Vamana Purana — Rudra's Wrath & Kalarupa, Shloka 35
Rudra’s Wrath at Daksha’s Sacrifice and the Iconography of Kālarūpa through the Zodiac
आदित्यांशश्च पुष्यं च आश्लेषा शशिनो गृहम् राशिः कर्कटको नाम पार्श्वे मखविनाशिनः/थ 5.34 पित्र्यर्क्षं भगदैवत्यमुत्तरांश् च केसरी सूर्यक्षेत्रं विभोर्ब्रह्मन् हृदयं परिगीयते
ādityāṃśaśca puṣyaṃ ca āśleṣā śaśino gṛham rāśiḥ karkaṭako nāma pārśve makhavināśinaḥ/tha 5.34 pitryarkṣaṃ bhagadaivatyamuttarāṃś ca kesarī sūryakṣetraṃ vibhorbrahman hṛdayaṃ parigīyate
ភាគអាទិត្យ ពុស្ស្យ និងអាស្លេសា ជាគេហដ្ឋានរបស់ព្រះចន្ទ។ រាសីឈ្មោះ ករកតក (Cancer) ស្ថិតនៅចំហៀងរបស់ព្រះអម្ចាស់អ្នកបំផ្លាញយញ្ញរបស់ទក្ខ។ នក្ខត្រពិត្រ្យ ដែលមានភគៈជាទេវតា និងក្រុមឧត្តរា ក៏ត្រូវបានកំណត់ផងដែរ; ឱ ព្រាហ្មណ៍ តំបន់ព្រះអាទិត្យ ត្រូវបានសរសើរថាជាបេះដូងរបស់ព្រះអម្ចាស់នោះ។
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The passage fuses myth (Śiva as the corrector of ritual arrogance in Dakṣa’s sacrifice) with cosmology (Sun/Moon regions and nakṣatras). The implied lesson is that ritual power must be grounded in humility and right order; cosmic order mirrors moral order.
Primarily Sarga/Pratisarga (cosmic structuring). The epithet ‘makhavināśin’ gestures to an Itihāsa-like mythic episode, but here it functions as identification within a cosmological catalogue.
Calling the ‘Sun’s field’ the Lord’s heart makes Sūrya the inner luminous principle of the deity’s cosmic body—linking external time/illumination with inner consciousness. The flank assignment to Karkaṭa (a watery sign) can suggest protective containment and nurturing, placed on the ‘side’ of the Lord who disciplines misdirected sacrifice.