
មារកណ្ឌេយ្យពណ៌នាថា កោតិតីរថៈ (Koṭitīrtha) ជាទីបូជនីយដ្ឋានធម្មយាត្រាដ៏លើសលប់ មិនមានអ្វីប្រៀបបាន មានសិទ្ធៈជាច្រើន និងព្រះឥសីធំៗជាច្រើនស្នាក់នៅ។ ជំពូកនេះបង្កើតអំណាចនៃទីរថៈតាមរឿងដើមកំណើត៖ បន្ទាប់ពីតាបស្យាដ៏យូរ ព្រះឥសីបានស្ថាបនាព្រះសិវៈ ហើយស្ថាបនាព្រះទេវីជាកោតីស្វរី និងចាមុណ្ឌា (មហីសាសុរមារទិនី) បង្ហាញសក្ការៈរួមរវាងសៃវៈ និងសាក្តៈ។ មានការកំណត់ប្រតិទិនពិធីយ៉ាងច្បាស់៖ នៅថ្ងៃចតុរទសី ខាងក្រឹស្នបក្ស នៃខែភាទ្របទ ពេលនក្ខត្រ ហស្តៈ ទីរថៈនេះត្រូវបានសរសើរថា បំផ្លាញបាបសកល។ អត្ថបទរាយនាមកិច្ចពិធី—ងូតទឹក (snāna) នៅទីរថៈ បូជាទឹកលាយគ្រាប់សេសាម (tilodaka) និងស្រាដ្ធ (śrāddha)—ដោយអះអាងផលសង្គ្រោះខ្លាំង និងអត្ថប្រយោជន៍ដល់បុព្វបុរស រួមទាំងការលើកឡើងរហ័សពីនរកសម្រាប់ចំនួនមនុស្សដែលបានកំណត់។ ចុងក្រោយ បង្ហាញគោលការណ៍ “គុណគុណ” នៃទីកន្លែង៖ ការងូតទឹក ការបរិច្ចាគ ជបៈ ហោមៈ ស្វាធ្យាយៈ និងអರ್ಚនា ដល់ទេវតា ដែលធ្វើដោយអំណាចទីរថៈនេះ នឹងក្លាយជា “កោតិ-គុណ” គឺកើនឡើងមួយកោដិដង បញ្ជាក់ថា សក្ការៈនៃទីកន្លែងអាចពង្រីកប្រសិទ្ធិភាពធម៌បានយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धराधीश कोटितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महाभागाः कोटिसंख्या महर्षयः
ព្រះមហាឥសី មារកណ្ឌេយ្យ បានមានព្រះវាចា៖ «បន្ទាប់មក ឱ ព្រះអធិរាជនៃផែនដី គួរទៅកាន់ កោដិតីរថៈ ដ៏អស្ចារ្យឥតប្រៀប ដែលនៅទីនោះមានសិទ្ធៈដ៏មានសំណាង និងមហាឥសីចំនួនកោដិ ស្នាក់នៅ»។
Verse 2
तपः कृत्वा सुविपुलमृषिभिः स्थापितः शिवः । तथा कोटीश्वरी देवी चामुण्डा महिषार्दिनी
ដោយបានបំពេញតបៈដ៏ធំធេងបំផុត មហាឥសីទាំងឡាយបានប្រតិស្ឋានព្រះសិវៈនៅទីនោះ; ហើយដូចគ្នានោះ បានប្រតិស្ឋានព្រះនាង កោដីស្វរី—ចាមុន្ឌា អ្នកសម្លាប់មហិษាសុរ (អសុរក្របី)។
Verse 3
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नृप । तीर्थकोटीः समाहूय मुनिभिः स्थापितः शिवः
ឱ ព្រះរាជា! នៅថ្ងៃចតុរទសី (ថ្ងៃទី១៤) នៃក្រឹෂ್ಣបក្ស ក្នុងខែភាទ្របទ មុនីទាំងឡាយបានអញ្ជើញតីរថៈចំនួនកោដិៗ ហើយប្រតិស្ឋានព្រះសិវៈនៅទីនោះ។
Verse 4
तस्यां तिथौ च हस्तर्क्षं सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र तीर्थे तदा गत्वा स्नानं कृत्वा समाहितः
នៅលើទិថីនោះផ្ទាល់ ពេលនក្ខត្រ ហស្ត (Hasta) គ្រប់គ្រង—ជាអ្នកបំផ្លាញបាបទាំងអស់—គួរទៅកាន់តីរថៈនោះ ងូតទឹកបរិសុទ្ធនៅទីនោះ ហើយប្រមូលចិត្តឲ្យសមាធិ។
Verse 5
नरकादुद्धरत्याशु पुरुषानेकविंशतिम् । तिलोदकप्रदानेन किमुत श्राद्धदो नरः
ដោយការបូជាទិលោទក (ទឹកលាយល្ង) មនុស្សអាចសង្គ្រោះបុរសចំនួនម្ភៃមួយពីនរកបានឆាប់រហ័ស; ហើយអ្នកដែលធ្វើស្រាទ្ធ (ពិធីបូជាបុព្វបុរស) នោះ តើនឹងប្រទានការរំដោះបានធំធេងប៉ុនណា!
Verse 6
स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । तस्य तीर्थस्य योगेन सर्वं कोटिगुणं भवेत्
ការងូតទឹកបរិសុទ្ធ ការធ្វើទាន ការសូត្រមន្ត្រ (ជប) ការបូជាភ្លើង (ហោម) ការសិក្សាវេដ (ស្វាធ្យាយ) និងការអរចនាទេវតា—ដោយអานุភាពនៃទីរថៈនោះ កុសលទាំងអស់កើនឡើងជាគោដិគុណ។
Verse 203
अध्यायः
អធ្យាយៈ—មានន័យថា “ជំពូក”; ជាសញ្ញាបិទបញ្ចប់/សម្គាល់ចុងបញ្ចប់នៃអត្ថបទ។