
ជំពូកទី ៨ ចាប់ផ្តើមដោយព្រះឥសីទាំងឡាយសូមសូតប្រាប់រឿងមង្គលបន្ថែម ហើយសួរអំពីទីរហូតបរិសុទ្ធ វេតាលវរដា (Vetalavaradā tīrtha) ដែលស្ថិតខាងត្បូងនៃ Cakratīrtha។ សូតនាំមកនូវរឿងសម្ងាត់ដែលមានប្រយោជន៍ដល់សាធារណៈ ដោយយោងទៅកាន់ព្រះសម្ភូ (Śambhu) ដែលបានប្រាប់នៅកៃលាស។ រឿងផ្តោតលើឥសី Gālava និងកូនស្រី Kāntimatī ដែលបម្រើឪពុកដោយវិន័យ បង្ហាញគំរូកាតព្វកិច្ចកូនចំពោះឪពុក និងការអត់ធ្មត់។ ព្រះអង្គម្ចាស់ Vidyādhara ពីរនាក់ Sudarśana និង Sukarṇa ឃើញ Kāntimatī ហើយ Sudarśana មានក្តីប្រាថ្នាខ្លាំងដល់ថ្នាក់ចាប់នាងដោយបង្ខំ។ ការស្រែករបស់នាងធ្វើឲ្យឥសីមកប្រមូលផ្តុំ ហើយ Gālava ដាក់បណ្តាសា៖ Sudarśana ត្រូវធ្លាក់ចូលកំណើតមនុស្ស ទទួលការរិះគន់សង្គម ហើយក្លាយជា vetāla; ចំណែក Sukarṇa ក៏ក្លាយជាមនុស្សដែរ ប៉ុន្តែមិនធ្លាក់ជាវេតាល ដោយមានលក្ខខណ្ឌដោះលែងពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលស្គាល់ម្ចាស់ Vidyādhara នៅពេលក្រោយ។ បណ្តាសាប្រែជាការកើតឡើងវិញ៖ ពួកគេកើតជាកូនប្រុសរបស់ព្រះព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញ Govindasvāmin នៅលើឆ្នេរ Yamunā ក្នុងសម័យអត់ឃ្លានយូរ។ ព្រះសង្ឃបោះបង់លោកម្នាក់ផ្តល់ពរ-ព្រមាន បង្ហាញថានឹងបែកពីកូនច្បង Vijayadatta (Sudarśana)។ យប់មួយនៅវិហារទំនេរ កូនច្បងឈឺគ្រុនត្រជាក់ សុំភ្លើង; ឪពុកទៅកាន់ទីបូជាសព។ កូនតាមទៅ ប៉ះភ្លើងសព បុកក្បាលឆ្អឹង រសជាតិឈាមនិងខ្លាញ់ ហើយបម្លែងភ្លាមៗជាវេតាលគួរឱ្យខ្លាច។ សំឡេងទេវតាឃាត់មិនឲ្យសម្លាប់ឪពុក ហើយវេតាលចាកទៅរួមជាមួយវេតាលផ្សេងៗ ទទួលនាម Kapālasphoṭa (“អ្នកបំបែកក្បាលឆ្អឹង”) ហើយចុងក្រោយក្លាយជាមេវេតាល។ ដូច្នេះ tīrtha នេះត្រូវបានចងចាំជាសញ្ញានៃហេតុផលធម៌៖ ក្តីប្រាថ្នាខុសធម៌នាំទៅការធ្លាក់ថោក ហើយដីដ្ឋានរក្សាឈ្មោះនោះជាទីបរិសុទ្ធ។
Verse 1
ऋषय ऊचुः । भगवन्सूतसर्वज्ञ कृष्णद्वैपायनप्रिय । त्वन्मुखाद्वै कथाः श्रुत्वा श्रोत्रकामृतवर्षिणीः
ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា៖ ឱព្រះសូតៈ អ្នកដឹងទាំងអស់ និងជាអ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ក្រឹෂ್ಣ-ទ្វៃបាយន (វ្យាស)! ពេលយើងបានស្តាប់ពីមាត់អ្នកនូវកថាដែលប្រោះអម្រឹតលើត្រចៀក,
Verse 2
तृप्तिर्न जायतेऽस्माकं त्वद्वचोमृतपायिनाम् । अतः शुश्रूषमाणानां भूयो ब्रूहि कथाः शुभाः
យើងមិនទាន់ស្កប់ស្កល់ទេ ព្រោះយើងកំពុងផឹកអម្រឹតនៃព្រះវាចារបស់អ្នក។ ដូច្នេះ សម្រាប់យើងដែលប្រាថ្នាស្តាប់ សូមប្រាប់កថាមង្គលម្តងទៀត។
Verse 3
वेतालवरदंनाम चक्रतीर्थस्य दक्षिणे । तीर्थमस्ति महापुण्यमित्यवादीद्भवान्पुरा
កាលពីមុន អ្នកបានប្រកាសថា «នៅខាងត្បូងនៃ ចក្រតីរថ មានទីរថដ៏បរិសុទ្ធមហាបុណ្យ ឈ្មោះ វេតាលវរដ»។
Verse 4
वेतालवरदाभिख्या तीर्थस्यास्यागता कथम् । किंप्रभावं च तत्तीर्थमेतन्नो वक्तुमर्हसि
តើទីរថនេះបានទទួលនាម ‘វេតាលវរដ’ ដោយរបៀបណា? ហើយអานุភាព និងមហិមាពិសេសនៃទីបរិសុទ្ធនោះជាអ្វី? សូមមេត្តាប្រាប់យើង។
Verse 5
श्रीसूत उवाच । साधुपृष्टं हि युष्माभिरतिगुह्यं मुनीश्वराः । शृणुध्वं मनसा सार्द्धं ब्रवीम्यत्यद्भुतां कथाम्
ព្រះសូត្រ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ មុនីឥស្វរាទាំងឡាយ អ្នកបានសួរល្អណាស់—នេះជារឿងសម្ងាត់យ៉ាងខ្លាំង។ ចូរស្តាប់ដោយចិត្តផ្តោត; ខ្ញុំនឹងនិយាយរឿងអស្ចារ្យមួយ»។
Verse 6
पामरा अपि मोदन्ते यां वै श्रुत्वा कथां शुभाम् । कथा चेयं महापुण्या पुरा कैलासपर्वते
សូម្បីតែមនុស្សមិនទាន់ចម្រាស់ក៏រីករាយ ពេលបានស្តាប់កថាសុភមង្គលនេះ។ កថានេះមានមហាបុណ្យយ៉ាងខ្លាំង ហើយកាលមុនបាននិយាយនៅលើភ្នំ កៃលាស។
Verse 7
केलिकालेषु पावत्यै शंभुना कथिता द्विजाः । तां ब्रवीमि कथामेनामत्यद्भुततरां हि वः
ឱ ពួកទ្វិជៈទាំងឡាយ កថានេះត្រូវបានព្រះសម្ភូ ប្រាប់ដល់ព្រះនាងបារវតី ក្នុងវេលាលីឡាទេវៈ។ កថាដ៏អស្ចារ្យលើសលប់នោះ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកឥឡូវនេះ។
Verse 8
पुरा हि गालवोनाम महर्षिः सत्यवाक्छुचिः । चिंतयानः परं ब्रह्म तपस्तेपे निजाश्रमे
កាលពីបុរាណ មានមហាឥសីមួយឈ្មោះ កាលវៈ ជាអ្នកនិយាយសច្ចៈ និងបរិសុទ្ធ។ ដោយសមាធិលើព្រះព្រហ្មន៍ដ៏អធិឧត្តម គាត់បានបំពេញតបៈនៅអាស្រមរបស់ខ្លួន។
Verse 9
तस्य कन्या महाभागा रूपयौवनशालिनी । नाम्ना कांतिमती बाला व्यचरत्पितुरंतिके
គាត់មានកូនស្រីមហាសំណាង មង្គលពេញដោយសម្រស់ និងយុវវ័យ។ ក្មេងស្រីនោះមាននាម កាន្ទិមតី ដើររវាងនៅជិតបិតា ដើម្បីបម្រើព្រះបិតា។
Verse 10
आहरंती च पुष्पाणि बल्यर्थं तस्य वै मुनेः । वेदिसंमार्जनादीनि समिदाहरणानि च
នាងយកផ្កាមកសម្រាប់បលិ-អർពណ (ការថ្វាយបូជា) ដល់មុនីនោះ។ ហើយនាងក៏ធ្វើការងារដូចជា សម្អាតវេទិ និងប្រមូលសមិធា គឺឈើឥន្ធនៈសម្រាប់ពិធី។
Verse 11
कुर्वती पितरं बाला सम्यक्परिचचार ह । कदाचित्सा तु वल्यर्थं पुष्पाण्याहर्तुमुद्यता
ដូច្នេះ ក្មេងស្រីនោះបានបម្រើបិតាដោយត្រឹមត្រូវ។ ម្តងមួយ នាងមានបំណងយកផ្កាសម្រាប់បលិ-អർពណ ដូច្នេះនាងបានត្រៀមចេញទៅប្រមូលផ្កា។
Verse 12
तस्मिन्वने कांतिमती सुदूरमगमत्तदा । तत्र पुष्पाणि रम्याणि समाहृत्य च पेटके
នៅក្នុងព្រៃនោះ កាន្ទិមតីបានទៅឆ្ងាយណាស់។ នៅទីនោះ នាងប្រមូលផ្កាដ៏ស្រស់ស្អាត ហើយដាក់ចូលក្នុងកន្ត្រករបស់នាង។
Verse 13
तूर्णं निववृते बाला पितृशुश्रूषणे रता । निवर्तमानां तां कन्यां विद्याधरकुमारकौ
ក្មេងស្រីនោះ ដែលស្មោះស្រឡាញ់ក្នុងការបម្រើឪពុក បានត្រឡប់មកវិញយ៉ាងរហ័ស។ ខណៈនាងកំពុងត្រឡប់ មហាកុមារវិទ្យាធរ២អង្គបានឃើញនាង។
Verse 14
सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विमानस्थौ ददर्शतुः । तां दृष्ट्वा गालवसुतां रूपयौवनशालिनीम्
សុទർശន និង សុកರ್ಣ ដែលអង្គុយលើវិមាន បានឃើញនាង។ ពេលបានឃើញកូនស្រីរបស់គាលវៈ ដែលពោរពេញដោយសម្រស់ និងវ័យក្មេង នោះចិត្តក៏ត្រូវទាក់ទាញ។
Verse 15
कामस्य पत्नीं ललितां रतिं मूर्तिमतीमिव । सुदर्शनाभिधो ज्येष्ठो विद्याधरकुमारकः
នាងហាក់ដូចជា រតី ទេវី ព្រះភរិយាដ៏ល្អល្អិតរបស់កាមទេវ ដូចជាមានរូបកាយជាក់ស្តែង។ ក្នុងចំណោមកុមារវិទ្យាធរ អង្គច្បងមាននាមថា សុទർശន។
Verse 16
हर्षसंफुल्लनयनश्चकमे काममोहितः । पूर्णचन्द्राननां तां वै वीक्षमाणो मुहुर्मुहुः
ភ្នែករបស់គេរីកស្រស់ដោយសេចក្តីរីករាយ; ត្រូវកាមមោហៈបំភាន់ គេក៏ធ្លាក់ក្នុងសេចក្តីស្នេហា។ គេមើលមុខនាងដូចព្រះចន្ទពេញវង់ ម្តងហើយម្តងទៀត មិនអាចដកភ្នែកបាន។
Verse 17
तया रिरंसुकामोऽसौ विमानाग्रादवातरत् । तामुपेत्य मुनेः कन्यामित्युवाच सुदर्शनः
ដោយប្រាថ្នាចង់រីករាយជាមួយនាង គេបានចុះពីផ្នែកខាងមុខនៃវិមាន។ ពេលចូលទៅជិតកូនស្រីរបស់មុនី សុទർശនបាននិយាយដូច្នេះទៅកាន់នាង។
Verse 18
सुदर्शन उवाच । कासि भद्रे सुता कस्य रूपयौवनशालिनी । रूपमप्रतिमं ह्येतदाह्लादयति मे मनः
សុទර්សនៈបាននិយាយថា៖ «ឱ នារីសុភាពរាបសារ អ្នកជានរណា ហើយជាកូនស្រីរបស់អ្នកណា—ភ្លឺរលោងដោយសម្រស់ និងវ័យក្មេង? រូបសោភាដ៏មិនមានអ្វីប្រៀបបាននេះ ពិតជាធ្វើឲ្យចិត្តខ្ញុំរីករាយ»
Verse 19
त्वां दृष्ट्वा रतिसंकाशां बाधते मां मनोभवः । सुकण्ठनामधेयस्य विद्याधरपतेरहम्
«ពេលឃើញអ្នកដូចព្រះនាង រតី នោះ មនោភវៈ—ទេវតានៃសេចក្តីស្នេហា—ក៏ធ្វើឲ្យខ្ញុំរងទុក្ខរំខាន។ ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់ព្រះអម្ចាស់វិទ្យាធរ នាម សុកណ្ឋៈ»
Verse 20
आत्मजो रूपसंपन्नो नाम्ना चैव सुदर्शनः । प्रतिगृह्णीष्व मां भद्रे रक्ष मां करुणादृशा
«ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់ទ្រង់ មានរូបសម្បត្តិពេញលេញ ហើយនាមខ្ញុំក៏សុទර්សនៈដែរ។ ឱ ភទ្រេ សូមទទួលយកខ្ញុំ; សូមការពារខ្ញុំដោយទស្សនៈពោរពេញដោយមេត្តាករុណា»
Verse 21
भर्तारं मां समासाद्य सर्वान्भोगानवाप्स्यसि । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य विद्याधरसुतस्य सा
«ពេលបានខ្ញុំជាស្វាមី អ្នកនឹងបានទទួលសេចក្តីសុខ និងភោគៈទាំងអស់»។ លុះនាងបានឮពាក្យរបស់កូនប្រុសវិទ្យាធរនោះ នាងក៏ (ឆ្លើយតប)។
Verse 22
तदा कांतिमती वाक्यं धर्मयुक्तमभाषत । सुदर्शन महाभाग विद्याधरपतेः सुत
បន្ទាប់មក កាំទីមតី បាននិយាយពាក្យដែលសមស្របនឹងធម៌ថា៖ «ឱ សុទර්សនៈ មហាភាគៈ កូនប្រុសរបស់ព្រះអម្ចាស់វិទ្យាធរ …»
Verse 23
आत्मजां मां विजानीहि गालवस्य महात्मनः । कन्या चाहमनूढास्मि पितृशु श्रूषणे रता
សូមទ្រង់ជ្រាបថា ខ្ញុំជាកូនស្រីរបស់មហាមុនី កាលវៈ។ ខ្ញុំជាកញ្ញាមិនទាន់រៀបការ ហើយស្មោះស្ម័គ្របម្រើឪពុក។
Verse 24
बल्यर्थं हि पितुश्चाहं पुष्पाण्याहर्तुमागता । आहरंत्याश्च पुष्पाणि याम एको न्यवर्तत
ពិតប្រាកដណាស់ ខ្ញុំមកប្រមូលផ្កាសម្រាប់បលិ (បូជានិវេទន៍) របស់ឪពុក។ តែពេលកំពុងប្រមូលផ្កា មួយយាមក៏បានកន្លងផុតទៅ។
Verse 25
मद्विलंबेन स मुनिर्देव तार्चनतत्परः । कोपं विधास्यते नूनं तपस्वी मुनिपुंगवः
ដោយសារការយឺតយ៉ាវរបស់ខ្ញុំ មុនីអ្នកតបស្យានោះ—ជាមុនីឧត្តមក្នុងចំណោមមុនីទាំងឡាយ និងមមាញឹកក្នុងការអរចនាដល់ទេវតា—ប្រាកដជានឹងខឹង។
Verse 26
तच्छीघ्रमद्य गच्छामि पुष्पाण्यप्याहृतानि मे । कन्याश्च पितुराधीना न स्वतन्त्राः कदाचन
ដូច្នេះថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងទៅឲ្យលឿន; ផ្កាក៏បានប្រមូលរួចហើយ។ កញ្ញាទាំងឡាយស្ថិតក្រោមអំណាចឪពុក—មិនដែលមានសេរីភាពនៅពេលណាទេ។
Verse 27
यदि मामिच्छति भवान्पितरं मम याचय । इति विद्याधरसुतमुक्त्वा कांतिमती तदा
បើលោកប្រាថ្នាចង់បានខ្ញុំ សូមទៅសុំខ្ញុំពីឪពុកខ្ញុំ។ និយាយដូច្នេះទៅកាន់កូនប្រុសវិទ្យាធរ ហើយកាំទីមតីក៏ត្រៀមចាកចេញ។
Verse 28
पितुराशंकिता तूर्णमा श्रमं गन्तुमुद्यता । गच्छन्तीं तां समालोक्य विद्याधरकुमारकः
ដោយភ័យខ្លាចឪពុក នាងបានប្រញាប់ប្រញាល់ត្រៀមទៅកាន់អាស្រាម។ ព្រះរាជកុមារវិទ្យាធរ ឃើញនាងកំពុងចាកចេញ ក៏ត្រូវចិត្តឲ្យចាប់ផ្តើមសកម្ម។
Verse 29
तूर्णं जग्राह केशेषु धावित्वा मदनार्दितः । अभ्येत्य निजकेशेषु गृह्णन्ते तं विलोक्य सा
គេរត់ប្រញាប់ទៅមុខ ដោយត្រូវកាមរាគបំផ្លាញ ហើយចាប់សក់នាងភ្លាមៗ។ នាងឃើញគេចាប់កាន់កម្រងសក់របស់នាងឯង ក៏ភ្ញាក់ផ្អើលភ័យខ្លាច។
Verse 30
उच्चैश्चक्रंद सहसा कुररीव मुनेः सुता । अस्माद्विद्याधरसुताज्जनक त्राहि मां विभो
ភ្លាមៗ កូនស្រីមុនីបានស្រែកខ្លាំង ដូចបក្សីកុររី៖ «ឪពុកអើយ! ឱ ព្រះអង្គដ៏មានអានុភាព សូមសង្គ្រោះខ្ញុំពីកូនប្រុសវិទ្យាធរនេះ!»
Verse 31
बलाद्गृह्णाति दुष्टात्मा विद्याधरसुतोऽद्य माम् । इत्थमुच्चैः प्रचुक्रोश स्वाश्रमान्नातिदूरतः
«កូនប្រុសវិទ្យាធរដែលមានចិត្តអាក្រក់នេះ កំពុងចាប់ខ្ញុំដោយកម្លាំងនៅថ្ងៃនេះ!» នាងស្រែកខ្លាំងដូច្នេះ ទោះនៅមិនឆ្ងាយពីអាស្រាមរបស់នាងឡើយ។
Verse 32
तदाक्रंदितमाकर्ण्य गन्धमादनवासिनः । मुनयस्तु पुरस्कृत्य गालवं मुनिपुंगवम्
ពេលឮសម្លេងយំស្រែកនោះ ព្រះមុនីដែលស្នាក់នៅលើគន្ធមាទន បានចេញមក ដោយដាក់ព្រះមុនីគាលវៈ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមុនីទាំងឡាយ ឲ្យនៅមុខ។
Verse 33
किमेतदिति विज्ञातुं तं देशं तूर्णमाययुः । तं देशं तु समागत्य सर्वे ते ऋषिपुंगवाः
ដោយប្រាថ្នាចង់ដឹងថា «នេះជាអ្វី?» ពួកឥសីដ៏ប្រសើរបំផុតបានប្រញាប់ទៅកាន់ដែននោះ; លុះទៅដល់កន្លែងនោះហើយ ពួកគេទាំងអស់ក៏ប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីនោះ។
Verse 34
विद्याधरगृहीतां तां ददृशुर्मु निकन्यकाम् । विद्याधरसुतं चान्यमंतिके समुपस्थितम्
ពួកគេបានឃើញកូនស្រីរបស់ឥសីម្នាក់ ត្រូវវិទ្យាធរម្នាក់ចាប់កាន់ទុក; ហើយនៅជិតនោះ ក៏ឃើញម្នាក់ទៀត—កូនប្រុសរបស់វិទ្យាធរ—ឈរនៅក្បែរ។
Verse 35
एतद्दृष्ट्वा महायोगी गालवो मुनिपुंगवः । गतः कोपवशं किंचिद्दुराप्मानं शशाप तम्
ពេលឃើញដូច្នោះ មហាយោគី កាលវៈ—ឥសីដ៏ប្រសើរបំផុត—ត្រូវកំហឹងគ្របដណ្ដប់បន្តិច ហើយបានដាក់បណ្តាសាលើមនុស្សអាក្រក់នោះ។
Verse 36
कृतवानीदृशं कार्यं यत्त्वं विद्याधराधम । तद्याहि मानुषीं योनिं स्वस्य दुष्कर्मणः फलम्
“ឱ វិទ្យាធរដ៏ទាបថោក! ព្រោះអ្នកបានធ្វើអំពើបែបនេះ ចូរទៅកាន់យោនីមនុស្ស—នេះជាផលនៃអំពើអាក្រក់របស់អ្នកឯង។”
Verse 37
संप्राप्य मानुषं जन्म बहुदुःखसमाकुलम् । अचिरेण तु कालेन तस्मिन्नेव तु जन्मनि
“លុះបានកំណើតជាមនុស្ស ដែលពោរពេញដោយទុក្ខជាច្រើន មិនយូរប៉ុន្មានទេ—ពិតប្រាកដនៅក្នុងជីវិតនោះឯង—…”
Verse 38
मनुष्यैरपि निंद्यं तद्वेतालत्वं प्रयास्यसि । मांसानि शोणितं चैव सर्वदा भक्षयिष्यसि
អ្នកនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសភាពជា វេតាល (Vetāla) ដែលសូម្បីមនុស្សក៏ស្អប់ខ្ពើម; ហើយអ្នកនឹងបរិភោគសាច់ និងឈាមជានិច្ច។
Verse 39
वेताला राक्षसप्राया बलाद्गृह्णन्ति योषितः । तस्मात्त्वं मानुषो भूत्वा वेतालत्वमवाप्स्यसि
វេតាល ដែលស្រដៀងនឹង រាក្សស (Rākṣasa) ចាប់យកស្ត្រីដោយកម្លាំង។ ដូច្នេះ អ្នកនឹងកើតជាមនុស្ស ហើយនឹងទទួលសភាពជា វេតាល។
Verse 40
तव दुष्कर्मणो योऽसावनुमंता कनिष्ठकः । सुकर्ण इति विख्यातो भविता सोपि मानुषः
ហើយមិត្តរួមដំណើររបស់អ្នកដែលក្មេងជាង ដែលបានយល់ព្រមចំពោះអំពើអាក្រក់របស់អ្នក—ដែលល្បីថា សុករណ (Sukarṇa)—គាត់ក៏នឹងក្លាយជាមនុស្សដែរ។
Verse 41
किंतु साक्षान्न कृतवान्यतोऽसावीदृशीं क्रियाम् । तन्मानुषत्व मेवास्य वेतालत्वं तु नो भवेत्
ប៉ុន្តែព្រោះគាត់មិនបានប្រព្រឹត្តអំពើបែបនោះដោយផ្ទាល់ទេ ដូច្នេះវាសនារបស់គាត់មានតែការកើតជាមនុស្សប៉ុណ្ណោះ; សម្រាប់គាត់ មិនមានសភាពជា វេតាលឡើយ។
Verse 42
विज्ञप्तिकौतुकाभिख्यं यदा विद्याधराधिपम् । द्रक्ष्यतेऽसौ कनिष्ठस्ते तदा शापाद्विमोक्ष्यते
នៅពេលដែលកូនក្មេងរបស់អ្នកបានឃើញព្រះអធិបតីនៃ វិទ្យាធរ (Vidyādhara) ដែលល្បីថា វិជ្ញប្តិ-កោតុក (Vijñapti-kautuka) នោះគាត់នឹងរួចផុតពីបណ្តាសា។
Verse 43
ईदृशस्यतु यः कर्ता महापापस्य कर्मणः । स त्वं संप्राप्य मानुष्यं तस्मिन्नेव तु जन्मनि
អ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តកម្មអំពើបាបធំដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដូចនេះ ពេលបានកំណើតជាមនុស្ស នឹងទទួលផលកម្មនោះជាក់ជាមិនខាន ក្នុងជីវិតនោះឯង។
Verse 44
वेतालजन्म संप्राप्य चिरं लोके चरिष्यसि । इत्युक्त्वा गालवः कन्यां गृहीत्वा मुनिभिः सह
ពេលបានកំណើតជាវេតាលា អ្នកនឹងដើរវង្វេងនៅក្នុងលោកយូរអង្វែង។ និយាយដូច្នេះហើយ កាលវៈបាននាំកញ្ញានោះទៅជាមួយព្រះមុនីទាំងឡាយ។
Verse 45
विद्याधरसुतौ शप्त्वा स्वाश्रमं प्रति निर्ययौ । ततस्तस्मिन्महाभागे निर्याते मुनिपुंगवे
ក្រោយពេលដាក់សាបបុត្រទាំងពីររបស់វិទ្យាធរ គាត់បានចេញដំណើរទៅកាន់អាស្រមរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក ពេលព្រះមុនីដ៏មានភាគធំ ជាអ្នកតបស្យាដ៏ប្រសើរបំផុត បានចាកចេញទៅហើយ …
Verse 46
सुदर्शनसुकर्णाख्यौ विद्याधरपतेः सुतौ । मुनिशापेन दुःखार्तौ चिंतयामासतुर्भृशम्
បុត្រទាំងពីររបស់ព្រះអម្ចាស់វិទ្យាធរ មាននាមថា សុទർശន និង សុកರ್ಣ ត្រូវទុក្ខវេទនាដោយសារសាបរបស់ព្រះមុនី ហើយបានគិតពិចារណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។
Verse 47
कर्तव्यं तौ विनिश्चित्य सुदर्शनसुकर्णकौ । गोविंदस्वामिनामानं यमुनातटवासिनम्
ក្រោយពេលសម្រេចចិត្តអំពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើ សុទർശន និង សុកರ್ಣ បានទៅរកព្រះព្រាហ្មណ៍នាមថា គោវិន្ទស្វាមិន ដែលរស់នៅលើច្រាំងទន្លេយមុនា។
Verse 48
ब्राह्मणं शीलसंपन्नं पितृत्वे परिकल्प्य तौ । परित्यज्य स्वकं रूपमजायेतां तदा त्मजौ
អ្នកទាំងពីរជ្រើសរើសព្រាហ្មណ៍ដែលមានសីលធម៌ល្អឲ្យជាបិតា ហើយបានបោះបង់រូបកាយដើមរបស់ខ្លួន បន្ទាប់មកកើតជាកូនប្រុសរបស់គាត់។
Verse 49
विजयाशोकदत्ताख्यौ तस्य पुत्रौबभूवतुः । सुतो विजयदत्ताख्यो ज्येष्ठो जज्ञे सुदर्शनः
កូនប្រុសទាំងពីររបស់គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថា វិជ័យទត្ត និង អសោកទត្ត។ ក្នុងចំណោមពួកគេ កូនច្បង—វិជ័យទត្ត—ជាការពិតគឺ សុទರ್ಶನ កើតឡើងវិញ។
Verse 50
अशोकदत्तनामा तु सुकर्णश्च कनिष्ठकः । विजयाशोकदत्तौ तु क्रमाद्यौवनमापतुः
ចំណែកកូនពៅគឺ សុកರ್ಣ ដែលបានដាក់ឈ្មោះថា អសោកទត្ត។ តាមលំដាប់កាល វិជ័យទត្ត និង អសោកទត្ត ក៏ឈានដល់វ័យយុវវ័យ។
Verse 51
एतस्मिन्नेव कालेतु यमुनायास्तटे शुभे । अनावृष्ट्या तु दुर्भिक्षमभूद्द्वादशवार्षि कम्
នៅពេលនោះផងដែរ លើច្រាំងដ៏មង្គលនៃទន្លេយមុនា ដោយសារខ្វះភ្លៀង បានកើតទុរ្ភិក្សយ៉ាងធ្ងន់ ដែលបន្តរយៈពេលដល់ដប់ពីរឆ្នាំ។
Verse 52
गोविंदस्वामिनामा तु ब्राह्मणो वेदपारगः । दुर्भिक्षोपहतां दृष्ट्वा तदानीं स निजां पुरीम्
នៅពេលនោះ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ គោវិន្ទស្វាមិន ជាអ្នកជំនាញវេដៈ។ ពេលឃើញទីក្រុងរបស់ខ្លួនត្រូវទុរ្ភិក្សវាយប្រហារ នៅពេលនោះ គាត់…
Verse 53
प्रययौ काशनिगरं सपुत्रः सह भार्यया । स प्रयागं समासाद्य द्वं दृष्ट्वा महावटम्
គាត់បានចេញដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងបរិសុទ្ធ កាសី ជាមួយកូនប្រុស និងភរិយា។ ដល់ប្រាយាគៈហើយ គាត់បានឃើញដើមពោធិ៍ជ្រៃធំ “មហាវដៈ”។
Verse 54
कपालमालाभरणं सोऽपश्यद्यतिनं पुरः । गोविंदस्वामिनामा तु नमश्चक्रे स तं मुनिम्
នៅមុខគាត់ គាត់បានឃើញយតីមួយរូប ពាក់មាលាក្បាលឆ្អឹងជាការតុបតែង។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ឈ្មោះ គោវិន្ទស្វាមិន បានធ្វើនមស្ការដោយក្តីគោរពចំពោះមុនីនោះ។
Verse 55
सपुत्रस्य सभार्यस्य सोऽवादीदाशिषो मुनिः । इदं च वचनं प्राह गोविंदस्वामिनं प्रति
មុនីបានប្រទានពរដល់គាត់ ព្រមទាំងកូនប្រុស និងភរិយា។ បន្ទាប់មក មុនីបានមានពាក្យនេះទៅកាន់ គោវិន្ទស្វាមិន។
Verse 56
ज्येष्ठेनानेन पुत्रेण सांप्रतं ब्राह्मणोत्तम । क्षिप्रं विजयदत्तेन वियोगस्ते भविष्यति
ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! មិនយូរទេ អ្នកនឹងត្រូវបែកពីកូនប្រុសច្បងនេះ គឺ វិជ័យទត្ត។
Verse 57
इति तस्य वचः श्रुत्वा गोविंदस्वामिनामकः । सूर्ये चास्तं गते तत्र सांध्यं कर्म समाप्य च
លុះបានឮពាក្យនោះ គោវិន្ទស្វាមិន—ពេលព្រះអាទិត្យលិចនៅទីនោះ—បានប្រតិបត្តិពិធីសន្ធ្យា ហើយបញ្ចប់ដោយគ្រប់លក្ខណៈ។
Verse 58
सभार्यः ससुतो विप्रः सुदूराध्वसमाकुलः । उवास तस्यां शर्वर्य्यां शून्ये वै देवतालये
ព្រាហ្មណ៍នោះ ជាមួយភរិយា និងកូនប្រុស អស់កម្លាំងដោយផ្លូវឆ្ងាយ បានស្នាក់នៅរាត្រីនោះក្នុងទេវាល័យ-មន្ទីរព្រះដែលទទេ។
Verse 59
तदा त्वशोकदत्तश्च ब्राह्मणी च समाकुलौ । वस्त्रेणास्तीर्य पृथिवीं रात्रौ निद्रां समापतुः
បន្ទាប់មក អសោកទត្ត និងភរិយាព្រាហ្មណ៍ ទាំងពីរមានចិត្តកង្វល់ បានប铺ក្រណាត់លើដី ហើយដេកដើម្បីសម្រាកនៅរាត្រី។
Verse 60
ततो विजयदत्तस्तु दूरमार्गविलंघनात् । बभूवात्यंतमलसो भृशं शीतज्वरार्दितः
បន្ទាប់មក វិជ័យទត្ត ដោយសារបង្ខំខ្លួនឆ្លងផ្លូវឆ្ងាយ បានក្លាយជាអស់កម្លាំងខ្លាំង និងរងទុក្ខដោយជំងឺគ្រុនត្រជាក់យ៉ាងធ្ងន់។
Verse 61
गोविंदस्वामिना पित्रा शीतवबाधानिवृत्तये । गाढमालिंग्यमानोऽपि शीतबाधां न सोऽत्यजत्
ទោះបីជាព្រះបិតា គោវិន្ទស្វាមិន អោបគាត់យ៉ាងតឹងដើម្បីបំបាត់ទុក្ខពីភាពត្រជាក់ ក៏គាត់មិនបានរួចផុតពីការរំខាននោះឡើយ។
Verse 62
बाधतेऽत्यर्थमधुना तात मां शीतलो ज्वरः । एतद्बाधानिवृत्त्यर्थं वह्निमानय मा चिरम्
គាត់និយាយថា «ឪពុកអើយ ឥឡូវនេះ គ្រុនត្រជាក់កំពុងធ្វើឲ្យខ្ញុំទុក្ខខ្លាំងណាស់។ ដើម្បីបំបាត់ទុក្ខនេះ សូមយកភ្លើងមក កុំឲ្យយឺតយ៉ាវ»។
Verse 63
इति पुत्रवचः श्रुत्वा सर्वत्राग्निं गवेषयन् । अलब्धवह्निः प्रोवाच पुन रभ्येत्य पुत्रकम्
លឺពាក្យកូនហើយ ឪពុកបានស្វែងរកភ្លើងគ្រប់ទីកន្លែង។ តែរកមិនឃើញភ្លើង ទើបត្រឡប់មកវិញ ហើយនិយាយទៅកាន់កូនប្រុស។
Verse 64
न वह्निं पुत्र विंदामि मार्गमाणोऽपि सर्वशः । रात्रिमध्ये तु संप्राप्ते द्वारेषु पिहितेषु च
“កូនអើយ ទោះបីឪពុកស្វែងរកគ្រប់ទិសគ្រប់យ៉ាង ក៏មិនឃើញភ្លើងទេ។ ឥឡូវដល់កណ្ដាលរាត្រីហើយ ទ្វារទាំងឡាយក៏បិទជិតដែរ।”
Verse 65
निद्रापरवशाः पौरा नैव दास्यंति पावकम् । इत्थं विजयदत्तोऽसावुक्तः पित्रा ज्वरातुरः
“ប្រជាជនក្នុងក្រុងត្រូវនិទ្រាខ្លាំងគ្រប់គ្រង មិនអាចឲ្យភ្លើងបានទេ।” ដូច្នេះឪពុកបាននិយាយទៅកាន់វិជ័យទត្ត ដែលកំពុងរងគ្រុនក្តៅ។
Verse 66
ययाचे वह्निमेवासौ पितरं दीनया गिरा । शीतज्वरसमुद्भूतशीतबाधाप्रपीडितम्
បន្ទាប់មក គេបានអង្វរឪពុក ដោយសំឡេងគួរឲ្យអាណិត សុំតែភ្លើងប៉ុណ្ណោះ ព្រោះត្រូវទុក្ខទោសដោយភាពត្រជាក់ដែលកើតពីគ្រុនត្រជាក់។
Verse 67
हिमशीकरवान्वायुर्द्विगुणं बाधतेऽद्य माम् । वह्निर्न लब्ध इति वै मिथ्यैवोक्तं पितस्त्वया
“ខ្យល់ដែលពោរពេញដោយចំណក់ទឹកសន្សើមត្រជាក់នេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំទុក្ខទោសទ្វេដងនៅថ្ងៃនេះ។ ‘រកមិនឃើញភ្លើង’—ឪពុកអើយ ពាក្យនោះប្រាកដជាមិនពិតទេ។”
Verse 68
दूरादेष पुरोभागे ज्वालामालासमाकुलः । शिखाभिर्लेलिहानोभ्रं दृश्यते पश्य पावकः
មើលទៅ—នៅខាងមុខឆ្ងាយ មានភ្លើងមួយឃើញច្បាស់; ព័ទ្ធពេញដោយខ្សែព្រះអណ្តាតភ្លើង ហើយអណ្តាតភ្លើងដូចជាលិតមេឃ។
Verse 69
तं वह्निमानय क्षिप्रं तात शीतनिवृत्तये । इत्युक्तवन्तं तं पुत्रं स पिता प्रत्यभाषत
“ឪពុកអើយ សូមនាំភ្លើងនោះមកឆាប់ៗ ដើម្បីឲ្យត្រជាក់ស្រក!” កាលកូននិយាយដូច្នេះ ឪពុកក៏ឆ្លើយតប។
Verse 70
नानृतं वच्मि पुत्राद्य सत्यमेव ब्रवीम्यहम् । वह्निमान्योऽयमुद्देशो दूरादेव विलोक्यते
កូនអើយ ថ្ងៃនេះឪពុកមិននិយាយកុហកទេ; ឪពុកនិយាយតែសេចក្តីពិត។ ទីកន្លែងដែលហាក់ដូចមានភ្លើងនោះ មើលឃើញពីឆ្ងាយពិតប្រាកដ។
Verse 71
पितृकाननदेशं तं पुत्र जानीहि सांप्रतम् । यद्येषोभ्रंलिहज्वालः पुरस्ताज्ज्वलतेऽनलः
កូនអើយ ចូរដឹងឥឡូវនេះថា ទីនោះជាព្រៃដីនៃពិត្រ (បុព្វបុរស)។ ព្រោះភ្លើងដែលឆេះនៅមុខ មានអណ្តាតភ្លើងលិតមេឃ នោះស្ថិតនៅទីនោះឯង។
Verse 72
पुत्र वित्रासजनकं तं जानीहि चितानलम् । अमंगलो न सेव्योऽयं चिताग्निः स्पर्शदूषितः
កូនអើយ ចូរដឹងថា ភ្លើងដ៏គួរភ័យនោះគឺភ្លើងចិតា (ភ្លើងបូជាសព)។ វាជាអមង្គល មិនគួរយកទៅប្រើឬបម្រើទេ; ភ្លើងចិតាគ្នីត្រូវបានបំពុលដោយការប៉ះពាល់។
Verse 73
तस्य चायुःक्षयं याति सेवते यश्चितानलम् । तस्मात्तवायुर्हानिर्मा भूयादिति मया सुत
អ្នកណាដែលទៅពឹងផ្អែកលើភ្លើងចិតា (ភ្លើងបូជាសព) អាយុកាលរបស់គេនឹងថយចុះ។ ដូច្នេះ កូនអើយ ខ្ញុំបាននិយាយដូចនេះ ដើម្បីកុំឲ្យជីវិតរបស់អ្នកមានការខាតបង់។
Verse 74
अमंगलस्तथा स्पृश्यो नानीतोऽयं चितानलः । इत्युक्तवंतं पितरं स दीनः प्रत्यभाषत
«នេះជាអមង្គល ហើយមិនគួរប៉ះពាល់ទេ; ភ្លើងចិតានេះមិនត្រូវនាំមកឡើយ»។ ពេលឪពុកនិយាយដូច្នេះ កូនប្រុសមានចិត្តសោកសៅ ក៏ឆ្លើយតបវិញ។
Verse 75
अयं शवानलो वा स्यादध्वरानल एव वा । सर्वथानीयतामेष नोचेन्मे मरणं भवेत्
«ទោះជាភ្លើងសព ឬភ្លើងយជ្ញ (ភ្លើងបូជាយញ្ញ) ក៏ដោយ—យ៉ាងណាក៏ត្រូវនាំមកឲ្យបាន; បើមិនដូច្នោះទេ មរណភាពនឹងមកលើខ្ញុំ»។
Verse 76
पुत्रस्नेहाभिभूतोऽथ समाहर्तुं चितानलम् । गोविंदस्वामिनामा तु श्मशानं शीघ्रमभ्यगात्
ដោយត្រូវស្នេហាកូនគ្របដណ្តប់ គោវិន្ទស្វាមិនាម បានប្រញាប់ទៅកាន់ឈ្មសាន (ទីបូជាសព) ដើម្បីយកភ្លើងចិតាមក។
Verse 77
गोविंदस्वामिनि गते समाहर्तुं चितानलम् । तूर्णं विजयदत्तोऽपि तदा गच्छंतमन्वयात्
ពេលគោវិន្ទស្វាមិន ទៅដើម្បីយកភ្លើងចិតា វិជ័យទត្តក៏ប្រញាប់ដើរតាមគាត់ទៅដែរ។
Verse 79
संप्राप्य तापनिकटं विकीर्णास्थि चितानलम् । आलिंगन्निव सोद्वेगं शनैर्निर्वृतिमाप्तवान्
ពេលទៅដល់ភ្លើងបូជាសព នៅជិតកម្ដៅដែលមានឆ្អឹងរាយប៉ាយ គេហាក់ដូចជាកំពុងឱបក្រសោបវា ហើយទទួលបានសេចក្តីស្ងប់បន្តិចម្តងៗ ទោះបីជាមានចិត្តរន្ធត់ក៏ដោយ។
Verse 80
इति तस्य वचः श्रुत्वा पुत्रस्य ब्राह्मणोत्तमः । निपुणं तं निरूप्यैतद्वचनं पुनरब्रवीत्
ក្រោយពីបានឮពាក្យទាំងនោះរបស់កូនប្រុស ព្រាហ្មណ៍ដ៏ឧត្តមបានពិនិត្យមើលគេយ៉ាងល្អិតល្អន់ រួចពោលពាក្យទាំងនេះម្តងទៀត។
Verse 81
गोविंदस्वाम्युवाच । एतत्कपालमनलज्वालावलयवर्तुलम् । वसाकीकसमांसाढ्यमेतद्रक्तांबुजोपमम्
គោវិន្ទស្វាមិន បានពោលថា៖ «លលាដ៍ក្បាលនេះត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយរង្វង់នៃអណ្តាតភ្លើង វាពោរពេញទៅដោយខ្លាញ់ សរសៃ និងសាច់ ហើយវាប្រៀបដូចជាផ្កាឈូកក្រហម»។
Verse 82
द्विजस्य सूनुः श्रुत्वेति काष्ठाग्रेण जघान तत् । येन तत्स्फुटनोद्गीर्णवसासिक्तमुखोऽभवत्
ពេលឮដូច្នេះ កូនប្រុសរបស់ព្រាហ្មណ៍ក៏យកចុងឈើវាយវា ដោយការវាយនោះ ពេលវាបែក ខ្លាញ់ក៏បាញ់ចេញមកប្រឡាក់ពេញមុខរបស់គេ។
Verse 83
कपालघट्टनाद्रक्तं यत्संसक्तं मुखे तदा । जिह्वया लेलिहानोऽसौ मुहुस्तद्रक्तमा स्वदत्
ពីការវាយលលាដ៍ក្បាលនោះ ឈាមដែលជាប់នៅលើមុខរបស់គេ គេក៏យកអណ្តាតលិទ្ធឈាមនោះម្តងហើយម្តងទៀត ហើយភ្លក់រសជាតិឈាមនោះ។
Verse 84
आस्वाद्यैवं समादाय तत्कपालं समाकुलः । पीत्वा वसां महाकायो बभूवातिभयंकरः
លុះបានសាករសជាតិដូច្នោះហើយ ដោយចិត្តរវល់វឹកវរ គេយកក្បាលឆ្អឹងនោះមកកាន់។ គេផឹកខ្លាញ់ ហើយកាយក៏ក្លាយជាមហាកាយ—គួរឱ្យភ័យខ្លាចលើសប្រមាណ។
Verse 85
सद्यो वेता लतां प्राप तीक्ष्णदंष्ट्रस्तदा निशि । तस्याट्टहासघोषेण दिशश्च प्रदिशस्तदा
ភ្លាមៗនៅពេលរាត្រី គេបានក្លាយជាវេតាល មានធ្មេញមុតស្រួច។ ដោយសំឡេងអট্টហាសដ៏ក្រហឹមក្រហាយ ទិសទាំងឡាយ និងទិសរងទាំងអស់ក៏កងរំពង។
Verse 86
द्यौरतरिक्षं भूमिश्च स्फुटिता इव सर्वशः । तस्मिन्वेगात्समाकृष्य पितरं हन्तुमुद्यते
មេឃ អន្តរិក្ស និងផែនដី ហាក់ដូចបែកបាក់គ្រប់ទិសទាំងអស់។ បន្ទាប់មក ដោយកំហឹងដ៏រន្ធត់ គេអូសឪពុកមកជិតខ្លួន ដោយចិត្តប៉ងសម្លាប់។
Verse 87
मा कृथाः साहसमिति प्रादुरासीद्वचो दिवि । स दिव्यां गिरमाकर्ण्य वेतालोऽतिभयंकरः
‘កុំធ្វើអំពើហ៊ានហួស!’—ពាក្យនេះបានលេចឡើងភ្លាមៗពីលើមេឃ។ លុះវេតាលដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចខ្លាំងបានឮសូរសព្ទទិព្វនោះ ក៏ឈប់ស្ងៀម។
Verse 88
पितरं तं परित्यज्य महावेगसमन्वितः । तूर्णमाकाशमाविश्य प्रययावस्खलद्गतिः
បោះបង់ឪពុកនោះចោល ដោយមានមហាល្បឿន គេប្រញាប់ចូលទៅក្នុងអាកាស ហើយហោះចេញទៅ—ចលនាមិនមានអ្វីរារាំង។
Verse 89
स गत्वा दूरमध्वानं वेतालैः सह संगतः । तमागतं समालोक्य वेतोलास्सर्व एव ते
ក្រោយពេលធ្វើដំណើរឆ្ងាយ គាត់បានចូលរួមជាមួយពួកវេតាលា។ ពេលឃើញគាត់មកដល់ វេតាលាទាំងអស់នោះក៏ងាកមកប្រមូលផ្តុំមើលគាត់។
Verse 90
कपालस्फोटनादेष वेतालत्वं यदाप्तवान् । कपालस्फोटनामानमाह्वयांचक्रिरे ततः
ព្រោះគាត់បានទទួលសភាពជាវេតាលា ដោយហេតុការបែកក្បាលឆ្អឹងក្បាល ដូច្នេះពួកគេបានហៅគាត់ថា «កបាលស្ផោត» មានន័យថា «អ្នកបំបែកឆ្អឹងក្បាល»។
Verse 91
ततः कपालस्फोटो ऽसौ वेतालैः सर्वतो वृतः । नरास्थिभूषणाख्यस्य सद्यो वेतालभूपतेः
បន្ទាប់មក កបាលស្ផោតនោះ ត្រូវពួកវេតាលាហ៊ុំព័ទ្ធគ្រប់ទិស ហើយបានទៅដល់មុខស្តេចវេតាលា ឈ្មោះ នរាស្ថិភូសណៈ ដោយមិនពន្យារពេល។
Verse 92
अन्तिकं सहसा प्राप महाबलसमन्वितः । नरास्थिभूषणश्चैनं सेनाप तिमकल्पयत्
គាត់ដែលពោរពេញដោយកម្លាំងដ៏មហិមា បានមកដល់ជិតភ្លាមៗ; ហើយនរាស្ថិភូសណៈបានតែងតាំងគាត់ជាមេបញ្ជាការកងទ័ព។
Verse 93
तं कदाचित्तु गन्धर्वश्चित्रसेनाभिधो बली । नरास्थिभूषणं संख्ये न्यवधीत्सोऽपि संस्थितः
ប៉ុន្តែម្តងមួយ គន្ធព៌ដ៏ក្លាហានឈ្មោះ ចិត្រសេន បានសម្លាប់នរាស្ថិភូសណៈក្នុងសមរភូមិ; ហើយគាត់ (កបាលស្ផោត) ក៏នៅតែឈរមាំមួន។
Verse 94
नरास्थिभूषणे तस्मि न्गन्धर्वेण हते युधि । तदा कपालस्फोटोऽसौ तत्पदं समवाप्तवान्
ពេល “នរាស្ថិភូសណ” ត្រូវគន្ធព្វសម្លាប់ក្នុងសមរភូមិ នៅខណៈនោះឯង “កបាលស្ផោត” ក៏បានឈានដល់សភាព (គតិ) ដូចគ្នានោះ។
Verse 95
विद्याधरेन्द्रस्य सुतः सुदर्शनो मनुष्यतां वै प्रथमं स गत्वा । वेतालतां प्राप्य महर्षिशापात्क्रमाच्च वेतालपतिर्बभूव
សុទර්សនៈ កូនប្រុសនៃព្រះអធិរាជវិទ្យាធរ ដំបូងបានធ្លាក់ចូលជាជាតិមនុស្ស; បន្ទាប់មកដោយសាបនៃមហាឫសី បានទទួលសភាពជាវេតាល ហើយតាមលំដាប់កាលក៏ក្លាយជាព្រះអធិបតីនៃវេតាលទាំងឡាយ។