Varaha Purana - Adhyaya 14
Varaha PuranaAdhyaya 1453 Shlokas

Adhyaya 14: Ritual Procedure for Śrāddha: Sequence, Eligibility, and Offerings to Ancestors

Śrāddha-vidhiḥ (Paitṛkakriyā-kramāḥ)

Ritual-Manual

ក្នុងសេចក្តីបង្រៀនរវាង វរាហៈ និង ព្រឹថវី ជំពូកនេះបង្ហាញជាសៀវភៅណែនាំនីតិវិធីស្រាទ្ធ (ពិធីបូជាបិត្របុព្វបុរស) ដែលបន្តតាមខ្សែបន្ទាត់ឥសី។ វារាយនាមអ្នកគួរអញ្ជើញ—អ្នកជំនាញវេទៈ អស្ចេតិកមានវិន័យ និងព្រាហ្មណ៍មានសីលធម៌—ហើយក៏បញ្ជាក់ក្រុមដែលត្រូវបដិសេធដោយសារខ្វះគុណសម្បត្តិផ្លូវសីល ឬផ្លូវពិធី។ បន្ទាប់មកពិពណ៌នាលំដាប់ពិធី៖ អញ្ជើញភ្ញៀវ សម្អាត និងដាក់អាសនៈ រៀបចំអំណោយសម្រាប់ទេវៈ និងបិត្រ ធ្វើអាវាហនៈជាមួយអរឃ្យ ធូប ទីប និងទឹក–ល្ងតាមសមាសធាតុកំណត់។ ការទទួលភ្ញៀវអតិថិដែលមកដោយមិនរំពឹង ត្រូវបានលើកឡើងថាចាំបាច់ដើម្បីរក្សាឥទ្ធិពលពិធី។ ជំពូកនេះក៏លម្អិតអំពីហោមបូជាអគ្គី សោម និងវៃវស្វតៈ វិន័យការផ្តល់អាហារ មន្តការពារ ការដាក់ពិណ្ឌ និងការលាបទឹកតរពណៈ ដក្សិណា ពរ និងវិសರ್ಜនៈតាមលំដាប់ ដោយចាត់ទុកថាជាការគាំទ្របន្តពូជវង្ស និងសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមលើផែនដី។

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

śrāddha (paitṛkakriyā) procedural sequencebrāhmaṇa eligibility and exclusion criteriaatithi-pūjā as a safeguard of ritual efficacyhoma triad: Agni (kavyavāhana), Soma (pitṛmān), Vaivasvatapiṇḍa-nirvapana and pitṛtīrtha water-libationsdakṣiṇā, āśīrvāda, and visarjana order (pitṛs before devas)yogin presence amplifying collective salvific efficacyritual purity controls: anger, haste, and travel-fatigue as impediments

Shlokas in Adhyaya 14

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । एतन्मे कथितं पूर्वं ब्रह्मपुत्रेण धीमता । सनकानुजेन विप्रर्षे ब्राह्मणान् शृणु साम्प्रतम् ॥ १४.१ ॥

មារកណ្ឌេយៈបានមានពាក្យថា៖ «រឿងនេះបានប្រាប់ដល់ខ្ញុំមុននេះដោយបុត្រព្រះព្រហ្មដ៏ប្រាជ្ញា គឺប្អូនរបស់សនកៈ។ ឥឡូវនេះ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ សូមស្តាប់អំពីកិច្ចការរបស់ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ»។

Verse 2

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित् । वेदवित् श्रोत्रियो योगी तथा वै ज्योष्ठसामगः ॥ १४.२ ॥

គាត់ជាអ្នកបានបំពេញពិធីនាចិកេតៈបីប្រការ បានដឹងគោលធម៌ ‘មធុ’ បី និងការអាន ‘សុប័ណ៌’ បី; ជាអ្នកជ្រាបវិទ្យាសាខា៦ នៃវេដៈ ជាអ្នកដឹងវេដៈ ជាស្រោត្រីយៈដែលបានបណ្តុះបណ្តាលត្រឹមត្រូវ ជាយោគី ហើយជាអ្នកច្រៀងសាមន៍ដ៏ឧត្តម។

Verse 3

ऋत्विजं भागिनेयं च दौहित्रं श्वशुरं तथा । जामातरं मातुलं च तपोनिष्ठं च ब्राह्मणम् ॥ १४.३ ॥

«គួរគោរពទទួលបូជាចំពោះបូជាចារ្យអ្នកប្រតិបត្តិពិធី, ក្មួយប្រុស (កូនប្អូនស្រី), ចៅប្រុស (កូនកូនស្រី), ឪពុកក្មេក, កូនប្រសា, មាតុល (ពូខាងម្តាយ), ហើយក៏ព្រាហ្មណ៍ដែលឈរជាប់ក្នុងតបស្យា»។

Verse 4

पञ्चाग्न्यभिरतं चैव शिष्यं संबन्धिनं तथा । मातापितॄरतं चैव एताञ्छ्राद्धे नियोजयेत् ॥ १४.४ ॥

សម្រាប់ពិធីស្រាទ្ធៈ គួរតែងតាំងផងដែរ៖ អ្នកដែលស្រឡាញ់ការថែរក្សាភ្លើងបរិសុទ្ធប្រាំ, សិស្ស, សាច់ញាតិ, ហើយក៏អ្នកដែលឧស្សាហ៍បម្រើមាតាបិតា។

Verse 5

मित्रध्रुक् कुनखी चैव श्यावदन्तस्तथा द्विजः । कन्यादूषयिता वह्निवेदोज्झः सोमविक्रयी ॥ १४.५ ॥

អ្នកក្បត់មិត្ត, អ្នកមានក្រចកខូចទ្រង់ទ្រាយ, ទ្វិជៈដែលធ្មេញមានពណ៌ខ្មៅស្រអាប់, អ្នកបំពានក្មេងស្រីក្រមុំ, អ្នកមិនអើពើភ្លើងបរិសុទ្ធ និងវេដៈ, និងអ្នកលក់សោមៈ—ទាំងនេះត្រូវបានរាយនាមថាជាមនុស្សគួរត្រូវបន្ទោស។

Verse 6

अभिशप्तस्तथा स्तेनः पिशुनो ग्रामयाजकः । भृतकाध्यापकश्चैव भृतकाध्यापितश्च यः ॥ १४.६ ॥

ដូចគ្នានេះដែរ អ្នកដែលត្រូវបណ្តាសា ចោរ អ្នកនិយាយបង្កាច់ អាចារ្យភូមិដែលធ្វើពិធីដោយសារប្រាក់ និងគ្រូបង្រៀនដែលជួលដោយឈ្នួល ព្រមទាំងអ្នកដែលរៀនដោយឈ្នួល—ទាំងនេះត្រូវបានរាប់បញ្ចូល។

Verse 7

परपूर्वापतिश्चैव मातापित्रोस्तथोज्झकः । वृषलीसूतिपोष्यश्च वृषलीपतिर एव च । तथा देवलकश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति केतनम् ॥ १४.७ ॥

ហើយដូចគ្នានេះដែរ ប្តីរបស់ស្ត្រីដែលធ្លាប់រៀបការជាមួយបុរសផ្សេងមុន; អ្នកដែលបោះបង់ឬមិនថែទាំម្តាយឪពុក; អ្នកដែលត្រូវបានចិញ្ចឹមដោយកូនចៅនៃវ្រឹṣលី; ប្តីរបស់វ្រឹṣលី; និងអ្នកបម្រើទេវតា (devalaka) — ក្នុងពិធីស្រាទ្ធ មិនសមទទួលទានទេ។

Verse 8

प्रथमेऽह्नि बुधः कुर्याद् विप्राग्र्याणां निमन्त्रणम् । आनिमन्त्र्य द्विजान् गेहमागतान् भोजयेद् यतीन् ॥ १४.८ ॥

នៅថ្ងៃដំបូង អ្នកមានប្រាជ្ញាគួរអញ្ជើញព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម; បន្ទាប់ពីអញ្ជើញទ្វិជៈដែលមកដល់ផ្ទះហើយ គួរផ្តល់អាហារដល់យតី (អ្នកបួស) ផងដែរ។

Verse 9

पादशौचादिना गृहमागतान् भोजयेद् द्विजान् । पवित्रपाणिराचान्तानासनेषूपवेशयेत् ॥ १४.९ ॥

បន្ទាប់ពីធ្វើកិច្ចប្រពៃណីចាប់ពីលាងជើងជាដើម គួរចិញ្ចឹមទ្វិជៈដែលមកដល់ផ្ទះ; ដោយដៃបរិសុទ្ធ គួរឲ្យពួកគេអាចមន្ត្រា (ស្រូបទឹកសម្រាប់សម្អាតពិធី) ហើយអង្គុយលើអាសនៈសមរម្យ។

Verse 10

पितॄणामयुजो युग्मान् देवानामपि योजयेत् । देवानामेकमेकं वा पितॄणां च नियोजयेत् ॥ १४.१० ॥

គួររៀបចំចំណែកបូជាសម្រាប់បិត្រឹ (បុព្វបុរស) ជាគូសេស និងគូស្មើ ហើយសម្រាប់ទេវតាក៏ដូចគ្នា; ឬម្យ៉ាងទៀត អាចចែកជាផ្នែកមួយៗ ដល់ទេវតា និងបិត្រឹរៀងៗខ្លួន។

Verse 11

तथा मातामहश्राद्धं वैश्वदेवसमन्वितम् । कुर्वीत भक्तिसम्पन्नः सक्तन्त्रं वा वैश्वदेविकम् ॥ १४.११ ॥

ដូចគ្នានេះដែរ គួរធ្វើពិធីស្រាទ្ធៈសម្រាប់ជីតាខាងម្តាយ ដោយភ្ជាប់នូវការថ្វាយ Vaiśvadeva; ឬអ្នកមានសទ្ធាអាចធ្វើពិធី Vaiśvadevika ជាមួយនឹងវិធីសាស្ត្រពិធីត្រឹមត្រូវ។

Verse 12

प्राङ्मुखं भोजयेद्विप्रं देवानामुभयात्मकम् । पितृपैतामहानां च भोजयेच्चाप्युदङ्मुखान् ॥ १४.१२ ॥

គួរឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់បរិភោគដោយមុខទៅទិសកើត ដោយចាត់ទុកថាជាអ្នកបង្ហាញទេវតាទាំងពីរភាគ; ហើយគួរឲ្យបរិភោគផងដែរ (ថ្វាយជំនួស) សម្រាប់បិតೃ និងបិតាមហា ដោយឲ្យពួកគេមុខទៅទិសជើង។

Verse 13

पृथक् तयोः केचिदाहुः श्राद्धस्य करणं द्विज । एकत्रैकेन पाकेन वदन्त्यन्ये महर्षयः ॥ १४.१३ ॥

អ្នកខ្លះនិយាយថា ឱ ទ្វិជៈ ពិធីស្រាទ្ធៈគួរធ្វើដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ទាំងពីរ; តែឥសីធំៗមួយចំនួនផ្សេងទៀតថា អាចធ្វើរួមគ្នា ដោយចម្អិនត្រៀមតែម្តង។

Verse 14

विष्टारार्थं कुशान् दत्त्वा सम्पूज्यार्घविधानतः । कुर्यादावाहनं प्राज्ञो देवानां तदनुज्ञया ॥ १४.१४ ॥

ដោយដាក់ស្មៅកុសៈសម្រាប់រៀបចំទីកន្លែងពិធី ហើយគោរពបូជាតាមវិធីថ្វាយអរឃ្យៈដែលបានកំណត់ អ្នកប្រាជ្ញគួរធ្វើការអាវាហនៈអញ្ជើញទេវតា ដោយមានការយល់ព្រមពីពួកទេវតា។

Verse 15

यवाम्बुना च देवानां दद्यादर्घ्यं विधानवित् । सुगन्धधूपदीपांश्च दत्त्वा तेभ्यो यथाविधि । पितॄणामपसकव्येन सर्वमेवोपकल्पयेत् ॥ १४.१५ ॥

អ្នកដឹងវិធីពិធីគួរថ្វាយអរឃ្យៈដល់ទេវតា ដោយទឹកលាយស្រូវយវៈ; ហើយបន្ទាប់ពីថ្វាយធូបក្រអូប និងចង្កៀងតាមច្បាប់ដល់ពួកទេវតា រួចគួររៀបចំអ្វីៗទាំងអស់សម្រាប់បិតೃ ដោយការថ្វាយ apasakavyā ដូចគ្នា។

Verse 16

अनुज्ञां च ततः प्राप्य दत्त्वा दर्भान् द्विधाकृतान् । मन्त्रपूर्वं पितॄणां तु कुर्यादावाहनं बुधः । तिलाम्बुना चापसव्यं दद्यादर्घ्यादिकं बुधः ॥ १४.१६ ॥

បន្ទាប់ពីទទួលបានការអនុញ្ញាតហើយ ដាក់ស្លឹកស្មៅគុស (ដರ್ಭ) បំបែកជាពីរ; អ្នកប្រាជ្ញគួរធ្វើពិធីអាវាហន៍អញ្ជើញពិត្រឹ (វិញ្ញាណបុព្វបុរស) ដោយមន្តតាមប្រពៃណី។ ដោយទឹកលាយគ្រាប់ល្ង និងពាក់ខ្សែសក្ការៈក្នុងរបៀបអបសវ្យៈ គួរបូជាអរឃ្យ និងទានផ្សេងៗតាមច្បាប់។

Verse 17

काले तत्रातिथिं प्राप्तमन्नकामं द्विजाध्वगम् । ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञातः कामं तमपि पूजयेत् ॥ १४.१७ ॥

បើនៅពេលសមរម្យ មានភ្ញៀវមកដល់ទីនោះ ជាអ្នកដំណើរទ្វិជៈដែលប្រាថ្នាអាហារ នោះពេលបានទទួលការអនុញ្ញាតពីព្រះព្រាហ្មណ៍ គួរគោរពបូជាគាត់ដោយស្ម័គ្រចិត្តផងដែរ។

Verse 18

योगिनो विविधैरूपैर्नराणामुपकारिणः । भ्रमन्ति पृथिवीमेतामविज्ञातस्वरूपिणः ॥ १४.१८ ॥

យោគីទាំងឡាយ ជាអ្នកធ្វើប្រយោជន៍ដល់មនុស្សលោក ដើរល្បាតលើផែនដីនេះក្នុងរូបរាងជាច្រើន ដោយសភាពពិតរបស់ពួកគេមិនត្រូវបានស្គាល់។

Verse 19

तस्मादभ्यर्चयेत् प्राप्तं श्राद्धकालेऽतिथिं बुधः । श्राद्धक्रियाफलं हन्ति द्विजेन्द्रापूजितोऽतिथिः ॥ १४.१९ ॥

ដូច្នេះ អ្នកប្រាជ្ញគួរគោរពបូជាភ្ញៀវដែលមកដល់នៅពេលពិធីស្រាទ្ធៈ។ ភ្ញៀវដែលមិនបានគោរព—ជាពិសេសអ្នកដែលគេចាត់ទុកថាជាអធិរាជក្នុងចំណោមទ្វិជៈ—នឹងបំផ្លាញផលបុណ្យនៃពិធីស្រាទ្ធៈ។

Verse 20

जुहुयाद् व्यञ्जनं क्षारैर्वर्ज्यमन्नं ततोऽनले । अनुज्ञातो द्विजैस्तैस्तु त्रिः कृत्वा पुरुषर्षभ ॥ १४.२० ॥

គួរធ្វើហោមៈ ដាក់អាហារដែលបានរៀបចំចូលក្នុងភ្លើង ដោយលើកលែងអាហារដែលមានសារធាតុអាល់កាលី។ បន្ទាប់មក ពេលបានការអនុញ្ញាតពីព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះ គួរធ្វើបីដង ឱ ពុរសឧត្តម។

Verse 21

अग्नये काव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमा हुतिः । सोमाय वै पितृमते दातव्या तदनन्तरम् ॥ १४.२१ ॥

ហូតិដំបូង ត្រូវបូជាដល់អគ្គិ អ្នកដឹកនាំគាវ្យ (កាវ្យវាហន) ដោយពាក្យ «ស្វាហា»។ បន្ទាប់មក ត្រូវថ្វាយដល់សោមៈ អ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងបិត្រ (បុព្វបុរស)។

Verse 22

वैवस्वताय चैवान्या तृतीया दीयताहुतिः । हुतावशिष्टमल्पाल्पं विप्रपात्रेषु निर्वपेत् ॥ १४.२२ ॥

ហូតិទីបី ក៏ត្រូវថ្វាយដល់វైవស្វត (Vaivasvata) ផងដែរ។ បន្ទាប់មក សំណល់ពីការហូតិ ត្រូវចែកបន្តិចម្តងៗ ដាក់ក្នុងភាជន៍របស់ព្រះព្រាហ្មណ៍។

Verse 23

ततोऽन्नं मृष्टमत्यर्थमभीष्टमभिसंस्कृतम् । दत्त्वा जुषध्वमिच्छातो वाच्यमेतदनिष्ठुरम् ॥ १४.२३ ॥

បន្ទាប់មក ត្រូវថ្វាយអាហារ ដែលរៀបចំល្អឥតខ្ចោះ ជ្រើសរើសយ៉ាងពិសេស និងកែច្នៃយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ ហើយត្រូវនិយាយតាមចិត្តប្រាថ្នា៖ «សូមទទួលទាន» ដោយពាក្យទន់ភ្លន់ មិនរឹងរ៉ៃ។

Verse 24

भोक्तव्यं तैश्च तच्चित्तैर्मौनिभिः सुमुखैः सुखम् । अक्रुध्यता अत्वरता देयं तेनापि भक्तितः ॥ १४.२४ ॥

ពួកមុនីទាំងនោះ ដែលចិត្តស្ងប់ និងមុខមាត់សុភាពរាបសារ គួរទទួលទានដោយសុខសាន្ត។ ហើយអ្នកថ្វាយ ក៏ត្រូវផ្តល់ដោយភក្តី—មិនខឹង និងមិនប្រញាប់ប្រញាល់។

Verse 25

रक्षोघ्नमन्त्रपठनं भूमेरास्तरणं तिलैः । कृत्वाऽध्येयाश्च पितरस्त एव द्विजसत्तमाः ॥ १४.२५ ॥

បន្ទាប់ពីសូត្រមន្ត្រាបំបាត់រាក្សស (អារក្ស និងអាក្រក់) ហើយរាលគ្រាប់ល្ងលើដីរួច នោះបិត្រ (បុព្វបុរស) ទាំងនោះ ត្រូវបានអញ្ជើញ/សូត្ររំលឹកដោយកិត្តិយស ដោយព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តម។

Verse 26

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । मम तृप्तिं प्रयान्त्वद्य होमाप्यायितमूर्त्तयः ॥ १४.२६ ॥

សូមឲ្យឪពុករបស់ខ្ញុំ ជីតា និងជីតាធំ ទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្តនៅថ្ងៃនេះ ដោយរូបកាយត្រូវបានបំប៉ន និងពង្រឹងដោយពិធីហោម (ការបូជាអគ្គិ)។

Verse 27

पितापितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । मम तृप्तिं प्रयान्त्वद्य विप्रदेहेषु संस्थिताः ॥ १४.२७ ॥

សូមឲ្យឪពុករបស់ខ្ញុំ ជីតា និងជីតាធំ ដែលស្ថិតនៅថ្ងៃនេះក្នុងរាងកាយនៃព្រាហ្មណ៍ ទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្តដោយសារខ្ញុំ។

Verse 28

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । तृप्तिं प्रयान्तु पिण्डेषु मया दत्तेषु भूतले ॥ १४.२८ ॥

សូមឲ្យឪពុករបស់ខ្ញុំ ជីតា និងជីតាធំ ទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្ត តាមរយៈការបូជាពិណ្ឌ (piṇḍa) ដែលខ្ញុំបានថ្វាយលើផែនដី។

Verse 29

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । तृप्तिं प्रयान्तु मे भक्त्या यन्मयैतदुदाहृतम् ॥ १४.२९ ॥

សូមឲ្យឪពុករបស់ខ្ញុំ ជីតា និងជីតាធំ ទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្តដោយសារភក្តីរបស់ខ្ញុំ ព្រោះពាក្យនេះខ្ញុំបានអាន/ប្រកាស។

Verse 30

मातामहस्तृप्तिमुपैतु तस्य तथा पिता तस्य पिता ततोऽन्यः । विश्वेऽथ देवाः परमां प्रयान्तु तृप्तिं प्रणश्यन्तु च यातुधानाः ॥ १४.३० ॥

សូមឲ្យជីតាខាងម្តាយរបស់គាត់ទទួលបានសេចក្តីពេញចិត្ត; ដូចគ្នានោះឪពុករបស់គាត់ ជីតាខាងឪពុក និងបុព្វបុរសដទៃទៀត។ ហើយសូមឲ្យវិશ્વេទេវៈ (Viśve-devas) ទៅដល់ការបំពេញដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត; និងសូមឲ្យយាតុធានៈ (វិញ្ញាណអាក្រក់) បាត់បង់ការពេញចិត្ត ហើយត្រូវបានបណ្តេញចេញ។

Verse 31

यज्ञेश्वरो हव्यसमस्तकाव्यभोक्ता । अव्ययात्मा हरिरीश्वरॊऽत्र । तत्सन्निधानादपयान्तु सद्यो रक्षांस्यशेषाण्यसुराश्च सर्वे ॥ १४.३१ ॥

ហរិ ជាព្រះអម្ចាស់នៃយញ្ញៈ អ្នកទទួលទានហវ្យ និងកាវ្យទាំងអស់ ស្ថិតនៅទីនេះជាព្រះអាត្មាអមតៈ។ ដោយសារព្រះសាន្និធានរបស់ព្រះ អោយរាក្សសទាំងអស់ និងអសុរាទាំងអស់ ចាកចេញភ្លាមៗ។

Verse 32

तृप्तेष्वेतेषु विप्रेषु किरेदन्नं महीतले । दद्यादाचमनार्थाय तेभ्यो वारि सकृत्सकृत् ॥ १४.३२ ॥

ពេលភ្ញៀវព្រាហ្មណ៍ទាំងនេះបានឆ្អែតសព្វគ្រប់ គួរបោះអាហារលើដី; ហើយសម្រាប់អាចមនៈ (លាងមាត់/ស្រូបទឹកបរិសុទ្ធ) គួរផ្តល់ទឹកដល់ពួកគេម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 33

सुतृप्तैस्तैरणुज्ञातः सर्वेणान्नेन भूतले । सलिलेन ततः पिण्डान् समागृह्य समाहितः ॥ १४.३३ ॥

ក្រោយពេលបានបំពេញពួកគេឲ្យឆ្អែត និងទទួលបានការអនុញ្ញាតពីពួកគេ ដោយបានបូជាអាហារទាំងអស់លើដីរួចហើយ គាត់បានប្រមូលយកបិណ្ឌ (piṇḍa) ជាមួយទឹក ដោយចិត្តសមាធិ។

Verse 34

पितृतीर्थेन सलिलं तथैव सलिलाञ्जलिम् । मातामहेभ्यस्तेनैव पिण्डांस्तीर्थेन निर्वपेत् । दक्षिणाग्रेषु दर्भेषु पुष्पधूपादिपूजिताम् ॥ १४.३४ ॥

ដោយប្រើ «បិត្រឹ-ទីរថ» (pitṛ-tīrtha៖ ទីតាំងដៃសម្រាប់បូជាបុព្វបុរស) គួរបូជាទឹក និងបូជាទឹកដោយបាតដៃរួមគ្នា។ ដោយវិធីដូចគ្នានោះ គួរដាក់បិណ្ឌ (piṇḍa) សម្រាប់ជីតាខាងម្តាយ លើស្មៅកុសៈដែលចុងបែរទៅទិសខាងត្បូង ហើយគោរពដោយផ្កា ធូប និងអំណោយផ្សេងៗ។

Verse 35

स्वपित्रे प्रथमं पिण्डं दद्यादुच्छिष्टसन्निधौ । पितामहाय चैवान्यं तत्पित्रे च तथापरम् ॥ १४.३५ ॥

គួរបូជាបិណ្ឌទីមួយដល់ឪពុករបស់ខ្លួន ជិតសំណល់អាហារ/ពិធី។ បិណ្ឌមួយទៀតគួរបូជាដល់ជីតា ហើយបិណ្ឌបន្ទាប់ទៀតដល់ឪពុករបស់ជីតា (ជីតាជាន់ទីបី)។

Verse 36

दर्भमूले लेपभुजः प्रीणयेल्लेपघर्षणात् । पिण्डे मातामहे तद्वद्गन्धमाल्यादिसंयुतैः ॥ १४.३६ ॥

នៅគល់ស្មៅដರ್ಭៈ គួរធ្វើឲ្យវិញ្ញាណដែលទទួលលាបក្រអូបពេញចិត្ត ដោយលាបហើយខាត់បន្តិចៗ; ដូចគ្នានេះ សម្រាប់ជីតាមាតា ត្រូវបូជាពិណ្ឌៈភ្ជាប់ក្លិនក្រអូប កម្រងផ្កា និងអ្វីៗដទៃ។

Verse 37

पूजयित्वा द्विजाग्र्याणां दद्यादाचमनं बुधः । पैत्रेभ्यः प्रथमं भक्त्या तन्मनस्को द्विजेश्वर ॥ १४.३७ ॥

ក្រោយបូជាអ្នកទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ បុគ្គលប្រាជ្ញាគួរផ្តល់ទឹកអាចមនៈសម្រាប់ស្រូប។ ជាមុន ដោយភក្តី និងចិត្តផ្តោត គួរធ្វើបូជាដល់បិត្រឹទេវតា—ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទ្វិជៈ។

Verse 38

सुस्वधेत्याशिषा युक्तां दद्याच्छक्त्या च दक्षिणाम् । दत्त्वा च दक्षिणां तेभ्यो वाचयेद्वैश्वदेविकान् । प्रीयन्तामिति ये विश्वे देवास्तेन इतीरयेत् ॥ १४.३८ ॥

ដោយភ្ជាប់ពាក្យពរ «សុ-ស្វធា» គួរផ្តល់ទក្ខិណា តាមសមត្ថភាព។ ហើយក្រោយផ្តល់ទក្ខិណា ដល់ពួកគេ គួរឲ្យអានមន្តវៃશ્વទេវៈ ហើយនិយាយថា «សូមឲ្យវិશ્વេទេវៈទាំងឡាយពេញចិត្តដោយនេះ»។

Verse 39

तथेति चोक्ते तैर्विप्रैः प्रार्थनीयास्तथाशिषः । पश्चाद्विसर्जयेद्देवान् पूर्वं पैत्रान्महामते ॥ १४.३९ ॥

ពេលព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះនិយាយថា «ដូច្នោះហើយ» គួរសូមពរជ័យពីពួកគេដូចគ្នា។ បន្ទាប់មក ឱអ្នកប្រាជ្ញធំ ត្រូវបញ្ចប់ដោយវិសರ್ಜនៈទេវតា—ជាមុនវិសರ್ಜនៈបិត្រឹ។

Verse 40

मातामहानामप्येवं सह देवैः क्रमः स्मृतः । भोजने च स्वशक्त्या च दाने तद्वद्विसर्जने । आपादशौचनात् पूर्वं कुर्यादेव द्विजन्मसु ॥ १४.४० ॥

ដូច្នេះដែរ លំដាប់ដែលបានកំណត់ ត្រូវចងចាំសម្រាប់ជីតាមាតាទាំងឡាយ រួមជាមួយទេវតា។ ក្នុងការបំបៅ និងការផ្តល់ទាន តាមសមត្ថភាព ហើយក្នុងវិសರ್ಜនៈបញ្ចប់ផងដែរ គួរធ្វើសម្រាប់ទ្វិជៈ មុនពេលលាងជើង។

Verse 41

जानन्तं प्रथमं पित्र्यं तथा मातामहेषु च । विसर्जयेत् प्रीतिवचः सम्मान्याभ्यर्थितांस्ततः । निवर्त्तेताभ्यनुज्ञात आद्वारान्तमनुव्रजेत् ॥ १४.४१ ॥

ដំបូង គួរបញ្ជូនត្រឡប់ដោយកិត្តិយស ដល់អ្នកចេះដឹងខាងបិតា និងអ្នកខាងមាតាមហា ដោយពាក្យផ្អែមល្ហែម និងការគោរពសមគួរ។ បន្ទាប់មក ពេលបានសុំអនុញ្ញាតហើយ គួរត្រឡប់វិញ ដោយអមដំណើរពួកគេរហូតដល់មាត់ទ្វារ។

Verse 42

ततस्तु वैश्वदेवाख्यां कुर्यान्नित्यक्रियां ततः । भुञ्जीयाच्च समं पूज्य भृत्यबान्धुभिरात्मना ॥ १४.४२ ॥

បន្ទាប់មក គួរធ្វើពិធីប្រចាំថ្ងៃដែលហៅថា «វៃශ්វទេវ»។ បន្ទាប់ពីគោរពបូជាសមគួរ ហើយ គួរទទួលអាហារជាមួយគ្នា ដោយខ្លួនឯង រួមជាមួយអ្នកពឹងផ្អែក និងសាច់ញាតិ។

Verse 43

एवं श्राद्धं बुधः कुर्यात् पितृयं मातामहं तथा । श्राद्धैराप्यायिता दद्युः सर्वान् कामान् पितामहाः ॥ १४.४३ ॥

ដូច្នេះ បុគ្គលប្រាជ្ញា គួរធ្វើពិធី «ស្រាទ្ធ» ទាំងការបូជាអ្នកបុព្វបុរស (pitṛya) និងការបូជាខាងមាតាមហា (mātāmaha) ផងដែរ។ បុព្វបុរសទាំងឡាយ ពេលបានពេញចិត្ត និងបានបំប៉នដោយស្រាទ្ធ នឹងប្រទានគោលបំណងទាំងអស់ដែលប្រាថ្នា។

Verse 44

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः । रजतस्य तथा दानं तथा संदर्शनादिकम् ॥ १४.४४ ॥

ក្នុងពិធីស្រាទ្ធ មានបីយ៉ាងដែលបានពណ៌នាថា បរិសុទ្ធកាយចិត្ត៖ ចៅប្រុសពីកូនស្រី (dauhitra), ក្រណាត់រោមដែលហៅថា kutapa, និងគ្រាប់ល្ង (tilāḥ)។ ដូចគ្នានេះ ការបរិច្ចាគប្រាក់ប្រាក់ស (រជត) និងអំពើដែលចាប់ផ្តើមដោយការចូលទៅគោរពឃើញមុខ (saṃdarśana-ādikam) ក៏ត្រូវបានលើកឡើងថាមានគុណផងដែរ។

Verse 45

वर्ज्यस्तु कुर्वता श्राद्धं क्रोधोऽध्वगमनं त्वरा । भोक्तुरप्यत्र विप्रेन्द्र त्रयमेतन्न संशयः ॥ १४.४५ ॥

អ្នកដែលកំពុងធ្វើស្រាទ្ធ គួរជៀសវាង កំហឹង ការចេញដំណើរ និងការប្រញាប់ប្រញាល់។ ហើយសម្រាប់អ្នកទទួលអាហារនៅទីនេះផងដែរ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ—បីយ៉ាងនេះត្រូវជៀសវាង ដោយគ្មានសង្ស័យ។

Verse 46

विश्वेदेवाः सपितरस्तथा मातामहाः द्विज । कुलं चाप्यायते पुंसां सर्वं श्राद्धं प्रकुर्वताम् ॥ १४.४६ ॥

ឱ ទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) វិស្វេទេវៈជាមួយបិត្រឹ និងជីតាខាងមាតា ទាំងអស់បានពេញចិត្ត; ហើយវង្សត្រកូលទាំងមូលរបស់បុរសដែលប្រតិបត្តិពិធីស្រាទ្ធទាំងអស់ដោយត្រឹមត្រូវ នឹងត្រូវបានបំប៉ន និងរីកចម្រើន។

Verse 47

सोमाधारः पितृगणो योगाधारश्च चन्द्रमाः । श्राद्धं योगिनियुक्तं तु तस्मद्विप्रेन्द्र शस्यते ॥ १४.४७ ॥

សូមៈជាគ្រឹះ (អធារ) នៃក្រុមបិត្រឹ; ហើយព្រះចន្ទជាគ្រឹះនៃយោគៈ (ការភ្ជាប់ពេលវេលាពិសិដ្ឋ)។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ពិធីស្រាទ្ធដែលធ្វើរួមជាមួយយោគៈសមស្រប ត្រូវបានសរសើរ។

Verse 48

सहस्रस्यापि विप्राणां योगी चेत् पुरतः स्थितः । सर्वान् भोक्तॄंस्तारयति यजमानं तथा द्विज ॥ १४.४८ ॥

សូម្បីតែក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍មួយពាន់នាក់ បើមានយោគីឈរនៅមុខគេ គេនិយាយថា គាត់អាចនាំឲ្យអ្នកទទួលភោជន៍ទាំងអស់ និងយជមាន (អ្នកធ្វើយញ្ញ) ឆ្លងកាត់ដោយគុណវិញ្ញាណ បានផងដែរ ឱ ទ្វិជៈ។

Verse 49

मह्यं सनत्कुमारेण पूर्वकल्पे द्विजोत्तम । कथितं वायुना चापि देवानां शम्भुना तथा ॥ १४.४९ ॥

ឱ ទ្វិជៈដ៏ឧត្តម នេះត្រូវបានសនត្កុមារ ប្រាប់ខ្ញុំក្នុងកល្បមុន; វាយុ ក៏បានពោលផងដែរ ហើយសម្ភុ ក្នុងចំណោមទេវតា ក៏បានប្រាប់ដូចគ្នា។

Verse 50

इयं सर्वपुराणेषु सामान्यापैत्रिकी क्रिया । एतत् क्रमात् कर्मकाण्डं ज्ञात्वा मुच्येत बन्धनात् ॥ १४.५१ ॥

នេះជាកិរិយាបៃត្រិក (ពិធីបូជាបិត្រឹ) ទូទៅ ដែលបានពណ៌នានៅក្នុងបុរាណទាំងអស់។ អ្នកណាដែលយល់ដឹងអំពីលំដាប់នៃកិច្ចពិធីក្នុងកರ್ಮកណ្ឌៈនេះ តាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ នឹងអាចរួចផុតពីចំណង។

Verse 51

एतदाश्रित्य निर्वाणं ऋषयः संशितव्रताः । प्राप्ता गौरमुखेदानीं त्वमप्येवं परो भव ॥ १४.५२ ॥

ដោយអាស្រ័យលើធម៌នេះ ព្រះឥសីទាំងឡាយដែលមានវ្រតតឹងរឹង បានឈានដល់និព្វាន។ ឥឡូវនេះ ឱ អ្នកមានមុខភ្លឺរលោង អ្នកក៏គួរឡើងដល់ស្ថានៈខ្ពស់ដូចគ្នា។

Verse 52

इति ते कथितं भक्त्या पृच्छतो द्विजसत्तम । पितॄन्यष्ट्वा हरिं ध्यायेद्यस्तस्य किमतः परम् । न तस्मात् परतः पित्र्यं तन्त्रमस्तीति निश्चयः ॥ १४.५३ ॥

«ឱ ទ្វិជសត្តម អ្នកល្អបំផុតក្នុងពួកទ្វិជៈ ខ្ញុំបានពោលប្រាប់ដល់អ្នកដោយភក្តី ដោយសារអ្នកសួរ។ អ្នកណាដែលបានបូជាពិត្រៈតាមគ្រប់វិធី ហើយបន្ទាប់មកសមាធិលើហរិ—សម្រាប់គាត់ តើមានអ្វីខ្ពស់ជាងនោះទៀត? នេះជាការសន្និដ្ឋានថា មិនមានតន្ត្រពិត្រ្យៈណាខ្ពស់ជាងនេះឡើយ»។

Verse 53

धरण्युवाच ॥

ធរណី (ព្រះមាតាផែនដី) បានមានព្រះវាចា៖

Frequently Asked Questions

The text frames śrāddha as a disciplined social-ethical technology: it instructs careful selection of recipients, controlled speech and demeanor during feeding, and mandatory hospitality to an arriving atithi. The internal logic links moral conduct (non-anger, non-haste, respectful hosting) to ritual efficacy, presenting orderly reciprocity among household, community specialists, and ancestral memory as the stabilizing principle.

A relative timing marker is specified: on the prathama ahan (the first day), the officiant should invite eminent Brāhmaṇas. Beyond this, the chapter emphasizes kāla in the sense of the proper ritual moment (śrāddha-kāla) and sequence (krama), but it does not name specific tithis, pakṣas, months, or seasons.

Environmental stewardship appears implicitly through terrestrial handling of offerings: food is respectfully placed on the bhūmi at prescribed moments, and piṇḍas are deposited on darbha with controlled water-libations (pitṛtīrtha). Read as ecological ethics, the chapter models regulated interaction with land—minimizing disorder (rakṣas-expelling recitations, purity rules) and treating the ground as an active ritual surface whose integrity supports social continuity.

The chapter cites a didactic transmission chain rather than royal genealogy: Sanatkumāra is named as an earlier source, alongside Śambhu (Śiva) and Vāyu as transmitters of the teaching; later it references Śakti’s son (commonly identifiable as Parāśara in Purāṇic contexts) and Maitreya as part of the relay. These references situate the rite within a pan-Purāṇic scholastic lineage of sages and deity-linked authorities.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App