Adhyaya 109: The Merit and Procedure of Donating the ‘Cotton Cow’ (Kārpāsa-dhenu)
Kārpāsadhenu-dāna-māhātmya
Ritual-Manual (Dāna-vidhi and Apotropaic Rite)
ក្នុងបរិបទសន្ទនា វរាហ–ព្រឹថវី អធ្យាយនេះបង្ហាញអំពី kārpāsadhenu-dāna គឺការបរិច្ចាគ ‘គោ’ និមិត្តសញ្ញាដែលធ្វើពីកប្បាស ដើម្បីបំបាត់គ្រោះ និងបង្កើនបុណ្យ។ អ្នកបង្ហាញ (Hotṛ) ណែនាំស្តេចអំពីពេលវេលាដែលគួរធ្វើ ដូចជា viṣuva ការផ្លាស់ប្តូរ ayana yugādi និងពេលគ្រាស ព្រមទាំងពេលមាន grahapīḍā សុបិនអាក្រក់ ឬសញ្ញាអភ័ព្វ។ វិធីធ្វើរួមមាន ការរៀបចំទីកន្លែងឲ្យបរិសុទ្ធដោយលាបលាមកគោ ដាក់ darbha និងល្ង; ដំឡើងគោកប្បាស ហើយតុបតែងដោយក្រណាត់ កម្រងផ្កា គ្រឿងលាបក្លិន ធូប ចង្កៀង និងគ្រឿងបូជា។ កម្រិតទានកំណត់តាមទម្ងន់ ហាមការបោកបញ្ឆោត។ ចុងក្រោយ អញ្ជើញដោយមន្ត្រា បរិច្ចាគដល់អ្នកទទួលសមស្រប និងអធិស្ឋានសុំការការពារ និងការរំដោះពី saṃsāra ដើម្បីសុខសាន្តលើផែនដី។
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 109
Verse 1
अथ कार्पासधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतोवाच ॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि धेनुं कार्पासकीं नृप ॥ यत्प्रदानान्नरो याति ऐन्द्रलोकमनुत्तम
ឥឡូវនេះ (ចាប់ផ្តើម) ការពណ៌នាអំពីមហិមានៃការបរិច្ចាគ ‘គោធ្វើពីកប្បាស’។ ហោតាបាននិយាយថា៖ «ឥឡូវនេះ ព្រះរាជា ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីគោធ្វើពីកប្បាស ដែលដោយការបរិច្ចាគវា មនុស្សនឹងទៅដល់លោកឥន្ទ្រាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ»។
Verse 2
विषुवे त्वयने पुण्ये युगादिग्रहणे तथा ॥ ग्रहपीडासु चोग्रासु दुःस्वप्नेऽरिष्टदर्शने
នៅពេលវិសុវៈ (សមវិសម) នៅអាយនៈដ៏បុណ្យ និងនៅពេលគ្រាសដែលកើតនៅដើមយុគ; ហើយនៅពេលមានទុក្ខវេទនាខ្លាំងដោយឥទ្ធិពលភពផ្កាយ នៅពេលសុបិនអាក្រក់ និងនៅពេលឃើញសញ្ញាអពមង្គល—
Verse 3
नृणां च ग्रहपीडासु दुःस्वप्नाद्भुतदर्शने ॥ पुण्येष्वायतने राजञ्छुचिदेशे गवां गणे
នៅពេលមនុស្សរងការរំខានដោយគ្រោះពីគ្រាហៈ (ភព) ហើយឃើញសុបិនអាក្រក់ និងនិមិត្តអស្ចារ្យអពមង្គល ឱ ព្រះរាជា—គួរធ្វើពិធីនៅទីសក្ការៈមានបុណ្យ នៅកន្លែងស្អាតបរិសុទ្ធ កណ្ដាលហ្វូងគោ។
Verse 4
गोमयेनोपलिप्तायां दर्भानास्तीर्य वै तिलान् ॥ तन्मध्ये स्थापयेद्धेनुं वस्त्रमाल्यानुलेपनाम्
បន្ទាប់ពីលាប (ដី/អាសនៈ) ដោយលាមកគោ ហើយព្រាលស្មៅដರ್ಭៈ និងគ្រាប់ល្ង គួរដាក់គោនៅកណ្ដាល—តុបតែងដោយក្រណាត់ កម្រងផ្កា និងគ្រឿងលាបក្រអូប។
Verse 5
धूपदीपादिनैवेद्यैः पूजयেচ्च विमत्सरः ॥ उत्तमा च चतुर्भारैरर्धेनैव तु मध्यमाः
ដោយគ្មានចិត្តច្រណែន គួរបូជា (វា) ដោយធូប ប្រទីប និងនៃវេដ្យ (អាហារបូជា) ជាដើម។ ទាន ‘ឧត្តម’ មានមាត្រា ៤ ភារៈ; ទាន ‘មធ្យម’ គឺពាក់កណ្តាលនោះ។
Verse 6
भारेण चाधमा प्रोक्ता वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् ॥ चतुर्थांशेन वत्सं तु कल्पयित्वा विधानतः
ទាន ‘អធម’ ត្រូវបាននិយាយថាមានមាត្រា ១ ភារៈ; គួរជៀសវាងការបោកបញ្ឆោតទាក់ទងនឹងទ្រព្យសម្បត្តិ។ ហើយតាមវិធីការ គួររៀបចំកូនគោមួយឲ្យមានមាត្រា ១/៤ (នៃមាត្រានោះ)។
Verse 7
कर्तव्या रुक्मशृङ्गी तु रजतस्य खुरान्विता ॥ नानाफलमया दन्ता रत्नगर्भसमन्विताः
វា (ទានរូបគោ) គួរធ្វើឲ្យមានស្នែងមាស និងមានក្រចកជើងជាប្រាក់; ធ្មេញធ្វើពីផ្លែឈើនានា ហើយមានផ្ទៃក្នុង (គರ್ಭ) ពោរពេញដោយរតនៈ។
Verse 8
इत्येवं सर्वसम्पूर्णा कृत्वा श्रद्धासमन्वितः ॥ आवाहयेत्तां कार्पासधेनुं मन्त्रैर्द्विजातये
ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីធ្វើឲ្យគ្រប់គ្រាន់ពេញលេញ ហើយមានសទ្ធា និងចិត្តផ្តោតមាំមួន គួរអាវាហនៈ (អញ្ជើញ) ការបាសធេនុ—គោធ្វើពីកប្បាស—ដោយមន្ត្រ សម្រាប់អ្នកទទួលដែលជាទ្វិជាតិ (កើតពីរដង)។
Verse 9
दद्याद्धेनुं चर्मपाणिः प्रयतः श्रद्धयान्वितः ॥ पूर्वोक्तस्तु विधिः कार्यो दानमन्त्रपुरःसरः
ដោយកាន់ស្បែក (ជាឧបករណ៍ពិធី) នៅក្នុងដៃ ហើយមានវិន័យ និងសទ្ធា គួរផ្តល់ទានគោនោះ។ វិធីដែលបាននិយាយមុន ត្រូវអនុវត្ត ដោយមានមន្ត្រទានជាមុខមាត់នាំមុខ។
Verse 10
यया देवगणः सर्वस्त्वया हीनो न वर्तते ॥ तथा उद्धर मां देवि पाहि संसारसागरात्
ព្រះនាង ដែលដោយព្រះនាងនេះ ក្រុមទេវតាទាំងអស់មិនដែលខ្វះព្រះនាងឡើយ—ដូច្នោះដែរ ឱ ទេវី សូមលើកខ្ញុំឡើង និងសូមការពារខ្ញុំពីសមុទ្រនៃសំសារ។
Frequently Asked Questions
The chapter presents dāna (charitable gifting) as an ethically regulated practice: it prescribes careful ritual procedure, emphasizes śraddhā (intentional sincerity), and explicitly warns against vitta-śāṭhya (deceit about one’s means or the gift’s quality). The internal logic frames correct giving as a stabilizing social act that counters misfortune and supports orderly life.
The text recommends performance at viṣuva (equinox), during ayana transitions (solar solstice-turnings), on yugādi (a calendrical ‘beginning of an age/period’ marker), and during grahaṇa (eclipses). It also situates the rite in response to grahapīḍā (planetary afflictions), duḥsvapna (bad dreams), and ariṣṭa-darśana (ominous perceptions).
While not explicitly ecological in modern terms, the chapter links ritual purity and orderly giving to the maintenance of auspiciousness in lived space: it requires a śuci-deśa, cow-dung plastering (gomaya-lepana), and careful preparation of the ground with darbha and tilā. In the Varāha–Pṛthivī interpretive frame, such prescriptions can be read as practices that ritualize care for place, livestock-associated landscapes, and communal stability.
The passage addresses a nṛpa (king) and identifies the instructing voice as Hotṛ (a Vedic ritual functionary). No specific dynastic lineage, named sage genealogy, or historical royal house is provided in the excerpt.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.