
ជំពូកនេះពិពណ៌នាពីជម្លោះពិធីយជ្ញា និងទស្សនៈធម៌នៅអាស្រាមរបស់ឥសីភារគវៈ ច្យវណៈ។ ព្រះបាទ សារយាតិ បានឮអំពីកម្លាំង និងសេចក្តីរុងរឿងដែលច្យវណៈបានស្តារឡើងវិញ ក៏យាងមកជាមួយបរិវារ ហើយត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍ដោយកិត្តិយស។ ច្យវណៈស្នើធ្វើជាព្រះបូជាចារ្យប្រតិបត្តិយជ្ញាសម្រាប់ព្រះបាទ ហើយរៀបចំវេទិកាបូជាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។ ពេលចែកសោមរាស ច្យវណៈយកសោម-គ្រាហៈមួយសម្រាប់អស្វិន (នាសត្យៈ)។ ឥន្ទ្រៈប្រឆាំង ដោយអះអាងថា អស្វិនជាគ្រូពេទ្យ និងអ្នកបម្រើដែលដើរលាយឡំជាមួយមនុស្ស មិនមានសិទ្ធិទទួលសោមដូចទេវតាផ្សេងទៀត។ ច្យវណៈបដិសេធយ៉ាងតឹងរ៉ឹង បញ្ជាក់ស្ថានភាពទេវភាព និងគុណប្រយោជន៍របស់អស្វិន ហើយបន្តបូជាទោះមានការព្រមាន។ ឥន្ទ្រៈលើកវជ្រៈវាយច្យវណៈ តែដោយអំណាចតបស្យា ច្យវណៈធ្វើឲ្យដៃឥន្ទ្រៈជាប់គាំង។ បន្ទាប់មក ច្យវណៈធ្វើអាហូត្រដោយមន្ត្រ បង្កើតក្រឹត្យា; ពីតបស្យារបស់គាត់កើតមានសត្វដ៏គួរឱ្យខ្លាចឈ្មោះ «មដៈ» មានទំហំដូចគ្របពិភពលោក ហ៊ោរំខានគ្របទិស ហើយរត់ទៅរកឥន្ទ្រៈដោយចេតនាលេបបំផ្លាញ។ រឿងនេះបង្ហាញអំពីសិទ្ធិក្នុងពិធីបូជា អំណាចរបស់ព្រះបូជាចារ្យ និងព្រំដែនសីលធម៌នៃការបង្ខិតបង្ខំរបស់ទេវតា ក្នុងបរិបទយជ្ញាដ៏សក្ការៈ។
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततः श्रुत्वा च शर्यातिर्वलभीस्थान संस्थितः । वयस्थं च्यवनं श्रुत्वा आनन्दोद्गतमानसः
ព្រះអីશ્વរ មានព្រះបន្ទូល៖ បន្ទាប់មក ព្រះរាជា សរយាតិ ដែលស្នាក់នៅវលភី បានឮថា ច្យវនៈ បានក្លាយជាវ័យក្មេងវិញ ហើយចិត្តព្រះអង្គរីករាយលើកឡើងដោយអានន្ទ។
Verse 2
प्रहृष्टः सेनया सार्द्धं स प्रायाद्भार्गवाश्रमम् । च्यवनं च सुकन्यां च हृष्टां देव सुतामिव
ព្រះរាជា មានអានន្ទយ៉ាងខ្លាំង បានចេញដំណើរជាមួយកងទ័ពទៅអាស្រមភារគវៈ ហើយបានឃើញច្យវនៈ និងសុកន្យា—នាងភ្លឺរលោងរីករាយ ដូចកូនស្រីទេវតា។
Verse 3
गतो महीपः शर्यातिः कृत्स्नानंदमहोदधिः । ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्यः पृथिवीपतिः । तत्रोपविष्टः कल्याणीः कथाश्चक्रे महामनाः
ព្រះរាជា សរយាតិ បានទៅដល់ទីនោះ ដូចសមុទ្រអានន្ទពេញលេញ។ ព្រះឥសីបានទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងគោរព ហើយព្រះអង្គជាមួយព្រះមហេសីបានអង្គុយចុះ; អង្គុយនៅទីនោះ ព្រះរាជាធំចិត្តបាននិយាយពាក្យមង្គលលើកចិត្ត។
Verse 4
अथैनं भार्गवो देवि ह्युवाच परिसांत्वयन् । याजयिष्यामि राजंस्त्वां संभारानुपकल्पय
បន្ទាប់មក ឥសីភារគវៈ ឱ ទេវី បាននិយាយបន្ធូរចិត្តទៅកាន់ព្រះអង្គថា៖ «ឱ ព្រះរាជា ខ្ញុំនឹងធ្វើពិធីយជ្ញាឲ្យព្រះអង្គ—សូមរៀបចំសម្ភារៈទាំងឡាយឲ្យរួចរាល់»។
Verse 5
ततः परमसंहृष्टः शर्यातिः पृथिवीपतिः । च्यवनस्य महादेवि तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत्
បន្ទាប់មក ព្រះរាជា សរយាតិ ម្ចាស់ផែនដី មានអានន្ទយ៉ាងខ្លាំង ឱ មហាទេវី បានទទួលយក និងគោរពបូជាពាក្យរបស់ច្យវនៈដោយក្តីគោរព។
Verse 6
प्रशस्तेऽहनि याज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् । कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम्
នៅថ្ងៃមង្គលសមស្របសម្រាប់ពិធីយជ្ញា ព្រះសរយាតិបានបញ្ជាឲ្យសាងសង់ទីធ្លាពិធីយជ្ញាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ មហាសម្បត្តិពេញលេញ និងសម្រេចបំណងទាំងអស់។
Verse 7
तत्रैव च्यवनो देवि याजयामास भार्गवम् । अद्भुतानि च तत्रासन्यानि तानि महेश्वरि
នៅទីនោះឯង ព្រះនាងទេវី ច្យវណៈ—ព្រះឥសីវង្សភារគវៈ—បានដឹកនាំពិធីយជ្ញា ហើយមានហេតុអស្ចារ្យជាច្រើនកើតឡើងនៅទីនោះ ព្រះនាងមហេស្វរី។
Verse 8
अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा । तमिन्द्रो वारयामास मा गृहाण तयोर्ग्रहम्
បន្ទាប់មក ច្យវណៈបានយកសោមៈ ដើម្បីចែកជូនអស្វិនទេវទាំងពីរ។ តែឥន្ទ្រៈបានទប់ស្កាត់គាត់ថា «កុំយកភាគបូជាដែលសម្រាប់ពួកគេឡើយ»។
Verse 9
इन्द्र उवाच । उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः । भिषजौ देवतानां हि कर्मणा तेन गर्हितौ
ឥន្ទ្រៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ អ្នកទាំងពីរនេះ—ណាសត្យៈ—មិនសមទទួលសោមៈទេ។ ព្រោះពួកគេជាគ្រូពេទ្យរបស់ទេវតា ហើយដោយមុខរបរនោះ គេរាប់ថាគួរត្រូវបន្ទោស»។
Verse 10
च्यवन उवाच । माऽवमंस्था महात्मानौ रूपद्रविणवर्चसौ । यौ चक्रतुश्च मामद्य वृंदारकमिवाजरम्
ច្យវណៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កុំមើលងាយមហាបុរសទាំងពីរនោះឡើយ ពួកគេភ្លឺរលោងដោយសម្រស់ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងតេជៈ។ ពួកគេហើយដែលបានធ្វើឲ្យខ្ញុំថ្ងៃនេះក្លាយជាវ័យក្មេង មិនចាស់ស្លាប់—ដូចជាទេវតាម្នាក់»។
Verse 11
समत्वेनान्यदेवानां कथं वै नेक्षते भवान् । अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि परंतप
«ហេតុអ្វីបានជាព្រះអង្គមិនទទួលស្គាល់ពួកគេដោយសមភាពជាមួយទេវតាផ្សេងៗទៀត? ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ សូមដឹងថា អશ્વិនទាំងពីរនោះក៏ជាទេវតាដែរ ឱ អ្នកបង្ក្រាបសត្រូវ»។
Verse 12
इन्द्र उवाच । चिकित्सकौ कर्मकरौ कामरूपसमन्वितौ । लोके चरंतौ मर्त्यानां कथं सोममिहार्हतः
ឥន្ទ្រៈបានមានព្រះបន្ទូល៖ «ពួកគេជាគ្រូពេទ្យ ជាអ្នកបម្រើតាមកិច្ចការ មានអំណាចបម្លែងរូបតាមចិត្ត ដើរល្បាតក្នុងលោកជាមួយមនុស្សស្លាប់—ហេតុអ្វីបានជាពួកគេសមនឹងទទួលសោមនៅទីនេះ?»
Verse 13
ईश्वर उवाच । एतदेव यदा वाक्यमाम्रेडयति वासवः । अनादृत्य ततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः
ឥશ્વរៈបានមានព្រះបន្ទូល៖ ពេលវាសវៈ (ឥន្ទ្រ) និយាយពាក្យដដែលៗម្តងហើយម្តងទៀត ដោយមិនគោរពសក្ក្រៈ នោះភារគវៈ (ចវនៈ) បានចាប់យកភាគសោម (ពែងបូជា) ទៅ។
Verse 14
ग्रहीष्यंतं ततः सोममश्विनोः सत्तमं तदा । समीक्ष्य बलभिद्देव इदं वचनमब्रवीत्
បន្ទាប់មក ពេលឃើញគាត់កំពុងនឹងយកសោមដែលសម្រាប់អશ્વិនទាំងពីរ នោះបលភិទ (ឥន្ទ្រ) ទេវតា បាននិយាយពាក្យនេះ។
Verse 15
आभ्यामर्थाय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् । वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपमनुत्तमम्
«បើអ្នកយកសោមដោយខ្លួនឯង ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ទាំងពីរនោះ (អશ્વិន) នោះខ្ញុំនឹងវាយអ្នកដោយវជ្រៈរបស់ខ្ញុំ—គួរឱ្យខ្លាចក្នុងរូបរាង និងលើសគេ»។
Verse 16
एवमुक्तः स्वयमिन्द्रमभिवीक्ष्य स भार्गवः । जग्राह विधिवत्सोममश्विभ्यामुत्तमं ग्रहम्
ដូច្នេះ ព្រះភារគវៈ (ច្យវណៈ) បានមើលត្រង់ទៅកាន់ព្រះឥន្ទ្រ ហើយយកសោមៈតាមពិធីវិធី—ជាគ្រាហៈដ៏ប្រសើរបំផុត—សម្រាប់អស្វិនទេវទ្វ័យ។
Verse 17
ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः
បន្ទាប់មក ព្រះឥន្ទ្រ ព្រះស្វាមីនៃសចី បានវាយប្រហារគាត់ដោយកំហឹង ដោយវជ្រៈ; តែភារគវៈបានធ្វើឲ្យដៃដែលកំពុងវាយនោះជាប់ស្ដឹង។
Verse 18
स्तंभयित्वाथ च्यवनो जुहुवे मन्त्रतोऽनलम् । कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुमुद्यतः
ក្រោយពេលធ្វើឲ្យគាត់ជាប់ស្ដឹង ច្យវណៈបានបូជាអគ្គិដោយមន្ត្រ—ស្វែងរកក្រឹត្យា—ពន្លឺតេជៈដ៏ខ្លាំងក្លា កើនឡើង ហើយមានចិត្តចង់បំផ្លាញទេវតា។
Verse 19
तत्र कृत्योद्भवो यज्ञे मुनेस्तस्य तपोबलात् । मदोनाम महावीर्यो महाकायो महासुरः
នៅទីនោះ ក្នុងយজ্ঞនោះ ដោយអំណាចតបៈរបស់មុនីនោះ បានកើតមានសត្វកើតពីក្រឹត្យា មហាវីរៈ មហាកាយ មហាសុរ ឈ្មោះ «មទៈ»។
Verse 20
शरीरं यस्य निर्देष्टुमशक्यं च सुरासुरैः । तस्य प्रमाणं वपुषा न तुल्यमिह विद्यते
រាងកាយរបស់គាត់ធំដល់ថ្នាក់ ទាំងទេវតា និងអសុរ ក៏មិនអាចកំណត់វិមាត្របាន; ក្នុងទំហំនៃរូបកាយ នៅទីនេះគ្មានអ្វីស្មើគាត់ឡើយ។
Verse 21
तस्यास्यं चाभवेद्घोरं दंष्ट्रा दुर्दर्शनं महत् । हनुरेकः स्थितस्तस्य भूमावेको दिवं गतः
មាត់របស់វាគួរឱ្យភ័យខ្លាច មានចង្កូមធំសាហាវមើលមិនសូវបាន; ថ្គាមពីររបស់វា មួយស្ថិតលើផែនដី មួយទៀតលាតឡើងដល់មេឃ។
Verse 22
चतस्रश्चापि ता दंष्ट्रा योजनानां शतंशतम् । इतरे त्वस्य दशना बभूबुर्दशयोजनाः
ចង្កូមទាំងបួននោះ មួយៗលាតសន្ធឹងរយរយយោជនៈ; រីឯធ្មេញផ្សេងៗរបស់វា មួយៗវែងដល់ដប់យោជនៈ។
Verse 23
प्राकारसदृशाकारा मूलाग्रसमदर्शनाः । नाम्ना पर्वतसंकाशाश्चायुतायुतयोजनाः
វាមានរាងដូចជាបន្ទាយ ក្រាស់ស្មើគ្នាពីគល់ដល់ចុង; ហើយតាមនាមហៅថា «ដូចភ្នំ» លាតសន្ធឹងរាប់ម៉ឺនរាប់ម៉ឺនយោជនៈ។
Verse 24
नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्
ភ្នែករបស់វាឆ្លុះភ្លឺដូចព្រះអាទិត្យនិងព្រះចន្ទ; ចិញ្ចើមដូចកំពូលភ្នំ។ មាត់វា លិទ្ធដោយអណ្តាតរញ្ជួយរញ្ជាយដូចផ្លេកបន្ទោរ បើកធំទូលាយ—ភ្នែកសាហាវដូចជាចង់លេបលោកទាំងមូលដោយកម្លាំង។
Verse 25
स भक्षयिष्यन्संक्रुद्धः शतक्रतुमुपाद्रवत् । महता घोरनादेन लोकाञ्छब्देन छादयन्
វាខឹងក្រហាយ ចង់លេបគាត់ ក៏រត់ប្រញាប់ទៅរកសតក្រតុ (ឥន្ទ្រ) ដោយសម្លេងគំហុកដ៏សាហាវធំធេង បាំងគ្របលោកទាំងអស់ដោយសូរ។
Verse 282
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्ये च्यवनेन नासत्ययज्ञभागप्रतिरोधकवज्र मोचनोद्यतशक्रनाशाय कृत्योद्भवमदनामकमहाऽसुरोत्पादनवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ដូច្នេះបានបញ្ចប់ ក្នុងស្កន្ទមហាបុរាណដ៏គួរគោរព—ក្នុងសំហិតាដែលមាន៨១,០០០គាថា—ជំពូកទី២៨២ នៅប្រភាសខណ្ឌទី៧ ក្នុង «មាហាត្ម្យប្រភាសក្សេត្រ» ក្នុង «មាហាត្ម្យច្យវនេශ්វរ» មានចំណងជើងថា «ពិពណ៌នាអំពីការបង្កើតក្រឹត្យា និងការកើតឡើងនៃអសុរធំឈ្មោះ មទៈ ដែលច្យវនាបង្កើតឡើង ដើម្បីបំផ្លាញឥន្ទ្រៈ (សក្រក) ដែលត្រៀមដោះវជ្រៈ ដើម្បីរារាំងភាគយជ្ញរបស់អશ્વិនទាំងពីរ»។