
អធ្យាយនេះជាសន្ទនាបង្រៀន ដែលព្រះមារកណ្ឌេយ្យប្រាប់ព្រះយុធិષ્ઠិរ អំពី «វ្យាសទីរថ» ជាទីរថដ៏កម្រនិងមានបុណ្យធំ ដែលត្រូវបានពិពណ៌នាថា «ស្ថិតនៅកណ្ដាលអាកាស» (antarikṣe) ដោយសារអំណាចអស្ចារ្យរបស់ទេវីរេវា/នರ್ಮទា។ បន្ទាប់មកមានរឿងកំណើតជាមូលហេតុ៖ បារាសរ ធ្វើតបស្យា ហើយជួបក្មេងស្រីជាអ្នកជញ្ជូនទូក ដែលបង្ហាញថាជាកូនស្តេច (សត្យវតី/យោជណគន្ធា)។ គ្រាប់ពូជត្រូវបានផ្ញើតាមសេកសារដោយសត្វសេក កើតហេតុសេកស្លាប់ ហើយគ្រាប់ពូជចូលទៅក្នុងត្រី បណ្តាលឲ្យក្មេងស្រីលេចចេញ និងចុងក្រោយកើតព្រះវ្យាស។ បន្ទាប់ពីកំណើត ព្រះវ្យាសធ្វើទីរថយាត្រា និងតបស្យានៅឆ្នេរនર્મទា។ ព្រះសិវៈបង្ហាញខ្លួនដោយសារការបូជា ហើយទេវីនર્મទាឆ្លើយតបចំពោះស្តូត្ររបស់ព្រះវ្យាស។ មានបញ្ហាធម៌-ពិធីសាសនា៖ ព្រះឥសីចង់ទទួលអាហារស្វាគមន៍ ប៉ុន្តែខ្លាចបំពានវ្រតដោយឆ្លងទៅឆ្នេរខាងត្បូង។ ព្រះវ្យាសអង្វរទេវីនર્મទា មានការបដិសេធ ការសន្លប់របស់ព្រះវ្យាស ការព្រួយបារម្ភរបស់ទេវតា ហើយចុងក្រោយទេវីយល់ព្រម។ បន្ទាប់មកមានស្នាន តર્ખណ ហោម និងការបង្ហាញលិង្គ បង្កើតឈ្មោះទីរថនេះ។ ផ្នែកចុងក្រោយផ្តល់បទបញ្ជាពិធីបុណ្យមានផលខ្ពស់ ជាពិសេសក្នុងខែការត្តិក (Kārttika) ថ្ងៃសុគ្លចតុរទសី និងពូរណិមា; វិធីអភិសេកលិង្គដោយសារធាតុផ្សេងៗ ការថ្វាយផ្កា ជម្រើសមន្ត្រ-ជបៈ លក្ខណៈព្រះព្រាហ្មណ៍សមរម្យសម្រាប់ទទួលទាន និងវត្ថុទានជាក់លាក់។ ចុងក្រោយមានផលាស្រុតិ៖ ការការពារពីលោកយមៈ ផលលំដាប់តាមការថ្វាយ និងសេចក្តីសុខក្រោយមរណៈដោយអំណាចទីរថវ្យាសទីរថ។
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल व्यासतीर्थमनुत्तमम् । दुर्लभं मनुजैः पुण्यमन्तरिक्षे व्यवस्थितम्
ព្រះឥសីមារកណ្ឌេយបានមានព្រះវាចា៖ «បន្ទាប់មក ឱ អ្នកអភិរក្សផែនដី ចូរទៅកាន់ វ្យាស-ទីរថ ដ៏លើសលប់—ដែលមនុស្សទូទៅកម្រអាចទៅដល់—ជាទីសក្ការៈមានបុណ្យកុសលខ្លាំង ប្រហែលដូចស្ថិតនៅមធ្យមភាគនៃអាកាស»។
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । कस्माद्वै व्यासतीर्थं तदन्तरिक्षे व्यवस्थितम् । एतदाख्याहि संक्षेपात्त्यज ग्रन्थस्य विस्तरम्
យុធិស្ឋិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ហេតុអ្វីបានជា វ្យាស-ទីរថ ស្ថិតនៅកណ្ដាលអន្តរិក្ស? សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយសង្ខេប—សូមលះបង់ការពន្យល់វែងវាល»
Verse 3
श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाबाहो धर्मवान्साधुवत्सल । स्वकर्मनिरतः पार्थ तीर्थयात्राकृतादरः
ព្រះមហាមុនី មារកណ្ឌេយ បានមានព្រះវាចាថា៖ «ល្អណាស់ ល្អណាស់ ឱ មហាបាហូ! អ្នកមានធម៌ និងស្រឡាញ់អ្នកសុចរិត។ ឱ បារថ, អ្នកខិតខំក្នុងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន និងគោរពចំពោះការធ្វើទេសចរណ៍ទៅទីរថ»
Verse 4
दुर्लभं सर्वजन्तूनां व्यासतीर्थं नरेश्वर । पीडितो वृद्धभावेन अकल्पोऽहं नृपात्मज
ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្សទាំងឡាយ វ្យាស-ទីរថ នេះកម្រណាស់សម្រាប់សត្វលោកទាំងអស់ឲ្យបានដល់។ ដោយរងទុក្ខពីទម្ងន់នៃវ័យចាស់ ឱ ព្រះរាជបុត្រា ខ្ញុំមិនសមស្របសម្រាប់ការខិតខំដ៏លំបាកទេ។
Verse 5
विसंज्ञो गतवित्तस्तु संजातः स्मृतिवर्जितः । गुह्याद्गुह्यतरं तीर्थं नाख्यातं कस्यचिन्मया
ខ្ញុំបានសន្លប់ បាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយខ្វះស្មារតីចងចាំ។ ទីរថនេះ—សម្ងាត់ជាងសម្ងាត់—ខ្ញុំមិនបានបង្ហាញប្រាប់នរណាម្នាក់ទេ។
Verse 6
कलिस्तत्रैव राजेन्द्र न विशेद्व्याससंश्रयात् । अन्तरिक्षे तु संजातं रेवायाश्चेष्टितेन तु
ឱ ព្រះរាជាធិរាជ កាលីមិនអាចចូលទៅទីនោះបានឡើយ ព្រោះទីនោះស្ថិតក្រោមការការពាររបស់វ្យាស។ ពិតប្រាកដណាស់ វាបានកើតឡើងនៅកណ្ដាលអាកាស ដោយអំពើអស្ចារ្យរបស់រេវា (នរមទា)។
Verse 7
विरिञ्चिर्नैव शक्नोति रेवाया गुणकीर्तनम् । कथं ज्ञास्याम्यहं तात रेवामाहात्म्यमुत्तमम्
សូម្បីតែ វិរិញ្ចិ (ព្រះព្រហ្ម) ក៏មិនអាចសរសើរគុណធម៌នៃ ព្រះរេវា បានពេញលេញទេ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះបិតាជាទីគោរព ខ្ញុំនឹងដឹងមហិមាដ៏ឧត្តមនៃ ព្រះរេវា ដោយរបៀបណា?
Verse 8
व्यासतीर्थं विशेषेण लवमात्रं ब्रवीम्यतः । प्रत्यक्षः प्रत्ययो यत्र दृश्यतेऽद्य कलौ युगे
ដូច្នេះ ខ្ញុំនឹងនិយាយជាពិសេស តែបន្តិចអំពី វ្យាសតីរថ។ ព្រោះនៅទីនោះ សូម្បីតែនៅសម័យកលិយុគសព្វថ្ងៃ ក៏ឃើញភស្តុតាងផ្ទាល់ និងការជឿជាក់យ៉ាងច្បាស់។
Verse 9
विहङ्गो गच्छते नैव भित्त्वा शूलं सुदारुणम् । तस्योत्पत्तिं समासेन कथयामि नृपात्मज
សត្វស្លាបមួយក៏មិនអាចឆ្លងកាត់ ដោយបំបែកចំលងស៊ូលដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចនោះបានទេ។ ឱ ព្រះរាជបុត្រា ខ្ញុំនឹងប្រាប់ដោយសង្ខេបអំពីកំណើតរបស់វា។
Verse 10
आसीत्पूर्वं महीपाल मुनिर्मान्यः पराशरः । तेनात्युग्रं तपश्चीर्णं गङ्गाम्भसि महाफलम्
កាលពីមុន ឱ អ្នកអភិបាលផែនដី មានមុនីដ៏គួរគោរពឈ្មោះ បរាសរ។ លោកបានបំពេញតបៈដ៏ខ្លាំងក្លា នៅក្នុងទឹកគង្គា ដែលមានផលដ៏មហិមា។
Verse 11
प्राणायामेन संतस्थौ प्रविष्टो जाह्नवीजले । पूर्णे द्वादशमे वर्षे निष्क्रान्तो जलमध्यतः
ដោយចូលទៅក្នុងទឹក ជាហ្នវី (គង្គា) លោកបានឈរជាប់ក្នុង ប្រាណាយាម ដោយមិនរអាក់រអួល។ ពេលគ្រប់ដប់ពីរឆ្នាំ លោកបានចេញពីកណ្ដាលទឹក។
Verse 12
भिक्षार्थी संचरेद्ग्रामं नावा यत्रैव तिष्ठति । तत्र तेन परा दृष्टा बाला चैव मनोहरा
ដើម្បីសុំទាន គាត់បានដើរលេងក្នុងភូមិមួយ ដែលមានទូកមួយចតនៅទីនោះ។ នៅទីនោះ គាត់បានឃើញក្មេងស្រីម្នាក់—ស្រស់ស្អាតលើសលប់ និងគួរឲ្យចិត្តលង់។
Verse 13
तां दृष्ट्वा स च कामार्त उवाच मधुरं तदा । मां नयस्व परं पारं कासि त्वं मृगलोचने
ពេលឃើញនាង គាត់ត្រូវកាមរំភើបរំខាន ហើយនិយាយដោយពាក្យផ្អែមថា៖ «សូមនាំខ្ញុំទៅកាន់ឆ្នេរឆ្ងាយ។ អ្នកជានរណា ឱ ម្រឹគលោចនេ—អ្នកមានភ្នែកដូចក្តាន់?»
Verse 14
नावारूढे नदीतीरे मम चित्तप्रमाथिनि । एवमुक्ता तु सा तेन प्रणम्य ऋषिपुंगवम्
ពេលគាត់និយាយដូច្នោះទៅកាន់នាង ដែលអង្គុយលើទូកនៅមាត់ទន្លេ ហើយធ្វើឲ្យចិត្តគាត់រំភើប នាងបានឱនក្បាលគោរព និងក្រាបថ្វាយបង្គំដល់ឥសីដ៏ប្រសើរ។
Verse 15
कथयामास चात्मानं दृष्ट्वा तं काममोहितम् । कैवर्तानां गृहे दासी कन्याहं द्विजसत्तम
ពេលឃើញគាត់ត្រូវកាមមោហៈបំភាន់ នាងចាប់ផ្តើមប្រាប់រឿងរបស់ខ្លួនថា៖ «ឱ ទ្វិជសត្តម—អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទ្វិជៈ ខ្ញុំជាក្មេងស្រីដែលបម្រើជាទាសីនៅផ្ទះអ្នកនេសាទ»។
Verse 16
नावासंरक्षणार्थाय आदिष्टा स्वामिना विभो । मया विज्ञापितं वृत्तमशेषं ज्ञातुमर्हसि
«ឱ ព្រះអម្ចាស់ ម្ចាស់របស់ខ្ញុំបានបញ្ជាឲ្យខ្ញុំថែរក្សាទូកនេះ។ ខ្ញុំបានទូលបង្គំរាយការណ៍រឿងរ៉ាវទាំងអស់ហើយ; សូមលោកមេត្តាជ្រាបឲ្យបានពេញលេញ»។
Verse 17
एवमुक्तस्तया सोऽथ क्षणं ध्यात्वाब्रवीदिदम्
ពេលនាងបាននិយាយដូច្នោះ គាត់ក៏សមាធិគិតមួយភ្លែត ហើយបន្ទាប់មកបានពោលពាក្យទាំងនេះ។
Verse 18
पराशर उवाच । अहं ज्ञानबलाद्भद्रे तव जानामि सम्भवम् । कैवर्तपुत्रिका न त्वं राजकन्यासि सुन्दरि
ព្រះឥសីបរាសរៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ នារីមង្គល ដោយអានុភាពនៃញាណ ខ្ញុំដឹងកំណើតរបស់អ្នក។ ឱ នារីស្រស់ស្អាត អ្នកមិនមែនជាកូនស្រីអ្នកនេសាទទេ; អ្នកជាព្រះរាជកុមារី»។
Verse 19
कन्योवाच । कः पिता कथ्यतां ब्रह्मन्कस्या वा ह्युदरोद्भवा । कस्मिन्वंशे प्रसूताहं कैवर्ततनया कथम्
នារីកញ្ញាបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ សូមប្រាប់ខ្ញុំ—ឪពុកខ្ញុំជានរណា ហើយខ្ញុំកើតពីផ្ទៃពោះរបស់នរណា? ខ្ញុំកើតក្នុងវង្សណា ហើយហេតុអ្វីបានជាខ្ញុំត្រូវគេហៅថា កូនស្រីអ្នកនេសាទ?»
Verse 20
पराशर उवाच । कथयामि समस्तं यत्त्वया पृष्टमशेषतः । वसुर्नामेति भूपालः सोमवंशविभूषणः
ព្រះឥសីបរាសរៈបានមានពាក្យថា៖ «ខ្ញុំនឹងប្រាប់ទាំងអស់ ដោយមិនខ្វះខាត នូវអ្វីដែលអ្នកបានសួរ។ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គ ព្រះនាម វសុ ជាគ្រឿងអលង្ការនៃវង្សចន្ទ្រ (សោមវង្ស)»។
Verse 21
जम्बूद्वीपाधिपो भद्रे शत्रूणां भयवर्धनः । शतानि सप्त भार्याणां पुत्राणां च दशैव तु
«ឱ នារីមង្គល ព្រះអង្គជាអធិបតីនៃជម្ពូទ្វីប បង្កើនភាពភ័យខ្លាចក្នុងចិត្តសត្រូវទាំងឡាយ។ ព្រះអង្គមានព្រះមហេសីប្រាំពីររយ និងមានព្រះរាជបុត្រចំនួនដប់ព្រះអង្គជាក់ជាមិនខាន»។
Verse 22
धर्मेण पालयेल्लोकानीशवत्पूज्यते सदा । म्लेच्छास्तस्याविधेयाश्च क्षीरद्वीपनिवासिनः
ព្រះអង្គបានអភិបាលប្រជាជនដោយធម៌ ហើយតែងតែត្រូវគោរពបូជាដូចជាព្រះអម្ចាស់។ សូម្បីតែមលេច្ឆៈដែលស្នាក់នៅក្សីរទ្វីបក៏មិនហ៊ានមិនគោរពបញ្ជាព្រះអង្គឡើយ។
Verse 23
तेषामुत्सादनार्थाय ययावुल्लङ्घ्य सागरम् । संयुक्तः पुत्रभृत्यैश्च पौरुषे महति स्थितैः
ដើម្បីបំផ្លាញពួកនោះ ព្រះអង្គបានចេញដំណើរ ឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រ ដោយមានព្រះរាជបុត្រ និងបរិវាររួមដំណើរ ដែលស្ថិតក្នុងវីរភាពដ៏មហិមា។
Verse 24
समरं तैः समारब्धं म्लेच्छैश्च वसुना सह । जिता म्लेच्छाः समस्तास्ते वसुना मृगलोचने
បន្ទាប់មក ពួកមលេច្ឆៈទាំងនោះបានចាប់ផ្តើមសង្គ្រាម រួមជាមួយវសុ។ ឱ នារីភ្នែកដូចក្តាន់ វសុបានឈ្នះមលេច្ឆៈទាំងអស់នោះ។
Verse 25
करदास्ते कृतास्तेन सपुत्रबलवाहनाः । प्रधाना तस्य सा राज्ञी तव माता मृगेक्षणे
ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកបង់សួយសារអាករ ព្រមទាំងកូនប្រុស កងទ័ព និងយានយន្តរបស់ពួកគេ។ ឱ ម្រឹគេក្សណេ ព្រះមហេសីចម្បងរបស់ព្រះរាជានោះ គឺជាមាតារបស់អ្នក។
Verse 26
प्रवासस्थे महीपाले संजाता सा रजस्वला । नारीणां तु सदाकालं मन्मथो ह्यधिको भवेत्
នៅពេលព្រះមហាក្សត្រស្ថិតនៅឆ្ងាយក្នុងការធ្វើដំណើរ នាងបានចូលរដូវរបស់នាង។ ព្រោះនៅពេលនោះ ក្នុងស្ត្រី មន្មថ (កាមទេវ) ត្រូវបាននិយាយថាមានអំណាចខ្លាំងជាពិសេស។
Verse 27
विशेषेण ऋतोः काले भिद्यन्ते कामसायकैः । मन्मथेन तु संतप्ताचिन्तयत्सा शुभेक्षणा
ជាពិសេសនៅរដូវនៃភាពបង្កើតពូជ កាំព្រួញនៃកាមៈ (ក្តីប្រាថ្នា) ចាក់បេះដូងមនុស្ស។ នាងមានភ្នែកស្រស់ស្អាត ត្រូវមន្មថៈដុតឆេះ ហើយចាប់ផ្តើមគិតថាត្រូវធ្វើដូចម្តេច។
Verse 28
दूतं वै प्रेषयाम्यद्य वसुराज्ञः समीपतः । आहूतः सत्वरं दूत गच्छ त्वं नृपसन्निधौ
«ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងផ្ញើទូតទៅជិតព្រះរាជាវសុ»។ ក្រោយហៅទូតមក នាងមានព្រះបន្ទូលថា «ទូតអើយ ចូរប្រញាប់ទៅ ចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រឥឡូវនេះ»។
Verse 29
दूत उवाच । परतीरं गतो देवि वसुराजारिशासनः । तत्र गन्तुमशक्येत जलयानैर्विना शुभे
ទូតបាននិយាយថា «ឱ នារីដូចទេវី ព្រះរាជាវសុ អ្នកពិន័យសត្រូវ បានទៅដល់ឆ្នេរឆ្ងាយហើយ។ ឱ អ្នកមានសិរីមង្គល ដោយគ្មានយានជល (ទូក) មិនអាចទៅដល់ទីនោះបានទេ»។
Verse 30
तानि यानानि सर्वाणि गृहीतानि परे तटे । दूतवाक्येन सा राज्ञी विषण्णा कामपीडिता
យានជលទាំងអស់ត្រូវបានយកទៅនៅឆ្នេរខាងនោះ។ ពេលស្តាប់ពាក្យទូត ព្រះមហេសីដែលត្រូវកាមៈបង្ខំ បានក្លាយជាសោកសៅ។
Verse 31
तत्सखी तामुवाचाथ कस्मात्त्वं परितप्यसे । स्वलेखः प्रेष्यतां देवि शुकहस्ते यथार्थतः
បន្ទាប់មកមិត្តស្រីនាងបាននិយាយថា «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកទុក្ខទោមនស្សដូច្នេះ? ឱ នាងជាទីគោរព ចូរផ្ញើលិខិតរបស់អ្នកផ្ទាល់—ដោយអត្ថន័យពិត និងច្បាស់លាស់—តាមដៃសត្វសេក»។
Verse 32
समुद्रं लङ्घयित्वा तु शकुन्ता यान्ति सुन्दरि । सखिवाक्येन सा राज्ञी स्वस्था जाता नराधिप
«ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត! សត្វបក្សីក៏អាចឆ្លងសមុទ្របានដែរ» ដោយពាក្យសម្តីមិត្តស្រី ព្រះមហេសីបានស្ងប់ចិត្តវិញ ឱ ព្រះរាជា។
Verse 33
व्याहृतो लेखकस्तत्र लिख लेखं ममाज्ञया । त्वद्धीना सत्यभामाद्य वसो राजन्न जीवति
បន្ទាប់មក គេបានហៅអ្នកសរសេរមកទីនោះ៖ «ចូរសរសេរសំបុត្រតាមព្រះបញ្ជារបស់ខ្ញុំ៖ ‘គ្មានព្រះអង្គ ថ្ងៃនេះ សត្យភាមា ឱ ព្រះវសុរាជា មិនអាចរស់ទ្រាំបានទេ’»។
Verse 34
ऋतुकालोऽद्य संजातो लिख लेखं तु लेखकं । लिखिते भूर्जपत्रे तु लेखे वै लेखकेन तु
«ថ្ងៃនេះ កាលរដូវដ៏ជាមង្គលបានមកដល់។ ឱ អ្នកសរសេរ ចូរសរសេរសំបុត្រ។ សូមឲ្យអ្នកសរសេរសរសេរពិតប្រាកដលើសំបកឈើភូរជ (birch-bark)»។
Verse 35
शुकः पञ्जरमध्यस्थ आनीतोद्धैव सन्निधौ
បន្ទាប់មក សត្វសេកដែលស្ថិតនៅក្នុងទ្រុង ត្រូវបាននាំមកដាក់នៅចំពោះមុខពួកគេដោយផ្ទាល់។
Verse 36
सत्यभामोवाच । नीत्वा लेखं गच्छ शीघ्रं वसुराज्ञः समीपतः । शकुनिः प्रणतो भूत्वा गृहीत्वा लेखमुत्तमम्
សត្យភាមា បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «យកសំបុត្រនេះទៅ ហើយទៅឲ្យលឿនជិតព្រះវសុរាជា»។ បក្សីនោះបានឱនក្បាលគោរព ហើយយកសារដ៏ប្រសើរនោះទៅ។
Verse 37
उत्पत्य सहसा राजञ्जगामाकाशमण्डलम् । ततः पक्षी गतः शीघ्रं वसुराजसमीपतः
ឱ ព្រះរាជា! ភ្លាមៗវាបោះស្លាបហោះឡើងទៅកាន់មណ្ឌលមេឃដ៏ទូលាយ។ បន្ទាប់មកបក្សីនោះបានហោះយ៉ាងរហ័សទៅកាន់ព្រះបាទវសុ។
Verse 38
क्षिप्ते लेखे शुकेनैव सत्यभामाविसर्जिते । वसुराज्ञा ततो लेखो गृह्य हस्तेऽवधारितः
ពេលសេកដែលសត្យភាមាបញ្ជូនមកបានទម្លាក់សំបុត្រ ព្រះបាទវសុបានយកលិខិតនោះឡើងកាន់ក្នុងព្រះហស្ត ហើយពិចារណាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។
Verse 39
लेखार्थं चिन्तयित्वा तु गृह्य वीर्यं नरेश्वरः । अमोघं पुटिकां कृत्वा प्रतिलेखेन मिश्रितम्
ក្រោយពិចារណាអត្ថន័យនៃលិខិតហើយ ព្រះនរេស្វរ ជាអធិបតីនៃមនុស្ស បានយកព្រះពូជរបស់ព្រះអង្គ ធ្វើជាកញ្ចប់មិនឲ្យខាន ហើយដាក់រួមជាមួយលិខិតឆ្លើយតប។
Verse 40
शुकस्य सोऽपयामास गच्छ राज्ञीसमीपतः । प्रणम्य वसुराजानं बीजं गृह्योत्पपात ह
ព្រះអង្គប្រគល់វាទៅឲ្យសេក ហើយមានព្រះបន្ទូលថា «ចូរទៅកាន់ព្រះមហេសី»។ សេកនោះបានក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះបាទវសុ រួចយកពូជ ហើយហោះឡើងទៅ។
Verse 41
समुद्रोपरि सम्प्राप्तः शुकः श्येनेन वीक्षितः । सामिषं तं शुकं ज्ञात्वा श्येनस्तमभ्यधावत
ពេលសេកបានទៅដល់លើសមុទ្រ ស្ទាំងមួយបានឃើញវា។ ដោយយល់ថាសេកនោះកំពុងកាន់សាច់ជាអាហារ ស្ទាំងនោះបានស្ទុះចូលវាយប្រហារ។
Verse 42
हतश्चञ्चुप्रहारेण शुकः श्येनेन भारत । मूर्च्छया तस्य तद्बीजं पतितं सागराम्भसि
ឱ ភារតៈ! សេកត្រូវចំពុះស្ទាំងរបស់ស្យេនវាយប្រហារ ដួលសន្លប់; ដោយសន្លប់នោះ គ្រាប់ពូជបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ។
Verse 43
मत्स्येन गिलितं तच्च बीजं वसुमहीपतेः । कन्या मत्स्योदरे जाता तेन बीजेन सुन्दरि
ឱ នាងស្រស់ស្អាត! គ្រាប់ពូជរបស់ព្រះមហាក្សត្រ វសុ នោះ ត្រូវត្រីលេប; ដោយគ្រាប់ពូជនោះ កូនស្រីមួយបានកើតពីពោះត្រី។
Verse 44
प्राप्तोऽसौ लुब्धकैर्मत्स्य आनीतः स्वगृहं ततः । यावद्विदारितो मत्स्यस्तावद्दृष्टा त्वमुत्तमे
ត្រីនោះត្រូវពួកអ្នកនេសាទ-អ្នកប្រមាញ់ចាប់បាន ហើយនាំទៅផ្ទះរបស់ខ្លួន។ ពេលដែលគេកាត់បើកត្រីនោះ នៅខណៈនោះឯង ឱ នាងប្រសើរ! គេបានឃើញអ្នក។
Verse 45
शशिमण्डलसङ्काशा सूर्यतेजःसमप्रभा । दृष्ट्वा त्वां हर्षिताः सर्वे कैवर्ता जाह्नवीतटे
ស្រស់ដូចវង់ព្រះចន្ទ និងភ្លឺរលោងដូចតេជៈព្រះអាទិត្យ—ពេលឃើញអ្នក ពួកកៃវរតា អ្នកនេសាទទាំងអស់បានរីករាយនៅលើច្រាំងជាហ្នវី (គង្គា)។
Verse 46
हर्षितास्ते गताः सर्वे प्रधानस्य च मन्दिरम् । स्त्रीरत्नं कथयामासुर्गृहाण त्वं महाप्रभम्
ដោយសេចក្តីរីករាយ ពួកគេទាំងអស់បានទៅកាន់ផ្ទះមេដឹកនាំ។ ពួកគេបានទូលថា «រតនៈក្នុងចំណោមស្ត្រីបានបង្ហាញឡើង—ឱ មហាប្រភូ! សូមទទួលយកនាង»។
Verse 47
गृहीता तेन तन्वङ्गी ह्यपुत्रेण मृगेक्षणा । भार्यां स्वामाह तन्वङ्गि पालयस्व मृगेक्षणे
បុរសដែលគ្មានកូននោះ បានទទួលយកក្មេងស្រីរាងស្រឡូន ភ្នែកដូចក្តាន់។ គាត់បាននិយាយដល់នាងជាភរិយា៖ «ឱ នាងរាងស្រឡូន ឱ នាងភ្នែកដូចម្រឹគ សូមការពារ និងគ្រប់គ្រងកិច្ចការផ្ទះ»។
Verse 48
ततः सा चिन्तयामास पराशरवचस्तदा । एवमुक्त्वा तु सा तेन दत्तात्मानं नरेश्वर
បន្ទាប់មក នាងបានគិតពិចារណាពាក្យរបស់បារាសរ។ ហើយក្រោយនិយាយដូច្នោះហើយ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ នាងបានប្រគល់ខ្លួនឯងដល់គាត់ដោយការយល់ព្រម ជាសញ្ញានៃការទទួលយក។
Verse 49
उवाच साधु मे ब्रह्मन्मत्स्यगन्धोऽनु वर्तते । ततस्तेन तु सा बाला दिव्यगन्धाधिवासिता
នាងបាននិយាយថា «ល្អហើយ ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ ក្លិនត្រីនៅតែជាប់លើខ្ញុំ»។ បន្ទាប់មក ដោយអานุភាពរបស់គាត់ ក្មេងស្រីនោះក៏ពោរពេញដោយក្លិនក្រអូបទិព្វ។
Verse 50
कृता योगबलेनैव ज्वालयित्वा विभावसुम् । कृत्वा प्रदक्षिणं वह्निमूढा तेन रसात्तदा
ដោយអំណាចយោគៈតែប៉ុណ្ណោះ គាត់បានបញ្ឆេះភ្លើង។ ហើយក្រោយឲ្យនាងដើរប្រទក្សិណជុំវិញអគ្គីដ៏បរិសុទ្ធ គាត់ក៏នាំនាងទៅកាន់ទីស្ងាត់។
Verse 51
जलयानस्य मध्ये तु कामस्थानान्यसंस्पृशत् । ज्ञात्वा कामोत्सुकं विप्रं भीता सा धर्मनन्दन
ប៉ុន្តែនៅកណ្ដាលទូក នាងមិនអនុញ្ញាតឲ្យប៉ះពាល់ទៅកាន់កន្លែងដែលបង្កកាមរាគៈឡើយ។ ពេលដឹងថាព្រះព្រាហ្មណ៍នោះកំពុងរំភើបដោយកាម នាងក៏ភ័យខ្លាច ឱ កូននៃធម៌។
Verse 52
हसन्ती तमुवाचाथ देव त्वं लोकसन्निधौ । न लज्जसे कथं धीमन्कुर्वाणः पामरोचितम्
នាងញញឹមហើយនិយាយទៅកាន់គាត់ថា «ឱ ព្រះអម្ចាស់ អ្នកស្ថិតនៅមុខមនុស្សទាំងឡាយ។ ឱ អ្នកមានប្រាជ្ញា ហេតុអ្វីមិនខ្មាសអៀន ពេលធ្វើអំពើដែលសមតែសម្រាប់មនុស្សទាបថោក?»
Verse 53
ततस्तेन क्षणं ध्यात्वा संस्मृता हृदि तामसी । आगता तामसी माया यया व्याप्तं चराचरम्
បន្ទាប់មក គាត់បានសមាធិមួយភ្លែត ហើយរំលឹកក្នុងបេះដូងអំពីអំណាចតាមសី (tāmasī) ដ៏ងងឹត។ ទើបមាយាតាមសីនោះលេចចេញ ដែលបំពេញពាសពេញលោកទាំងចល និងអចល។
Verse 54
ततः सा विस्मिता तेन कर्मणैव तु रञ्जिता । ब्रह्मचर्याभितप्तेन स्त्रीसौख्यं क्रीडितं तदा
បន្ទាប់មក នាងភ្ញាក់ផ្អើល និងរីករាយដោយអំពើនោះឯង។ ដោយអานุភាពនៃអ្នកដែលបានសុទ្ធសាធ និងមានកម្លាំងពីកម្តៅតបស្យា នៃព្រហ្មចរិយា នាងបានស្គាល់សុខនារី ដូចជាការលេងល្បែង។
Verse 55
ततः सा तत्क्षणादेव गर्भभारेण पीडिता । प्रसूता बालकं तत्र जटिलं दण्डधारिणम्
បន្ទាប់មក ភ្លាមៗនោះ នាងត្រូវទុក្ខដោយទម្ងន់គភ៌ ហើយបានសម្រាលកូននៅទីនោះ។ ក្មេងប្រុសម្នាក់កើតឡើង—មានជតា និងកាន់ដណ្ឌ (ដំបង)។
Verse 56
कमण्डलुधरं शान्तं मेखलाकटिभूषितम् । उत्तरीयकृतस्कन्धं विष्णुमायाविवर्जितम्
គាត់កាន់កមណ្ឌលុ (ប៉ាន់ទឹក) មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ តុបតែងចង្កេះដោយមេខលា។ ក្រណាត់លើត្រូវដាក់លើស្មា; គាត់ឥតមោហៈ ហើយលើសផុតសូម្បីមាយារបស់ព្រះវិษ្ណុ។
Verse 57
ततोऽपि शङ्किता पार्थ दृष्ट्वा तं कलबालकम् । वेपमाना ततो बाला जगाम शरणं मुनेः
ទោះជាយ៉ាងណា ឱ បារថៈ នាងក៏កើតសង្ស័យភ័យខ្លាច ពេលឃើញកុមារអស្ចារ្យនោះ។ នាងក្រមុំញ័រញាប់ ហើយទៅសុំជ្រកកោនក្រោមព្រះមុនី។
Verse 58
रक्ष रक्ष मुनिश्रेष्ठ पराशर महामते । जातं मेऽत्यद्भुतं पुत्रं कौपीनवरमेखलम् । दण्डहस्तं जटायुक्तमुत्तरीयविभूषितम्
«សូមការពារ សូមការពារ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ—ព្រះបារាសរ មហាបញ្ញា! កូនប្រុសអស្ចារ្យយ៉ាងក្រៃលែងបានកើតមកពីខ្ញុំ៖ ពាក់កោពីន និងខ្សែក្រវាត់មេខលាល្អឥតខ្ចោះ កាន់ដំបងក្នុងដៃ មានសក់ជាចងជតា ហើយតុបតែងដោយក្រណាត់លើស្មា»។
Verse 59
पराशर उवाच । मा भैषीः स्वसुते जाते कुमारी त्वं भविष्यसि । नाम्ना योजनगन्धेति द्वितीयं सत्यवत्यपि
ព្រះបារាសរ មានព្រះវាចា៖ «កុំភ័យឡើយ។ ទោះកូនបានកើតហើយ ក៏អ្នកនឹងនៅជាក្រមុំដដែល។ តាមនាម អ្នកនឹងហៅថា ‘យោជនគន្ធា’ ហើយនាមទីពីរគឺ ‘សត្យវតី’»។
Verse 60
शंतनुर्नाम राजा यः स ते भर्ता भविष्यति । प्रथमा महिषी तस्य सोमवंशविभूषणा
«ស្តេចមួយអង្គមាននាមថា ‘សន្តនុ’ នឹងក្លាយជាស្វាមីរបស់អ្នក។ អ្នកនឹងជាមហេសីទីមួយរបស់ព្រះអង្គ ជាគ្រឿងអលង្ការនៃសោមវង្ស (វង្សចន្ទ្រ)»។
Verse 61
गच्छ त्वं स्वाश्रयं शुभ्रे पूर्वरूपेण संस्थिता । मा विषादं कुरुष्वात्र दृष्टं ज्ञानस्य मे बलम्
«ចូរទៅកាន់ទីស្នាក់នៅរបស់អ្នកវិញ ឱ នាងសុភ្រា ដោយបានត្រឡប់ទៅរូបរាងដើម។ កុំសោកស្តាយនៅទីនេះឡើយ—ចូរមើលឃើញអំណាចនៃជ្ញាន (ចំណេះដឹងវិញ្ញាណ) របស់ខ្ញុំ»។
Verse 62
इत्युक्त्वा प्रययौ विप्रः सा बाला पुत्रमाश्रिता । नत्वोचे मातरं भक्त्या साष्टाङ्गं विनयानतः
ពោលដូច្នេះហើយ ព្រាហ្មណ៍ក៏ចាកចេញទៅ។ នារីវ័យក្មេងយកកូនប្រុសជាប់ខ្លួន ហើយកោតគោរពដោយភក្តី ក្រាបអដ្ឋាង្គប្រណាមដោយសុភាពរាបសារ រួចនិយាយទៅកាន់ម្តាយ។
Verse 63
क्षम्यतां मातरुक्तं मे प्रसादः क्रियतामपि । ईश्वराराधने यत्नं करिष्याम्यहमम्बिके
«ម្តាយអើយ សូមអភ័យទោសចំពោះពាក្យដែលខ្ញុំបាននិយាយ ហើយសូមប្រទានព្រះគុណដល់ខ្ញុំផង។ ឱ ម្តាយអំបិកា ខ្ញុំនឹងខិតខំយ៉ាងមុតមាំក្នុងការអារាធនាព្រះឥશ્વរ»។
Verse 64
ततः सा पुत्रवाक्येन विषण्णा वाक्यमब्रवीत्
បន្ទាប់មក នាងមានចិត្តសោកសៅដោយពាក្យរបស់កូនប្រុស ហើយនិយាយដោយទុក្ខ។
Verse 65
योजनगन्धोवाच । मा त्यक्त्वा गच्छ वत्साद्य मातरं मामनागसम् । त्वद्वियोगेन मे पुत्र पञ्चत्वं भाव्यसंशयम्
យោជនគន្ធា បាននិយាយថា៖ «កូនអើយ កុំបោះបង់ម្តាយហើយទៅឥឡូវនេះឡើយ កុំចាកចេញពីម្តាយដែលគ្មានកំហុសនេះ។ បើបែកពីកូន ឱកូនប្រុសអើយ ម្តាយនឹងជួបមរណភាពជាក់ជាមិនខាន—គ្មានសង្ស័យទេ»។
Verse 66
नास्ति पुत्रसमः स्नेहो नास्ति भ्रातृसमं कुलम् । नास्ति सत्यपरो धर्मो नानृतात्पातकं परम्
គ្មានសេចក្តីស្រឡាញ់ណាស្មើស្រឡាញ់ចំពោះកូនប្រុសទេ; គ្មានអ្នកគាំទ្រកុលសម្បត្តិស្មើបងប្អូនប្រុសទេ។ គ្មានធម៌ណាខ្ពស់ជាងការតាំងចិត្តលើសច្ចៈ; គ្មានបាបណាធំជាងការកុហកទេ។
Verse 67
बालभावे मया जात आधारः किल जायसे । न मे भर्ता न मे पुत्रः पश्य कर्मविडम्बनम्
នៅពេលខ្ញុំនៅវ័យក្មេង អ្នកបានកើតពីខ្ញុំ ខ្ញុំគិតថាអ្នកនឹងក្លាយជាទីពឹងរបស់ខ្ញុំ។ តែឥឡូវខ្ញុំគ្មានស្វាមី ហើយក៏គ្មានកូនប្រុសនៅជាមួយ—សូមមើលការលេងសើចដ៏ឃោរឃៅនៃកម្ម។
Verse 68
व्यास उवाच । मा विषादं कुरुष्वान्तः सत्यमेतन्मयोरितम् । आपत्कालेऽस्मि ते देवि स्मर्तव्यः कार्यसिद्धये
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ «កុំសោកសៅក្នុងចិត្តឡើយ។ ពាក្យដែលខ្ញុំបាននិយាយគឺពិត។ ឱ ទេវី នៅពេលមានគ្រោះអាសន្ន សូមរំលឹកដល់ខ្ញុំ ដើម្បីឲ្យកិច្ចការរបស់អ្នកសម្រេច»។
Verse 69
आपदस्तारयिष्यामि क्षम्यतां मे दुरुत्तरम् । इत्युक्त्वा प्रययौ व्यासः कन्या सापि गता गृहम्
«ខ្ញុំនឹងជួយឲ្យអ្នកឆ្លងផុតពីគ្រោះមហន្តរាយទាំងឡាយ; សូមអភ័យទោសចំពោះពាក្យរឹងរូសរបស់ខ្ញុំ»។ និយាយរួច វ្យាសៈក៏ចាកចេញ ហើយកញ្ញានោះក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះ។
Verse 70
पराशरसुतस्तत्र विषष्णो वनमध्यतः । त्रेतायुगावसाने तु द्वापरादौ नरेश्वर
នៅទីនោះ កូនប្រុសរបស់បរាសរៈ គឺវ្យាសៈ មានទុក្ខសោកនៅកណ្ដាលព្រៃ—ឱ ព្រះមហាក្សត្រ—នៅចុងត្រេតាយុគ និងដើមទ្វាបរៈ បានលង់ក្នុងការពិចារណា។
Verse 71
व्यासार्थं चिन्तयामासुर्देवाः शक्रपुरोगमाः । आख्यातो नारदेनैव पुत्रः पराशरस्य सः
ដើម្បីប្រយោជន៍របស់វ្យាសៈ ព្រះទេវតាទាំងឡាយដែលមានសក្រ (ឥន្ទ្រ) ជាមេដឹកនាំ បានចាប់ផ្តើមពិភាក្សា។ នារៈទៈផ្ទាល់បានប្រាប់ពួកគេថា គាត់ជាកូនប្រុសរបស់បរាសរៈ។
Verse 72
कैवर्तपुत्रिकाजातो ज्ञानी जह्नुसुतातटे । ततो नारदवाक्येन आगताः सुरसत्तमाः
អ្នកប្រាជ្ញ (វ្យាស) ដែលកើតពីកូនស្រីអ្នកនេសាទ ស្ថិតនៅលើច្រាំងទន្លេ ជហ្នុសុតា។ បន្ទាប់មក តាមព្រះវាចារបស់ នារ៉ដា ព្រះទេវតាដ៏ប្រសើរបំផុតបានមកដល់។
Verse 73
रामः पितामहः शक्रो मुनिसङ्घैः समावृताः । आस्यादिकं पृथग्दत्त्वा साधु साध्वित्युदीरयन्
ព្រះរាម ពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្ម) និង សក្រកៈ (ព្រះឥន្ទ្រ) ដែលមានក្រុមមុនីព័ទ្ធជុំវិញ បានថ្វាយកិត្តិយសនានា ដូចជា ការសំពះគោរព ជាដើម តាមលំដាប់ ហើយអំពាវនាវថា «សាធុ! សាធុ!»
Verse 74
पितामहेन वै बालो गर्भाधानादिसंस्कृतः । द्वीपायनो द्वीपजन्मा पाराशर्यः पराशरात्
ពិតាមហៈបានធ្វើសំស្ការ តាមព្រះធម៌ ដល់កុមារនោះ ចាប់ពីពិធី គರ್ಭាធាន ជាដើម។ ព្រោះកើតលើកោះ គេហៅថា «ទ្វៃបាយនៈ» ហើយព្រោះជាកូនប្រុសរបស់ បរាសរៈ គេក៏ហៅថា «បារាសរយៈ»។
Verse 75
कृष्णांशात्कृष्णनामायं व्यासो वेदान्व्यसिष्यति । विरञ्चिनाभिषिक्तोऽसौ मुनिसङ्घैः पुनःपुनः
ដោយព្រោះជាភាគមួយនៃ ព្រះក្រឹෂ្ណៈ គាត់មាននាមថា «ក្រឹෂ្ណៈ»; ហើយក្នុងនាម «វ្យាស» គាត់នឹងរៀបចំ និងបែងចែក ព្រះវេទ។ វិរ៉ញ្ចិ (ព្រះព្រហ្ម) បានអភិសេកគាត់ ហើយក្រុមមុនីបានគោរពសរសើរគាត់ម្តងហើយម្តងទៀត។
Verse 76
व्यासस्त्वं सर्वलोकेषु इत्युक्त्वा प्रययुः सुराः । तीर्थयात्रा समारब्धा कृष्णद्वैपायनेन तु
ដោយនិយាយថា «អ្នកគឺ វ្យាស ក្នុងលោកទាំងអស់» ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានចាកចេញ។ បន្ទាប់មក ក្រឹෂ្ណទ្វៃបាយនៈ បានចាប់ផ្តើមធ្វើទៀរថយាត្រាទៅកាន់ទីរថៈបរិសុទ្ធទាំងឡាយ។
Verse 77
गङ्गावगाहिता तेन केदारश्च सपुष्करः । गया च नैमिषं तीर्थं कुरुक्षेत्रं सरस्वती
គាត់បានងូតទឹកបរិសុទ្ធក្នុងទន្លេគង្គា ហើយទៅទស្សនាកេដារ និងពុស្ករ; បន្ទាប់មកទៅកាយា ទីរថៈនៃណៃមិឝ កុរុក្សេត្រ និងទន្លេសរស្វតី។
Verse 78
उज्जयिन्यां महाकालं सोमनाथं प्रभासके । पृथिव्यां सागरान्तायां स्नात्वा यातो महामुनिः
នៅឧជ្ជយិនី គាត់បានបូជាមហាកាល; នៅប្រភាស គាត់បានទៅទស្សនាសោមនាថ។ បន្ទាប់ពីងូតទឹកបរិសុទ្ធទូទាំងផែនដីរហូតដល់មាត់សមុទ្រ មហាមុនីក៏បន្តដំណើរទៅមុខ។
Verse 79
अमृतां नर्मदां प्राप्तो रुद्रदेहोद्भवां शुभाम् । साह्लादो नर्मदां दृष्ट्वा चित्तविश्रान्तिमाप च
គាត់បានមកដល់ទន្លេនរមទា ដូចអម្រឹត បរិសុទ្ធ និងជាមង្គល ដែលគេនិយាយថាបង្កើតចេញពីព្រះកាយរបស់រុទ្រ។ ពេលបានឃើញនរមទាដោយសេចក្តីរីករាយ គាត់បានទទួលសេចក្តីស្ងប់សុខជ្រាលជ្រៅក្នុងចិត្ត។
Verse 80
तपश्चचार विपुलं नर्मदातटमाश्रितः । ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः
ដោយស្នាក់នៅលើច្រាំងនរមទា គាត់បានបំពេញតបៈយ៉ាងធំធេង។ នៅរដូវក្តៅ គាត់អង្គុយកណ្ដាលភ្លើងប្រាំ (បញ្ចាគ្និ) ហើយនៅរដូវភ្លៀង គាត់ដេកលើដីទទេ។
Verse 81
सार्द्रवासाश्च हेमन्ते तिष्ठन्दध्यौ महेश्वरम् । स्वान्तर्हृत्कमले स्थाप्य ध्यायते परमेश्वरम्
នៅរដូវរងា ពាក់សម្លៀកបំពាក់សើមៗ គាត់ឈរមាំមួន ហើយសមាធិលើមហេស្វរ។ ដោយដាក់ព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពស់បំផុតក្នុងផ្កាឈូកនៃបេះដូងខាងក្នុង គាត់បានធ្វើសមាធិលើបរមេស្វរ។
Verse 82
सृष्टिसंहारकर्तारमछेद्यं वरदं शुभम् । नित्यं सिद्धेश्वरं लिङ्गं पूजयेद्ध्यानतत्परः
ដោយចិត្តផ្តោតលើសមាធិ គេគួរបូជាលិង្គ “សិទ្ធេឝ្វរ” ជារៀងរាល់ថ្ងៃ—ជាមង្គល ប្រទានពរ មិនអាចកាត់បំផ្លាញបាន គឺព្រះអម្ចាស់បង្កើត និងរំលាយសកល។
Verse 83
अर्चनात्सिद्धलिङ्गस्य ध्यानयोगप्रभावतः । प्रत्यक्षः शङ्करो जातः कृष्णद्वैपायनस्य सः
ដោយការអរចនាលិង្គសិទ្ធនោះ និងដោយអานุភាពនៃយោគៈសមាធិ ព្រះសង្ករៈបានបង្ហាញព្រះអង្គដោយផ្ទាល់ចំពោះក្រឹṣṇទ្វៃបាយន។
Verse 84
ईश्वर उवाच । तोषितोऽहं त्वया वत्स वरं वरय शोभनम्
ព្រះឥស្វរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «កូនអើយ ខ្ញុំពេញចិត្តដោយសារអ្នក; ចូរជ្រើសពរដ៏ប្រសើរ និងស្រស់ស្អាតមួយ»។
Verse 85
व्यास उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । प्रत्यक्षो नर्मदातीरे स्वयमेव भविष्यसि । अतीतानागतज्ञोऽहं त्वत्प्रसादादुमापते
ព្រះវ្យាសមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះដេវៈ បើព្រះអង្គពេញចិត្តលើខ្ញុំ ហើយនឹងប្រទានពរ សូមព្រះអង្គបង្ហាញព្រះអង្គដោយខ្លួនឯងនៅលើច្រាំងទន្លេនរមទា។ ឱ ឧមាបតិ ដោយព្រះគុណ សូមឲ្យខ្ញុំដឹងអតីត និងអនាគត»។
Verse 86
ईश्वर उवाच । एवं भवतु ते पुत्र मत्प्रसादादसंशयम् । त्वयि भक्तिगृहीतोऽहं प्रत्यक्षो नर्मदातटे
ព្រះឥស្វរៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឲ្យបានដូច្នោះ កូនអើយ ដោយព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ មិនមានសង្ស័យឡើយ។ ខ្ញុំត្រូវបានទាក់ទាញដោយភក្តិរបស់អ្នក ហើយខ្ញុំនឹងបង្ហាញព្រះអង្គដោយផ្ទាល់នៅច្រាំងនរមទា»។
Verse 87
सहस्रांशार्धभावेन प्रत्यक्षोऽहं त्वदाश्रमे । इत्युक्त्वा प्रययौ देवः कैलासं नगमुत्तमम्
«ក្នុងរូបកាយពន្លឺពាក់កណ្តាលនៃពន្លឺពាន់កាំរស្មី ខ្ញុំនឹងបង្ហាញខ្លួនដោយផ្ទាល់នៅអាស្រមរបស់អ្នក» ព្រះទេវតាបានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះ ហើយចេញដំណើរទៅកាន់ភ្នំកៃលាស ដ៏ឧត្តម។
Verse 88
पत्नीसंग्रहणं जातं कृष्णद्वैपायनस्य तु । शास्त्रोक्तेन विधानेन पत्नी पालयतस्तथा
ចំពោះក្រឹෂ្ណ ទ្វៃបាយន (វ្យាស) ការទទួលភរិយាបានកើតមានឡើង; ហើយតាមវិធានដែលសាស្ត្រាបញ្ជាក់ គាត់បានថែរក្សា និងអភិបាលភរិយារបស់គាត់ដោយគ្រប់គ្រាន់។
Verse 89
पुत्रो जातो ह्यपुत्रस्य पराशरसुतस्य च । देवैर्वर्धापितः सर्वैरिञ्चेन्द्रपुरोगमैः
កូនប្រុសមួយបានកើតឡើងសម្រាប់មហាឥសីដែលមុននេះគ្មានកូន គឺព្រះវ្យាស បុត្ររបស់បារាសរ។ ព្រះទេវតាទាំងអស់ មានឥន្ទ្រាជាមេដឹកនាំ បានអបអរសាទរកំណើតដ៏មង្គលនោះ។
Verse 90
पुत्रजन्मन्यथाजग्मुर्वशिष्ठाद्या मुनीश्वराः । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन पराशरपुरोगमाः
នៅពេលកំណើតកូនប្រុស មហាមុនីដ៏អធិការដូចជា វសិષ્្ឋ និងអ្នកដទៃ បានមកដល់ទីនោះ; ដោយមានបារាសរ ជាអ្នកដឹកនាំ ក្នុងឱកាសធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ទីរថៈបរិសុទ្ធ។
Verse 91
मन्वत्रिविष्णुहारीतयाज्ञवल्क्योशनोऽङ्गिराः । यमापस्तम्बसंवर्ताः कात्यायनबृहस्पती
មនុ អត្រី វិស្ណុ ហារីត យាជ្ញវល្ក្យ ឧសនស និងអង្គិរា; ព្រមទាំង យម អាបស្តម្ប សំវរត កាត្យាយន និងព្រហស្បតិ ក៏បានមកដែរ។
Verse 92
एवमादिसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च । सशिष्याश्च महाभागा नर्मदातटमाश्रिताः
ដូច្នេះ មានរាប់ពាន់លើរាប់ពាន់—ដល់រាប់សែន និងរាប់កោដិ—ព្រះមហាបុរសដ៏មានបុណ្យធម៌ ជាមួយសិស្សានុសិស្ស បានមកសុំជ្រកកោននៅតាមមាត់ទន្លេ នរមទា។
Verse 93
व्यासाश्रमे शुभे रम्ये संतुष्टा आययुर्नृप । दृष्ट्वा तान्सोऽपि विप्रेन्द्रानभ्युत्थानकृतोद्यमः
ឱ ព្រះរាជា ដោយចិត្តពេញចិត្ត ពួកគេបានមកដល់អាស្រមរបស់ព្រះវ្យាស ដែលជាមង្គល និងស្រស់ស្អាត។ ពេលឃើញព្រះព្រាហ្មណ៍ឥសីដ៏ឧត្តមទាំងនោះ គាត់ក៏ប្រញាប់ក្រោកឡើងទទួលស្វាគមន៍ដោយកិត្តិយស។
Verse 94
पितुः पूर्वं प्रणम्यादौ सर्वेषां च यथाविधि । आसनानि ददौ भक्त्या पाद्यमर्घं न्यवेदयत्
ជាមុនគេ គាត់បានក្រាបបង្គំចំពោះឪពុក រួចតាមពិធីប្រពៃណីបានគោរពចំពោះទាំងអស់។ ដោយសទ្ធា គាត់បានប្រគេនអាសនៈ ហើយថ្វាយទឹកលាងជើង (បាទ្យ) និងអរឃ្យ ជាគ្រឿងបូជាកិត្តិយស។
Verse 95
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह । उद्धृतोऽहं न सन्देहो युष्मत्सम्भाषणार्चनात्
ដោយប្រណមដៃ គាត់បាននិយាយថា៖ “ដោយការសន្ទនាជាមួយព្រះអង្គទាំងឡាយ និងដោយការគោរពបូជាព្រះអង្គទាំងឡាយ ខ្ញុំបានត្រូវលើកស្ទួយពិតប្រាកដ—គ្មានសង្ស័យឡើយ।”
Verse 96
आरण्यानि च शाकानि फलान्यारण्यजानि च । तानि दास्यामि युष्माकं सर्वेषां प्रीतिपूर्वकम्
“ខ្ញុំនឹងប្រគេនដល់ព្រះអង្គទាំងអស់ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ គឺបន្លែព្រៃ និងផ្លែឈើដែលដុះនៅក្នុងព្រៃវាល។”
Verse 97
। अध्याय
សញ្ញាបញ្ចប់ជំពូក (អធ្យាយ)។
Verse 98
वर्धयित्वा जयाशीर्भिरवलोक्य परस्परम् । पराशरः समस्तैश्च वीक्षितो मुनिपुंगवैः
ក្រោយពីផ្លាស់ប្តូរពរជ័យមង្គល ហើយសម្លឹងមើលគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រះមុនីបុង្គវទាំងអស់បានពិនិត្យមើលព្រះបារាសរដោយការគោរពយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 99
उत्तरं दीयतां तात कृष्णद्वैपायनस्य च । एवमुक्तस्तु तैः सर्वैर्भगवान्स पराशरः । प्रोवाच स्वात्मजं व्यासमृषीणां यच्चिकीर्षितम्
“សូមឲ្យមានចម្លើយផង កូនអើយ—ដល់ក្រឹෂ្ណទ្វៃបាយនផងដែរ।” ពេលពួកគេទាំងអស់និយាយដូច្នេះ ព្រះភគវានបារាសរ បានប្រាប់កូនប្រុសរបស់ព្រះអង្គ គឺ វ្យាស អំពីអ្វីដែលពួកឥសីមានបំណងធ្វើ។
Verse 100
श्रीपराशर उवाच । नेच्छन्ति दक्षिणे कूले व्रतभङ्गभयादथ । भोजनं भोक्तुकामास्ते श्राद्धे चैव विशेषतः
ព្រះស្រីបារាសរ មានព្រះបន្ទូលថា៖ “ដោយភ័យខ្លាចការបំពានវ្រត ពួកគេមិនចង់ទទួលភោជនាហារនៅកំពង់ខាងត្បូងទេ; ប៉ុន្តែពួកគេចង់ទទួលអាហារ ជាពិសេសក្នុងពិធីស្រាទ្ធ។”
Verse 101
व्यास उवाच । करोमि भवतामुक्तमत्रैव स्थीयतां क्षणम् । यावत्प्रसाद्य सरितं करोमि विधिमुत्तमम्
វ្យាសបាននិយាយថា៖ “ខ្ញុំនឹងធ្វើតាមដែលលោកបានមានប្រសាសន៍។ សូមស្នាក់នៅទីនេះមួយភ្លែត ខណៈដែលខ្ញុំបួងសួងឲ្យទន្លេពេញព្រះហឫទ័យ ហើយអនុវត្តពិធីដ៏ប្រសើរតាមវិធីសាស្ត្រដោយត្រឹមត្រូវ។”
Verse 102
एवमुक्त्वा शुचिर्भूत्वा नर्मदातटमास्थितः । स्तोत्रं जगाद सहसा तन्निबोध नरेश्वर
ពោលដូច្នេះហើយ ក៏បានសម្អាតខ្លួនឲ្យបរិសុទ្ធ ហើយឈរនៅលើច្រាំងទន្លេនರ್ಮទា។ បន្ទាប់មកភ្លាមៗ គាត់បានសូត្របទស្តូត្រ—សូមព្រះមហាក្សត្រ ស្តាប់ចុះ។
Verse 103
जय भगवति देवि नमो वरदे जय पापविनाशिनी बहुफलदे । जय शुम्भनिशुम्भकपालधरे प्रणमामि तु देवनरार्तिहरे
ជ័យជំនះដល់ព្រះភគវតីទេវី! សូមក្រាបនមស្ការ ព្រះអ្នកប្រទានពរ! ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកបំផ្លាញបាប អ្នកប្រទានផលច្រើន! ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកកាន់ក្បាលឆ្អឹងរបស់ សុម្ភ និង និសុម្ភ; ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំ ព្រះអ្នកបំបាត់ទុក្ខរបស់ទេវតា និងមនុស្ស។
Verse 104
जय चन्द्रदिवाकरनेत्रधरे जय पावकभूषितवक्त्रवरे । जय भैरवदेहनिलीनपरे जय अन्धकरक्तविशोषकरे
ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកមានព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យជាព្រះនេត្រ; ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកមានព្រះមុខដ៏ប្រសើរតុបតែងដោយភ្លើង។ ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកស្ថិតនៅក្នុងកាយរបស់ ភៃរវ; ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកធ្វើឲ្យឈាមរបស់ អន្ធក ស្ងួតហួត។
Verse 105
जय महिषविमर्दिनि शूलकरे जय लोकसमस्तकपापहरे । जय देवि पितामहरामनते जय भास्करशक्रशिरोऽवनते
ជ័យជំនះដល់ព្រះមហិષវិមર્દិនី អ្នកសម្លាប់អសុរក្របី និងអ្នកកាន់ត្រីសូល; ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកបំបាត់បាបរបស់លោកទាំងអស់។ ជ័យជំនះដល់ព្រះទេវី ដែលពិតាមហា ព្រះព្រហ្ម ក៏គោរពបូជា; ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកដែល ភាស្ករ និង សក្រក៏ទម្លាក់ក្បាលគោរព។
Verse 106
जय षण्मुखसायुध ईशनुते जय सागरगामिनि शम्भुनुते । जय दुःखदरिद्रविनाशकरे जय पुत्रकलत्रविवृद्धिकरे
ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកដែល ព្រះឥស និង ស្កន្ទមុខប្រាំមួយ ព្រមទាំងអាវុធ ក៏គោរពបូជា; ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកហូរទៅដល់សមុទ្រ ដែលព្រះសម្ភូ សរសើរ។ ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកបំផ្លាញទុក្ខ និងភាពក្រីក្រ; ជ័យជំនះដល់ព្រះអ្នកបង្កើនសេចក្តីចម្រើននៃកូន និងគូស្វាមីភរិយា។
Verse 107
जय देवि समस्तशरीरधरे जय नाकविदर्शिनि दुःखहरे । जय व्याधिविनाशिनि मोक्षकरे जय वाञ्छितदायिनि सिद्धवरे
ជ័យជំនះដល់ព្រះទេវី អ្នកគាំទ្រសត្វមានកាយទាំងអស់; ជ័យជំនះដល់ព្រះអង្គ អ្នកបង្ហាញសួគ៌ និងបំបាត់ទុក្ខ។ ជ័យជំនះដល់ព្រះអង្គ អ្នកបំផ្លាញជំងឺ និងប្រទានមោក្សៈ; ជ័យជំនះដល់ព្រះអង្គ អ្នកប្រទានពរតាមបំណង—លើសគេក្នុងចំណោមសិទ្ធៈ អ្នកប្រទានសិទ្ធិជោគជ័យ។
Verse 108
एतद्व्यासकृतं स्तोत्रं यः पठेच्छिवसन्निधौ । गृहे वा शुद्धभावेन कामक्रोधविवर्जितः
អ្នកណាដែលអានស្តోత្រនេះ ដែលព្រះឥសីវ្យាសបាននិពន្ធ—មុខព្រះសិវៈក៏ដោយ ឬនៅផ្ទះក៏ដោយ—ដោយចិត្តបរិសុទ្ធ និងលះបង់កាមនិងកំហឹង,
Verse 109
तस्य व्यासो भवेत्प्रीतः प्रीतश्च वृषवाहनः । प्रीता स्यान्नर्मदा देवी सर्वपापक्षयंकरी
ចំពោះអ្នកអាននោះ ព្រះឥសីវ្យាសពេញព្រះហឫទ័យ ហើយព្រះសិវៈវೃಷវាហនៈ (អ្នកមានគោជាយាន) ក៏ពេញព្រះហឫទ័យដែរ។ ព្រះនរមទាទេវីក៏ប្រទានព្រះគុណ—ព្រះនាងដែលបំផ្លាញបាបទាំងអស់។
Verse 110
न ते यान्ति यमालोकं यैः स्तुता भुवि नर्मदा । पितामहोऽपि मुह्येत देवि त्वद्गुणकीर्तनात्
អ្នកដែលសរសើរព្រះនរមទានៅលើផែនដីនេះ មិនទៅដល់យមលោកឡើយ។ ឱ ព្រះទេវី សូម្បីតែពិតាមហៈ (ព្រះព្រហ្ម) ក៏នឹងភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះការសូត្រគុណលក្ខណៈរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 111
वाक्पतिर्नैव ते वक्तुं स्वरूपं वेद नर्मदे । कथं गुणानहं देवि त्वदीयाञ्ज्ञातुमुत्सहे
ឱ នរមទា សូម្បីតែវាក្បតិ (ម្ចាស់នៃពាក្យសម្តី) ក៏មិនដឹងច្បាស់ថាត្រូវពណ៌នារូបសភាពព្រះអង្គដូចម្តេចឡើយ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះទេវី ខ្ញុំនឹងហ៊ានដឹង និងរៀបរាប់គុណលក្ខណៈរបស់ព្រះអង្គបានដូចម្តេច?
Verse 112
इति ज्ञात्वा शुचिं भावं वाङ्मनःकायकर्मभिः । प्रसन्ना नर्मदादेवी ततो वचनमब्रवीत्
ដោយដឹងដូច្នេះអំពីចិត្តសុចរិតរបស់គាត់—បរិសុទ្ធក្នុងពាក្យ ស្មារតី កាយ និងកម្ម—ព្រះនាងនរមទាទេវីក៏ពេញព្រះហឫទ័យ ហើយបន្ទាប់មកបានមានព្រះវាចានេះ។
Verse 113
सत्यवादेन तुष्टाहं भोभो व्यास महामुने । यदीच्छसि वरं किंचित्तं ते सर्वं ददाम्यहम्
“ឱ វ្យាស មហាមុនី! ខ្ញុំពេញចិត្តដោយសេចក្តីសច្ចវាចារបស់អ្នក។ បើអ្នកប្រាថ្នាពរអ្វីមួយ ក៏ខ្ញុំនឹងប្រទានឲ្យអ្នកទាំងអស់នោះ។”
Verse 114
व्यास उवाच । यदि तुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । आतिथ्यमुत्तरे कूले ऋषीणां दातुमर्हसि
វ្យាសបានពោលថា៖ “ឱ ទេវី! ប្រសិនបើអ្នកពេញព្រះហឫទ័យចំពោះខ្ញុំ—ប្រសិនបើពរនេះអាចប្រទានដល់ខ្ញុំ—សូមអនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំធ្វើអាតិថ្យៈដ៏បរិសុទ្ធ ដល់ព្រះឥសីទាំងឡាយ នៅលើច្រាំងខាងជើងរបស់អ្នក។”
Verse 115
नर्मदोवाच । अयुक्तं याचितं व्यास विमार्गे यत्प्रवर्तनम् । इन्द्रचन्द्रयमैः शक्यमुन्मार्गे न प्रवर्तितुम्
នរមទាទេវីមានព្រះវាចា៖ “ឱ វ្យាស! អ្វីដែលអ្នកសុំមិនសមរម្យទេ—វាជាការជំរុញឲ្យប្រព្រឹត្តទៅក្រៅផ្លូវធម៌។ សូម្បីតែឥន្ទ្រ ចន្ទ្រ និងយម ក៏មិនអាចបង្ខំឲ្យអ្នកណាម្នាក់ដើរតាមផ្លូវខុសបានដែរ។”
Verse 116
याचस्वान्यं वरं पुत्र यत्किंचिद्भुवि दुर्लभम् । एतच्छ्रुत्वा वचो देव्या व्यासो मूर्च्छां यतस्तदा
“កូនអើយ សូមសុំពរផ្សេងទៀត—អ្វីក៏បានដែលកម្រនៅលើលោកនេះ।” លឺព្រះវាចារបស់ទេវីហើយ វ្យាសក៏សន្លប់ទៅនៅពេលនោះ។
Verse 117
वृथा क्लेशोऽद्य मे जात इति मत्वा पपात ह । धरणी चलिता सर्वा सशैलवनकानना
ដោយគិតថា «ការខិតខំរបស់ខ្ញុំថ្ងៃនេះក្លាយជាឥតប្រយោជន៍» គាត់បានដួលសន្លប់។ ហើយផែនដីទាំងមូលក៏រញ្ជួយ—ជាមួយភ្នំ ព្រៃ និងឧទ្យានព្រៃទាំងឡាយ។
Verse 118
मूर्च्छापन्नं ततो व्यासं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः । हाहाकारमुखाः सर्वे तत्राजग्मुः सहस्रशः
ពេលឃើញព្រះវ្យាសសន្លប់ ដេវតាទាំងឡាយជាមួយព្រះឥន្ទ្របានបន្លឺសំឡេងហាហាការ; ហើយទាំងអស់បានមកដល់ទីនោះជាច្រើនពាន់។
Verse 119
व्यासमुत्थापयामासुर्वेदव्यसनतत्परम् । ब्राह्मणार्थे च संक्लिष्टो नात्महेतोः सरिद्वरे
ពួកគេបានលើកព្រះវ្យាសឡើងវិញ អ្នកដែលឧស្សាហ៍ឧទ្ទិសចិត្តដល់វេទ។ នៅក្បែរទន្លេដ៏ប្រសើរនោះ គាត់បានទុក្ខលំបាកដើម្បីប្រយោជន៍ព្រះព្រាហ្មណ៍ មិនមែនដើម្បីខ្លួនឯងទេ។
Verse 120
गवार्थे ब्राह्मणार्थे च सद्यः प्राणान्परित्यजेत् । एवं सा नर्मदा प्रोक्ता ब्रह्माद्यैः सुरसत्तमैः
«ដើម្បីគោ និងដើម្បីព្រះព្រាហ្មណ៍ មនុស្សគួរតែបោះបង់ជីវិតភ្លាមៗផង»។ ដូច្នេះហើយ ព្រះនរមទា ត្រូវបានព្រះព្រហ្មា និងទេវតាដ៏ប្រសើរបំផុតប្រកាស។
Verse 121
सुशीतलैस्तं बहुभिश्च वातैर्रेवाभ्यषिञ्चत्स्वजलेन भीता । सचेतनः सत्यवतीसुतोऽपि प्रणम्य देवान्सरितं जगाद
បន្ទាប់មក ព្រះរេវា ដោយភ័យ បានធ្វើឲ្យគាត់ភ្ញាក់ឡើងដោយខ្យល់ត្រជាក់ជាច្រើន និងដោយព្រួសទឹករបស់នាងផ្ទាល់។ ពេលបានស្មារតីវិញ កូនប្រុសនៃសត្យវតីបានក្រាបបង្គំដល់ទេវតា ហើយនិយាយទៅកាន់ទន្លេ។
Verse 122
व्यास उवाच । तीर्थैः समस्तैः किल सेवनाय फलं प्रदिष्टं मम मन्दभाग्यात् । यद्देवि पुण्या विफला ममाशा आरण्यपुष्पाणि यथा जनानाम्
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ «គេនិយាយថា ផលនៃការបម្រើទីរថទាំងអស់ ត្រូវបានកំណត់សម្រាប់ខ្ញុំ; ប៉ុន្តែអាសូរ ដោយសំណាងអាក្រក់របស់ខ្ញុំ ឱ ទេវី ក្តីសង្ឃឹមដ៏បរិសុទ្ធរបស់ខ្ញុំបានក្លាយជាឥតផល ដូចផ្កាព្រៃដែលឥតប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្សធម្មតា»។
Verse 123
नर्मदोवाच । यतो यतो मां हि महानुभाव निनीषते चित्तमिलातलेऽत्र । विन्ध्येन सार्द्धं तव मार्गमद्य यास्याम्यहं दण्डधरस्य पृष्ठे
នរមទា បានមានព្រះវាចា៖ «ឱ មហានុភាវៈ នៅលើផែនដីនេះ ទៅទីណាទីណាដែលចិត្តរបស់អ្នកចង់នាំខ្ញុំទៅ ថ្ងៃនេះខ្ញុំនឹងដើរតាមផ្លូវរបស់អ្នក—ជាមួយភ្នំវិន្ធ្យ—លើខ្នងដណ្ឌធរ (Daṇḍadhara)»។
Verse 124
एवमुक्तो महातेजा व्यासः सत्यवतीसुतः । दक्षिणे चालयामास स्वाश्रमस्य सरिद्वराम्
ពេលបានឮដូច្នេះ មហាតេជៈ វ្យាសៈ បុត្ររបស់សត្យវតី បានបញ្ជាឲ្យទន្លេដ៏ប្រសើរនៃអាស្រមរបស់ខ្លួន ធ្វើដំណើរទៅទិសខាងត្បូង។
Verse 125
दण्डहस्तो महातेजा हुङ्कारमकरोन्मुनिः । व्यासहुङ्कारभीता सा चलिता रुद्रनन्दिनी
មុនីដ៏មានតេជៈ កាន់ដណ្ឌនៅក្នុងដៃ បានបន្លឺសំឡេងហ៊ុងការដ៏បញ្ជា; រីវា ដែលជាទីស្រឡាញ់របស់រុទ្រា ភ័យខ្លាចចំពោះហ៊ុងការរបស់វ្យាសៈ ហើយចាប់ផ្តើមផ្លាស់ទី។
Verse 126
दण्डेन दर्शयन्मार्गं देवी तत्र प्रवर्तिता । व्यासमार्गं गता देवी दृष्टा शक्रपुरोगमैः
ដោយដណ្ឌបង្ហាញផ្លូវ គាត់បានជំរុញទេវីឲ្យចាប់ផ្តើមចលនានៅទីនោះ; ទេវីបានដើរតាមមាគ៌ារបស់វ្យាសៈ ហើយត្រូវបានឃើញដោយឥន្ទ្រ (សក្រ) និងទេវតាអ្នកដឹកនាំពួកទាំងឡាយ។
Verse 127
पुष्पवृष्टिं ततो देवा व्यमुञ्चन् सह किंकरैः । किं कुर्मो ब्रूहि मे पुत्र कर्मणा ते स्म रञ्जिताः
បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងឡាយ ព្រមទាំងបរិវារ បានបញ្ចេញភ្លៀងផ្កា ហើយមានពាក្យថា៖ «យើងគួរធ្វើអ្វី? ចូរប្រាប់មក ឱកូន—ដោយកិច្ចការរបស់អ្នក យើងបានពេញព្រះហឫទ័យ»។
Verse 128
व्यास उवाच । तपश्च विपुलं कृत्वा दानं दत्त्वा महाफलम् । एतदेव नरैः कार्यं साधूनां यत्सुखावहम्
ព្រះវ្យាសមានពាក្យថា៖ «ដោយបានបំពេញតបៈយ៉ាងធំធេង និងបានប្រគេនទានដែលផ្តល់ផលធំ—មនុស្សគួរធ្វើតែនេះ៖ អ្វីដែលនាំសុខដល់ព្រះសាធុជន»។
Verse 129
यदि तुष्टा महाभागा अनुग्राह्यो ह्यहं यदि । तस्मान्ममाश्रमे सर्वैः स्थीयतां नात्र संशयः
«បើព្រះអង្គទាំងឡាយ អ្នកមានភាគល្អ ប្រសិនបើពេញព្រះហឫទ័យ—បើខ្ញុំសមគួរទទួលព្រះអនុគ្រោះ—សូមអង្គទាំងអស់ស្នាក់នៅអាស្រមរបស់ខ្ញុំ; មិនមានសង្ស័យឡើយ»។
Verse 130
आतिथ्यं शाकपर्णेन रेवामृतविमिश्रितम् । प्रतिपन्नं समस्तैर्वः पराशरमुखैर्मम । स्थातव्यं स्वाश्रमे सर्वैर्रेवाया उत्तरे तटे
«ការទទួលភ្ញៀវដោយស្លឹកបន្លែ លាយជាមួយអម្រឹតនៃទន្លេរេវា ត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់អង្គទាំងអស់ ដោយមនុស្សរបស់ខ្ញុំ ដែលមានព្រះបារាសរាជាអ្នកដឹកនាំ។ សូមអង្គទាំងឡាយស្នាក់នៅអាស្រមរបស់ខ្ញុំ លើច្រាំងខាងជើងនៃរេវា»។
Verse 131
मार्कण्डेय उवाच । स्नानतर्पणनित्यानि कृतानि द्विजसत्तमैः । व्यासकुण्डे ततो गत्वा होमः सर्वैः प्रकल्पितः
ព្រះម៉ារកណ្ឌេយមានពាក្យថា៖ «ព្រះទ្វិជសត្តមទាំងឡាយ បានអនុវត្តពិធីប្រចាំថ្ងៃ គឺស្នាន និងតර්បណ។ បន្ទាប់មក ទៅកាន់វ្យាស-កុណ្ឌ ហើយទាំងអស់បានរៀបចំហោម (បូជាភ្លើង)»។
Verse 132
श्रीफलैर्बिल्वपत्रैश्च जुहुवुर्जातवेदसम् । गौतमो भृगुर्माण्डव्यो नारदो लोमशस्तथा
ដោយផ្លែម្នាស់កូកូសក្ការៈ និងស្លឹកបិល្វា ពួកគេបានបូជាអាហុតិចូលទៅក្នុង ជាតវេទស (ព្រះអគ្គនី)។ គោតម ភ្រឹគុ មាណ្ឌវ្យ នារទ និង លោមស ក៏មានវត្តមាននៅទីនោះ។
Verse 133
पराशरस्तथा शङ्खः कौशिकश्च्यवनो मुनिः । पिप्पलादो वसिष्ठश्च नाचिकेतो महातपाः
បារាសរ សង្ខ កៅសិក និងមុនិ ច្យវន; ពិប្បលាទ វសិષ્ និង នាចិកេត អ្នកបួសតបៈដ៏មហិមា—ទាំងអស់ក៏មានវត្តមាននៅទីនោះ។
Verse 134
विश्वामित्रोऽप्यगस्त्यश्च उद्दालकयमौ तथा । शाण्डिल्यो जैमिनिः कण्वो याज्ञवल्क्योशनोऽङ्गिराः
វិશ્વាមិត្រ អគស្ត្យ និង ឧទ្ធាលក ជាមួយយមផង; សាណ្ឌិល្យ ជៃមិនិ កណ្ណវ យាជ្ញវល្ក្យ ឧសនា និង អង្គិរាស—ព្រះឥសីដ៏គួរគោរពទាំងនេះបានមកចូលរួម បំភ្លឺសភាសក្ការៈសម្រាប់ពិធី។
Verse 135
शातातपो दधीचिश्च कपिलो गालवस्तथा । जैगीषव्यस्तथा दक्षो भरतो मुद्गलस्तथा
សាតាតប ដធីចិ កបិល និង កាលវ; ហើយក៏មាន ជៃគីษវ្យ ទក្ខ ភរត និង មុទ្គល—ពួកគេក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដ៏ល្បីល្បាញដែលមកចូលរួមដែរ។
Verse 136
वात्स्यायनो महातेजाः संवर्तः शक्तिरेव च । जातूकर्ण्यो भरद्वाजो वालखिल्यारुणिस्तथा
វាត្ស្យាយន អ្នកមានតេជៈដ៏មហិមា សំវર્ત និង សក្តិផង; ជាតូកರ್ಣ្យ ភរទ្វាជ និង វាលខិល្យ ជាមួយ អរុណិ—ព្រះឥសីទាំងអស់នេះក៏មានវត្តមាននៅទីនោះដែរ។
Verse 137
एवमादिसहस्राणि जुह्वते जातवेदसम् । अक्षमालाकरोत्कीर्णा ध्यानयोगपरायणाः
ដូច្នេះជាច្រើនពាន់ដង ពួកគេបានបូជាអាហូទីចូលទៅក្នុង ជាតវេទស៍ គឺភ្លើងបរិសុទ្ធ។ កាន់ខ្សែអក្សមាលានៅដៃ ពួកគេមុជជ្រៅក្នុងធ្យាន និងសមាធិយោគៈ។
Verse 138
एकचित्ता द्विजाः सर्वे चक्रुर्होमक्रियां तदा । ततः समुत्थितं लिङ्गं मोक्षदं व्याधिनाशनम्
បន្ទាប់មក ពួកទ្វិជទាំងអស់មានចិត្តឯកគតា បានប្រតិបត្តិពិធីហោមៈ។ ទន្ទឹមនោះ លិង្គមួយបានលេចឡើង ជាអ្នកប្រទានមោក្សៈ និងបំផ្លាញជំងឺ។
Verse 139
अच्छेद्यं परमं देवं दृष्ट्वा व्यासस्तुतोष च । पुष्पवृष्टिं ददुर्देवा आशीर्वादान्द्विजोत्तमाः
ពេលឃើញព្រះដ៏អធិឧត្តមដែលមិនអាចកាត់បំផ្លាញបាន នោះ វ្យាសៈក៏ពោរពេញដោយសេចក្តីអំណរ។ ពួកទេវតាបានបង្អួតភ្លៀងផ្កា ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍ឧត្តមបានប្រទានពរ។
Verse 140
साष्टाङ्गं प्रणतो व्यासो देवं दृष्ट्वा त्रिलोचनम् । ब्राह्मणान्पूजयामास शाकमूलफलेन च
ក្រោយឃើញព្រះត្រីលោចនៈ វ្យាសៈបានក្រាបសំពះសាស្តាង្គ។ បន្ទាប់មក គាត់បានគោរពបូជាព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយដោយស្លឹកបន្លែ មើមឫស និងផ្លែឈើ។
Verse 141
पितृपूर्वं द्विजाः सर्वे भोजिताः पाण्डुनन्दन । आशीर्वादांस्ततः पुण्यान् दत्त्वा विप्रा ययुः पुनः
ឱ កូននៃបណ្ឌុ ក្រោយបានប្រតិបត្តិកិច្ចបូជាបិត្របុព្វបុរសជាមុនរួចហើយ ទ្វិជទាំងអស់ត្រូវបានបម្រើអាហារ។ បន្ទាប់ពីប្រទានពរបរិសុទ្ធ វិប្រទាំងឡាយបានចាកចេញទៅវិញ។
Verse 142
तदा प्रभृति तत्तीर्थं व्यासाख्यं प्रोच्यते बुधैः
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រះបណ្ឌិតទាំងឡាយប្រកាសថា ទីរតីរបូតបរិសុទ្ធនោះហៅថា «វ្យាស-ទីរថ»។
Verse 143
युधिष्ठिर उवाच । व्यासतीर्थस्य यत्पुण्यं तत्सर्वं कथयस्व मे । स्नानदानविधानं च यस्मिन्काले महाफलम्
យុធិស្ឋិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមប្រាប់ខ្ញុំឲ្យពេញលេញអំពីបុណ្យកុសលនៃ វ្យាស-ទីរថ; ហើយសូមពន្យល់វិធានសម្រាប់ស្នាន និងទាននៅទីនោះថា ពេលណាទើបបានផលធំជាងគេ»។
Verse 144
श्रीमार्कण्डेय उवाच । कथयामि समस्तं ते भ्रातृभिः सह पाण्डव । कार्त्तिकस्य सिते पक्षे चतुर्दश्यां जितेन्द्रियः
ព្រះមារកណ្ឌេយ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ពណ្ឌវៈ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកទាំងអស់គ្នា ដោយពេញលេញ ព្រមជាមួយបងប្អូនរបស់អ្នក។ នៅថ្ងៃចតុរទសី នៃពាក់កណ្តាលភ្លឺ ខែការត្តិកៈ ដោយឈ្នះអារម្មណ៍ទាំងឡាយ…»
Verse 145
उपोष्य यो नरो भक्त्या रात्रौ कुर्वीत जागरम् । स्नापयेदीश्वरं भक्त्या क्षौद्रक्षीरेण सर्पिषा
អ្នកណាដែលអនុវត្តអុបោសថដោយសទ្ធា ហើយធ្វើជាគារណ៍ពេញរាត្រី អ្នកនោះគួរអភិសេកព្រះអម្ចាស់ដោយទឹកឃ្មុំ ទឹកដោះគោ និងឃី ដោយភក្តី។
Verse 146
दध्ना च खण्डयुक्तेन कुशतोयेन वै पुनः । श्रीखण्डेन सुगन्धेन गुण्ठयेत्परमेश्वरम्
ហើយដោយទឹកដោះគោជូរលាយស្ករ បន្ទាប់មកម្តងទៀតដោយទឹកដែលបានបរិសុទ្ធដោយស្មៅកុសៈ; ហើយគួរលាបព្រះបរមេស្វរ ដោយស្រីខណ្ឌៈ គឺលាបចន្ទន៍ក្រអូប។
Verse 147
ततः सुगन्धकुसुमैर्बिल्वपत्रैश्च पूजयेत् । मुचुकुन्देन कुन्देन कुशजातीप्रसूनकैः
បន្ទាប់មក គួរធ្វើបូជាដោយផ្កាក្រអូប និងស្លឹកបិល្វៈ (bilva) ដោយមានផ្កាមុចុកុន្ទៈ ផ្កាគុន្ទៈ និងផ្កាគុស-ជាតិ (ផ្កាម្លិះ) ផងដែរ។
Verse 148
उन्मत्तमुनिपुष्पैश्च तथान्यैः कालसम्भवैः । अर्चयेत्परया भक्त्या द्वीपेश्वरमनुत्तमम्
ដោយផ្កាអុន្មត្តមុនិ និងផ្កាផ្សេងៗដែលរីកតាមរដូវកាល គួរអរចនាដោយភក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ចំពោះព្រះទ្វីពេឝ្វរៈ អ្នកអស្ចារ្យឥតប្រៀប។
Verse 149
इक्षुगडुकदानेन तुष्यते परमेश्वरः । गडुकाष्टकदानेन पातकं यात्यहोर्जितम्
ដោយការបរិច្ចាគគដុកៈពីអំពៅ ព្រះបរមេឝ្វរៈពេញព្រះហឫទ័យ។ ដោយការបរិច្ចាគគដុកៈប្រាំបី បាបដែលសន្សំក្នុងមួយថ្ងៃក៏រលាយបាត់។
Verse 150
मासर्जितं च नश्येत गडुकाष्टशतेन च । षाण्मासिकं सहस्रेण द्विगुणैरब्दिकं तथा
បាបដែលសន្សំក្នុងមួយខែ នឹងវិនាសដោយគដុកៈ៨០០; បាប៦ខែដោយ១,០០០; ហើយដោយចំនួនទ្វេដងនោះ បាបមួយឆ្នាំក៏រលាយបាត់ដូចគ្នា។
Verse 151
आजन्मजनितं पापमयुतेन प्रणश्यति । द्विगुणैर्नश्यते व्याधिस्त्रिगुणैः स्याद्धनागमः
បាបដែលកើតមានតាំងពីកំណើត នឹងវិនាសដោយចំនួនមួយម៉ឺន (ទានដូចនេះ)។ ដោយទ្វេដង ជំងឺរលាយ; ដោយត្រីដង ទ្រព្យសម្បត្តិហូរចូលមក។
Verse 152
षड्गुणैर्जायते वाग्मी सिद्धस्तद्द्विगुणैस्तथा । रुद्रत्वं दशलक्षैश्च जायते नात्र संशयः
ដោយទានមានគុណប្រាំមួយ មនុស្សក្លាយជាអ្នកមានវាចាអស្ចារ្យ; ដោយទានទ្វេគុណនោះ ក៏បានសិទ្ធៈផងដែរ។ ហើយដោយទានដប់លក្ខៈ នឹងបានរុទ្រភាវៈ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 153
पौर्णमास्यां नृपश्रेष्ठ स्नानं कुर्वीत भक्तितः । मन्त्रोक्तेन विधानेन सर्वपापक्षयंकरम्
ឱ ព្រះរាជាដ៏ប្រសើរ! នៅថ្ងៃពេញបូណ៌មី គួរងូតទឹកដោយភក្តី តាមវិធីដែលមន្ត្របញ្ជាក់; វាបំផ្លាញបាបទាំងអស់។
Verse 154
वारुणं च तथाग्नेयं ब्राह्मयं चैवाक्षयंकरम् । देवान्पित्ःन्मनुष्यांश्च विधिवत्तर्पयेद्बुधः
បុគ្គលប្រាជ្ញា គួរធ្វើតර්បណៈតាមវិធីត្រឹមត្រូវ ដល់វរុណៈ អគ្គនី និងព្រះព្រហ្ម ដែលផ្តល់ផលបុណ្យមិនអស់; ដោយឡែកនោះ ធ្វើឲ្យទេវតា បិត្រ និងមនុស្ស ទទួលសេចក្តីពេញចិត្តតាមគ្រប់វិធី។
Verse 155
ऋचा ऋग्वेदजं पुण्यं साम्ना सामफलं लभेत् । यजुर्वेदस्य यजुषा गायत्र्या सर्वमाप्नुयात्
ដោយឥចា (ṛcā) នៃឥគ្វេទ ទទួលបានបុណ្យដែលកើតពីឥគ្វេទ; ដោយសាមន (sāman) ទទួលបានផលនៃសាមវេទ។ ដោយយជុស (yajus) ទទួលបានផលនៃយជុរវេទ; តែដោយគាយត្រី (Gāyatrī) អាចទទួលបានទាំងអស់នេះ។
Verse 156
अक्षरं च जपेन्मन्त्रं सौरं वा शिवदैवतम् । अथवा वैष्णवं मन्त्रं द्वादशाक्षरसंज्ञितम्
មនុស្សអាចធ្វើជបៈអក្សរ-មន្ត្រ (Akṣara-mantra) ឬមន្ត្រសោរៈ (Saura) ឬមន្ត្រដែលមានព្រះសិវៈជាទេវតា។ ឬមិនដូច្នោះទេ អាចសូត្រមន្ត្រវៃષ્ણវៈ ដែលគេហៅថា ‘ទ្វាទសាក្សរ’ (ដប់ពីរព្យាង្គ)។
Verse 157
पूजयेद्ब्राह्मणान्भक्त्या सर्वलक्षणलक्षितान् । स्वदारनिरतान्विप्रान्दम्भलोभविवर्जितान्
ដោយសេចក្តីភក្តិ គួរគោរពបូជាព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលមានលក្ខណៈនៃសុចរិត ជាអ្នកប្រាជ្ញ និងមានចរិតល្អ ស្មោះត្រង់ចំពោះភរិយារបស់ខ្លួន ហើយឥតមានការលាក់លៀម និងលោភលន់។
Verse 158
भिन्नवृत्तिकरान् पापान् पतिताञ्छूद्रसेवनान् । शूद्रीग्रहणसंयुक्तान्वृषली यस्य मन्दिरे
តែអ្នកដែលមានជីវភាពបែកបាក់ និងប្រព្រឹត្តបាប ជាមនុស្សធ្លាក់ថោករស់ដោយសេវាកម្មមិនសមរម្យ មានសម្ព័ន្ធខុសធម៌ ហើយក្នុងផ្ទះរបស់គេមានវ្រឹសលី (ស្ត្រីអធម៌) គ្រប់គ្រង—មនុស្សដូច្នេះមិនមែនជាអ្នកទទួលទានដ៏សមគួរទេ។
Verse 159
परोक्षवादिनो दुष्टान्गुरुनिन्दापरायणान् । वेदद्वेषणशीलांश्च हैतुकान् बकवृत्तिकान्
ដូចគ្នានេះ គួរជៀសវាងមនុស្សអាក្រក់ដែលនិយាយពីក្រោយខ្នង ជាប់ចិត្តនឹងការប្រមាថគ្រូអាចារ្យ មានទំនាស់ចំពោះវេដៈ ជាអ្នកវែកញែកដោយល្បិច ហើយមានអាកប្បកិរិយា “ដូចសត្វកុក” គឺខាងក្រៅបង្ហាញសាសនា ខាងក្នុងពោរពេញដោយក្បត់កល។
Verse 160
ईदृशान्वर्जयेच्छ्राद्धे दाने सर्वव्रतेषु च । गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः
មនុស្សប្រភេទនេះគួរត្រូវបានបដិសេធពីពិធីស្រាទ្ធ ពីទាន និងពីវ្រតទាំងអស់។ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលមានសម្រិតសម្រាំងល្អ ទោះដឹងតែសារសំខាន់នៃគាយត្រី ក៏ប្រសើរជាងមនុស្សមិនសមគួរដែលមានចំណេះដឹងធំទូលាយ។
Verse 161
नायन्त्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी । ईदृशान्पूजयेद्विप्रानन्नदानहिरण्यतः
ទោះជាដឹងវេដៈទាំងបួនក៏ដោយ បើគ្មានវិន័យ បរិភោគដោយមិនរើស និងលក់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង—មិនមែនជាអ្នកគួរលើកតម្កើងទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ គួរគោរពព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលសម្រិតសម្រាំង ដោយទានអាហារ និងទានហិរញ្ញ (មាស)។
Verse 162
उपानहौ च वस्त्राणि शय्यां छत्रमथासनम् । यो दद्याद्ब्राह्मणे भक्त्या सोऽपि स्वर्गे महीयते
អ្នកណាដែលដោយសទ្ធាភក្តី ប្រគេនស្បែកជើង សម្លៀកបំពាក់ គ្រែ ឆ័ត្រ និងអាសនៈ ដល់ព្រាហ្មណ៍ អ្នកនោះក៏ត្រូវបានគោរពនៅសួគ៌។
Verse 163
प्रत्यक्षा सुरभी तत्र जलधेनुस्तथाघृता । तिलधेनुः प्रदातव्या महिष्यश्च तथैव च
នៅទីនោះ គោសុរភីដូចជាបង្ហាញច្បាស់មុខភ្នែក; ដូចគ្នានេះ ‘គោទឹក’ និង ‘គោឃី’។ គួរប្រគេន ‘គោល្ង’ ហើយដូចគ្នានេះក៏គួរប្រគេន ‘គោក្របី’ ផងដែរ។
Verse 164
कृष्णाजिनप्रदाता यो दाता यस्तिलसर्पिषोः । कन्यापुस्तकयोर्दाता सोऽक्षयं लोकमाप्नुयात्
អ្នកណាដែលប្រគេនស្បែកក្តាន់ខ្មៅ (ក្រឹស្នាជិន) អ្នកណាដែលបរិច្ចាគល្ង និងឃី ហើយអ្នកណាដែលធ្វើកញ្ញាទាន និងប្រគេនសៀវភៅធម៌—ដូន័រនោះនឹងទៅដល់លោកអមតៈមិនចេះអស់។
Verse 165
धूर्वाहौ खुरसंयुक्तौ धान्योपस्करसंयुतौ । दापयेत्स्वर्गकामस्तु इति मे सत्यभाषितम्
អ្នកណាដែលប្រាថ្នាសួគ៌ គួរឲ្យមានការបរិច្ចាគគោឈ្មោលពីរក្បាល ដែលហ្វឹកហាត់ល្អសម្រាប់គោលយ៉ុក និងមានក្រចកជើងរឹងមាំ ព្រមទាំងធញ្ញជាតិ និងសម្ភារៈចាំបាច់—នេះជាពាក្យសច្ចៈរបស់ខ្ញុំ។
Verse 166
सूत्रेण वेष्टयेद्द्वीपमथवा जगतीं शुभम् । मन्दिरं परया भक्त्या परमेशमथापि वा
ដោយខ្សែសក្ការៈ (យជ្ញោបវីត) គួរធ្វើពិធីវង់ព័ទ្ធជុំវិញកោះបរិសុទ្ធ ឬជាគតីដ៏មង្គល (វេទិកា) ឬសូម្បីតែព្រះវិហារផ្ទាល់ ដោយភក្តីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ចំពោះព្រះបរមេស្វរ។
Verse 167
प्रदक्षिणां विधानेन यः करोत्यत्र मानवः । जम्बूप्लाक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलिश्चापरो नृप
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! មនុស្សណាដែលធ្វើប្រទក្សិណានៅទីនេះតាមវិធីប្បញ្ញត្តិ ត្រូវបានចាត់ទុកថាបានប្រទក្សិណា ជម្ពូទ្វីប និង ប្លាក្សទ្វីប ហើយទ្វីបផ្សេងទៀតគឺ សាល្មលី ផងដែរ។
Verse 168
कुशः क्रौञ्चस्तथा काशः पुष्करश्चैव सप्तमः । सप्तसागरपर्यन्ता वेष्टिता तेन भारत
កុសៈ ក្រោញ្ចៈ កាសៈ និង ពុស្ករៈ ជាទ្វីបទី៧—រហូតដល់ព្រំដែននៃសមុទ្រទាំង៧—ទាំងអស់ត្រូវបានវង់ព័ទ្ធដោយគាត់ ឱ ភារត!
Verse 169
द्वीपेश्वरे महाराज वृषोत्सर्गं च कारयेत् । वृषेणारुणवर्णेन माहेशं लोकमाप्नुयात्
ឱ ព្រះមហារាជ! នៅទ្វីពេឝ្វរ គួរធ្វើពិធី វ្រឹឝោត្សរគ (ការលែងគោឈ្មោល) ផងដែរ។ ដោយលែងគោឈ្មោលពណ៌ក្រហមស្រអែម នឹងបានដល់លោករបស់ មហេឝ (ព្រះសិវៈ)។
Verse 170
यस्तु वै पाण्डुरो वक्त्रे ललाटे पादयोस्तथा । लाङ्गूले यस्तु वै शुभ्रः स वै नाकस्य दर्शकः
តែគោឈ្មោលណាដែលមានពណ៌ស្លេកនៅមុខ នៅលលាដ៍ និងនៅជើង ហើយកន្ទុយក៏ស (ភ្លឺ) ដែរ—គោនោះហើយជាអ្នកបង្ហាញសួគ៌ ពិតប្រាកដ (ជាមធ្យោបាយទៅស្វರ್ಗ)។
Verse 171
नीलोऽयमीदृशः प्रोक्तो यस्तु द्वीपेश्वरे त्यजेत् । स समाः रोमसंख्याता नाके वसति भारत
គោឈ្មោលប្រភេទនេះ ត្រូវបានហៅថា ‘នីល’ គឺពណ៌ងងឹត។ អ្នកណាដែលលែងគោបែបនេះនៅទ្វីពេឝ្វរ នឹងស្នាក់នៅសួគ៌រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំស្មើនឹងចំនួនរោមលើរាងកាយវា ឱ ភារត!
Verse 172
सौरं च शांकरं लोकं वैरञ्चं वैष्णवं क्रमात् । भुनक्ति स्वेच्छया राजन्व्यासतीर्थप्रभावतः
ឱ ព្រះរាជា ដោយអានុភាពនៃ វ្យាស-ទីរថៈ គាត់អាចសោយសុខតាមលំដាប់ និងតាមចិត្តប្រាថ្នា ក្នុងលោករបស់ សូរ្យៈ របស់ សង្គរ របស់ វិរាញ្ច (ព្រះព្រហ្ម) និងរបស់ វិស្ណុ។
Verse 173
सपत्नीकं ततो विप्रं पूजयेत्तत्र भक्तितः । सितरक्तानि वस्त्राणि यो दद्यादग्रजन्मने
បន្ទាប់មក នៅទីនោះគួរបូជាព្រះព្រាហ្មណ៍ជាមួយភរិយា ដោយសទ្ធា; ហើយអ្នកណាដែលប្រគេនសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ស និងពណ៌ក្រហម ដល់ព្រាហ្មណ៍ដ៏គួរគោរព នោះបានបុណ្យតាមវិធាន។
Verse 174
कृत्वा प्रदक्षिणं युग्मं प्रीयतां मे जगद्गुरुः । नास्ति विप्रसमो बन्धुरिह लोके परत्र च
ក្រោយធ្វើប្រទក្សិណា២ជុំ សូមព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ—ជាគ្រូនៃលោក—ទ្រង់ពេញព្រះហឫទ័យ។ ព្រោះទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ គ្មានសាច់ញាតិណាស្មើព្រាហ្មណ៍ឡើយ។
Verse 175
यमलोके महाघोरे पतन्तं योऽभिरक्षति । इतिहासपुराणज्ञं विष्णुभक्तं जितेन्द्रियम्
នៅក្នុងយមលោកដ៏គួរភ័យខ្លាច អ្នកណាដែលការពារអ្នកកំពុងធ្លាក់ចុះ—អ្នកដែលចេះដឹងអិតិហាស និងបុរាណៈ ជាវិស្ណុភក្តិ និងបានឈ្នះអិន្ទ្រីយៈ—
Verse 176
पूजयेत्परया भक्त्या सामगं वा विशेषतः । द्वीपेश्वरं च ये भक्त्या संस्मरन्ति गृहे स्थिताः
គួរបូជាដោយសទ្ធាខ្ពស់បំផុត—ជាពិសេសអ្នកច្រៀងសាមៈ (សាមវេទិន)។ ហើយអ្នកដែលនៅក្នុងផ្ទះ ក៏រំលឹកដល់ ទ្វីបេឝ្វរ ដោយសទ្ធា,
Verse 177
न तेषां जायते शोको न हानिर्न च दुष्कृतम् । प्रथमं पूजयेत्तत्र लिङ्गं सिद्धेश्वरं ततः
សម្រាប់ពួកគេ មិនកើតទុក្ខសោក មិនមានការបាត់បង់ ហើយមិនមានអំពើអាក្រក់ឡើយ។ នៅទីនោះ គួរបូជាលិង្គនាម «សិទ្ធេស្វរ» ជាមុនសិន ហើយបន្ទាប់មកទើបបន្តទៅមុខ។
Verse 178
यत्र सिद्धो महाभागो व्यासः सत्यवतीसुतः । अस्यैव पूजनात्सिद्धो धारासर्पो महामतिः
នៅទីដែល វ្យាសៈ មហាបុណ្យសម្បត្តិ បុត្ររបស់ សត្យវតី បានសម្រេចសិទ្ធិ; ដោយការបូជានេះឯង ធារាសර්ព មហាមតិ ក៏បានក្លាយជាអ្នកសម្រេចដែរ។
Verse 179
तत्र तीर्थे तु यो राजन्प्राणत्यागं करोति च । सूर्यलोकमसौ भित्त्वा प्रयाति शिवसन्निधौ
ឱ ព្រះរាជា! អ្នកណាដែលលះបង់ជីវិតនៅទីធម៌ទឹក (ទីរថ) នោះ គេនឹងឆ្លងកាត់សូរ្យលោក ហើយទៅដល់សាន្និធិរបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 180
समाः सहस्राणि च सप्त वै जले दशैकमग्नौ पतने च षोडश । महाहवे षष्टिरशीति गोग्रहे ह्यनाशके भारत चाक्षया गतिः
ក្នុងទឹក (បានផល) ប្រាំពីរពាន់ឆ្នាំ; ក្នុងភ្លើង ដប់មួយ; និងក្នុងការធ្លាក់ស្លាប់ ដប់ប្រាំមួយ។ ក្នុងសង្គ្រាមធំ បានហុកសិប; ក្នុងគោក្របី បានប៉ែតសិប។ ប៉ុន្តែ ឱ ភារត! ក្នុងការអត់អាហាររហូតដល់លះជីវិត មានគតិអចិន្ត្រៃយ៍មិនរលាយ។
Verse 181
पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । वायुभूतं निरीक्षन्ते ह्यागच्छन्तं स्वगोत्रजम्
ឪពុក ជីតា និងជីតាទួតផងដែរ—ក្លាយជាល្អិតដូចខ្យល់—តែងតែសង្កេតមើលសាច់ញាតិជាវង្សត្រកូលរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងមក (ដើម្បីធ្វើពិធី)។
Verse 182
अस्मद्गोत्रेऽस्ति कः पुत्रो यो नो दद्यात्तिलोदकम् । कार्त्तिक्यां च विशेषेण वेशाख्यां वा तथैव च
ក្នុងគោត្ររបស់យើង តើមានកូនប្រុសណាម្នាក់ដែលនឹងធ្វើតર્ખបណៈ (tarpaṇa) ដោយទឹកលាយល្ង (tila-jala) ឲ្យពួកយើងដែរឬទេ? ជាពិសេសនៅខែ ការត្តិក (Kārttika) ឬដូចគ្នានៅខែ វৈសាខ (Vaiśākha) ផងដែរ។
Verse 183
स्वर्गतिं च प्रयास्यामस्तत्र तीर्थोपसेवनात् । एतत्ते कथितं सर्वं द्वीपेश्वरमनुत्तमम्
ដោយការទៅសេវា-បម្រើ និងគោរពបូជានៅទីរថ (tīrtha) នោះ យើងនឹងឈានដល់ផ្លូវទៅសួគ៌។ ដូច្នេះ អ្វីៗទាំងអស់នេះបានប្រាប់ដល់អ្នកហើយ—មហិមាដ៏លើសលប់របស់ ទ្វីបេឝ្វរ (Dvīpeśvara)។
Verse 184
यः पठेत्परया भक्त्या शृणुयात्तद्गतो नृप । सोऽपि पापविनिर्मुक्तो मोदते शिवमन्दिरे
ឱ ព្រះរាជា អ្នកណាដែលអានវានេះដោយភក្តិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ឬស្តាប់ដោយចិត្តផ្តោត—អ្នកនោះក៏រួចផុតពីបាប ហើយរីករាយនៅក្នុងធាម (dhāma) របស់ព្រះឝិវៈ។
Verse 185
ऊषरं सर्वतीर्थानां निर्मितं मुनिपुंगवैः । कामप्रदं नृपश्रेष्ठ व्यासतीर्थं न संशयः
ឱ ព្រះមហាក្សត្រដ៏ប្រសើរ សារសំខាន់នៃទីរថទាំងអស់ ដែលមុនីដ៏ឧត្តមបានស្ថាបនា គឺ វ្យាស-ទីរថ (Vyāsa-tīrtha)។ វាប្រទានបំណងប្រាថ្នា; មិនមានសង្ស័យឡើយ។