Adhyaya 87
ជំពូក ៨៧ បង្ហាញគ្រោងពិធីបូជាដ៏លម្អិតសម្រាប់យាត្រានៅព្រហ្មាស (Prabhāsa) ដើម្បីបូជារ៊ុទ្រ ១១ អង្គតាមលំដាប់កំណត់។ ព្រះឥśvara ប្រាប់ថា អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាដោយសទ្ធា បន្ទាប់ពីបញ្ចប់យាត្រា គួរបន្តបូជារ៊ុទ្រ ១១ នៅពេលបរិសុទ្ធ ដូចជា saṅkrānti ការប្រែអាយនៈ គ្រាស និងទិថីមង្គលផ្សេងៗ។ ក្នុងព្រះវចនៈ មានបញ្ជីឈ្មោះរ៊ុទ្រពីរប្រភេទ៖ ឈ្មោះបុរាណ និងឈ្មោះសម្រាប់កាលិយុគ (Bhūteśa, Nīlarudra, Kapālī, Vṛṣavāhana, Tryambaka, Ghora, Mahākāla, Bhairava, Mṛtyuñjaya, Kāmeśa, Yogeśa)។ ព្រះទេវីស្នើឲ្យពន្យល់បន្ថែមអំពីលំដាប់លិង្គ ១១ មន្ត្រ ពេលវេលា និងភាពខុសគ្នាតាមទីកន្លែង។ ព្រះឥśvara បង្ហាញទស្សនៈថា រ៊ុទ្រ ១០ ស្មើនឹង vāyu ១០ (prāṇa, apāna, samāna, udāna, vyāna, nāga, kūrma, kṛkala, devadatta, dhanañjaya) ហើយអង្គទី ១១ ជា ātman ដើម្បីភ្ជាប់ពិធីក្រៅទៅនឹងគំរូខាងក្នុងនៃជីវវិទ្យា-មេតាភីសិក។ ផ្លូវអនុវត្តចាប់ផ្តើមនៅ Somanātha ដោយស្ថានទីដំបូងគឺ Bhūteśvara (Somēśvara ជា ādi-deva)។ គេបញ្ជាឲ្យថ្វាយបូជាបែបរាជ (rājopacāra) ធ្វើអភិសេក pañcāmṛta បូជាជាមួយមន្ត្រ Sadyōjāta បន្ទាប់មកដើរវង់ និងកោតគោរពដោយការក្រាប។ មានការពន្យល់នាម “Bhūteśvara” ថាជាព្រះអម្ចាស់លើ bhūta-jāla តាមគ្រោង 25-tattva; ការយល់ដឹង tattva ទាំងនេះនាំទៅមុខសេចក្តីមុក្ខ និងការបូជា Bhūteśarudra ត្រូវបានសរសើរថានាំទៅកាន់ការរំដោះអមតៈ។
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । एवं कृत्वा नरो यात्रां सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । ततो गच्छेन्महादेवि रुद्रानेकादश क्रमात्
ព្រះអីស្វរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់ពីបានអនុវត្តយាត្រាដោយសេចក្តីជំនឿយ៉ាងត្រឹមត្រូវហើយ ឱ មហាទេវី អ្នកគួរទៅបន្តតាមលំដាប់ ទៅកាន់រុទ្រាទាំងដប់មួយ»។
Verse 2
प्रभासक्षेत्रमध्यस्थान्महापातकनाशनान् । यदेकादशधा पापमर्जितं मनुजैः पृथक्
នៅកណ្ដាលប្រភាសក្សេត្រ មានអង្គបំផ្លាញបាបធំៗ។ ព្រោះបាបដែលមនុស្សបានសន្សំរួមមក គឺដូចជាត្រូវបែងចែកជាប្រភេទដប់មួយ ដើម្បីឲ្យត្រូវបានលុបបំបាត់នៅទីនោះ។
Verse 3
तदेकादशरुद्राणां पूजनात्क्षयमेष्यति । संक्रांतावयने वापि चंद्रसूर्यग्रहेऽथवा
អំពើបាបដែលសន្សំទុក នឹងរលាយបាត់ដោយការបូជាព្រះរុទ្រាទាំងដប់មួយ—មិនថានៅថ្ងៃសង្ក្រាន្ត នៅអយនៈ (ថ្ងៃបម្លែងរដូវ) ឬពេលគ្រាសព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យក៏ដោយ។
Verse 4
अन्यासु पुण्यतिथिषु सम्यग्भावेन भावितः । पूजयेदानुपूर्व्येण रुद्रैकादशकं क्रमात्
នៅថ្ងៃបុណ្យដ៏បរិសុទ្ធផ្សេងៗទៀតផង ដោយចិត្តមានសទ្ធាដ៏ត្រឹមត្រូវ គួរបូជាក្រុមរុទ្រាទាំងដប់មួយ តាមលំដាប់ឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ជាជំហានៗ។
Verse 5
तेषां नामानि वक्ष्यामि यान्यतीतानि मे पुरा । आद्ये कृतयुगे तानि शृणु देवि यथार्थतः
ខ្ញុំនឹងប្រកាសនាមរបស់ពួកគេ ដូចដែលមាននៅសម័យបុរាណកន្លងមក។ សូមស្តាប់ ឱ ទេវី នាមដែលពួកគេមាននៅយុគដំបូង ក្រឹតយុគ ដោយពិតប្រាកដត្រឹមត្រូវ។
Verse 6
अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः । वृषाकपिश्च शंभुश्च कपर्दी चापराजितः
អជៃកបាទ, អហិរពុធ្ន្យ, វិរូបាក្ស និង រៃវតៈ; ហរ និង ពហុរូប; ត្រ្យំបក និង សុរេស្វរ; វ្រឹសាកបិ, សម្ភុ; កបរទី និង អបរាជិត—ទាំងនេះជានាមដែលបានរៀបរាប់។
Verse 7
आदौ कृतयुगे देवि त्रेतायां द्वापरेऽपि च । कलौ युगे तु संप्राप्ते जातं नामांतरं पुनः
នៅដើម—ក្នុងក្រឹតយុគ ហើយក្នុងត្រេតាយុគ និងទ្វាបរយុគផង—នាមទាំងនេះបានប្រើ។ ប៉ុន្តែពេលយុគកលិមកដល់ នាមផ្សេងមួយទៀតក៏កើតឡើងម្ដងទៀត។
Verse 8
एकादशधा रुद्राणां तानि ते वच्मि सांप्रतम् । भूतेशो नीलरुद्रश्च कपाली वृषवाहनः
ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកអំពីព្រះរុទ្រៈទាំងដប់មួយប្រការ៖ ភូតេឝៈ នីលរុទ្រៈ កបាលី និង វೃಷវាហនៈ។
Verse 9
त्र्यंबको घोरनामा च महाकालोऽथ भैरवः । मृत्युंजयोऽथ कामेशो योगेश इति कीर्तितः । एकादशैते रुद्रास्ते कथिताः क्रमशः प्रिये
ត្រយំបកៈ ឃោរនាមៈ មហាកាលៈ និង ភైరវៈ; ម្រឹត្យុញ្ជយៈ កាមេឝៈ និង យោគេឝៈ—ដូច្នេះគេគោរពសរសើរ។ នេះហើយជាព្រះរុទ្រៈទាំងដប់មួយរបស់អ្នក ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ តាមលំដាប់។
Verse 10
अनादिनिधना देवि भेदभिन्नास्तु ते पृथक् । एकादशस्वरूपेण पृथङ्नामप्रभेदतः
ព្រះនាងអើយ ពួកទ្រង់គ្មានដើមកំណើត និងគ្មានទីបញ្ចប់ ទោះជាផ្សេងគ្នាតាមភាពខុសគ្នា ក៏បង្ហាញជារូបទាំងដប់មួយ ហើយខុសគ្នាតាមនាមដាច់ដោយឡែក។
Verse 11
देव्युवाच । भगवन्विस्तराद्ब्रूहि लिंगैकादशकक्रमम् । स्थानसीमाप्रभेदेन माहात्म्योत्पत्तिकारणैः
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ ព្រះអម្ចាស់អើយ សូមពន្យល់ដោយលម្អិតអំពីលំដាប់លិង្គទាំងដប់មួយ ព្រមទាំងភាពខុសគ្នានៃទីតាំង និងព្រំដែន និងមូលហេតុដែលបង្កើតមហាត្ម្យៈរបស់វា។
Verse 12
कथं पूज्यानि तानीश के मंत्राः को विधिः स्मृतः । कस्मिन्पर्वणि काले वा सर्वं विस्तरतो वद
តើគួរគោរពបូជាពួកវាយ៉ាងដូចម្តេច ព្រះអម្ចាស់អើយ? មន្ត្រាណាខ្លះ តើវិធីបូជាណាដែលបានបង្រៀន? នៅពេលបុណ្យណា ឬពេលវេលាណា—សូមប្រាប់ទាំងអស់ដោយលម្អិត។
Verse 13
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि रहस्यं पापनाशनम् । सोमनाथादितः कृत्वा सिद्धिनाथादिकारणम्
ព្រះឥશ્વរមានព្រះបន្ទូល៖ ស្តាប់ចុះ ព្រះនាង; ខ្ញុំនឹងពន្យល់អាថ៌កំបាំងដែលបំផ្លាញបាប—ចាប់ពីសោមនាថ ហើយបន្តទៅមូលហេតុដើមចាប់ពីសិទ្ធិនាថ។
Verse 14
यच्छ्रुत्वा मुच्यते जंतुः पातकैः पूर्वसंचितैः । ये चैकादश रुद्रा वै तव प्रोक्ता मया प्रिये
ដោយស្តាប់វា សត្វលោករួចផុតពីបាបដែលបានសន្សំពីមុន។ ហើយរុទ្រាទាំងដប់មួយនោះ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ អ្នកបានឮពីខ្ញុំរួចហើយ។
Verse 15
दश ते वायवः प्रोक्ता आत्मा चैकादशः स्मृतः । तेषां नामानि वक्ष्यामि वायूनां शृणु मे क्रमात्
វាយុដប់ប្រភេទត្រូវបានបង្រៀន ហើយអាត្មា ត្រូវចងចាំថាជាទីដប់មួយ។ ឥឡូវខ្ញុំនឹងប្រាប់នាមរបស់វាយុទាំងនោះ—ស្តាប់ខ្ញុំតាមលំដាប់។
Verse 16
प्राणोऽपानः समानश्च ह्युदानो व्यान एव च । नागश्च कूर्मः कृकलो देवदत्तो धनंजयः
វាគឺ៖ ប្រាណ, អបាន, សមាន, ឧទាន, វ្យាន; ហើយក៏មាន នាគ, កូរម, ក្រឹកល, ទេវទត្ត, និង ធនញ្ជយ។
Verse 17
आत्मा चेति क्रमाज्ज्ञेया रुद्राधिपतयः क्रमात् । तेषां यात्रां क्रमाद्वक्ष्ये सर्वप्राणिहिताय वै
ហើយអាត្មា ត្រូវដឹងថាជាបន្ទាប់តាមលំដាប់; ដូចគ្នានេះដែរ ព្រះអធិបតីក្នុងរូបរុទ្រា តាមលំដាប់។ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាផ្លូវយាត្រារបស់ពួកគេតាមលំដាប់ ដើម្បីសុខមង្គលសត្វលោកទាំងអស់។
Verse 18
रुद्राणामादिदेवोऽसौ पूर्वं सोमेश्वरः प्रिये । भूतेश्वरेति नाम्ना वै पूजयेत्तं विधानतः
ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ ព្រះអង្គនោះជាព្រះដើមកំណើតក្នុងចំណោមរុទ្រាទាំងឡាយ មុននេះហៅថា សោមេឝ្វរៈ។ គួរបូជាព្រះអង្គតាមវិធីពិធីត្រឹមត្រូវ ដោយនាម «ភូតេឝ្វរៈ»។
Verse 19
राजोपचारयोगेन श्रद्धापूतेन चेतसा । पंचामृतेन संस्नाप्य सद्योजातेन पूजयेत्
ដោយគ្រឿងបូជាបែបរាជសក្ការៈ និងចិត្តដែលបានបរិសុទ្ធដោយសទ្ធា ក្រោយស្រោច (លិង្គ) ដោយបញ្ចាម្រឹត គួរបូជាដោយមន្ត្រ «សទ្យោជាត»។
Verse 20
पुष्पैर्मनोहरैर्भक्त्या ध्यात्वा देवं सदाशिवम् । त्रिभिः प्रदक्षिणीकृत्य साष्टांगं प्रणिपत्य च
ដោយភក្តី បូជាផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត ហើយសមាធិគិតដល់ព្រះសទាឝិវៈ ក្រោយដើរប្រទក្សិណា៣ជុំ រួចកោតគោរពដោយការលំអោនសាស្តាង្គ។
Verse 21
रुद्रैकादशयात्रार्थी निर्विघ्नार्थं व्रजेत्ततः । भूतेश्वरेति यन्नाम प्रोक्तं तत्ते ब्रवीम्यहम्
អ្នកប្រាថ្នាចង់ធ្វើយាត្រាទៅកាន់រុទ្រាទាំង១១ គួរបន្តដំណើរទៅបន្ទាប់ ដើម្បីឲ្យគ្មានឧបសគ្គ។ ហើយនាមដែលបានប្រកាសថា «ភូតេឝ្វរៈ» នោះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់ជូនអ្នកឥឡូវនេះ។
Verse 22
महदादि विशेषांतं भूतजालं यदीरितम् । पंचविंशति संख्याकं तेषामीशो यतः स्मृतः
សមាសធាតុនៃភូតៈ/តត្តវៈ ដែលបាននិយាយចាប់ពី «មហត» ចុះមកដល់ធាតុពិសេសៗ នោះ រាប់បាន២៥។ ព្រោះព្រះអង្គត្រូវបានចងចាំថាជាព្រះអម្ចាស់លើវាទាំងនោះ ដូច្នេះ (ហៅថា) «ភូតេឝ្វរៈ»។
Verse 23
तेन भूतेश्वरेत्युक्तं नाम तस्य पुरा किल । पंचविंशतितत्त्वानि ज्ञात्वा मुक्तिमवाप्नुयात्
ដូច្នេះ តាំងពីបុរាណមក គេបានហៅព្រះអង្គថា «ភូតេឝ្វរ»។ អ្នកណាដឹងច្បាស់អំពីតត្តវៈទាំង ២៥ នោះ អាចឈានដល់មោក្ខៈ (ការលះបង់)។
Verse 24
भूतेशरुद्रं संपूज्य गच्छेद्वै मुक्तिमव्ययाम् । इति संक्षेपतः प्रोक्तमादि रुद्रस्य कीर्तनम् । कीर्तनीयं द्विजातीनां कीर्तितं पुण्यवर्द्धनम्
អ្នកណាបូជាព្រះរុទ្រា «ភូតេឝ-រុទ្រ» ដោយពេញលេញ នោះពិតជានឹងឈានដល់មោក្ខៈអមតៈ។ ដូច្នេះ ការសរសើរព្រះរុទ្រាបឋម ត្រូវបាននិយាយដោយសង្ខេប។ ការសរសើរនេះ គួរឲ្យទ្វិជាតិ (អ្នកកើតពីរដង) សូត្រ; ពេលសូត្រ វាបន្ថែមបុណ្យ។
Verse 87
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये भूतेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី ៨៧ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាពីមហិមារបស់ភូតេឝ្វរ» ក្នុង ព្រះស្កន្ទមហាបុរាណ ប្រាភាសខណ្ឌា ក្នុង ប្រាភាសក្សេត្រមាហាត្ម្យ និងការសរសើររុទ្រាទាំង ១១។