Mantra 20
Rishi: Vājasaneyin tradition (unspecified)
Devata: Vasanta, Grīṣma, Varṣāḥ, Śarad, Hemanta, Śiśira (seasonal powers as recipients)
Chandas: Yajus-formula (catalogue style)
Samhita Patha (Devanagari)
व॒स॒न्ताय॑ क॒पिञ्ज॑ला॒नाल॑भते ग्री॒ष्माय॑ कल॒विङ्का॑न्व॒र्षाभ्य॑स्ति॒त्तिरी॑ञ्छ॒रदे॒ वर्ति॑का हेम॒न्ताय॒ कक॑रा॒ञ्छिशि॑राय॒ विक॑करान्
Transliteration
vasantā́ya kapiñjalā́n ā́labhate grīṣmā́ya kalaviṅkā́n varṣā́bhyaḥ tittiríñ charáde vartikā́ hemantā́ya kakarā́n śiśirā́ya vikakarā́n
Translation
For Spring he lays hold of the kapiñjala birds; for Summer the kalaviṅkas; for the Rains the tittiris; for Autumn the quails; for Winter the kakaras; for the Cool season the vikakaras.
Padapatha (Word Analysis)
व॒स॒न्ताय॑ । क॒पिञ्ज॑लान् । आ॒ल॒भ॒ते॒ । ग्री॒ष्माय॑ । क॒ल॒विङ्का॑न् । व॒र्षाभ्यः॑ । ति॒त्तिरी॑न् । श॒रदे॑ । वर्ति॑काः । हे॒म॒न्ताय॑ । कक॑रान् । शिशि॑राय॑ । विक॑करान् ।
Word by Word
वसन्तायfor spring
वसन्ताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवसन्त
कपिञ्जलान्francolins / partridges (a kind of bird)
कपिञ्जलान्:
कर्म
TypeNoun
Rootकपिञ्जल
आलभतेhe takes/handles; (ritually) he offers/seizes
आलभते:
—
TypeVerb
Rootलभ् (आ-लभ्)
ग्रीष्मायfor summer
ग्रीष्माय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootग्रीष्म
कलविङ्कान्sparrows / a kind of small bird
कलविङ्कान्:
कर्म
TypeNoun
Rootकलविङ्क
वर्षाभ्यःfrom/for the rains (rainy season)
वर्षाभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootवर्षा
तित्तिरीन्partridges (tittiri-birds)
तित्तिरीन्:
कर्म
TypeNoun
Rootतित्तिरि
शरदेfor autumn
शरदे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशरद्
वर्तिकाःquails
वर्तिकाः:
कर्तृ (नाम-निर्देश/विधेय-सम्बन्ध) / कर्म (आलभते इत्यस्य अव्यक्त-सम्बन्धेन)
TypeNoun
Rootवर्तिका
हेमन्तायfor winter (hemanta)
हेमन्ताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootहेमन्त
ककरान्a kind of bird (kakara)
ककरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootककर
शिशिरायfor the cold season (śiśira)
शिशिराय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशिशिर
विककरान्a kind of bird (vikakara)
विककरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootविककर
Entities Mentioned
V
Vasanta (Spring)G
Grīṣma (Summer)V
Varṣāḥ (Rains)Ś
Śarad (Autumn)H
Hemanta (Winter)Ś
Śiśira (Cool season)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes