
ជំពូកនេះពណ៌នាពីប្រភពកំណើតទីសក្ការៈ និងច្បាប់ពិធីបូជាសម្រាប់លិង្គឈ្មោះ «ច្យវនេឝ្វរ» នៅក្នុងប្រភាសក្សេត្រ។ ក្នុងព្រះវាចនៈរបស់ឥឝ្វរ មានការរំលឹកដល់បរិបទប្រឈមមុខ ដែលឥន្ទ្រ (សក្រក) មានភាពភ័យខ្លាចចំពោះអំណាចដ៏គួរឱ្យកោត ខណៈឥសីច្យវន (ភារគវ) បង្ហាញជាអធិការអាសកេតដ៏សម្រេចចិត្ត។ អត្ថបទភ្ជាប់សិទ្ធិរបស់អស្វិន និងសូមៈទៅនឹងសកម្មភាពរបស់ច្យវន ដោយបញ្ជាក់ថាលទ្ធផលមិនមែនចៃដន្យទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានរៀបចំដើម្បីបង្ហាញអានុភាពឥសី និងបង្កើតកេរ្តិ៍ឈ្មោះអចិន្ត្រៃយ៍សម្រាប់សុកន្យា និងវង្សត្រកូលរបស់នាង។ បន្ទាប់មក ច្យវនត្រូវបាននិយាយថាបានលេងសប្បាយ (វិជហារ) ជាមួយសុកន្យា ក្នុងព្រៃសក្ការៈនេះ ហើយបានដំឡើងលិង្គបំផ្លាញបាប។ មានសេចក្តីណែនាំពិធីច្បាស់ថា ការបូជាលិង្គនេះដោយត្រឹមត្រូវ នាំឲ្យបានផលស្មើអស្វមេធយជញ្ញ។ ជំពូកក៏រំលឹកដល់ទីរីថៈ «ចន្ទ្រមាស» ដែលឥសីវៃខានស និងវាលខិល្យៈមកស្នាក់ ហើយកំណត់ពិធីស្រាទ្ធៈតាមប្រតិទិន៖ នៅថ្ងៃពេញចន្ទ (បោណមាសី) ជាពិសេសខែអស្វិន ត្រូវធ្វើស្រាទ្ធៈតាមវិធាន និងបំបៅព្រាហ្មណ៍ដោយឡែកៗ ដើម្បីទទួលផល «កោដិទីរីថៈ»។ ចុងក្រោយ ផលស្រទុតិថា ការស្តាប់កថាបំផ្លាញបាបនេះ អាចដោះលែងមនុស្សពីបាបសន្សំសំចៃជាច្រើនជាតិ។
Verse 1
ईश्वर उवाच । तं दृष्ट्वा घोरवदनं मदं देवः शतक्रतुः । आयांतं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननमिवान्तकम्
ព្រះអីશ્વរ បានមានព្រះបន្ទូល៖ ឥន្ទ្រៈ ព្រះសតក្រតុ ឃើញមទៈមុខគួរភ័យរន្ធត់ កំពុងចូលមក ដើម្បីលេបស៊ី ដូចមរណៈឯង មាត់បើកធំ។
Verse 2
भयात्स्तंभितरूपेण लेलिहानं मुहुर्मुहुः । प्रणतोऽब्रवीन्महादेवि च्यवनं भयपीडितः
ដោយភ័យខ្លាច រូបកាយរឹងស្ទះ ខណៈវាលិទ្ធម្តងហើយម្តងទៀត។ គាត់បានកោតគោរពក្បាលចុះ ហើយនិយាយទៅកាន់ច្យវនា ដោយត្រូវភ័យបង្ខំថា៖ «ឱ មហាទេវី…»
Verse 3
सोमार्हावश्विनावेतावद्यप्रभृति भार्गव । भविष्यतः सर्वमेतद्वचः सत्यं ब्रवीमि ते
«ឱ ភារគវៈ ចាប់ពីថ្ងៃនេះតទៅ អશ્વិនទាំងពីរ នឹងមានសិទ្ធិទទួលសោម។ រឿងទាំងនេះនឹងកើតមានពិតប្រាកដ—ខ្ញុំនិយាយសច្ចៈចំពោះអ្នក»។
Verse 4
मा ते मिथ्या समारम्भो भवत्वथ तपोधन । जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि
«ឱ អ្នកសម្បត្តិតបៈ សូមកុំឲ្យការចាប់ផ្តើមរបស់អ្នកឥតប្រយោជន៍ឡើយ។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ឥសី ខ្ញុំស្គាល់អ្នកច្បាស់—អ្នកមិនធ្វើអ្វីក្លែងក្លាយទេ»។
Verse 5
सोमार्हावश्विनावेतौ यथैवाद्य त्वया कृतौ । भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेदिति भार्गव
ដូចថ្ងៃនេះ អ្នកបានធ្វើឲ្យអស្វិនទាំងពីរ សមគួរទទួលសោមៈ ដូច្នោះដែរ សូមឲ្យអានុភាពវិញ្ញាណរបស់អ្នក ប្រាកដភ្លឺឡើងម្តងហើយម្តងទៀត ឱ ភារគវៈ។
Verse 6
सुकन्यायाः पितुश्चास्य लोके कीर्तिर्भवेदिति । अतो मयैतद्विहितं तद्वीर्यस्य प्रकाशनम् । तस्मात्प्रसादं कुरु मे भवत्वेतद्यथेच्छसि
ដើម្បីឲ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះកើតឡើងក្នុងលោក សម្រាប់សុកន្យា និងឪពុករបស់នាងផង ខ្ញុំបានរៀបចំការបង្ហាញអានុភាពរបស់អ្នកនេះ។ ដូច្នេះ សូមប្រទានព្រះគុណដល់ខ្ញុំ; សូមឲ្យវាប្រព្រឹត្តទៅតាមព្រះបំណងរបស់អ្នក។
Verse 7
एवमुक्तस्य शक्रेण च्यवनस्य महात्मनः । मन्युर्व्युपारमच्छीघ्रं मानश्चैव सुरेशितुः
ពេលឥន្ទ្រៈ (សក្រន) បាននិយាយដូច្នេះទៅកាន់ឥសីច្យវនៈ មហាត្មា កំហឹងរបស់ច្យវនៈបានស្ងប់រហ័ស ហើយមោទនភាពរបស់ព្រះអម្ចាស់ទេវតាក៏បានសម្រាកដែរ។
Verse 8
मदं च व्यभजद्देवि पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् । अक्षेषु मृगयायां च पूर्वं सृष्टं पुनःपुनः । तथा मदं विनिक्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेंदुना
ឱ ទេវី អ្នកមានអានុភាពនោះ បានចែកចាយ “មោទនភាពដ៏ស្រវឹង” ទៅក្នុងការផឹក ទៅក្នុងការលង់ស្នេហ៍ស្ត្រី ទៅក្នុងល្បែងភ្នាល់ និងទៅក្នុងការប្រមាញ់—ជាចំណង់ដែលបានបង្កើតពីមុន ម្តងហើយម្តងទៀត។ ដោយដាក់ចោលមោទនភាពនោះ គាត់បានបំពេញចិត្តឥន្ទ្រៈ ហើយថ្វាយសោមៈដូចទឹកអម្រឹតផង។
Verse 9
अश्विभ्यां सहितान्सर्वान्याजयित्वा च तं नृपम् । विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वरवर्णिनि
ឱ នារីពណ៌ល្អ ជាមួយអស្វិនទាំងពីរ គាត់បានអនុញ្ញាតឲ្យពួកគេទាំងអស់ប្រតិបត្តិយជ្ញា ហើយក៏ធ្វើឲ្យព្រះមហាក្សត្រនោះថ្វាយពិធីរឿតផង; ហើយវីរភាពរបស់គាត់បានល្បីល្បាញទូទាំងលោកទាំងអស់។
Verse 10
सुकन्यया महारण्ये क्षेत्रेऽस्मिन्विजहार सः । तस्यैतद्देवि संयुक्तं च्यवनेश्वरनामभृत्
ជាមួយនាង សុកន្យា ព្រះឥសីនោះបានសោយសុខលេងល្បែងនៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធនេះ កណ្ដាលព្រៃធំ។ ដូច្នេះ ឱ ទេវី ទីនេះបានភ្ជាប់នាមជាមួយទ្រង់ ហើយបានទទួលនាមថា «ច្យវនេឝ្វរ»។
Verse 11
लिंगं महापापहरं च्यव नेन प्रतिष्ठितम् । पूजयेत्तं विधानेन सोऽश्वमेधफलं लभेत्
ច្យវនៈបានប្រតិស្ឋាបនាលិង្គមួយ ដែលបំបាត់បាបធំៗ។ អ្នកណាដែលបូជាវាតាមវិធីពិធីត្រឹមត្រូវ នឹងទទួលផលបុណ្យស្មើនឹងអស្សវមេធយជ្ញ។
Verse 12
तस्माच्चन्द्रमसस्तीर्थमृषयः पर्युपासते । वैखानसाख्या ऋषयो वालखिल्यास्तथैव च
ហេតុនេះហើយ ពួកឥសីបានគោរពបូជាទីរថៈ «ចន្ទ្រមស» ជានិច្ច។ ឥសីដែលហៅថា វៃខានស និងវាលខិល្យា ក៏មកបម្រើបូជានោះដូចគ្នា។
Verse 13
अत्राश्विने मासि नरः पौर्णमास्यां विशेषतः । श्राद्धं कुर्याद्विधानेन ब्राह्मणान्भोजयेत्पृथक् । कोटितीर्थफलं तस्य भवेन्नैऽवात्र संशयः
នៅទីនេះ ក្នុងខែ អាស្វិន ជាពិសេសថ្ងៃពេញបូណ៌មី មនុស្សគួរធ្វើ «ស្រាទ្ធ» តាមវិធីត្រឹមត្រូវ ហើយបំបៅព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយឡែកៗ។ ផលបុណ្យរបស់គាត់ស្មើនឹងផលនៃ «ទីរថៈមួយកោដិ» មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 14
य इमां शृणुयाद्देवि कथां पातकनाशिनीम् । समस्तजन्मसंभूतात्पापान्मुक्तो भवेन्नरः
ឱ ទេវី អ្នកណាដែលស្តាប់រឿងពិសិដ្ឋនេះ ដែលបំផ្លាញបាប នោះមនុស្សនោះនឹងរួចផុតពីបាបទាំងឡាយ ដែលកកស្ទះមកពីកំណើតទាំងអស់។
Verse 283
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះ បញ្ចប់ជំពូកទី ២៨៣ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាព្រះមហិមារបស់ ច្យវនេឝ្វរ» ក្នុងផ្នែកទីមួយ នៃ «ព្រះមហិមា ព្រាភាសក្សេត្រ» ស្ថិតក្នុងខណ្ឌទី៧ «ព្រាភាសខណ្ឌ» នៃ «ស្កន្ទមហាបុរាណ» ដ៏បរិសុទ្ធ ក្នុងសំហិតា «ឯកាសីតិសាហស្រី»។