Verse 36
Katharudra
सारमेव रसं लब्ध्वा साक्षाद्देही सनातनम् ।
सुखी भवति सर्वत्र अन्यथा सुखता कुतः ॥
असत्यस्मिन् परानन्दे स्वात्मभूतेऽखिलात्मनाम् ।
को जीवति नरो जन्तुः को वा नित्यं विचेष्टते ॥
तस्मात् सर्वात्मना चित्ते भासमानो ह्यसौ नरः ।
आनन्दयति दुःखाढ्यं जीवात्मानं सदा जनः ॥
यदा ह्येवैष एतस्मिन्नदृश्यत्वादिलक्षणे ।
निर्भेदं परमाद्वैतं विन्दते च महायतिः ॥
तदेवाभयम् अत्यन्तकल्याणं परमामृतम् ।
सद्रूपं परमं ब्रह्म त्रिपरिच्छेदवर्जितम् ॥
यदा ह्येवैष एतस्मिन्नल्पमप्यन्तरं नरः ।
विजानाति तदा तस्य भयं स्यान्नात्र संशयः ॥
अस्यैवानन्दकोशेन स्तम्बान्ता विष्णुपूर्वकाः ।
भवन्ति सुखिनो नित्यं तारतम्यक्रमेण तु ॥
तत्तत्पदविरक्तस्य श्रोत्रियस्य प्रसादिनः ।
स्वरूपभूत आनन्दः स्वयं भाति परे यथा ॥
निमित्तं किंचिदाश्रित्य खलु शब्दः प्रवर्तते ।
यतो वाचो निवर्तन्ते निमित्तानामभवतः ॥
निर्विशेषे परानन्दे कथं शब्दः प्रवर्तते ।
तस्मादेतन्मनः सूक्ष्मं व्यावृतं सर्वगोचरम् ॥
यस्माच्छ्रोत्रत्वगक्ष्यादिखादिकर्मेन्द्रियाणि च ॥
सारम् एव । रसम् । लब्ध्वा । साक्षात् । देही । सनातनम् ।
सुखी । भवति । सर्वत्र । अन्यथा । सुखता । कुतः ॥
असति । अस्मिन् । पर-आनन्दे । स्व-आत्म-भूते । अखिल-आत्मनाम् ।
कः । जीवति । नरः । जन्तुः । कः । वा । नित्यम् । विचेष्टते ॥
तस्मात् । सर्व-आत्मना । चित्ते । भासमानः । हि । असौ । नरः ।
आनन्दयति । दुःख-आढ्यम् । जीव-आत्मानम् । सदा । जनः ॥
यदा । हि । एव । एषः । एतस्मिन् । अदृश्यत्व-आदि-लक्षणे ।
निर्भेदम् । परम् । अद्वैतम् । विन्दते । च । महा-यतिः ॥
तत् । एव । अभयम् । अत्यन्त-कल्याणम् । परम् । अमृतम् ।
सत्-रूपम् । परम् । ब्रह्म । त्रि-परिच्छेद-वर्जितम् ॥
यदा । हि । एव । एषः । एतस्मिन् । अल्पम् । अपि । अन्तरम् । नरः ।
विजानाति । तदा । तस्य । भयम् । स्यात् । न । अत्र । संशयः ॥
अस्य । एव । आनन्द-कोशेन । स्तम्ब-अन्ताः । विष्णु-पूर्वकाः ।
भवन्ति । सुखिनः । नित्यम् । तारतम्य-क्रमेण । तु ॥
तत्-तत्-पद-विरक्तस्य । श्रोत्रियस्य । प्रसादिनः ।
स्वरूप-भूतः । आनन्दः । स्वयम् । भाति । परे । यथा ॥
निमित्तम् । किञ्चित् । आश्रित्य । खलु । शब्दः । प्रवर्तते ।
यतः । वाचः । निवर्तन्ते । निमित्तानाम् । अभवतः ॥
निर्विशेषे । पर-आनन्दे । कथम् । शब्दः । प्रवर्तते ।
तस्मात् । एतत् । मनः । सूक्ष्मम् । व्यावृतम् । सर्व-गोचरम् ॥
यस्मात् । श्रोत्र-त्वक्-अक्षि-आदि । खादि-कर्म-इन्द्रियाणि । च ॥
sāram eva rasaṃ labdhvā sākṣād dehī sanātanam |
sukhī bhavati sarvatra anyathā sukhatā kutaḥ ||
asaty asmin parānande svātmabhūte’khilātmanām |
ko jīvati naro jantuḥ ko vā nityaṃ viceṣṭate ||
tasmāt sarvātmanā citte bhāsamāno hy asau naraḥ |
ānandayati duḥkhāḍhyaṃ jīvātmānaṃ sadā janaḥ ||
yadā hy evaiṣa etasmin adṛśyatvādilakṣaṇe |
nirbhedaṃ paramādvaitaṃ vindate ca mahāyatiḥ ||
tad evābhayam atyantakalyāṇaṃ paramāmṛtam |
sadrūpaṃ paramaṃ brahma triparicchedavarjitam ||
yadā hy evaiṣa etasmin alpam apy antaraṃ naraḥ |
vijānāti tadā tasya bhayaṃ syān nātra saṃśayaḥ ||
asyaivānandakośena stambhāntā viṣṇupūrvakāḥ |
bhavanti sukhino nityaṃ tāratamyakrameṇa tu ||
tattatpadaviraktasya śrotriyasya prasādinaḥ |
svarūpabhūta ānandaḥ svayaṃ bhāti pare yathā ||
nimittaṃ kiñcid āśritya khalu śabdaḥ pravartate |
yato vāco nivartante nimittānām abhavataḥ ||
nirviśeṣe parānande kathaṃ śabdaḥ pravartate |
tasmād etan manaḥ sūkṣmaṃ vyāvṛtaṃ sarvagocaram ||
yasmāc chrotratvagakṣyādikhādikarmendriyāṇi ca ||
អ្នកណាដែលបានទទួល “រស” ជាសារសំខាន់បំផុត គឺអាត្មានមានកាយដ៏អនន្ត ដោយការយល់ដឹងផ្ទាល់ នោះគេក្លាយជាមានសុខនៅគ្រប់ទីកន្លែង; បើមិនដូច្នោះទេ សុខមកពីណា? ក្នុងបរានន្ទដ៏អធិមហា នេះ ដែលមិនអាចធ្វើជាវត្ថុឲ្យចាប់យកបាន ហើយជាអាត្មានរបស់អាត្មានទាំងអស់ មនុស្សឬសត្វណាអាចរស់នៅបាន? ឬអ្នកណាអាចប្រឹងប្រែងធ្វើការមិនឈប់ឈរ? ដូច្នេះ បុរសបរិសុទ្ធនោះ ដែលភ្លឺចែងចាំងក្នុងចិត្តដោយសារតែខ្លួនទាំងមូល តែងតែបំពេញអានន្ទដល់ជីវាត្មានដែលពោរពេញដោយទុក្ខ។ នៅពេលមហាយតិ (អ្នកបោះបង់ធំ) រកឃើញក្នុងអ្វីដែលមានលក្ខណៈ “មើលមិនឃើញ” ជាដើម នូវអទ្វ័យដ៏អធិមហា ដែលគ្មានភាពខុសគ្នា នោះហើយជាភាពគ្មានភ័យ ជាកុសលដ៏ខ្ពស់បំផុត ជាអម្រឹតដ៏លើសលប់—ព្រះព្រហ្មន៍ដែលមានសភាពជាសត្យៈ បរិសុទ្ធពីការកំណត់បីប្រភេទ។ តែបើមនុស្សណាមានការយល់ឃើញសូម្បីតែភាពខុសគ្នាបន្តិចក្នុងអ្វីនោះ ភ័យកើតឡើងចំពោះគាត់—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ដោយអានន្ទកោស (ស្រទាប់សុខ) របស់ព្រះអង្គតែប៉ុណ្ណោះ សត្វទាំងឡាយចាប់ពីរុក្ខជាតិដ៏អសកម្ម រហូតដល់វិṣṇu និងទេវតាដទៃ ទទួលសុខជានិច្ច តាមលំដាប់កម្រិតខុសគ្នា។ សម្រាប់ស្រោត្រីយៈ (អ្នកសិក្សាវេដៈ) ដែលស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនជាប់ចិត្តនឹងឋានៈតំណែង អានន្ទដែលជាស្វរូបរបស់ខ្លួន ឆ្លុះភ្លឺដោយខ្លួនឯងក្នុងបរម។ ពាក្យសំដីដំណើរការដោយអាស្រ័យលើមូលហេតុ/មូលដ្ឋានណាមួយ; នៅទីដែលមូលដ្ឋានទាំងនោះអវត្តមាន វាចាក៏ត្រឡប់វិញ។ ក្នុងបរានន្ទដែលគ្មានលក្ខណៈ តើពាក្យសំដីដំណើរការបានដូចម្តេច? ដូច្នេះ មនៈនេះល្អិត និងដកខ្លួនចេញពីវត្ថុទាំងអស់—ហើយពីទីនោះផងដែរ ត្រចៀក ស្បែក ភ្នែក និងឥន្ទ្រីយ៍ដឹង-ឥន្ទ្រីយ៍ធ្វើទាំងឡាយ (កើតឡើង/ដំណើរការ)។
Same passage as Katharudra.34 (as supplied): it asserts that the direct attainment of the eternal Self as the supreme bliss is the sole ground of happiness; non-dual realization yields fearlessness and immortality; perceiving any difference in Brahman produces fear; bliss is reflected in graded degrees across beings; and speech and mind withdraw in the attributeless Absolute, implying the subtle inward-turning of mind and the senses.