ॥ स याति वैष्णवं स्थानं पुनरावृत्तिवर्जितः ॥
អ្នកណាក៏ដោយ នៅទីណាក៏ដោយ ប្រសិនបើគាត់រំលឹកដល់ «ស្រី-បដរីអាស្រាម» ដែលបរិសុទ្ធ និងមានបុណ្យកុសល គាត់នឹងទៅដល់លំនៅដ្ឋានវៃષ્ણវ ដោយគ្មានការត្រឡប់មកវិញ (វដ្តកំណើតឡើងវិញ)។
Verse 61
य इदं शृणुयान्नित्यं मद्भक्तः सततं पठेत् ॥ ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥
អ្នកណាដែលស្តាប់ព្រះវចនៈនេះជានិច្ច ហើយជាភក្តិរបស់ខ្ញុំសូត្រអានជាប្រចាំ អ្នកនោះជាព្រហ្មចារី ជាអ្នកឈ្នះកំហឹង ជាអ្នកនិយាយសច្ចៈ និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងអិន្ទ្រីយ៍។
Verse 62
ध्यानयोगरतो नित्यं स मुक्तिफलभाग्भवेत् ॥ यस्यैतद्विदितं सर्वं ध्यानयोगं वसुन्धरे ॥
អ្នកណាដែលឧស្សាហ៍ប្រកបដោយយោគៈនៃសមាធិជានិច្ច អ្នកនោះនឹងបានចំណែកនៃផលមុក្ខៈ។ ឱ វសុន្ធរា អ្នកណាដែលយល់ដឹងពេញលេញអំពីវិន័យទាំងមូលនៃយោគៈសមាធិនេះ។
Verse 63
इन्द्रलोकमिति ख्यातो बदर्यां च ममाश्रमः ॥ तत्राहं देवि शक्रेण निष्कलं परितोषितः ॥
នៅបដរី អាស្រាមរបស់ខ្ញុំល្បីឈ្មោះថា «ឥន្ទ្រលោក»។ នៅទីនោះ ឱ ទេវី ខ្ញុំបានពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងសព្វគ្រប់ ដោយសក្រក (ឥន្ទ្រ) ដោយគ្មានកំហុសឬមលិន។
Verse 64
वेदधारमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ यत्र ब्रह्ममुखाद्भ्रष्टा वेदाश्चत्वार एव च ॥
ក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធដ៏ឧត្តមរបស់ខ្ញុំនោះ មានកន្លែងមួយល្បីឈ្មោះថា «វេទធារា» ដែលគេនិយាយថា វេទទាំងបួនបានហូរចេញមកពីមាត់ព្រះព្រហ្មា។
Verse 65
तत्र स्नानं तु कुर्वीत ज्येष्ठमासस्य द्वादशीम् ॥ मोदते लोकपालेषु मम भक्तश्च जायते ॥
នៅទីនោះ គួរធ្វើពិធីងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅថ្ងៃទ្វាទសី (ថ្ងៃទី១២ តាមចន្ទគតិ) នៃខែជ្យេឋ; គាត់រីករាយក្នុងចំណោមលោកបាលៈ ហើយក្លាយជាភក្តិរបស់ខ្ញុំ។
Verse 66
तत्र वै पञ्च कुण्डानि स्थूलशीर्षशिलोच्चये ॥ पञ्चात्र शिरसः स्थाने बहुधारासमन्विताः ॥
នៅទីនោះ ពិតជាមានកុណ្ឌៈប្រាំ នៅលើកំពូលថ្មខ្ពស់ដែលហៅថា ស្ថូលសីរ្ស; នៅទីនេះ ក្នុង ‘ទីកន្លែងនៃក្បាល’ កុណ្ឌៈទាំងនោះមានលំហូរទឹកជាច្រើន។
Verse 67
यस्तत्र कुरुते स्नानं त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥ मोदते सोमलोकेषु एवमेतन्न संशयः ॥
មនុស្សណាដែលអត់អាហារបីយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ គាត់រីករាយនៅក្នុងលោកសោមៈ; ដូច្នេះហើយ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 68
देवानां तु वचः श्रुत्वा ब्रह्मा लोकापितामहः ॥ योगमायापटच्छन्नं कथयामास मां तदा ॥
ក្រោយពេលស្តាប់ព្រះវាចារបស់ទេវតាទាំងឡាយ ព្រះព្រហ្មា—ជាបិតាមហៈនៃលោកទាំងពួង—បាននិយាយអំពីខ្ញុំថា ត្រូវបានបាំងបិទដោយវាំងនននៃយោគមាយា។
Verse 69
योऽवगच्छति चात्मानं स गच्छेत्परमां गतिम् ॥
អ្នកណាដែលយល់ដឹងអាត្មាន (ខ្លួនពិត) នោះគាត់នឹងឈានដល់គតិដ៏ប្រសើរបំផុត។
The chapter frames tīrtha practice as inseparable from ethical discipline: truthfulness (satya-vāda), purity (śauca), sense-control (jitendriyatā), and vow-observance (vrata-niṣṭhā). Merit is presented as graded and conditional—ritual acts like snāna and fasting are repeatedly linked to moral qualifications and to a hierarchy of post-mortem destinations (lokas), culminating in Varāha’s realm.
The text specifies fasting durations (eka-, tri-, catur-, and pañcarātra) and includes tithi-based timing: bathing on a Dvādaśī in the Dvādaśādityakuṇḍa section, and explicitly mentions Jyeṣṭha-māsa Dvādaśī for the Lokapāla tīrtha bathing observance.
Through Pṛthivī as interlocutor and the detailed mapping of mountain-water features (dhārā, srotas, kuṇḍa), the narrative sacralizes Himalayan hydrology as a regulated moral-ritual landscape. The implied stewardship logic is that disciplined human conduct (restraint, truthful speech, controlled consumption via fasting) harmonizes with and preserves the sanctity of Earth’s waters and slopes, making geography itself a medium of ethical education.
The chapter references Brahmā (pitāmaha), Indra (Śakra/Vajrin), Maheśvara, various devas with gandharvas and siddhas, and Atri’s son (Atriputra) in the Somābhiṣeka narrative. Urvaśī is named in connection with Urvaśīkuṇḍa. No human royal lineage is foregrounded; the emphasis remains on divine figures and tīrtha topography.