
Kokāmukha (Badarī) Māhātmya
Tīrtha-Māhātmya (Sacred Geography & Ritual Soteriology)
ក្នុងទម្រង់សន្ទនា ព្រឹថវី (ធរា) សួរព្រះវរាហៈថា ព្រះអង្គស្ថិតនៅទីណាជានិច្ច ទីតាំងអធិឋានខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះអង្គជាអ្វី ហើយអំពើណាដែលនាំសត្វលោកទៅស្ថានភាពក្រោយមរណៈដ៏ “ល្អឥតខ្ចោះ”។ ព្រះវរាហៈឆ្លើយដោយលើកតម្កើង កោកាមុខ—ហៅថា បដារី (Badarī) ផងដែរ—ថាជាក្សេត្រ ដែលព្រះអង្គស្រឡាញ់ជាទីបំផុត និងបរិសុទ្ធយ៉ាងពិសេស ជាទីកន្លែងលាក់លៀមដែលអាចឃើញ “រូបអធិឋាន” របស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មកព្រះអង្គផ្តល់សេចក្តីណែនាំពិធីការយ៉ាងមានរបៀប៖ ការងូតទឹកបរិសុទ្ធ (snāna), ការអត់អាហារ/ស្នាក់យប់ (rātri-upoṣita; ahorātra), និងវិន័យនៃអាកប្បកិរិយា នៅតាមទឹកសក្ការៈដែលមានឈ្មោះជាច្រើន ទឹកធ្លាក់/ធារា បឹង (saras) ដើមវដ (vaṭa) និងថ្មសក្ការៈ (śilā) ដែលភាគច្រើនភ្ជាប់នឹងទន្លេ កៅសិកី។ រាល់ការអនុវត្តត្រូវបានភ្ជាប់នឹងការសម្អាតកម្ម កំណើតឡើងវិញនៅទ្វីប ឬលោកជាក់លាក់ និងចុងក្រោយទៅដល់ដ្ឋានព្រះវរាហៈ/វិษ្ណុ—ជាការបង្រៀនអំពីអេកូឡូស៊ីសក្ការៈផ្អែកលើផែនដី និងការអត់ធ្មត់តាមសីលធម៌។
Verse 1
अथ कोकामुख(बदरी) माहात्म्यम्॥ धरण्युवाच॥ श्रुतानि देवस्थानानि त्वया प्रोक्तानि यान्युत॥ कस्मिंस्तिष्ठसि नित्यं त्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति॥
បន្ទាប់មក គឺមហាត្ម្យៈនៃ កោកាមុខ (បដរី)។ ធរណីបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំបានស្តាប់អំពីទីស្ថានទេវតាទាំងឡាយ ដែលអ្នកបានពណ៌នា។ អ្នកស្នាក់នៅជានិច្ចនៅទីណា? សូមអ្នកប្រកាសប្រាប់នោះ»។
Verse 2
किं च ते परमं स्थानं यत्र मूर्त्याकृतिर्भवान्॥ कस्मिन्स्थाने कृतं कर्म येन यात्युत्तमां गतिम्॥
ហើយលំនៅដ្ឋានដ៏ឧត្តមបំផុតរបស់ព្រះអង្គគឺទីណា ដែលព្រះអង្គស្ថិតក្នុងរូបមូរតិ? នៅទីកន្លែងណា កម្មត្រូវបានប្រព្រឹត្ត ដោយហេតុនោះមនុស្សអាចឈានដល់គតិដ៏ឧត្តមបំផុត?
Verse 3
श्रीवराह उवाच॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि भक्तानां भक्तवत्सले॥ येषु स्थानेषु तिष्ठामि कथ्यमानानिमाञ्छृणु॥
ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមស្តាប់ដោយសេចក្តីពិតប្រាកដ ឱ ទេវី អ្នកមានមេត្តាចំពោះភក្តា។ សូមស្តាប់ការពិពណ៌នាអំពីទីកន្លែងទាំងឡាយដែលយើងស្ថិតនៅ»។
Verse 4
तव कोकामुखं नाम यन्मया पूर्वभाषितम्॥ बदरीति च विख्यातं गिरिराजशिलातलम्॥
ទីកន្លែងដែលមាននាមថា កោកាមុខៈ ដែលយើងបាននិយាយពីមុនហើយ នោះក៏ល្បីថា បទរី (Badarī) ផងដែរ—ជាដីថ្មលើភ្នំរាជា នៃភ្នំទាំងឡាយ។
Verse 5
स्थानं लोहर्गलं नाम म्लेच्छराजसमाश्रितम्॥ क्षणं चापि न मुञ्चामि एवमेतन्न संशयः॥
មានទីកន្លែងមួយឈ្មោះ លោហារគល (Lohārgala) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងស្តេចម្លេច្ឆៈ។ យើងមិនបោះបង់វាសូម្បីតែមួយខណៈឡើយ—ដូច្នេះហើយ មិនមានសង្ស័យទេ។
Verse 6
सचैत्यम् पश्य मे स्थानं जगदेतच्चराचरम्॥ सर्वत्राहं वरारोहे न मन्न्यूनं हि जानते॥
ចូរមើលលំនៅដ្ឋានរបស់យើងជាមួយនឹងចៃត្យៈដ៏បរិសុទ្ធ៖ ពិភពលោកទាំងមូលនេះ ទាំងចល និងអចល។ ឱ អ្នកមានអវយវៈស្រស់ស្អាត យើងស្ថិតនៅគ្រប់ទីកន្លែង ដូច្នេះកុំគិតថាយើងខ្វះខាតនៅទីណាមួយឡើយ។
Verse 7
ये तु जानन्ति मां देवि गुह्यां कामगतिं मम॥ शीघ्रं कोकामुखं यान्तु मम कर्मपरायणाः॥
ឱ ទេវី អ្នកណាដែលស្គាល់ខ្ញុំ—ដំណើរលាក់លៀមនៃបំណងរបស់ខ្ញុំ—សូមឲ្យពួកគេទៅកាន់ កោកាមុខ ដោយឆាប់រហ័ស ដោយស្មោះត្រង់ចំពោះកិច្ចករណី និងវត្តដែលកំណត់សម្រាប់ខ្ញុំ។
Verse 8
ततो देववचः श्रुत्वा पृथिवी वाक्यमब्रवीत्॥ शिरस्यञ्जलिमाधाय निर्वृतेनान्तरात्मना॥
បន្ទាប់មក ព្រះធរណីបានស្តាប់ព្រះវាចនៈរបស់ទេវតា ហើយបាននិយាយ; ដាក់អញ្ជលីលើក្បាល ដោយចិត្តខាងក្នុងស្ងប់ស្ងាត់ និងពេញចិត្ត។
Verse 9
धरण्युवाच॥ सर्वतो लोकनाथेश परं कौतूहलं हि मे॥ कथं कोकामुखं श्रेष्ठं तद्भवान्वक्तुमर्हसि॥
ធរណីបាននិយាយថា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់ ជាអធិបតីនៃលោក និងជាអ្នកការពារពិភពទាំងមូលគ្រប់ទិស! ខ្ញុំមានក្តីចង់ដឹងយ៉ាងខ្លាំង។ កោកាមុខប្រសើរបំផុតដោយរបៀបណា? សូមព្រះองค์ពន្យល់។
Verse 10
यस्तु कोकामुखं गत्वा भूयो विनिवर्तते॥ कर्माणि तत्र कुर्वीत चेष्टं भवति चात्मनि॥
ប៉ុន្តែ អ្នកណាដែលទៅដល់កោកាមុខហើយត្រឡប់មកវិញ សូមឲ្យធ្វើកិច្ចករណីដែលបានកំណត់នៅទីនោះ; ហើយផលវិញ្ញាណដែលប្រាថ្នា នឹងកើតមាននៅក្នុងខ្លួនឯង។
Verse 11
यानि यानि च क्षेत्राणि त्वया पृष्टानि वै धरे। कोकामुखसमं स्थानं न भूतं न भविष्यति॥
ឱ ធរា ទោះជាតំបន់បរិសុទ្ធណាដែលអ្នកបានសួរអំពីវាក៏ដោយ មិនធ្លាប់មាន ហើយក៏មិននឹងមានទៀតឡើយ ទីកន្លែងណាស្មើនឹង កោកាមុខ។
Verse 12
मम सा परमा मूर्तिर्यां न जानन्ति गोपिताम्॥ स्थितं कोकामुखं नाम एतत्ते कथितं मया॥
នោះហើយជារូបបង្ហាញដ៏អធិមរបស់ខ្ញុំ ដែលលាក់កំបាំង ហើយមិនមែនមនុស្សទាំងអស់ស្គាល់ទេ។ នៅទីនោះមានទីកន្លែងឈ្មោះ “កោកាមុខ” — ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នករួចហើយ។
Verse 13
श्रीवराह उवाच॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं परिपृच्छसि॥ तस्मिन्कोकामुखं रम्यं कथ्यमानं मया।अनघे॥
ព្រះវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ទេវី អ្វីដែលអ្នកសួរខ្ញុំ ចូរស្តាប់ពីខ្ញុំតាមសច្ចៈ។ ឱ អនឃេ (អ្នកគ្មានមន្ទិល) ក្នុងរឿងនោះ ខ្ញុំកំពុងពណ៌នាអំពី “កោកាមុខ” ដ៏រីករាយ។
Verse 14
जलबिन्दुरिति ख्यातात्पर्वतात्पत्तनाद्भुवि॥ तत्तु गुह्यतमं देवि कृत्वा कर्म महौजसम्॥
ពីភ្នំដែលល្បីឈ្មោះថា “ជលបិន្ទុ” សាយទឹកបានធ្លាក់ចុះមកលើផែនដី។ ឱ ទេវី នេះជាការសម្ងាត់បំផុត; នៅទីនោះគួរធ្វើកិច្ចពិធីដែលមានឥទ្ធិពលដ៏មហិមា។
Verse 15
सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोकं स गच्छति॥ विष्णुधारेति विख्याता कोकायां मम मण्डले॥
ដោយលះបង់ការចងពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ គាត់ទៅដល់លោករបស់ខ្ញុំ។ នៅកោកា ក្នុងមណ្ឌលដ៏បរិសុទ្ធរបស់ខ្ញុំ វាល្បីឈ្មោះថា “វិෂ្ណុធារា”។
Verse 16
पर्वतात्पतिता भूमौ धारा मुसलसन्निभा॥ अहोरात्रोषितो भूत्वा स्नायात्तत्र प्रयत्नतः॥
សាយទឹកមួយធ្លាក់ពីភ្នំមកលើដី មានកម្លាំង និងរូបរាងប្រហាក់ប្រហែលនឹង “មុសល” (ដំបងកិន)។ បន្ទាប់ពីស្នាក់នៅទីនោះមួយថ្ងៃមួយយប់ គួរងូតទឹកនៅទីនោះដោយការខិតខំប្រឹងប្រែង។
Verse 17
जम्बूद्वीपे प्रजायेत जम्बूर्यत्र प्रतिष्ठिता ॥ जम्बूद्वीपं परित्यज्य जायते मम पार्श्वगः ॥
មនុស្សកើតនៅជម្ពូទ្វីប ដែលមានដើមជម្ពូ (ផ្លែជាំ/rose-apple) តាំងស្ថិត; បន្ទាប់ពីលះចាកជម្ពូទ្វីប គេកើតជាអ្នកស្ថិតនៅជិតខាងខ្ញុំ នៅក្នុងសាន្និធ្យរបស់ខ្ញុំ។
Verse 18
अग्निष्टोमसहस्राणां फलं प्राप्नोति मानवः । न मुह्यति स कर्तव्ये फलं प्राप्नोति चोत्तमम् ॥
មនុស្សទទួលបានផលបុណ្យស្មើនឹងពិធីអគ្និṣṭោមរាប់ពាន់។ គេមិនវង្វេងក្នុងកិច្ចដែលត្រូវធ្វើទេ ហើយទទួលបានផលដ៏ឧត្តម។
Verse 19
पश्यते परमां मूर्त्तिमेतां मम न संशयः ॥ तत्र विष्णुपदं नाम स्थानं कोकामुकाश्रितम् ॥
គេឃើញរូបដ៏បរមរបស់ខ្ញុំនេះ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ នៅទីនោះមានទីកន្លែងឈ្មោះ ‘វិṣṇុបដ’ ដែលស្ថិតនៅ ឬពាក់ព័ន្ធនឹង កោកាមុកា។
Verse 20
एतत्कश्चिन्न जानाति धरे वाराहसंश्रितम् ॥ तस्मिन्कृतोदको देवि नरो रात्रावुपोषितः ॥
ឱ ព្រះធរណី មិនសូវមានអ្នកណាដឹងរឿងនេះទេថា វាពាក់ព័ន្ធនឹង (ប្រពៃណី) វារាហៈ។ ឱ ទេវី បុរសដែលធ្វើពិធីទឹក (ឧទកក្រម) នៅទីនោះ ហើយអត់អាហារពេញមួយរាត្រី...
Verse 21
क्रौञ्चद्वीपे प्रजायेत मम भक्तिपरायणः ॥ तत्राथ मुञ्चति प्राणान्गुह्यस्थाने परे मम ॥
ដោយឧទ្ទិសខ្លួនទាំងស្រុងក្នុងភក្តិចំពោះខ្ញុំ គេកើតនៅក្រៅញ្ចទ្វីប; ហើយនៅទីនោះផងដែរ ក្នុងទីសម្ងាត់ដ៏បរមរបស់ខ្ញុំ គេលះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 22
सर्वसङ्गान्परित्यज्य मम लोके स गच्छति ॥ अस्ति विष्णुसरो नाम क्रीडितं यत्त्वया सह ॥
ដោយបានបោះបង់សេចក្តីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ គាត់ទៅដល់លោករបស់ព្រះអង្គ។ មានបឹងមួយឈ្មោះ “វិષ્ણុសរ” — ជាទីកន្លែងដែលបានមានការកម្សាន្តលីឡាជាមួយអ្នក។
Verse 23
यत्र दंष्ट्राप्रहारेण चाहृतासि वसुन्धरे ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत प्रातःकाले वसुन्धरे ॥
ឱ វសុន្ធរា (ផែនដី), នៅកន្លែងដែលអ្នកត្រូវបានលើកឡើងដោយការប៉ះទង្គិចនៃចង្កូម នៅទីនោះគួរតែធ្វើស្នាននៅពេលព្រឹក ឱ ផែនដី។
Verse 24
सर्वपापविशुद्धात्मा मम लोकं स गच्छति ॥ सोमतीर्थमिति ख्यातं कोकायां मम मण्डले ॥
ដោយមានអាត្មាដែលបានសម្អាតពីបាបទាំងអស់ គាត់ទៅដល់លោករបស់ព្រះអង្គ។ នៅកូកា ក្នុងមណ្ឌលរបស់ព្រះអង្គ វាល្បីថា “សោមតីរថ”។
Verse 25
यत्र पञ्चशिलाभूभिर्विष्णुनाम्ना तथाङ्किता ॥ यस्तत्र कुरुते स्नानं पञ्चरात्रोषितो नरः ॥
នៅកន្លែងដែលដីត្រូវបានសម្គាល់ដោយថ្មប្រាំដុំ ដែលបានចារព្រះនាម “វិષ્ણុ” អ្នកណាដែលស្នាននៅទីនោះ បន្ទាប់ពីបានប្រតិបត្តិនិយមប្រាំយប់...
Verse 26
गोमेदे जायते द्वीपे मम मार्गानुसारकः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्गुह्यक्षेत्रे परे मम ॥
អ្នកដែលដើរតាមមាគ៌ារបស់ព្រះអង្គ កើតនៅទ្វីបឈ្មោះ “គោមេដ” ហើយនៅទីនោះផងដែរ ក្នុងគុហ្យក្សេត្រដ៏ឧត្តមរបស់ព្រះអង្គ គាត់បោះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 27
सर्वपापविनिर्मुक्तः शुद्धात्मा मां स पश्यति ॥ तुङ्गकूटेतिविख्यातं कोकायां मम मण्डले ॥
អ្នកដែលបានរួចផុតពីបាបទាំងអស់ និងមានអាត្មាដ៏បរិសុទ្ធ នឹងបានឃើញព្រះអង្គ។ ក្នុងមណ្ឌលបរិសុទ្ធរបស់ព្រះអង្គ នៅកោកា មានទីកន្លែងល្បីឈ្មោះថា «ទុង្គកូត»។
Verse 28
कुशद्वीपं समासाद्य मम लोकेषु तिष्ठति ॥ अनित्यमाश्रमं नाम क्षेत्रकर्मसुखावहम् ॥
ពេលបានទៅដល់កុសទ្វីប គាត់ស្ថិតនៅក្នុងលោកទាំងឡាយរបស់ព្រះអង្គ។ នៅទីនោះមានអាស្រមមួយឈ្មោះ «អនិត្យមាអាស្រម» ជាក្សេត្របរិសុទ្ធដែលនាំមកនូវសុខសាន្តពីកុសលកម្មដែលបានធ្វើនៅទីនោះ។
Verse 29
देवाश्च यं न जानन्ति किंपुनर्मनुजादयः ॥ तत्र स्नात्वा वरारोहे अहोरात्रोषितो नरः ॥
ទីកន្លែងនោះ សូម្បីតែទេវតាក៏មិនស្គាល់—មនុស្សជាដើមនឹងស្គាល់ដូចម្តេច—ឱ នាងមានត្រគាកស្រស់ស្អាត! បន្ទាប់ពីងូតទឹកនៅទីនោះ បុរសម្នាក់ដែលស្នាក់នៅមួយថ្ងៃមួយយប់ (នៅទីនោះ)…
Verse 30
जायते पुष्करद्वीपे मम कर्मपरायणः ॥ अथ तत्र मृतो भूमे पुण्यक्षेत्रे महाशुचिः ॥
គាត់កើតឡើងវិញនៅពុស្ករទ្វីប ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចដែលព្រះអង្គបានកំណត់។ ហើយឱ ព្រះមាតាភូមិ ប្រសិនបើគាត់ស្លាប់នៅទីនោះ ក្នុងក្សេត្របុណ្យនោះ គាត់នឹងក្លាយជាបរិសុទ្ធយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 31
सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोकं स गच्छति ॥ अस्त्यत्राग्निसरो नाम परं गुह्यं मम स्थितम् ॥
ពេលបានរួចផុតពីបាបទាំងអស់ គាត់ទៅដល់លោករបស់ព្រះអង្គ។ នៅទីនេះមានទីកន្លែងឈ្មោះ «អគ្គនិសារ» ដែលលាក់លៀមយ៉ាងខ្លាំង ហើយត្រូវបានបង្កើតជាទីស្ថិតរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 32
पञ्च धाराः पतन्त्यत्र गिरिकुञ्जसमाश्रिताः ॥ तत्र चापि कृतस्नानः पञ्चरात्रोषितो नरः ॥
នៅទីនេះ មានស្ទឹងប្រាំខ្សែហូរធ្លាក់ចុះ ដោយស្ថិតនៅក្នុងព្រៃព្រឹក្សានៃភ្នំ។ នៅទីនោះផងដែរ បុរសម្នាក់បានងូតទឹកបរិសុទ្ធ ហើយស្នាក់នៅប្រាំយប់…
Verse 33
कुशद्वीपे च जायेत मम कर्मपरायणः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म महौजसम् ॥
គាត់នឹងកើតឡើងវិញនៅកុសទ្វីប ជាអ្នកឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចកម្មដែលខ្ញុំបានកំណត់។ បន្ទាប់មក នៅទីនោះ ក្រោយធ្វើកិច្ចអំណាចធំ គាត់បោះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 34
कुशद्वीपात्परिभ्रष्टो ब्रह्मलोकं स गच्छति ॥ अस्ति ब्रह्मसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
ក្រោយពីផុតចេញពីកុសទ្វីប គាត់ទៅដល់ព្រហ្មលោក។ នៅទីនោះមានទីកន្លែងឈ្មោះ ‘ព្រហ្មសារ’ ជាគ្រឹះដីបរិសុទ្ធសម្ងាត់—ខ្ពស់បំផុត និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំ។
Verse 35
यत्र धारा पतत्येका पुण्या भूमिशिलातले ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चरात्रोषितो नरः ॥
នៅកន្លែងដែលស្ទឹងបរិសុទ្ធតែមួយហូរធ្លាក់លើផ្ទៃថ្មនៃដី—នៅទីនោះ បុរសដែលបានស្នាក់នៅប្រាំយប់ គួរធ្វើពិធីងូតទឹកបរិសុទ្ធ។
Verse 36
वसते सूर्यलोकेषु मम मार्गानुसारकः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्सूर्यधारां समाश्रितः ॥
អ្នកដើរតាមមាគ៌ារបស់ខ្ញុំ នឹងស្នាក់នៅក្នុងលោកទាំងឡាយនៃព្រះអាទិត្យ។ បន្ទាប់មក នៅទីនេះ ដោយពឹងផ្អែកលើ ‘សូរ្យធារា’ គាត់បោះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 37
एका धारा पतत्यत्र देवि पूर्णा शिलोच्चयात् ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत एकमेकं दिनं तथा
ឱ ទេវី! នៅទីនេះ មានស្ទ្រីមទឹកតែមួយពេញលេញធ្លាក់ចុះពីកំពូលថ្ម។ នៅទីនោះ គួរអ្នកធ្វើស្នាន រៀងរាល់ថ្ងៃតាមលំដាប់ថ្ងៃ។
Verse 38
सप्तरात्रोषितो भूत्वा मम कर्म समाश्रितः ॥ स्नात्वा सप्तसमुद्रेषु लब्धसंज्ञः समाहितः
ក្រោយពីស្នាក់នៅប្រាំពីរយប់ ដោយពឹងផ្អែកលើវត្តប្រតិបត្តិដែលខ្ញុំបានបង្រៀន ហើយបានស្នានក្នុងសមុទ្រទាំងប្រាំពីរ គាត់ទទួលបានស្មារតីពេញលេញ និងចិត្តស្ងប់តាំងមាំ។
Verse 39
सप्तद्वीपेषु विहरेन् मम कर्मपरायणः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान् मम भक्तिसमन्वितः
ឲ្យគាត់ធ្វើដំណើរទៅតាមទ្វីបទាំងប្រាំពីរ ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងវត្តប្រតិបត្តិដែលខ្ញុំបានបង្រៀន។ បន្ទាប់មក នៅទីនោះ ដោយពេញដោយភក្តិចំពោះខ្ញុំ គាត់លះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 40
सप्तद्वीपमत्क्रम्य मम लोकं तु गच्छति ॥ अस्ति धर्मोद्भवं नाम तस्मिन् क्षेत्रे परे मम
ក្រោយពីឆ្លងកាត់លើសទ្វីបទាំងប្រាំពីរ គាត់ទៅដល់លោករបស់ខ្ញុំដោយពិត។ ក្នុងក្សេត្រសក្ការៈដ៏ឧត្តមរបស់ខ្ញុំនោះ មានទីកន្លែងមួយឈ្មោះ ‘ធម្មោទ្ភវ’។
Verse 41
गिरिकुञ्जात् पतत्येका धारा भूमितले शुभा ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत एकरात्रोषितो नरः
ពីព្រៃលើភ្នំ មានស្ទ្រីមមង្គលតែមួយធ្លាក់ចុះមកលើផ្ទៃដី។ បុរសម្នាក់ស្នាក់នៅមួយយប់ហើយ គួរធ្វើស្នាននៅទីនោះ។
Verse 42
स वैश्यो जायते शूद्रो मम कर्मपरायणः ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान् गुह्ये देवि शिलोच्चये
គាត់—ទោះជាវៃស្យៈក៏ដោយ—កើតជាថ្មីជាសូទ្រៈ ដោយស្មោះត្រង់ចំពោះកិច្ចវត្តដែលខ្ញុំបានបង្រៀន។ បន្ទាប់មក ឱ ទេវី នៅសិលោច្ចយៈដ៏សម្ងាត់នោះ គាត់លះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 43
साङ्गयज्ञं सदक्षिण्यं भुक्त्वा मां प्रतिपद्यते ॥ अस्ति कोटिवटं नाम क्षेत्रं गुह्यं परं मम
ក្រោយពេលទទួលរង្វាន់ដូចយញ្ញៈដែលបំពេញគ្រប់អង្គ និងមានទាន-ទក្ខិណាដោយសមគួរ គាត់ឈានដល់ខ្ញុំ។ មានក្សេត្របរិសុទ្ធមួយឈ្មោះ “កោតិវត” ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំ ដ៏សម្ងាត់ និងខ្ពង់ខ្ពស់។
Verse 44
एका धारा पतत्यत्र वटमूलमुपाश्रिता ॥ तत्र स्नानं तु कुरुते नरो रात्रावुपोषितः
នៅទីនេះ មានទឹកហូរតែមួយធ្លាក់ចុះ ហើយស្ថិតនៅជិតឫសដើមពោធិ៍ (វត)។ បុរសដែលអត់អាហារពេញមួយយប់ នឹងធ្វើស្នានបរិសុទ្ធនៅទីនោះ។
Verse 45
यावन्ति वटपत्राणि तस्मिञ्छृङ्गे परे मम ॥ तावद्वर्षसहस्राणि रूपसम्पत्समन्वितः
ចំនួនស្លឹកដើមវតនៅលើកំពូលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំ មានប៉ុន្មាន គាត់នឹងស្ថិតនៅប៉ុននោះជាពាន់ៗឆ្នាំ ដោយពោរពេញដោយសម្រស់ និងសម្បត្តិ។
Verse 46
अग्निवर्णस्ततो भूत्वा मम लोकं स गच्छति॥ पापप्रमोचनं नाम गुह्यमस्मिन्परं मम
បន្ទាប់មក គាត់ក្លាយជាអ្នកមានពន្លឺដូចភ្លើង ហើយទៅកាន់លោករបស់ខ្ញុំ។ នៅទីនេះមានទីកន្លែងសម្ងាត់ និងខ្ពង់ខ្ពស់របស់ខ្ញុំ ឈ្មោះ “បាបមោចន” មានន័យថា “ការដោះបាប/លុបបាប”។
Verse 47
पतत्येकतमा धारा स्थूला कुम्भसमा ततः॥ यस्तत्र कुरुते स्नानमहोरात्रोषितो नरः॥
នៅទីនោះមានស្ទ្រីមតែមួយធ្លាក់ចុះ—ក្រាស់ដូចមាត្រមួយក្រឡុកទឹក។ បុរសណាអ្នកងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយស្នាក់នៅពេញមួយថ្ងៃមួយយប់,
Verse 48
जायते च चतुर्वेदी मम कर्मपरायणः॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्कौशिकीमाश्रितो नदीम्॥
គាត់ក្លាយជាអ្នកចេះដឹងវេទទាំងបួន ហើយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចធម៌ដែលខ្ញុំបានបញ្ជា។ បន្ទាប់មក ដោយស្នាក់នៅជិតទន្លេកៅសិកី គាត់នៅទីនោះបោះបង់ដង្ហើមជីវិត។
Verse 49
यस्तत्र कुरुते स्नानं पञ्चरात्रोषितो नरः॥ मोदते वासवे लोके मम मार्गानुसारिणि॥
បុរសណាអ្នកងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយស្នាក់នៅប្រាំយប់ គាត់រីករាយនៅលោកវាសវ (ឥន្ទ្រ) ដោយជាអ្នកដើរតាមមាគ៌ារបស់ខ្ញុំ។
Verse 50
तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम कर्मपरायणः॥ वासवं लोकमुत्सृज्य मम लोकं च गच्छति॥
បន្ទាប់មក នៅទីនោះគាត់បោះបង់ដង្ហើមជីវិត ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចធម៌ដែលខ្ញុំបានបញ្ជា; ហើយចាកចេញពីលោកវាសវ ទៅដល់លោករបស់ខ្ញុំ។
Verse 51
यमव्यसनकं नाम गुह्यमस्ति परं मम॥ स्रोतॊ वहति तत्रैकं कौशिकीमाश्रितं नदीम्॥
មានទីកន្លែងសម្ងាត់មួយឈ្មោះ យមវ្យសនក ដែលជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះខ្ញុំ។ នៅទីនោះមានស្ទ្រីមតែមួយហូរ ដែលភ្ជាប់ជាមួយទន្លេកៅសិកី។
Verse 52
यस्तत्र कुरुते स्नानमेकऱात्रोषितो नरः॥ न स गच्छति दुर्गाणि यमस्य व्यसनं महत्॥
បុរសដែលស្នាក់នៅទីនោះមួយយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ មិនទៅកាន់ផ្លូវលំបាកទាំងឡាយ គឺទុក្ខវេទនាធំដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយមៈទេ។
Verse 53
अथ तत्र त्यजेत्प्राणान्मम कर्मपरायणः॥ विशुद्धो मुक्तपापोऽसौ मम लोकं स गच्छति॥
បន្ទាប់មក ប្រសិនបើគាត់លះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនោះ ដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងកិច្ចធម៌ដែលខ្ញុំបានបង្រៀន គាត់នឹងបរិសុទ្ធ រួចផុតពីបាប ហើយទៅកាន់លោករបស់ខ្ញុំ។
Verse 54
मातङ्गं नाम विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम॥ स्रोतॊ वहति तत्रैव आश्रितं कौशिकीं नदीम्॥
នៅក្នុងក្សេត្រនោះ មានទីកន្លែងល្បីឈ្មោះថា ‘មាតង្គ’ ដែលជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះខ្ញុំ។ នៅទីនោះផងដែរ មានស្ទឹងមួយហូរ ដែលភ្ជាប់ជាមួយទន្លេ កៅសិកី។
Verse 55
विद्वाञ्छुचिश्च जायेत ममकामर्नुसारकः॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्गुह्ये देवि परे मम॥
គាត់នឹងក្លាយជាអ្នកប្រាជ្ញ និងបរិសុទ្ធ ដើរតាមព្រះបំណងរបស់ខ្ញុំ។ បន្ទាប់មក ឱ ទេវី នៅទីកន្លែងសម្ងាត់ដែលខ្ញុំស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងនោះ គាត់លះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនោះ។
Verse 56
मुक्त्वा किम्पुरुषं भेदं मम लोकं च गच्छति॥ अस्ति वज्रभवं नाम गुह्ये तस्मिन्परं मम॥
ដោយបោះបង់ភាពខុសគ្នានៃការជា កិម្បុរុષៈ គាត់ទៅកាន់លោករបស់ខ្ញុំ។ នៅទីកន្លែងសម្ងាត់ដែលខ្ញុំស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងនោះ មានទីរមណីយដ្ឋាន/ទីរថៈមួយឈ្មោះ ‘វជ្រភវ’។
Verse 57
स्रोतो वहति तत्रैकमाश्रितं कौशिकीं नदीम् ॥ स्नानं करोति यस्तत्र एकरात्रोषितो नरः ॥
នៅទីនោះមានចរន្តទឹកតែមួយហូរ ដែលភ្ជាប់ជាមួយទន្លេ កៅសិកី។ បុរសណាដែលស្នាក់នៅមួយយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ នឹងទទួលបានផលដែលបានបញ្ជាក់។
Verse 58
जायते शक्रलोके तु मम कर्मानुसारकः ॥ शरीरचक्रसङ्घाते वज्रहस्तस्वरूपकः ॥
គាត់ពិតជាកើតនៅក្នុងលោករបស់ សក្រា តាមព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ។ ក្នុងសមាសភាពនៃអង្គធាតុ និងសមត្ថភាពកាយ គាត់ទទួលរូបលក្ខណៈជា ‘វជ្រហស្ត’ គឺអ្នកកាន់វជ្រ។
Verse 59
तत्र स्नानप्रभावेण जायते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुच्यते प्राणान्मम चिन्तनतत्परः ॥
ដោយអานุភាពនៃការងូតទឹកនៅទីនោះ គាត់កើតឡើង (តាមសភាពដែលបានកំណត់) ដោយគ្មានសង្ស័យ។ បន្ទាប់មក ដោយឧស្សាហ៍ក្នុងការចងចាំ និងសមាធិលើខ្ញុំ គាត់ត្រូវបានដោះលែងពីដង្ហើមជីវិតនៅទីនោះ (មានន័យថាស្លាប់ក្នុងសភាពចិត្តផ្តោត)។
Verse 60
शक्रलोकमतिच्रम्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्र त्रिक्रोशमात्रेण गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
ក្រោយពីឆ្លងកាត់លោករបស់ សក្រា គាត់ទៅដល់លោករបស់ខ្ញុំ។ នៅទីនោះ ក្នុងចម្ងាយបី ក្រូស មានក្សេត្រ (ដែនបរិសុទ្ធ) អាថ៌កំបាំងដ៏ឧត្តមរបស់ខ្ញុំ។
Verse 61
शक्ररुद्रेति विख्यातं तस्मिन्कोकाशिलातले ॥ स्नानं करोति यस्तत्र त्रिरात्रोपोषितो नरः ॥
លើផ្ទៃថ្មឈ្មោះ កោកាសិលា ដែលល្បីថា ‘សក្រា-រុទ្រ’ បុរសណាអត់អាហារបីយប់ ហើយងូតទឹកនៅទីនោះ នឹងទទួលបានផលដែលបានបញ្ជាក់។
Verse 62
अस्ति चान्यन्महद्भद्रे क्षेत्रे गुह्ये विशेषितम् ॥ मनुजा येन गच्छन्ति मुक्त्वा संसारसागरम् ॥
ឱ អ្នកមានសុភមង្គលយ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធសម្ងាត់នោះ មានលក្ខណៈដ៏អស្ចារ្យមួយទៀតដែលបានកំណត់ជាពិសេស ដោយអាស្រ័យលើវា មនុស្សអាចឆ្លងកាត់សមុទ្រសំសារ ហើយដំណើរទៅរកមោក្ខៈ។
Verse 63
कृतोदकस्तत्र भद्रे अहोरात्रोषितो नरः ॥ जायते शाल्मलिद्वीपे मम कर्मानुसारिणि ॥
នៅទីនោះ ឱ អ្នកមានសុភមង្គល បុរសដែលបានធ្វើពិធីទឹក (ក្រឹតោទក) ហើយស្នាក់នៅពេញមួយថ្ងៃមួយយប់ នឹងកើតនៅសាល្មលីទ្វីប តាមព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ។
Verse 64
तत्राथ मुंचते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ शाल्मलिद्वीपमुत्सृज्य मम पार्श्वे स तिष्ठति ॥
បន្ទាប់មក នៅទីនោះឯង គាត់លះបង់ដង្ហើមជីវិត ដោយតាំងខ្លួនមាំមួនក្នុងវិន័យដែលខ្ញុំបានកំណត់; ហើយបោះបង់សាល្មលីទ្វីបចោល គាត់ស្ថិតនៅជិតខាងខ្ញុំ។
Verse 65
तस्मिन्क्षेत्रे महागुह्ये परमस्ति फलोदयम् ॥ विष्णुतीर्थमिति ख्यातं मम भक्तसुखावहम् ॥
នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធសម្ងាត់យ៉ាងខ្លាំងនោះ មានការកើតឡើងនៃផលបុណ្យដ៏ប្រសើរបំផុត។ វាល្បីថា ‘វិṣṇុ-ទីរថ’ ដែលនាំសុខសាន្តដល់អ្នកសក្ការៈរបស់ខ្ញុំ។
Verse 66
ततः पर्वतमध्यात्तु कोकायां पतते जलम् ॥ त्रिस्रोतसं महाभागे सर्वसंसारमोक्षणम् ॥
បន្ទាប់មក ឱ អ្នកមានភាគល្អ ពីកណ្ដាលភ្នំ ទឹកធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកោកា—វាជា ‘ត្រីស្រោតស’ ការប្រសព្វនៃស្ទឹងបី ដែលត្រូវបានសរសើរថា ជាការរំដោះពីសំសារទាំងអស់។
Verse 67
तस्मिन् कृतोदको भूमे छित्त्वा संसारबन्धनम् ॥ वायोः स भवनं प्राप्य वायुभूतस्तु तिष्ठति ॥
ឱ ព្រះមាតាភូមិ! កាលដែលគាត់បានប្រតិបត្តិពិធីទឹក (ឧទកក្រិយា) នៅទីនោះ ហើយកាត់ផ្តាច់ចំណងសង្សារវដ្ត នោះគាត់ទៅដល់លំនៅរបស់វាយុ ហើយស្ថិតនៅទីនោះ ដោយក្លាយជាសភាពដូចខ្យល់។
Verse 68
तत्राथ मुंचते प्राणान् मम कर्मसु निष्ठितः ॥ वायुलोकमतिक्रंय मम लोकं स गच्छति ॥
បន្ទាប់មក ដោយតាំងចិត្តមាំមួនក្នុងកិច្ចប្រតិបត្តិដែលខ្ញុំបានបញ្ញត្តិ គាត់លះបង់ប្រាណនៅទីនោះ; លើសលប់លោកវាយុហើយ គាត់ទៅកាន់លោករបស់ខ្ញុំ។
Verse 69
अस्ति तत्र वरं स्थानं सङ्गमं कौशिकोकयोः ॥ सर्वकामिकेति विख्याता शिला तिष्ठति चोत्तरे ॥
នៅទីនោះមានទីកន្លែងដ៏ប្រសើរ គឺសង្គម (ចំណុចប្រសព្វ) រវាងទន្លេ កៅសិកី និង អោកា; ហើយនៅខាងជើងមានថ្មមួយល្បីឈ្មោះថា ‘សರ್ವកាមិកា’ ដែលបំពេញបំណងទាំងអស់។
Verse 70
तत्र यः कुरुते स्नानमहो रात्रोषितो नरः ॥ विस्तीर्णे जायते वंशे जातिं स्मरति चात्मनः ॥
បុរសណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយស្នាក់មួយថ្ងៃមួយយប់ នឹងកើតក្នុងវង្សត្រកូលដែលរីកធំទូលាយ ហើយចងចាំកំណើតរបស់ខ្លួន (ដើមកំណើតមុន) បាន។
Verse 71
स्वर्गे वा यदि वा भूमौ यं यं कामयते नरः ॥ तं तं प्राप्नोति वै कामं स्नातमात्रः शिलातले ॥
មិនថានៅសួគ៌ ឬនៅលើផែនដី បុគ្គលប្រាថ្នាអ្វីក៏ដោយ គាត់ពិតជាទទួលបានប្រាថ្នានោះ ដោយគ្រាន់តែងូតទឹកលើផ្ទៃថ្មនោះប៉ុណ្ណោះ។
Verse 72
अस्ति मत्स्यशिला नाम गुह्यं कोकामुखे वरम् ॥ धाराः पतन्ति तिस्रो वै कौशिकीमाश्रिता नदीम् ॥
នៅ ‘មាត់’ នៃ កោកា មានទីសក្ការៈសម្ងាត់ដ៏ប្រសើរ ឈ្មោះ មត្ស្យសិលា។ នៅទីនោះ មានស្ទឹងបីខ្សែធ្លាក់ចុះ ហើយរួមចូលជាមួយទន្លេ កៅសិកី។
Verse 73
तत्र च स्नायमानस्तु यदि मत्स्यं प्रपश्यति ॥ ततो जानाम्यहं देवि प्राप्तो नारायणः स्वयम् ॥
ហើយនៅទីនោះ ខណៈកំពុងងូតទឹក ប្រសិនបើអ្នកណាម្នាក់ឃើញត្រីមួយ កាលនោះ ឱ ទេវី ខ្ញុំដឹងថា ព្រះនារាយណៈផ្ទាល់ បានមកដល់ (បានបង្ហាញព្រះអង្គ)។
Verse 74
तत्र मत्स्यं पुनर्दृष्ट्वा यजमानस्तु सुन्दरि ॥ दद्यादर्घ्यं ततो भद्रे मधुलाजसमन्वितम् ॥
ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត ក្រោយឃើញត្រីនោះម្តងទៀតនៅទីនោះ អ្នកប្រតិបត្តិយជ្ញា ឱ អ្នកមានសិរីមង្គល គួរថ្វាយអរឃ្យៈ ដោយភ្ជាប់ជាមួយទឹកឃ្មុំ និងលាជ (ស្រូវ/អង្ករលីង)។
Verse 75
यस्तत्र कुरुते स्नानं देवि गुह्ये ततः परे ॥ तिष्ठते पद्मपत्रे तु सोत्तरे मेरुसंश्रिते ॥
ឱ ទេវី អ្នកណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ ក្នុងទីសម្ងាត់ដ៏លើសលប់នោះ គេនឹងស្ថិតលើស្លឹកផ្កាឈូក នៅតំបន់ខាងជើង ដោយអាស្រ័យលើភ្នំ មេរុ ជាគ្រឹះ។
Verse 76
अथ संप्राप्य मुच्येत मत्स्यं गुह्यं परं मम ॥ मेरुशृङ्गं समुल्लङ्घ्य गम लोकं च गच्छति ॥
បន្ទាប់មក ក្រោយបានសម្រេចដល់ត្រីសម្ងាត់ដ៏អធិកអធម ដែលជារបស់ខ្ញុំ គេនឹងបានរួចផុត; លោតឆ្លងកំពូលភ្នំ មេរុ ហើយទៅដល់លោកឈ្មោះ ‘គម’។
Verse 77
पञ्चयोजनविस्तारं क्षेत्रं कोकामुखं मम ।। यस्त्वेतत्तु विजानाति न स पापेन लिप्यते ॥
ក្សេត្របរិសុទ្ធរបស់ខ្ញុំ មាននាមថា «កោកាមុខ» លាតសន្ធឹងប្រាំយោជន។ អ្នកណាដែលយល់ដឹងយ៉ាងពិតប្រាកដ អ្នកនោះមិនត្រូវបាបបំពុលឡើយ។
Verse 78
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ।। तस्मिन्कोकामुखे रम्ये तिष्ठामि दक्षिणामुखः ॥
ហើយខ្ញុំនឹងពន្យល់បន្ថែមដល់អ្នក—សូមស្តាប់ ឱ វសុន្ធរា។ នៅកោកាមុខដ៏រីករាយនោះ ខ្ញុំស្ថិតនៅដោយបែរមុខទៅទិសខាងត្បូង។
Verse 79
शिलाचन्दनसङ्काशं देवानामपि दुर्लभम् ।। वराहरूपमादाय तिष्ठामि पुरुषाकृतिः ॥
មានសភាពដូចថ្ម និងឈើចន្ទន៍ ជារឿងកម្រសូម្បីតែសម្រាប់ទេវតា—ដោយទទួលយករូបវរាហៈ ខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងអង្គកាយស្រដៀងមនុស្ស។
Verse 80
वामोन्नतमुखं कृत्वा वामदंष्ट्रासमुन्नतम् ।। पश्यामि च जगत्सर्वं ये च भक्ताः मम प्रियाः ॥
ដោយលើកមុខទៅខាងឆ្វេង និងលើកចង្កូមខាងឆ្វេងឲ្យខ្ពស់ ខ្ញុំមើលឃើញលោកទាំងមូល—ទាំងអ្នកប भक्त ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំផងដែរ។
Verse 81
यदि कोकामुखं गच्छेत् कदाचित्कालपर्यये ।। मा ततो विनिवर्त्तेत यदीच्छेन्मम तुल्यताम् ॥
បើអ្នកណាម្នាក់ទៅកោកាមុខនៅពេលវេលាប្រែប្រួលណាមួយ កុំឲ្យត្រឡប់ចេញពីទីនោះឡើយ ប្រសិនបើគេចង់បានភាពស្មើស្រដៀងនឹងខ្ញុំ។
Verse 82
गुह्यानां परमं गुह्यमेतत्स्थानं परं महत् ।। सिद्धानां परमा सिद्धिर्गुह्यं कोकामुखं परम् ॥
ក្នុងចំណោមអាថ៌កំបាំងទាំងឡាយ នេះជាអាថ៌កំបាំងកំពូល—ទីនេះលើសលប់ និងអស្ចារ្យ។ សម្រាប់អ្នកសម្រេច (សិទ្ធៈ) នេះជាសិទ្ធិខ្ពស់បំផុត; កោកាមុខៈ ជាអាថ៌កំបាំងកំពូល។
Verse 83
न च सांख्येन योगेन सिद्धिं यान्ति महापराम् ।। याति कोकामुखं गत्वा रहस्यं कथितं मया ॥
មិនមែនដោយសាង្ខ្យៈ ឬដោយយោគៈ ទេដែលពួកគេឈានដល់សិទ្ធិដ៏អស្ចារ្យខ្ពស់បំផុត។ តែដោយទៅដល់កោកាមុខៈ ទើបបានសម្រេច—អាថ៌កំបាំងនេះ ខ្ញុំបានប្រកាសហើយ។
Verse 84
एवं श्रेष्ठे महाभागे यत्त्वया परिपृच्छिम् ।। परमं कथितं सर्वं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसे ॥
ដូច្នេះហើយ ឱអ្នកប្រសើរ និងមានភាគល្អ សំណួរដែលអ្នកបានសួរ ត្រូវបានឆ្លើយរួចហើយ។ អ្វីៗដ៏កំពូលទាំងអស់ ត្រូវបានពន្យល់រួច—អ្នកចង់ស្តាប់អ្វីទៀត?
Verse 85
य एतत्कथितं भूमे कोकामुखमनुत्तमम् ।। तारिताḥ पितरस्तेन दश पूर्वास्तथा पराः ॥
ឱផែនដី អ្នកណាដែលបានទទួលការបង្រៀនអំពីកោកាមុខៈដ៏អស្មើនេះ ដោយសារគាត់ បុព្វបុរសត្រូវបាននាំឆ្លងផុត—ដប់ជំនាន់មុន និងអ្នកដែលលើសពីនោះផងដែរ។
Verse 86
मृतो वा तत्र जायेत शुद्धे भागवते कुले ।। अनन्यमानसो भूत्वा मम मार्गप्रदर्शकः ॥
ឬក្រោយស្លាប់ទៅ គាត់អាចកើតនៅទីនោះ ក្នុងត្រកូលភាគវតៈដ៏បរិសុទ្ធ។ ដោយមានចិត្តមួយគត់ គាត់ក្លាយជាអ្នកបង្ហាញផ្លូវនៃមាគ៌ារបស់ខ្ញុំ។
Verse 87
यश्चेदं शृणुयान्नित्यं कल्य उत्थाय मानवः ॥ त्यक्त्वा पञ्चशतं जन्म मम भक्तश्च जायते ॥
អ្នកណាដែលភ្ញាក់ឡើងពេលអរុណ និងស្តាប់ព្រះវចនៈនេះជានិច្ច នោះបានបោះបង់កំណើតប្រាំរយ ហើយក្លាយជាភក្តិរបស់យើង។
Verse 88
य एतत्पठते नित्यं कोकाख्यानं तथोषसि ॥ गच्छते परमं स्थानमेवमेतन्न संशयः ॥
អ្នកណាដែលអានសូត្ររឿងកោកា (Kokā) នេះជានិច្ច ដូចគ្នានៅពេលអរុណ នោះនឹងទៅដល់លំនៅដ៏ខ្ពស់បំផុត—ដូច្នេះហើយ មិនមានសង្ស័យទេ។
Verse 89
श्रीवराह उवाच ॥ नास्ति कोकामुखात्क्षेत्रं श्रेष्ठं कोकामुखाच्छुचि ॥ नास्ति कोकामुखात्स्थानं नास्ति कोकामुखात्प्रियम् ॥
ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ អ្នកបរិសុទ្ធ, មិនមានក្សេត្រ (ដីបរិសុទ្ធ) ណាដែលល្អឥតខ្ចោះលើសកោកាមុខា។ មិនមានលំនៅណាលើសកោកាមុខា; មិនមានអ្វីជាទីស្រឡាញ់លើសកោកាមុខា។
Verse 90
जायते विपुले शुद्धे मम मार्गानुसारिणि ॥ तत्राथ मुञ्चति प्राणान्विष्णुधारां समाश्रितः ॥
នៅក្នុងដែនដីធំទូលាយ និងបរិសុទ្ធនោះ ដែលស្របតាមមាគ៌ារបស់យើង មនុស្សម្នាក់បន្ទាប់មកលះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនោះ ដោយបានជ្រកកោនក្នុង ‘វិស្ណុធារា’ (ស្ទ្រីមនៃព្រះវិស្ណុ)។
Verse 91
चतुर्धाराः पतन्त्यत्र पर्वतादुच्छ्रयं श्रिताः ॥ यस्तत्र कुरुते स्नानं पञ्चरात्रोषितो नरः ॥
នៅទីនេះ មានស្ទ្រីមបួនសាយធ្លាក់ចុះ ពីកំពូលភ្នំដ៏ខ្ពស់។ បុរសណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ បន្ទាប់ពីស្នាក់នៅប្រាំយប់ នឹងទទួលបានបុណ្យតាមដែលបានពោល។
Verse 92
सूर्यलोकमतिग्रम्य मम लोकं तु गच्छति ॥ अस्ति धेनुवटं नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥
ក្រោយពីឆ្លងកាត់លោកសូរ្យៈហើយ គេពិតជាទៅដល់លោករបស់ព្រះអង្គ។ មានតំបន់បរិសុទ្ធខ្ពង់ខ្ពស់របស់ព្រះអង្គមួយ ដែលលាក់លៀម មាននាមថា «ធេនុវដ»។
Verse 93
तिष्ठते तु वरारोहे मम मार्गानुसारिणि ॥ तत्राथ मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥
ឱ នាងមានត្រគាកស្រស់ស្អាត គេនៅទីនោះ ដោយដើរតាមមាគ៌ារបស់ព្រះអង្គ។ នៅទីនោះ គេបោះបង់ដង្ហើមជីវិត បន្ទាប់ពីបានបំពេញកិច្ចអំពើដ៏លំបាកយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 94
स्नानं कुर्वन्ति ये तत्र एकरात्रोषिता नराः ॥ भेदं किम्पुरुषं प्राप्य जायते नात्र संशयः ॥
មនុស្សណាដែលងូតទឹកនៅទីនោះ ហើយស្នាក់នៅមួយយប់ គេនឹងទទួលបានសភាពជា «កិម្បុរុស»; មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 95
दंष्ट्राङ्कुरेति विख्यातं यत्र कोका विनिःसृता ॥ एतद्गुह्यं न जानन्ति यतो मुञ्चन्ति जन्तवः ॥
ទីនោះល្បីថា «ដំស្ត្រាង្គុរ» ជាកន្លែងដែល «កោកា» បានលេចចេញ។ សត្វលោកមិនដឹងអាថ៌កំបាំងនេះទេ ដូច្នេះហើយពួកវាបោះបង់ដង្ហើមជីវិតនៅទីនោះ។
Verse 96
तत्राथ मुञ्चते प्राणान्मम कर्मण्यवस्थितः ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥
នៅទីនោះ គេបោះបង់ដង្ហើមជីវិត ដោយតាំងខ្លួននៅក្នុងកិច្ចធម៌/ពិធីបូជារបស់ព្រះអង្គ។ ដោយលះបង់ការចងពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ គេទៅដល់លោករបស់ព្រះអង្គ។
Verse 97
ये मां स्मरन्ति वै भूमे पुरुषा मुक्तकिल्बिषाः ॥ तत्र कुर्वन्ति कर्माणि शुद्धाः संसारमोक्षणे ॥
ឱ ព្រះមាតាផែនដី អ្នកណាដែលរំលឹកដល់ខ្ញុំ នឹងរួចផុតពីបាប; ពេលបានបរិសុទ្ធហើយ គេប្រព្រឹត្តកិច្ចការនៅទីនោះ ដើម្បីឆ្ពោះទៅកាន់មោក្ខៈ ការរួចផុតពីសង្សារវដ្ត។
The chapter frames liberation-oriented practice as disciplined engagement with a sacred landscape: purification through snāna and regulated observance, coupled with detachment (sarva-saṅga-parityāga) and sustained devotion. Philosophically, it presents a graded soteriology where actions performed at specific tīrthas within Kokāmukha produce moral purification, clarity in duty, and eventual access to Varāha/Vişṇu’s realm, emphasizing that hidden (guhya) places and forms require correct knowledge and conduct rather than mere abstract speculation.
No explicit tithi, nakṣatra, lunar month, or seasonal rite is specified. Timing is instead expressed through durational observances: ekarātra (one night), ahorātra (day-and-night), trirātra (three nights), pañcarātra (five nights), and saptarātra (seven nights), often paired with upoṣita (fasting/overnight restraint) and sometimes prātaḥkāla (morning) bathing.
By staging instruction as Varāha’s response to Pṛthivī’s inquiry, the text situates Earth as a moral and pedagogical partner. It treats rivers, falls, stones, trees, and lakes as ethically charged sites where human restraint (fasting, careful bathing, non-attachment) aligns personal conduct with terrestrial sanctity. The implied ecological ethic is that the landscape is not inert property but a living sacred system; correct behavior within it yields purification and social order, while knowledge of ‘guhya’ places encourages careful, non-exploitative engagement with the environment.
The chapter’s narrative is primarily the Varāha–Pṛthivī dialogue and does not foreground dynastic genealogies or named sages. It mentions broad social categories and cosmological populations (e.g., manuṣya, deva, siddha; also varṇa references such as vaiśya and śūdra in outcomes of practice), and it includes a brief reference to a ‘mleccha-rāja’ in connection with Lohārgala, but no detailed lineage lists or royal chronologies are provided.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.