Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 9

Devanagari script

देवदानवगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः । सचन्द्रार्कग्रहाः सर्वे शरीरात्तस्य निर्गताः

Transliteration

devadānavagandharvāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ | sacandrārkagrahāḥ sarve śarīrāttasya nirgatāḥ

Translation

ទេវតា ដានវៈ និងគន្ធវៈ—ជាមួយយក្ស នាគ និងរាក្សស—សូម្បីតែព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងភពទាំងអស់ ក៏បានចេញមកពីព្រះកាយរបស់ព្រះអង្គទាំងអស់។

Word by Word

• देव: gods
• देव: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद; Masculine stem)

• दानव: demons (Dānavas)
• दानव: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• गन्धर्वाः: Gandharvas
• गन्धर्वाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्धर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural); समाहार-द्वन्द्वसमासस्य उत्तरपद (head of compound)

• स: together with
• स: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय)
• Form: सह-अर्थक-अव्यय (particle meaning ‘together with’)

• यक्ष: Yakṣas
• यक्ष: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• उरग: serpents
• उरग: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उरग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• राक्षसाः: Rākṣasas (and others)
• राक्षसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural); (यक्ष+उरग+राक्षस) इति समाहार-द्वन्द्व

• स: together with
• स: Sambandha (Association/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स (अव्यय)
• Form: सह-अर्थक-अव्यय (particle ‘with’)

• चन्द्र: moon
• चन्द्र: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• अर्क: sun
• अर्क: Sambandha (Compound member/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासपूर्वपद)

• ग्रहाः: planets (including moon and sun)
• ग्रहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural); (चन्द्र+अर्क+ग्रह) समाहार-द्वन्द्व

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—(देवदानवगन्धर्वाः ... ग्रहाः) (Masculine, Nominative, Plural)

• शरीरात्: from the body
• शरीरात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन (Neuter, Ablative, Singular)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular)

• निर्गताः: came out / emerged
• निर्गताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + निर्- (उपसर्ग)
• Form: क्त-प्रत्यय (भूतकृदन्त), कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Past active participle; Masculine, Nominative, Plural)

Speaker

Unknown (contextual narrator in Revā Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Sages / kathā audience

Visual Art Cues

Scene: A grand emanation tableau: from the Lord’s body stream forth devas and various beings; above, the sun and moon emerge; around them the grahas take their stations, forming a cosmic mandala.

Characters & Entities

• Devas
• Dānavas
• Gandharvas
• Yakṣas
• Nāgas
• Rākṣasas
• Candra
• Sūrya
• Grahas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All orders of beings and cosmic powers arise from the One Lord; recognizing this unity supports dharma and reduces fear of hostile forces.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named; the verse provides a cosmic frame for the Revā Khaṇḍa’s later praise of sacred places along the Narmadā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; it is a theological cosmology verse.