HomeUpanishadsYogatattvaVerse 51
Previous Verse
Next Verse

Verse 51

Yogatattva

यथेष्टवायुधारणाद्वायोः सिद्ध्येत्केवलकुम्भकः ।

केवले कुम्भके सिद्धे रेचपूरविवर्जिते ॥

न तस्य दुर्लभं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।

प्रस्वेदो जायते पूर्वं मर्दनं तेन कारयेत् ॥

ततोऽपि धारणाद्वायोः क्रमेणैव शनैः शनैः ।

कम्पो भवति देहस्य आसनस्थस्य देहिनः ॥

ततोऽधिकतराभ्यासाद्दार्दुरी स्वेन जायते ।

यथा च दर्दुरो भाव उत्प्लुन्योत्प्लुत्य गच्छति ॥

पद्मासनस्थितो योगी तथा गच्छति भूतले ।

ततोऽधिकतरभ्यासाद्भूमित्यागश्च जायते ॥

यथा-इष्ट । वायु-धारणात् । वायोः । सिद्ध्येत् । केवल-कुम्भकः ।

केवले । कुम्भके । सिद्धे । रेच-पूर-विवर्जिते ।

न । तस्य । दुर्लभम् । किञ्चित् । त्रिषु । लोकेषु । विद्यते ।

प्र-स्वेदः । जायते । पूर्वम् । मर्दनम् । तेन । कारयेत् ।

ततः । अपि । धारणात् । वायोः । क्रमेण । एव । शनैः । शनैः ।

कम्पः । भवति । देहस्य । आसन-स्थस्य । देहिनः ।

ततः । अधिकतर-अभ्यासात् । दार्दुरी । स्वेन । जायते ।

यथा । च । दर्दुरः । भावः । उत्प्लुन्य-उत्प्लुत्य । गच्छति ।

पद्मासन-स्थितः । योगी । तथा । गच्छति । भूतले ।

ततः । अधिकतर-अभ्यासात् । भूमि-त्यागः । च । जायते ।

yatheṣṭavāyudhāraṇādvāyoḥ siddhyet kevalakumbhakaḥ |

kevale kumbhake siddhe recapūravivarjite ||

na tasya durlabhaṃ kiñcit triṣu lokeṣu vidyate |

prasvedo jāyate pūrvaṃ mardanaṃ tena kārayet ||

tato'pi dhāraṇādvāyoḥ krameṇaiva śanaiḥ śanaiḥ |

kampo bhavati dehasya āsanasthasya dehinaḥ ||

tato'dhikatarābhyāsāddārdurī svena jāyate |

yathā ca darduro bhāva utplunyotplutya gacchati ||

padmāsanasthito yogī tathā gacchati bhūtale |

tato'dhikatarabhyāsādbhūmityāgaśca jāyate ||

ដោយការកាន់ទុកព្រណៈ (ដង្ហើម) តាមចិត្តប្រាថ្នា ការសម្រេចលើវាយុ (vāyu) កើតមាន ហើយ kevala-kumbhaka (ការកាន់ដង្ហើមដាច់ខាត/កើតដោយខ្លួនឯង) ក៏សម្រេច។ ពេល kevala-kumbhaka សម្រេច—គ្មានការដកដង្ហើមចេញ និងគ្មានការដកដង្ហើមចូល—មិនមានអ្វីណាមួយក្នុងលោកទាំងបី ដែលពិបាកសម្រាប់គាត់ឡើយ។ ដំបូងញើសកើតឡើង; ដោយហេតុនោះ គួរឲ្យមានការខាត់/ម៉ាស្សារាងកាយ។ បន្ទាប់មក ពីការកាន់ដង្ហើមបន្ថែមទៀត ដោយលំដាប់យឺតៗ ម្តងបន្តិចៗ រាងកាយរបស់អ្នកដែលអង្គុយក្នុងអាសនៈ នឹងមានការញ័រ។ បន្ទាប់ពីការអនុវត្តខ្លាំងជាងមុន សភាព ‘ដូចកង្កែប’ កើតឡើងដោយខ្លួនឯង; ដូចកង្កែបតាមធម្មជាតិ លោតហើយលោតទៅ ដូច្នោះដែរ យោគីដែលស្ថិតក្នុងបដ្មាសនៈ ក៏ផ្លាស់ទីលើដី។ ហើយពីការអនុវត្តកាន់តែខ្លាំង ការលះបង់ដី (លើកខ្លួនឡើង/លេវីតេសិន) ក៏កើតឡើង។

Same as Yogatattva.50 (the supplied Yogatattva.51 repeats mantras 50–54): By retention of the breath as one wishes, kevala-kumbhaka is accomplished; when it is accomplished—free from exhalation and inhalation—nothing is unattainable in the three worlds. First sweat arises and one should have rubbing done; then gradual trembling occurs; then the frog-like state arises, and the yogin in padmāsana moves upon the ground; with further practice, abandonment of the ground arises.

Prāṇa-nirodha and siddhi as secondary effects; primacy of inner realization over phenomenaKrishna YajurvedaChandas: Mixed/Anuṣṭubh-like śloka (post-Vedic metrical verse)