Vamana Purana — Shiva's Wedding Procession (Part 1), Shloka 5

Shiva’s Wedding Procession to Kailasa and the Marriage of Girija (Kali)

Devanagari script

स्थीयतां विस्तृते रम्ये गिरिप्रस्थे समे शुभे शिलासु पद्मवार्णासु श्लक्ष्णासु च मृदुष्वपि

Transliteration

sthīyatāṃ vistṛte ramye giriprasthe same śubhe śilāsu padmavārṇāsu ślakṣṇāsu ca mṛduṣvapi

Translation

សូមស្នាក់នៅលើជម្រាលភ្នំដ៏ទូលាយ ស្រស់ស្អាត ស្មើ និងជាមង្គលនេះ លើថ្មដែលមានពណ៌ដូចផ្កាឈូក រលោង ហើយទន់ផងដែរ។

Word by Word

• स्थीयताम्: let (you all) stay
• स्थीयताम्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (imperative), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; आज्ञार्थः (let [you] stay)

• विस्तृते: in the spacious
• विस्तृते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: विस्तृत (वि-स्तृ-धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; विशेषणम् (गिरिप्रस्थे)

• रम्ये: in the delightful
• रम्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (गिरिप्रस्थे)

• गिरिप्रस्थे: on the mountain-plateau
• गिरिप्रस्थे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + प्रस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरेः प्रस्थः), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्

• समे: level/even
• समे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (गिरिप्रस्थे)

• शुभे: auspicious
• शुभे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; विशेषणम् (गिरिप्रस्थे)

• शिलासु: on the rocks/slabs
• शिलासु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), बहुवचनम्

• पद्मवार्णासु: on lotus-colored (rocks)
• पद्मवार्णासु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (पद्मस्य वर्णः = lotus-colored), स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी, बहुवचनम्; विशेषणम् (शिलासु)

• श्लक्ष्णासु: smooth
• श्लक्ष्णासु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: श्लक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी, बहुवचनम्; विशेषणम् (शिलासु)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• मृदुषु: soft
• मृदुषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मृदु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी, बहुवचनम्; विशेषणम् (शिलासु)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle: also/even)

Speakers

• Not explicit in this verse alone; v.6 indicates the surrounding narration is framed by Pulastya
• reporting words spoken by Śaṅkara (Shiva).

Primary Deities

• Śiva

Key Themes

• Sacred geography
• Auspicious dwelling place
• Āśrama-like settlement motif
• Natural sanctity and beauty as indicators of kṣetra-śakti

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shringara", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse presents an ideal sacred habitat: level, auspicious, and gentle—suggesting that spiritual life thrives where the environment supports steadiness (samatā), purity (śubhatā), and non-harshness (mṛdutā), paralleling inner qualities cultivated by sādhana.

How does this fit the Pancalakshana?

It functions as tīrtha/kshetra-prasaṃśā (praise and description of a holy locale), commonly embedded within Purāṇic narration; it is ancillary to the fivefold topics but aligns most with Ācāra-dharma and kṣetra-māhātmya sections.

What is the symbolic significance?

‘Lotus-colored, smooth, soft rocks’ evoke the lotus symbolism of purity and spiritual unfolding; the ‘level plateau’ suggests equanimity and stability—qualities of a mind fit for tapas and devotion.