Adhyaya 228

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । परार्थं तीर्थयात्रायां गच्छतः कस्य किं फलम् । कियन्मात्रं मुनिश्रेष्ठ तन्मे ब्रूहि कृपानिधे

យុធិષ્ઠិរ បានពោលថា៖ បើមនុស្សម្នាក់ធ្វើដំណើរទៅទៀរថៈ ដើម្បីប្រយោជន៍របស់អ្នកដទៃ បុណ្យនោះជារបស់នរណា ហើយផលជាអ្វី? ឱ មុនីឧត្តម អ្នកជាគម្រប់នៃមេត្តាករុណា សូមប្រាប់ខ្ញុំឲ្យច្បាស់លាស់។

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । परार्थं गच्छतस्तन्मे वदतः शृणु पार्थिव । यथा यावत्फलं तस्य यात्रादिविहितं भवेत्

មារកណ្ឌេយ បានពោលថា៖ ឱ ព្រះរាជា សូមស្តាប់—ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីអ្នកដែលធ្វើដំណើរដើម្បីអ្នកដទៃ ថា ផលនៃទៀរថយាត្រា និងពិធីកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងដូចម្តេច និងដល់កម្រិតណា។

Verse 3

उत्तमेनेह वर्णेन द्रव्यलोभादिना नृप । नाधमस्य क्वचित्कार्यं तीर्थयात्रादिसेवनम्

ឱ ព្រះនរៈបតី! នៅទីនេះ ការធ្វើទៀរថយាត្រា និងការប្រតិបត្តិដូចគ្នា គួរធ្វើដោយអ្នកមានចរិតឧត្តមប៉ុណ្ណោះ; ចំពោះអ្នកមានធម្មជាតិទាប ដែលត្រូវជំរុញដោយលោភលន់ទ្រព្យ និងអ្វីៗដទៃ ទៀរថសេវា មិនសមរម្យនៅកន្លែងណាទេ។

Verse 4

धर्मकर्म महाराज स्वयं विद्वान्समाचरेत् । शरीरस्याथवा शक्त्या अन्यद्वा कार्ययोगतः

ឱ មហារាជ អ្នកមានប្រាជ្ញាគួរធ្វើកិច្ចធម៌ដោយខ្លួនឯង—តាមកម្លាំងកាយដែលមាន; បើមិនអាច ក៏គួររៀបចំឲ្យសម្រេចដោយមធ្យោបាយសមរម្យ។

Verse 5

धर्मकर्म सदा प्रायः सवर्णेनैव कारयेत् । पुत्रपौत्रादिकैर्वापि ज्ञातिभिर्गोत्रसम्भवैः

ជាទូទៅ កិច្ចធម៌គួរឲ្យអ្នកមានវណ្ណៈដូចគ្នាធ្វើ; ឬឲ្យកូន ចៅ ជាដើម ឬសាច់ញាតិដែលកើតក្នុងគោត្រ និងវង្សត្រកូលដូចគ្នាធ្វើក៏បាន។

Verse 6

श्रेष्ठं हि विहितं प्राहुर्धर्मकर्म युधिष्ठिर । तैरेव कारयेत्तस्मान्नोत्तमैर्नाधमैरपि

ឱ យុធិષ્ઠិរ បណ្ឌិតទាំងឡាយថា កិច្ចធម៌ដែលធ្វើតាមវិធានដែលបានកំណត់ គឺល្អប្រសើរបំផុត។ ដូច្នេះ កិច្ចដែលបានបញ្ជាក់គួរឲ្យអ្នកសមស្របធ្វើ—មិនមែនដោយអ្នកខ្ពស់លើសកាលៈទេសៈ និងមិនមែនដោយអ្នកមិនសម។

Verse 7

अधमेन कृतं सम्यङ्न भवेदिति मे मतिः । उत्तमश्चाधमार्थे वै कुर्वन्दुर्गतिमाप्नुयात्

តាមមតិរបស់ខ្ញុំ កិច្ចដែលអ្នកមិនសមធ្វើ មិនអាចសម្រេចបានដោយត្រឹមត្រូវទេ។ ហើយសូម្បីតែអ្នកល្អប្រសើរ បើធ្វើដើម្បីគោលបំណងទាបថោក ក៏អាចធ្លាក់ចូលទុក្ខវេទនា និងទុគតិបានពិត។

Verse 8

न शूद्राय मतिं दद्यान्नोच्छिष्टं न हविष्कृतम् । न चास्योपदिशेद्धर्मं न चास्य व्रतमादिशेत्

មិនគួរផ្តល់យោបល់ដល់សូទ្រ; មិនគួរផ្តល់អាហារសល់ (ឧច្ឆិષ્ટ) ឬគ្រឿងបូជាដែលរៀបជា ហវិស។ ក៏មិនគួរបង្រៀនធម៌ដល់គាត់ និងមិនគួរបញ្ជាក់វ្រត (ព្រហ្មចរិយាវិន័យ/ព្រមាន) សម្រាប់គាត់ដែរ។

Verse 9

जपस्तपस्तीर्थयात्रा प्रव्रज्या मन्त्रसाधनम् । देवताराधनं दीक्षा स्त्रीशूद्रपतनानि षट्

ជបៈ តបៈ ដំណើរទៅទីរថៈ ការចាកចេញបួស (ប្រវ្រាជ្យា) ការសាធនាមន្ត្រ ការអារាធនាទេវតា និងទិក្សា—ទាំងប្រាំមួយនេះ ត្រូវបាននិយាយថា ជាមូលហេតុនៃការធ្លាក់ចុះសម្រាប់ស្ត្រី និងសូទ្រ។

Verse 10

पतिवत्नी पतत्येव विधवा सर्वमाचरेत् । सभर्तृकाशके पत्यौ सर्वं कुर्यादनुज्ञया

ស្ត្រីបតិវតា (ស្មោះត្រង់ចំពោះប្តី) បើធ្វើអ្វីដោយខ្លួនឯង នឹងជាប់ទោស; តែស្ត្រីមេម៉ាយអាចអនុវត្តអាចារៈទាំងអស់បាន។ នៅពេលប្តីនៅមានជីវិត គួរធ្វើគ្រប់យ៉ាងតាមការអនុញ្ញាតរបស់ប្តី។

Verse 11

गत्वा परार्थं तीर्थादौ षोडशांशफलं लभेत् । गच्छतश्च प्रसङ्गेन तीर्थमर्द्धफलं स्मृतम्

បើអ្នកណាទៅទីរថៈជាចម្បងដើម្បីប្រយោជន៍របស់អ្នកដទៃ នោះនឹងបានផលត្រឹមមួយភាគដប់ប្រាំមួយ។ ហើយអ្នកដែលទៅតាមប្រសង្គដោយចៃដន្យ ត្រូវបានចងចាំថា ទីរថៈឲ្យផលត្រឹមពាក់កណ្តាល។

Verse 12

अनुसङ्गेन तीर्थस्य स्नाने स्नानफलं विदुः । नैव यात्राफलं तज्ज्ञाः शास्त्रोक्तं कल्मषापहम्

អ្នកដឹងទាំងឡាយប្រកាសថា បើស្នាននៅទីរថៈដោយតែការតាមប្រសង្គ នោះបានតែផលនៃស្នានប៉ុណ្ណោះ មិនបានផលពេញលេញនៃយាត្រាទេ ដែលសាស្ត្របានពោលថា ជាអ្នកបំបាត់បាប។

Verse 13

पित्रर्थं च पितृव्यस्य मातुर्मातामहस्य च । मातुलस्य तथा भ्रातुः श्वशुरस्य सुतस्य च

ដើម្បីបិតា; ដើម្បីពូខាងឪពុក (បិត្រវ្យ); ដើម្បីម្តាយ និងតាខាងម្តាយ; ដូចគ្នានេះ ដើម្បីមាមា បងប្អូនប្រុស ស្វាសុរ (ឪពុកក្មេក) និងកូនប្រុស—(អាចធ្វើស្នាន/ពិធីនៅទីរថៈបាន)។

Verse 14

पोषकार्थादयोश्चापि मातामह्या गुरोस्तथा । स्वसुर्मातृष्वसुः पैत्र्या आचार्याध्यापकस्य च

ដូចគ្នានេះផងដែរ អាចឧទ្ទិសកុសលនៃកិច្ចបូជានៅទីរថៈ ដល់អ្នកមានគុណជួយឧបត្ថម្ភ និងអ្នកដទៃ; ដល់យាយខាងម្តាយ (មាតាមហី); ដល់គ្រូគុរុ; ដល់បងប្អូនស្រី មីងខាងម្តាយ មីងខាងឪពុក និងដល់អាចារ្យ និងគ្រូបង្រៀនផងដែរ។

Verse 15

इत्याद्यर्थे नरः स्नात्वा स्वयमष्टांशमाप्नुयात् । साक्षात्पित्रोः प्रकुर्वाणश्चतुर्थांशमवाप्नुयात्

បុរសម្នាក់ បើងូតទឹកសក្ការៈនៅទីរថៈ ដើម្បីគោលបំណងដូចនេះ និងអ្វីៗស្រដៀងគ្នា គាត់ខ្លួនឯងទទួលបានភាគមួយក្នុងប្រាំបីនៃបុណ្យ។ តែបើគាត់ធ្វើដោយផ្ទាល់សម្រាប់ឪពុកម្តាយ គាត់ទទួលបានភាគមួយក្នុងបួន។

Verse 16

पतिपत्न्योर्मिथश्चार्द्धं फलं प्राहुर्मनीषिणः । भागिनेयस्य शिष्यस्य भ्रातृव्यस्य सुतस्य च । षट्त्रिपञ्चचतुर्भागान्फलमाप्नोति वै नरः

ព្រះបណ្ឌិតទាំងឡាយបានប្រកាសថា ប្តីប្រពន្ធចែករំលែកពាក់កណ្តាលនៃផលធម៌របស់គ្នាទៅវិញទៅមក។ កូនប្រុសរបស់បងប្អូនស្រី (ភាគិនេយ), សិស្ស, ញាតិរួមសាយ (ភ្រាត្រវ្យ), និងកូនប្រុស ក៏ទទួលបានភាគនៃបុណ្យនោះដែរ—តាមទំនាក់ទំនង អាចបានភាគមួយក្នុងប្រាំមួយ មួយក្នុងបី មួយក្នុងប្រាំ ឬមួយក្នុងបួន។

Verse 17

इति ते कथितं पार्थ पारम्पर्यक्रमागतम् । कर्तव्यं ज्ञातिवर्गस्य परार्थे धर्मसाधनम्

ដូច្នេះហើយ ឱ បារថៈ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកនូវអ្វីដែលបានស្នងមកតាមលំដាប់ប្រពៃណី។ កាតព្វកិច្ចរបស់ក្រុមញាតិគឺ បំពេញធម៌ជាវិធីសម្រេចធម៌ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃផងដែរ។

Verse 18

वर्षाऋतुसमायोगे सर्वा नद्यो रजस्वलाः । मुक्त्वा सरस्वतीं गङ्गां नर्मदां यमुनानदीम्

នៅពេលរដូវវស្សាមកដល់ ទន្លេទាំងអស់ត្រូវបានចាត់ទុកថា ‘រាជស្វលា’ គឺស្ថិតក្នុងសភាពមិនបរិសុទ្ធ—លើកលែងតែ សរស្វតី គង្គា នរមទា និងទន្លេយមុនា។