Verse 59

Yogatattva

Sanskrit (Devanagari)

अल्पमूत्रपुरीषश्च स्वल्पनिद्रश्च जायते । कीलवो दृषिका लाला स्वेददुर्गन्धतानने ॥ एतानि सर्वथा तस्य न जायन्ते ततः परम् । ततोऽधिकतराभ्यासाद् बलम् उत्पद्यते बहु ॥ येन भूचरसिद्धिः स्याद् भूचराणां जये क्षमः । व्याघ्रो वा शरभो व्यापि गजो गवय एव वा ॥ सिंहो वा योगिना तेन म्रियन्ते हस्तताडिताः । कन्दर्पस्य यथा रूपं तथा स्यादपि योगिनः ॥

Padapatha (Word Split)

अल्प-मूत्र-पुरीषः च । स्वल्प-निद्रः च । जायते । कीलवः । दृषिका । लाला । स्वेद-दुर्गन्धता-आनने । एतानि । सर्वथा । तस्य । न । जायन्ते । ततः । परम् । ततः । अधिकतर-अभ्यासात् । बलम् । उत्पद्यते । बहु । येन । भूचर-सिद्धिः । स्यात् । भूचराणाम् । जये । क्षमः । व्याघ्रः । वा । शरभः । व्यापि । गजः । गवयः । एव । वा । सिंहः । वा । योगिना । तेन । म्रियन्ते । हस्त-ताडिताः । कन्दर्पस्य । यथा । रूपम् । तथा । स्यात् । अपि । योगिनः ।

IAST Transliteration

alpamūtrapurīṣaś ca svalpanidraś ca jāyate | kīlavo dṛśikā lālā svedadurgandhatānane || etāni sarvathā tasya na jāyante tataḥ param | tato’dhikatarābhyāsād balam utpadyate bahu || yena bhūcarasiddhiḥ syād bhūcarāṇāṃ jaye kṣamaḥ | vyāghro vā śarabho vyāpi gajo gavaya eva vā || siṃho vā yoginā tena mriyante hastatāḍitāḥ | kandarpasya yathā rūpaṃ tathā syād api yoginaḥ ||

Translation

ការបញ្ចេញទឹកនោម និងអាចម៍ក៏តិច ហើយការគេងក៏តិច; អាចមានអារម្មណ៍ចាក់ដូចម្ជុល ភ្នែកញ័រ ទឹកមាត់ហូរ និងញើសមានក្លិនមិនល្អលើមុខ។ បន្ទាប់ពីនោះ អ្វីៗទាំងនេះមិនកើតឡើងចំពោះគាត់ទៀតឡើយ។ បន្ទាប់មក ដោយការអនុវត្តកាន់តែតឹងរឹង កម្លាំងដ៏ធំកើតឡើង; ដោយកម្លាំងនោះ គាត់បានសម្រេច ‘ភូចរ’ ហើយអាចឈ្នះសត្វលើដី—ខ្លា śarabha ខ្លាដាវ ដំរី គោព្រៃ ឬសិង្ហ—ដែលគេនិយាយថាស្លាប់ពេលត្រូវដៃយោគីវាយ; ហើយរូបរាងយោគីក្លាយដូចកាមទេវ។

Academic Translation

Scant urination and excretion, and little sleep, arise; there may be pricking sensations, trembling of the eyes, salivation, and sweat with a foul odor on the face. Thereafter these do not arise for him at all. Then, through more intense practice, great strength arises, by which the ‘earth-moving’ accomplishment occurs and he becomes capable of victory over creatures of the earth—tiger, śarabha, leopard, elephant, wild ox, or lion—said to die when struck by the yogin’s hand; and the yogin’s form becomes like that of Kāma.

Verse Context

• Vairāgya toward siddhi; sādhana-pariṇāma (transformation through practice)
• Mahavakya: No direct linkage; can be read as preparatory purification supporting mahāvākya contemplation (nididhyāsana)
• Krishna Yajurveda
• Chandas: Prose/late Upaniṣadic mixed anuṣṭubh-like śloka (non-Vedic classical meter usage)