Verse 9

Mundaka

Sanskrit (Devanagari)

एषोऽणुरात्मा चेतसा वेदितव्यो यस्मिन् प्राणः पञ्चधा संविवेश । प्राणैश्चित्तं सर्वमोतं प्रजानां यस्मिन् विशुद्धे विभवत्येष आत्मा ॥९॥

Padapatha (Word Split)

एषः । अणुः । आत्मा । चेतसा । वेदितव्यः । यस्मिन् । प्राणः । पञ्चधा । संविवेश । प्राणैः । चित्तम् । सर्वम् । ओतम् । प्रजानाम् । यस्मिन् । विशुद्धे । विभवति । एषः । आत्मा ।

IAST Transliteration

eṣo ’ṇur ātmā cetasā veditavyo yasmin prāṇaḥ pañcadhā saṃviveśa | prāṇaiś cittaṃ sarvam otaṃ prajānāṃ yasmin viśuddhe vibhavaty eṣa ātmā ||9||

Translation

អាត្មានដ៏ល្អិតនេះ គួរត្រូវបានដឹងដោយចេតស (ចិត្តខាងក្នុង)។ ក្នុងព្រះองค์នោះ ប្រាណៈចូលស្ថិតជាប្រាំប្រភេទ។ ដោយប្រាណៈទាំងឡាយ ចិត្តទាំងមូលរបស់សត្វលោកត្រូវបានត្បាញ និងចងជាខ្សែ; នៅក្នុងអន្តរភាពដែលបានសម្អាតបរិសុទ្ធ នោះអាត្មាននេះក៏បង្ហាញខ្លួន និងភ្លឺចែងចាំង។

Academic Translation

This subtle Self is to be known by the mind (cetas); in it the vital breath enters in fivefold form. By the vital breaths the entire mind of creatures is woven (pervaded/strung); in that purified (inner) [principle] this Self becomes manifest (shines forth).

Verse Context

• Ātman (subtle Self) revealed through purification of mind and prāṇa; inner manifestation of Brahman-knowledge
• Mahavakya: Supports the import of ‘ayam ātmā brahma’ (this Self is Brahman) by indicating the subtle Self as the locus of realization; not a direct mahāvākya citation.
• Atharva
• Śaunaka (Atharvaveda tradition; Mundaka is classed among Atharva-upaniṣads) Shakha
• Chandas: Mixed/Upaniṣadic verse (often treated as anuṣṭubh-like in cadence; not strictly metrical in all recensions)