Adhyaya 105: Ritual Procedure for the Gift of the Milk-Cow (Kṣīradhenu)

Verse 1

अथ क्षीरधेनुदानविधिः ॥ होतोवाच ॥ क्षीरधेनुं प्रवक्ष्यामि तां निबोध नराधिप ॥ अनु्लिप्ते महीपृष्ठे गोमयेन नृपोत्तम ॥ १-१०५ ॥ गोचर्ममात्रमानेन कुशानास्तीर्य सर्वतः ॥ तस्योपरि महाराज न्यसेत्कृष्णाजिनं बुधः ॥

ឥឡូវនេះ ជាវិធីធ្វើពិធីបរិច្ចាគ “ក្សីរធេនូ”។ ហោត្រឹបាននិយាយថា៖ “ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីក្សីរធេនូ; សូមទ្រង់យល់ដឹង។ ឱ ព្រះរាជាអធិរាជ លើផ្ទៃដីដែលលាបដោយលាមកគោ បន្ទាប់ពីប铺ស្មៅកុសៈជុំវិញតាមទំហំស្មើស្បែកគោ ឱ មហារាជ អ្នកប្រាជ្ញគួរដាក់ស្បែកក្តាន់ខ្មៅ (ក្រឹṣṇājina) លើនោះ។”

Verse 2

तत्र कृत्वा कुण्डलिकां गोमयेन सुविस्तृताम् ॥ क्षीरकुम्भं ततः स्थाप्य चतुर्थांशेन वत्सकम्

នៅទីនោះ បន្ទាប់ពីធ្វើគំនូសពិធីជារង្វង់ (កុណ្ឌលិកា) ដោយលាមកគោឲ្យទូលាយល្អហើយ បន្ទាប់មកដាក់ក្រឡុកទឹកដោះគោ ហើយដាក់កូនគោជាភាគមួយក្នុងបួនតាមសមាមាត្រ។

Verse 3

सुवर्णमुखशृङ्गाणि चन्दनागुरुकाणि च ॥ प्रशस्तपत्रश्रवणां तिलपात्रोपरि न्यसेत्

លើភាជន៍ដែលពោរពេញដោយល្ង សូមដាក់ស្នែងដែលមានចុងមាស និងលាបចន្ទន៍និងអគរុ; ហើយបង្កើតត្រចៀកឲ្យដូចស្លឹកមង្គល រួចដាក់លើភាជន៍ល្ងនោះ។

Verse 4

इक्षुपादां दर्भरोमां सितकम्बलसंवृताम् ॥ ताम्रपृष्ठां कांस्यदोहां पट्टसूत्रमयीं शुभाम्

(ចូរបង្កើតគោ) ឲ្យមានជើងធ្វើពីអំពៅ រោមធ្វើពីស្មៅដರ್ಭៈ គ្របដោយកម្រាលពណ៌ស; មានខ្នងធ្វើពីទង់ដែង មានភាជន៍ដោះទឹកដោះធ្វើពីសំរិទ្ធ និងធ្វើឡើងដោយខ្សែសូត្រយ៉ាងមង្គល។

Verse 5

पुच्छं च नृपशार्दूल नवनीतमयस्तनीम् ॥ स्वर्णशृङ्गीं रौप्यखुरां पञ्चरत्नसमन्विताम्

ហើយកន្ទុយផងដែរ ឱ ព្រះរាជាសីហ៍ក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ; ឲ្យធ្វើក្បាលដោះពីប៊ឺ មានស្នែងមាស មានក្រចកជើងប្រាក់ និងប្រកបដោយរតនៈប្រាំ។

Verse 6

चत्वारि तिलपात्राणि चतुर्दिक्ष्वपि विन्यसेत् ॥ सप्तधान्ययुतं पात्रे दिक्षु दिक्षु च विन्यसेत्

ចូររៀបចំភាជន៍ល្ងចំនួនបួននៅទិសទាំងបួន; ហើយនៅរាល់ទិស ក៏ត្រូវដាក់ភាជន៍មួយដែលមានធញ្ញជាតិប្រាំពីរប្រភេទផងដែរ។

Verse 7

मुखं गुडमयं तस्या जिह्वां शर्करया तथा ॥ फलप्रशस्तदशनां मुक्ताफलमयेक्षणाम्

មុខរបស់នាងគួរធ្វើពីស្ករត្នោត (jaggery) ហើយអណ្តាតក៏ធ្វើពីស្ករដូចគ្នា; ធ្មេញគួរជាផ្លែឈើដ៏ល្អប្រសើរ និងភ្នែកគួរធ្វើពីគុជខ្យង។

Verse 8

एवं लक्षणसंयुक्तां क्षीरधेनुं प्रकल्पयेत् ॥ आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन गन्धपुष्पैः समर्चयेत्

ដូច្នេះ គួររៀបចំ “គោទឹកដោះ” (kṣīradhenu) ដែលប្រកបដោយលក្ខណៈទាំងនេះ។ បន្ទាប់មកគ្របដោយសម្លៀកបំពាក់ពីរជាន់ ហើយគោរពបូជាដោយក្លិនក្រអូប និងផ្កា។

Verse 9

पादुकोपानहौ छत्रं दत्त्वा दानं समर्पयेत् ॥ दद्यादनेन मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रयत्नतः

ក្រោយពីប្រគេនស្បែកជើងបែបបាទុកា ស្បែកជើង និងឆ័ត្រแล้ว គួរសម្របសម្រួលការបរិច្ចាគឲ្យបានត្រឹមត្រូវតាមពិធី។ ដោយមន្ត្រនេះ គួរបរិច្ចាគ “គោទឹកដោះ” (kṣīradhenu) ដោយការខិតខំប្រឹងប្រែង។

Verse 10

आप्यायस्वेति मन्त्रेण वेदोक्तेन विधानतः ॥ आश्रयः सर्वभूतानामित्यादि नरपुङ्गव

ដោយមន្ត្រដែលមានក្នុងវេទៈ ចាប់ផ្តើមថា ‘Āpyāyasva…’ តាមវិធានដែលបានកំណត់; ហើយដោយរូបមន្តចាប់ផ្តើមថា ‘Āśrayaḥ sarvabhūtānām…’ ជាដើម, ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្ស។

Verse 11

आप्यायस्वेति मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रसादयेत् ॥ प्रतिग्राही पठेन्मन्त्रमेष दानविधिः स्मृतः

ដោយមន្ត្រចាប់ផ្តើមថា ‘Āpyāyasva…’ គួរធ្វើឲ្យ “គោទឹកដោះ” (kṣīradhenu) ស្ងប់សុខ និងបានបរិសុទ្ធ។ អ្នកទទួលគួរអានមន្ត្រ—នេះត្រូវបានចងចាំថាជាវិធីនៃការបរិច្ចាគ។

Verse 12

दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम् ॥ एतां हेमसहस्रेण शतेनाथ स्वशक्तितः

អ្នកដែលបានឃើញទាននេះកំពុងត្រូវបានប្រគេន នឹងឈានដល់គតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ បន្ទាប់មកគួរប្រគេនតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន—ទោះជាមួយមាសមួយរយ ឬមួយពាន់ដុំក៏ដោយ។

Verse 13

दत्त्वा धेनुं महाराज शृणु तस्यापि यत्फलम् ॥ षष्टिवर्षसहस्रं तु इन्द्रलोके महीयते

ឱ មហារាជា! បន្ទាប់ពីប្រគេនគោមួយ ក៏សូមស្តាប់ផលនៃទាននោះផង៖ ក្នុងលោករបស់ឥន្ទ្រា គេត្រូវបានគោរពកិត្តិយសរយៈពេលហុកម៉ឺនឆ្នាំ។

Verse 14

पित्रादिभिश्च सहितो ब्रह्मणो भवनं व्रजेत् ॥ दिव्यं विमानमारूढो दिव्यस्रगनुलेपनः

ដោយមានបិត្របុព្វបុរស និងអ្នកដទៃរួមដំណើរ គាត់ទៅដល់លំនៅរបស់ព្រះព្រហ្មា; ឡើងជិះវិមានទិព្វ តុបតែងដោយកម្រងផ្កាទិព្វ និងលាបក្រអូបទិព្វ។

Verse 15

क्रीडित्वा सुचिरं कालं विष्णुलोकं स गच्छति ॥ द्वादशादित्यसंकाशे विमानवरमण्डिते

ក្រោយពីរីករាយយូរណាស់ហើយ គាត់ទៅកាន់លោករបស់ព្រះវិṣṇu; ស្ថិតក្នុងវិមានដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដែលតុបតែងវិចិត្រ និងភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យដប់ពីរ។

Verse 16

गीतवादित्रनिर्घोषैरप्सरोभिश्च सेविते ॥ तत्रोष्य विष्णोर्भवने विष्णुसायुज्यमाप्नुयात्

នៅទីនោះ គាត់ត្រូវបានបម្រើដោយសំឡេងរំពងនៃបទចម្រៀង និងឧបករណ៍តន្ត្រី ហើយដោយអប្សរាផងដែរ; ដោយស្នាក់នៅក្នុងលំនៅរបស់ព្រះវិṣṇu គាត់អាចទទួលបានវិṣṇu-sāyujya គឺការរួមជាអត្តសញ្ញាណជាមួយព្រះវិṣṇu។

Verse 17

यं इमं शृणुयाद्राजन पठेद्वा भक्तिभावतः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

ឱ ព្រះរាជា អ្នកណាដែលស្តាប់វា ឬសូត្រអានដោយចិត្តភក្តិ នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយទៅដល់លោករបស់ព្រះវិṣṇu (វិṣṇុលោក)។

Verse 18

धूपदीपादिकं कृत्वा ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ वस्त्रादिभिरलंकृत्य मुद्रिकाकर्णकुण्डलैः

ក្រោយពេលរៀបចំធូប ប្រទីប និងអ្វីៗដូច្នោះហើយ គួរនាំទៅថ្វាយដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍; បន្ទាប់មកត្រូវតុបតែងដោយសម្លៀកបំពាក់ និងវត្ថុស្រដៀងៗ ព្រមទាំងចិញ្ចៀន និងក្រវិលត្រចៀក។