Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

यो राज्ञां प्रतिगृह्णाति ब्राह्मणो लोभमोहितः । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

Transliteration

yo rājñāṃ pratigṛhṇāti brāhmaṇo lobhamohitaḥ | tāmisrādiṣu ghoreṣu narakeṣu sa pacyate

Translation

ព្រាហ្មណ៍ណាដែលត្រូវលោភលន់បំភាន់ ហើយទទួលអំណោយពីស្តេច នោះគេត្រូវរងទុក្ខដូចជាត្រូវដុតក្នុងនរកដ៏សាហាវ ដូចជា តាមិស្រា។

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• राज्ञाम्: of kings
• राज्ञाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• प्रतिगृह्णाति: accepts (a gift)
• प्रतिगृह्णाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति + ग्रह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• ब्राह्मणः: a Brahmin
• ब्राह्मणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यः इत्यस्य विशेष्य (apposition)

• लोभमोहितः: deluded by greed
• लोभमोहितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लोभ (प्रातिपदिक) + मोहित (कृदन्त; मुह् धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (लोभेन मोहितः = deluded by greed)

• तामिस्रादिषु: in Tamisra etc. (hells)
• तामिस्रादिषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तामिस्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; समासः—तामिस्र-आदि (and the like)

• घोरेषु: terrible
• घोरेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying नरकेषु)

• नरकेषु: in hells
• नरकेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नरक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पच्यते: is tormented (is cooked)
• पच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पच् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: is cooked/tormented)

Speaker

Ṛṣayaḥ (the Sages) (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A stern dharma-teaching tableau: a brāhmaṇa tempted by royal gifts, while in the background the भयावह vision of Tāmisra-like hells looms as a moral warning.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Rājā
• Tāmisra (Naraka)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Greed corrupts sacred roles; unethical acceptance of wealth leads to severe karmic consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra is the māhātmya setting, where moral purity is taught as part of pilgrimage spirituality.

What ritualistic prescription is mentioned?

A restraint is taught: avoid greed-driven acceptance (pratigraha) from problematic sources.