Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 71
Devanagari script
ततः सारस्वतः प्राह राजानं धूर्तचेष्टितम् । राजन्ममात्मजं पश्य तव शासनयंत्रितम्
Transliteration
tataḥ sārasvataḥ prāha rājānaṃ dhūrtaceṣṭitam | rājanmamātmajaṃ paśya tava śāsanayaṃtritam
Translation
បន្ទាប់មក សារស្វតៈ បានមានពាក្យទៅកាន់ព្រះរាជាដែលមានអាកប្បកិរិយាល្បិចកលថា៖ «ឱ ព្រះរាជា សូមទតមើលកូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ—ត្រូវចងក្រងក្នុងអន្ទាក់នៃព្រះបញ្ជារបស់ព្រះองค์»។
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable adverb): तस्मात्/ततः = thereafter/from that
सारस्वतःSārasvata (a sage/person)
सारस्वतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsārasvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेष-नाम (proper noun)
प्राहsaid/spoke
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (अह् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राजानम्the king
राजानम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
धूर्तचेष्टितम्of deceitful conduct
धूर्तचेष्टितम्:
Karman (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootdhūrta + ceṣṭita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; राजानम् इति विशेषणम्
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
आत्मजम्son (born of oneself)
आत्मजम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootātma + ja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
पश्यsee/look
पश्य:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√paś (पश् धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
शासनयंत्रितम्restrained/controlled by (your) command
शासनयंत्रितम्:
Karman (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootśāsana + yaṃtrita (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; आत्मजम् इति विशेषणम्
Speaker
Sārasvata
Skanda Dialogue
Listener: King (Pārthiva)
Visual Art Cues
Scene: A sage (Sārasvata) confronts a seated king in court, pointing toward a distressed youth; the atmosphere is tense, with courtiers watching as dharma is questioned.
Characters & Entities
S
SārasvataK
King of VidarbhaFAQs
A ruler’s command binds others; therefore kingship must be exercised as dharma, not as cunning self-interest.
None; the focus is courtly accountability, not pilgrimage geography.
None.