
អធ្យាយនេះជាការសន្ទនាធម្មវិធីរវាងទេវីសួរ និងឥશ્વរឆ្លើយ អំពីរបៀបឲ្យអ្នកធ្វើធម្មយាត្រាបានរលូន បន្ទាប់ពីងូតទឹកនៅអគ្នី-ទីរថ។ គេបញ្ជាក់លំដាប់ពិធី៖ ងូតតាមវិធាន ហើយថ្វាយអរឃ្យដល់មហោទធិ (សមុទ្រ) បូជាដោយក្លិនក្រអូប ផ្កា សម្លៀកបំពាក់ និងលាបអង្គុយ; បោះគ្រឿងមាស ឬកងដៃមាសចូលទឹកតាមសមត្ថភាព ហើយធ្វើតර්បណៈដល់បុព្វបុរស។ បន្ទាប់មកទៅកាន់កបរទិន (ព្រះសិវៈ) ថ្វាយអរឃ្យជាមួយមន្ត្រពាក់ព័ន្ធនឹងគណៈ និងមានការណែនាំអំពីការចូលដល់មន្ត្រ រួមទាំងមន្ត្រ៨អក្សរសម្រាប់សូទ្រ។ ទៅទស្សនាសោមេស្វរ ធ្វើអភិសេក និងសូត្រសតរុទ្រីយ និងរុទ្រសមហិតាផ្សេងៗ; ងូតព្រះដោយទឹកដោះគោ យ៉ាអួរ ឃី ទឹកឃ្មុំ ទឹកអំពៅ និងលាបកុងគុម កាំភ័រ វេទីវើ មុស្គ និងចន្ទន៍។ ចុងក្រោយមានធូប សម្លៀកបំពាក់ នៃវេឌ្យ អារាត្រីកា តន្ត្រី-របាំ និងការមើលឃើញ/សូត្រដោយចិត្តធម៌។ គេបញ្ជាក់ការធ្វើទានដល់ព្រះទ្វិជៈ អ្នកសង្ឃ អ្នកក្រីក្រ អ្នកពិការភ្នែក និងអ្នកអត់ឃ្លាន ព្រមទាំងវិន័យអុបវាសតាមទីថិដែលបានឃើញសោមេស្វរ។ ផលបុណ្យគឺលាងបាបគ្រប់វ័យ លើកស្ទួយវង្សត្រកូល រួចផុតពីភាពក្រីក្រ និងអពមង្គល ហើយបង្កើនភក្តីជាពិសេសក្នុងកាលិយុគ។
Verse 1
देव्युवाच । स्नात्वा तत्राग्नितीर्थेषु कं देवं पूर्वमर्च्चयेत् । निर्विघ्ना जायते येन यात्रा नृणां सुरेश्वर । तन्मे यात्राविधानं तु यथावद्वक्तुमर्हसि
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូល៖ បន្ទាប់ពីងូតទឹកនៅទីអគ្គនីតីរថៈនោះ តើគួរគោរពបូជាព្រះអង្គណាជាមុន សូមព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ? ដោយព្រះអង្គណា ការធ្វើធម្មយាត្រារបស់មនុស្សនឹងគ្មានឧបសគ្គ។ ដូច្នេះ សូមព្រះអង្គពន្យល់វិធីធម្មយាត្រាឲ្យត្រឹមត្រូវតាមគ្រប់ប្រការ។
Verse 2
ईश्वर उवाच । एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वार्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पावलेपनैः
ព្រះឥស្វរៈមានព្រះបន្ទូល៖ ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីងូតទឹកតាមវិធាន ហើយថ្វាយអរឃ្យៈទៅសមុទ្រធំ រួចគួរបូជាឲ្យពេញលេញដោយក្លិនក្រអូប និងផ្កា ដោយសម្លៀកបំពាក់ និងលាបក្រអូបពីផ្កា។
Verse 3
हिरण्मयं यथाशक्त्या प्रक्षिपेत्तत्र कंकणम् । ततः पितॄंस्तर्पयित्वा गच्छेद्देवं कपर्दिनम्
តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន គួរបោះបង់ថ្វាយកងដៃមាសមួយនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក បន្ទាប់ពីធ្វើតರ್ಪណៈបំពេញចិត្តបិត្ដរទាំងឡាយដោយទឹកបូជា រួចទៅកាន់ព្រះកបរទិន (ព្រះសិវៈ) ព្រះអង្គមានសក់ជាប់ជាខ្សែ។
Verse 4
पुष्पैर्धूपैस्तथा गन्धैर्वस्त्रैः संपूज्य भक्तितः । गणानां त्वेति मन्त्रेण अर्घ्यं चास्मै निवेदयेत्
ដោយសទ្ធា គួរបូជាព្រះអង្គឲ្យពេញលេញដោយផ្កា ធូប ក្លិនក្រអូប និងសម្លៀកបំពាក់។ ហើយដោយមន្ត្រាដែលចាប់ផ្តើមថា «gaṇānāṃ tv…» គួរថ្វាយអរឃ្យៈជាការគោរពដល់ព្រះអង្គ។
Verse 5
शूद्राणामथ देवेशि मंत्रश्चाष्टाक्षरः स्मृतः । तत्र सोमेश्वरं गच्छेद्देवं पापहरं परम्
ឱ ព្រះនាងម្ចាស់ទេវតា សម្រាប់សូទ្រៈ មានមន្ត្រាអក្សរ៨ ត្រូវបានកំណត់។ បន្ទាប់មក គួរទៅកាន់ព្រះសោមេស្វរៈ ព្រះដ៏អធិកអធម ដែលបំបាត់បាបទាំងឡាយ។
Verse 6
स्नापयित्वा विधानेन जपेच्च शतरुद्रियम् । तथा रुद्रान्सपञ्चांगास्तथान्या रुद्रसंहिताः
បន្ទាប់ពីស្នានព្រះដេវតាតាមវិធីបូជាដោយត្រឹមត្រូវ គួរអានជបៈ «ឝតរុទ្រីយ» ហើយអានមន្ត្រារុទ្រាជាមួយអង្គបង្គំប្រាំ និងសម្រង់អត្ថបទរុទ្រាផ្សេងៗទៀតផង។
Verse 7
स्नापयेत्पयसा चैव दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्
គួរស្នានព្រះអម្ចាស់ដោយទឹកដោះគោ ហើយដោយទឹកដោះជូរលាយជាមួយឃី; ដោយទឹកឃ្មុំ និងទឹកអំពៅផង; ហើយគួរលាបព្រះអង្គដោយកេសរ (សាហ្វ្រន)។
Verse 8
कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभियुतेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पूज्यं संपूजयेत्ततः
បន្ទាប់មក គួរបូជាព្រះអម្ចាស់ដ៏គួរគោរព ដោយចន្ទន៍ក្រអូប លាយជាមួយកាបូរ និងឧសីរ ហើយបន្ថែមមុស្កផង ដើម្បីបូជាឲ្យពេញលេញ។
Verse 9
धूपैर्बहुविधैर्देवं धूपयित्वा यथाविधि । वस्त्रैः संवेष्टयेत्पश्चाद्दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम्
ដោយធូបជាច្រើនប្រភេទ គួរថ្វាយធូបដល់ព្រះដេវតាតាមវិធីត្រឹមត្រូវ។ បន្ទាប់មក គួរដណ្ដប់ព្រះអង្គដោយវស្ត្រ ហើយថ្វាយនៃវេឌ្យ (អាហារបូជា) ដ៏ប្រសើរ។
Verse 10
आरार्तिकं ततः कृत्वा नृत्यं कुर्याद्यथेच्छया । अष्टांगं प्रणिपत्यैवं गीतवाद्यादिकं ततः
បន្ទាប់មក ធ្វើអារារតិក (ពិធីភ្លើងបូជា) រួច អាចរាំតាមចិត្តប្រាថ្នា។ ដូច្នេះ សំពះដោយអង្គប្រាំបី ហើយបន្ទាប់មក ចូលរួមច្រៀង តន្ត្រី និងអ្វីៗដទៃទៀត ដើម្បីគោរពព្រះអម្ចាស់។
Verse 11
धर्मश्रवणसंयुक्तं कार्यं प्रेक्षणकं विभोः । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यस्तपस्विभ्यश्च शक्तितः
គួររៀបចំពិធីបូជាព្រះអម្ចាស់ ដោយភ្ជាប់នឹងការស្តាប់ធម៌។ បន្ទាប់មក តាមសមត្ថភាព គួរបរិច្ចាគទានដល់ព្រហ្មចារីទ្វិជាតិ និងអ្នកតបស។
Verse 12
दीनांधकृपणेभ्यश्च दानं कार्पटिकेषु च । वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्रूरकर्मणि । उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि भामिनि
គួរបរិច្ចាគទានដល់អ្នកក្រីក្រ អ្នកខ្វាក់ និងអ្នកអស់សង្ឃឹម ហើយដល់អ្នកសុំទានខ្វះខាតផងដែរ។ នៅទីនោះ ពេលអំពើឃោរឃៅកើតឡើង គួរបរិច្ចាគគោឈ្មោលមួយ។ បន្ទាប់មក ឱនារីស្រស់ស្អាត អ្នកគួរធ្វើអុបវាសនៅថ្ងៃនោះ។
Verse 13
यस्मिन्नहनि पश्येत देवं सोमेश्वरं नरः । सा तिथिर्वर्षमेकं तु उपोष्या भक्तितत्परैः
នៅថ្ងៃណាដែលបុរសម្នាក់បានឃើញព្រះសោមេស្វរ នោះទិថីនៃព្រះចន្ទថ្ងៃនោះ គួរត្រូវបានអុបវាសរយៈពេលមួយឆ្នាំ ដោយអ្នកដែលឧទ្ទិសក្នុងភក្តិ។
Verse 14
एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मनः फलम् । तथा च सर्वतीर्थानां सकलं लभते फलम्
ធ្វើដូច្នេះដោយភក្តិ នរណាម្នាក់នឹងទទួលបានផលពិតនៃការកើតជាមនុស្ស។ ហើយដូចគ្នានោះ គាត់ទទួលបានពុណ្យផលទាំងមូលនៃទីរថទាំងអស់។
Verse 15
उद्धरेत्पितृवर्गं च मातृवर्गं च भामिनि । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धक्ये यौवनेऽपि वा
ឱនារីស្រស់ស្អាត គាត់លើកស្ទួយទាំងវង្សបិតា និងវង្សមាតា។ ហើយអំពើបាបណាដែលបានប្រព្រឹត្តនៅវ័យកុមារ នៅវ័យយុវវ័យ ឬសូម្បីតែនៅវ័យចាស់—
Verse 16
क्षालयेच्चैव तत्सर्वं दृष्ट्वा सोमेश्वरं नरः । न दुःखितो न दारिद्रो दुर्भगो वा न जायते
បុរសណាដែលបានទស្សនាព្រះសោមេស្វរៈ (Someśvara) នោះ គាត់លាងសម្អាតអំពើបាបទាំងអស់។ គាត់មិនកើតក្នុងទុក្ខ មិនក្រីក្រ ហើយមិនជួបអភ័ព្វសំណាងឡើយ។
Verse 17
सप्तजन्मान्तरेणैव दृष्टे सोमेश्वरे विभौ । धनधान्यसमायुक्ते स्फीते सञ्जायते कुले
ពេលបានទស្សនាព្រះសោមេស្វរៈដ៏រុងរឿង—even បើឆ្លងកាត់ប្រាំពីរជាតិ—មនុស្សនោះនឹងកើតក្នុងត្រកូលរុងរឿង សម្បូរទ្រព្យ និងស្រូវអង្ករ។
Verse 18
भक्तिर्भवति भूयोऽपि सोमनाथं प्रति प्रभुम् । क्षीरेण स्नपनं पूर्वं ततो धारासमुद्भवम्
ភក្តិ (bhakti) កើតឡើងកាន់តែខ្លាំងចំពោះព្រះសោមនាថ (Somanātha) ព្រះអម្ចាស់។ ដំបូងធ្វើអភិសេកស្នានដោយទឹកដោះគោ បន្ទាប់មកមានធារាអំណោយបូជាហូរចេញជាបន្តបន្ទាប់។
Verse 19
प्रथमे प्रथमे यामे महास्ना नमतः परम् । मध्याह्ने देवदेवस्य ये प्रपश्यन्ति मानवाः । संध्यामारार्तिकं भूयो न जायन्ते च मानुषाः
នៅយាមដំបូងៗរៀងរាល់ថ្ងៃ អ្នកដែលធ្វើមហាស្នាន (ការអភិសេកធំ) ហើយកោតគោរពបូជាក្រាបថ្វាយ—អ្នកដែលបានទស្សនាព្រះទេវទេវ (ព្រះនៃទេវទាំងឡាយ) នៅពេលថ្ងៃត្រង់ ហើយបានឃើញអារាទី (ārati) ពេលល្ងាចម្តងទៀត—មិនកើតជាមនុស្សឡើងវិញទៀតឡើយ។
Verse 20
मत्वा कलियुगं रौद्रं बहुपापं वरानने । नान्येन तरते दुर्गां कर्मणा दुर्गतिं नरः
ដោយដឹងថាកលិយុគ (Kali-yuga) ដ៏សាហាវ ពោរពេញដោយបាបជាច្រើន ឱ ស្រីមុខស្រស់! មនុស្សមិនអាចឆ្លងកាត់ផ្លូវលំបាកនេះ—វាសនាអាក្រក់ដែលកើតពីកម្ម—ដោយវិធីផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 30
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्ये सोमेश्वरपूजामाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशोध्यायः
ដូច្នេះបានបញ្ចប់ជំពូកទី៣០ ដែលមាននាមថា «ការពិពណ៌នាព្រះមហិមានៃការបូជាព្រះសោមេស្វរ» ក្នុង សោមេស្វរមាហាត្ម្យៈ ស្ថិតក្នុង ព្រហាសក្សេត្រមាហាត្ម្យៈ នៃ ព្រហាសខណ្ឌ ទី៧ ក្នុង ស្កន្ទមហាបុរាណដ៏គួរគោរព ក្នុង ឯកាសីតិសាហស្រីសំហិតា។