
អធ្យាយ ៨ ចាប់ផ្តើមដោយព្រះក្រឹષ્ણ សូមឲ្យពន្យល់យ៉ាងច្បាស់អំពី «សារសំខាន់វេដ» ដែលព្រះសិវៈបង្រៀន (vedasāra) ដែលនាំទៅមុខ្សៈសម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់ជ្រកកោន។ គោលធម៌នេះជ្រាលជ្រៅ និងត្រូវបានការពារ មិនអាចចូលដល់ដោយអ្នកគ្មានភក្តី ឬមិនត្រៀមខ្លួន ហើយមានន័យជាច្រើនជាន់។ ព្រះក្រឹષ્ણសួរបន្ថែមអំពីវិធីបូជា (pūjā) ក្នុងបរិបទនោះ អ្នកមានសិទ្ធិ (adhikāra) និងទំនាក់ទំនងរវាងជ្ញាន និងយោគៈ។ ឧបមន្យូឆ្លើយថា មានរូបមន្តសៃវៈខ្លី ស្របនឹងចេតនាវេដ មិនពឹងលើការសរសើរ ឬបន្ទោស ហើយបង្កើតជំនឿភ្លាមៗ; ការពង្រីកពេញលេញមិនអាចធ្វើបាន ដូច្នេះនឹងសង្ខេប។ បន្ទាប់មកនិយាយពីកំណើតលោក: មុនសೃષ્ટិ ប្រាកដ ព្រះសិវៈ (ស្ថានុ/មហេស្វរ) បង្ហាញខ្លួនដោយខ្លួនឯង ជាព្រះអម្ចាស់មានមូលហេតុនៃផលពិត ហើយបង្កើតព្រះព្រហ្មា ជាទេវដំបូង។ ព្រហ្មាមើលឃើញព្រះបិតាទេវ និងព្រះបិតាមើលឃើញព្រហ្មាកើតឡើង បង្ហាញថាអំណាចបង្កើតចេញពីការបង្ហាញខ្លួនមុនរបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 1
कृष्ण उवाच । भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि शिवेन परिभाषितम् । वेदसारे शिवज्ञानं स्वाश्रितानां विमुक्तये
ព្រះក្រឹષ્ણមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះអង្គដ៏គួរគោរព ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់ចំណេះដឹងអំពីព្រះសិវៈ ដែលព្រះសិវៈផ្ទាល់បានប្រកាស—ជាសារសំខាន់នៃវេដទាំងឡាយ—ដែលប្រទានមោក្ខដល់អ្នកដែលជ្រកកោនក្នុងព្រះអង្គ»។
Verse 2
अभक्तानामबुद्धीनामयुक्तानामगोचरम् । अर्थैर्दशर्धैः संयुक्तं गूढमप्राज्ञनिंदितम्
ព្រះធម៌បង្រៀននេះ មិនស្ថិតក្នុងវិស័យរបស់អ្នកគ្មានសទ្ធា អ្នកបញ្ញាខ្សោយ ឬអ្នកគ្មានវិន័យឡើយ។ វាប្រកបដោយអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅដប់យ៉ាង ដូច្នេះវាលាក់លៀម ហើយសូម្បីតែត្រូវអ្នកមិនប្រាជ្ញាប្រមាថ។
Verse 3
वर्णाश्रमकृतैर्धर्मैर्विपरीतं क्वचित्समम् । वेदात्षडंगादुद्धृत्य सांख्याद्योगाच्च कृत्स्नशः
នៅខ្លះ វាផ្ទុយនឹងធម៌ដែលកំណត់ដោយវណ្ណៈ និងអាស្រាម; នៅខ្លះ វាស្របគ្នាជាមួយវា។ វាត្រូវបានដកស្រង់ទាំងស្រុងពីព្រះវេទ ជាមួយអង្គជំនួយប្រាំមួយ និងពីសាំខ្យា និងយោគៈផងដែរ។
Verse 4
शतकोटिप्रमाणेन विस्तीर्णं ग्रंथसंख्यया । कथितं परमेशेन तत्र पूजा कथं प्रभोः
ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជបានបកស្រាយធម៌នេះយ៉ាងទូលំទូលាយ—តាមចំនួនភាគដល់មួយរយកោដិ។ ក្នុងវិវរណៈដ៏ធំធេងនេះ ឱ ព្រះអម្ចាស់ តើគួរធ្វើបូជាព្រះអម្ចាស់ដូចម្តេច?
Verse 5
कस्याधिकारः पूजादौ ज्ञानयोगादयः कथम् । तत्सर्वं विस्तरादेव वक्तुमर्हसि सुव्रत
អ្នកណាមានសិទ្ធិធ្វើបូជាដំបូង និងកិច្ចធម៌ដទៃទៀត? ហើយផ្លូវចំណេះដឹង និងយោគៈត្រូវអនុវត្តដូចម្តេច? ឱ អ្នកមានវ្រតដ៏ល្អ សូមពន្យល់ទាំងអស់នោះដោយលម្អិត។
Verse 6
उपमन्युरुवाच । शैवं संक्षिप्य वेदोक्तं शिवेन परिभाषितम् । स्तुतिनिंदादिरहितं सद्यः प्रत्ययकारणम्
ឧបមន្យុបាននិយាយថា៖ «សាសនាខាងសៃវៈនេះ—សង្ខេបពីអ្វីដែលវេដៈបានប្រកាស ហើយព្រះសិវៈបានបកស្រាយដោយព្រះអង្គឯង—គ្មានការសរសើរ ឬការរិះគន់ជាដើម ហើយក្លាយជាមូលហេតុនាំឲ្យកើតការជឿច្បាស់ភ្លាមៗ (ប្រត្យយៈ)»។
Verse 7
गुरुप्रसादजं दिव्यमनायासेन मुक्तिदम् । कथयिष्ये समासेन तस्य शक्यो न विस्तरः
កើតពីព្រះគុណរបស់គ្រូបូជា នេះជាព្រះធម៌ដ៏ទេវភាព ដែលប្រទានមោក្ខដោយមិនលំបាក។ ខ្ញុំនឹងពោលដោយសង្ខេប ព្រោះការពង្រីកពេញលេញមិនអាចពណ៌នាបាន។
Verse 8
सिसृक्षया पुराव्यक्ताच्छिवः स्थाणुर्महेश्वरः । सत्कार्यकारणोपेतस्स्वयमाविरभूत्प्रभुः
ដោយបំណងបង្កើតសកលលោក ព្រះសិវៈ—ព្រះអម្ចាស់ដ៏មាំមួន មហេស្វរៈ—បានបង្ហាញព្រះអង្គដោយព្រះឆន្ទៈផ្ទាល់ ពីអវិយក្តដើមកំណើត ជាព្រះម្ចាស់អធិបតី មានសច្ចៈនៃហេតុ និងផល។
Verse 9
जनयामास च तदा ऋषिर्विश्वाधिकः प्रभुः । देवानां प्रथमं देवं ब्रह्माणं ब्रह्मणस्पतिम्
បន្ទាប់មក ព្រះអម្ចាស់ដ៏លើសលប់សកលលោក បានបង្កើតព្រះព្រហ្មា ជាព្រះដំបូងក្នុងចំណោមទេវតា ជាព្រះអធិបតីនៃព្រះវិជ្ជា (ព្រហ្មណស្បតិ)។
Verse 10
ब्रह्मापि पितरं देवं जायमानं न्यवैक्षत । तं जायमानं जनको देवः प्रापश्यदाज्ञया
សូម្បីតែព្រះព្រហ្មា ក៏បានឃើញព្រះបិតាទេវៈ ខណៈព្រះអង្គកំពុងបង្ហាញព្រះអង្គ។ ហើយព្រះបិតាដដែលនោះ ខណៈកំពុងកើតបង្ហាញ ត្រូវបានព្រះជនកទេវៈយល់ឃើញ តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គ។
Verse 11
दृष्टो रुद्रेण देवो ऽसावसृजद्विश्वमीश्वरः । वर्णाश्रमव्यवस्थां च चकार स पृथक्पृथक्
ព្រះអម្ចាស់នោះ—ឥស្វរៈ—ត្រូវបានរុទ្រៈឃើញ ហើយបានបង្កើតសកលលោក។ ព្រះអង្គក៏បានបង្កើតរបៀបរៀបចំវណ្ណៈ និងអាស្រមៈ ដោយបែងចែកឲ្យខុសគ្នា តាមទីតាំងសមរម្យរបស់មួយៗ។
Verse 12
सोमं ससर्ज यज्ञार्थे सोमाद्द्यौस्समजायत । धरा च वह्निः सूर्यश्च यज्ञो विष्णुश्शचीपतिः
ដើម្បីបុណ្យយជ្ញៈ ព្រះអង្គបានបង្កើតសោមៈ។ ពីសោមៈ កើតមានស្ថានសួគ៌ ហើយក៏មានផែនដី ភ្លើង ព្រះអាទិត្យ យជ្ញៈផ្ទាល់ ព្រះវិṣṇុ និងសចីបតិ (ឥន្ទ្រ)។
Verse 13
ते चान्ये च सुरा रुद्रं रुद्राध्यायेन तुष्टुवुः । प्रसन्नवदनस्तस्थौ देवानामग्रतः प्रभुः
ទេវតាទាំងនោះ និងទេវតាផ្សេងៗទៀត បានសរសើរព្រះរុទ្រ តាមរយៈ «រុទ្រាធ្យាយៈ»។ ព្រះអម្ចាស់ឈរនៅមុខទេវតាទាំងឡាយ ដោយព្រះមុខរីករាយ បង្ហាញព្រះសភាពមានគុណ (សគុណ) ដ៏មេត្តាករុណា ចំពោះអ្នកបូជាភក្តិ។
Verse 14
अपहृत्य स्वलीलार्थं तेषां ज्ञानं महेश्वरः । तमपृच्छंस्ततो देवाः को भवानिति मोहिताः
ដើម្បីលីឡាទេវៈរបស់ព្រះអង្គ មហេស្វរៈបានដកយកចំណេះដឹងរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងឡាយដែលវង្វេងចិត្ត បានសួរព្រះអង្គថា៖ «ព្រះអង្គជានរណា?»
Verse 15
सो ऽब्रवीद्भगवान्रुद्रो ह्यहमेकः पुरातनः । आसं प्रथममेवाहं वर्तामि १ च सुरोत्तमाः
បន្ទាប់មក ព្រះរុទ្រ ព្រះបរមភគវាន បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ពិតប្រាកដ ខ្ញុំតែមួយគត់ជាព្រះបុរាណ។ ខ្ញុំមានស្ថិតនៅជាមុនគេ ហើយខ្ញុំនៅតែស្ថិតស្ថេរ ដោយដដែលជានិច្ច ឱ ទេវតាដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ!»
Verse 16
भविष्यामि च मत्तोन्यो व्यतिरिक्तो न कश्चन । अहमेव जगत्सर्वं तर्पयामि स्वतेजसा
ខ្ញុំតែមួយគត់នឹងមាន; ក្រៅពីខ្ញុំ មិនមានអ្នកដទៃ ឬអ្វីខុសពីខ្ញុំឡើយ។ ខ្ញុំឯងជាសកលលោកទាំងមូល ហើយដោយពន្លឺដើមកំណើតរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបំប៉ន និងបំពេញវា។
Verse 17
अपश्यंतस्तमीशानं स्तुवंतश्चैव सामभिः । व्रतं पाशुपतं कृत्वा त्वथर्वशिरसि स्थितम्
ទោះបីពួកគេមិនបានឃើញព្រះអីសានៈដោយផ្ទាល់ក៏ដោយ ពួកគេបានសរសើរព្រះអង្គដោយបទសាមៈ; ហើយដោយបានប្រកាន់វ្រតបាសុបតៈ ពួកគេបានតាំងខ្លួននៅក្នុងអថರ್ವશិរៈ—ស្ថិតស្ងប់ក្នុងគោលលទ្ធិសម្ងាត់ដែលបង្ហាញព្រះបតីនៃសត្វទាំងអស់ (បាសុបតិ)។
Verse 18
भस्मसंछन्नसर्वांगा बभूवुरमरास्तदा । अथ तेषां प्रसादार्थं पशूनां पतिरीश्वरः
បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងឡាយ ត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ពេញកាយដោយភស្មៈបរិសុទ្ធ។ ហើយដើម្បីប្រទានព្រះគុណដល់ពួកគេ ព្រះអីស្វរៈ—ព្រះបតិ (ម្ចាស់) នៃសត្វពាសុ (វិញ្ញាណចងពាក់) បានបង្ហាញព្រះអង្គ។
Verse 20
सगणश्चोमया सार्धं सान्निध्यमकरोत्प्रभुः । यं विनिद्रा जितश्वासा योगिनो दग्धकिल्बिषाः
ព្រះអម្ចាស់ ព្រមទាំងគណៈ (gaṇa) របស់ព្រះអង្គ និងមានព្រះអុមា នៅជិតខាង បានចូលមកជិត ហើយស្ថិតនៅក្នុងសាន្និធ្យដ៏មេត្តាករុណា—ព្រះអង្គដែលយោគីទាំងឡាយ មិនលង់លក់ ឈ្នះដង្ហើម និងដុតបាបអស់ហើយ តែងសមាធិគិតគូរយ៉ាងមាំមួន។
Verse 21
हृदि पश्यंति तं देवं ददृशुर्देवपुंगवाः । यामाहुः परमां शक्तिमीश्वरेच्छानुवर्तिनीम्
ដោយឃើញព្រះទេវៈនោះនៅក្នុងបេះដូង ព្រះទេវតាអធិរាជទាំងឡាយបានទស្សនាព្រះអង្គ។ ពួកគេបានស្គាល់នាងថា ជាព្រះសក្តិដ៏អតិបរមា—នាងដែលតែងតែអនុវត្តតាមព្រះឆន្ទៈរបស់ព្រះអីស្វរៈ។
Verse 22
तामपश्यन्महेशस्य वामतो वामलोचनाम् । ये विनिर्धूतसंसाराः प्राप्ताः शैवं परं पदम्
ពួកគេបានឃើញនាង—អំណាចនៅខាងឆ្វេងរបស់មហាទេវា នាងមានភ្នែកស្រស់ស្អាត—ដោយព្រះគុណរបស់នាង អ្នកដែលបានបោះបង់ចំណងលោកិយ ទទួលបានស្ថានភាពសៃវៈដ៏អធិប្បាយ ជាឋានដ៏ខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 23
नित्यसिद्धाश्च ये वान्यं ते च दृष्टा गणेश्वराः । अथ तं तुष्टुवुर्देवा देव्या सह महेश्वरम्
នៅទីនោះ ក៏បានឃើញពួកអ្នកសម្រេចជានិច្ច និងក្រុមអធិការកណៈ (គណេශ්វរ) ផងដែរ។ បន្ទាប់មក ពួកទេវតា រួមជាមួយព្រះទេវី បានសរសើរព្រះមហేశ్వర (មហាទេវា) ដោយបទស្តូត្រ។
Verse 24
स्तोत्रैर्माहेश्वरैर्दिव्यैः श्रोतैः पौराणिकैरपि । देवो ऽपि देवानालोक्य घृणया वृषभध्वजः
សូម្បីតែព្រះអម្ចាស់—ព្រះសិវៈ អ្នកមានទង់សញ្ញាគោ—ពេលបានឃើញពួកទេវតា ក៏ត្រូវបានរំភើបដោយសេចក្តីមេត្តាករុណា ខណៈពួកគេសរសើរទ្រង់ដោយបទស្តូត្រមហేశ్వరដ៏ទិវ្យ និងដោយបទចម្រៀងបុរាណ (ពុរាណិក) ដែលបានស្តាប់តាមប្រពៃណី។
Verse 25
अर्थमहत्तमं देवाः पप्रच्छुरिममादरात् । देवा ऊचुः । भगवन्केन मार्गेण पूजनीयो ऽसि भूतले
ដោយចង់ដឹងអត្ថន័យដ៏ខ្ពស់បំផុត ពួកទេវតាបានសួរប្រកបដោយការគោរព។ ពួកទេវតាបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ តាមផ្លូវ និងវិធីណា ទ្រង់គួរត្រូវបានបូជានៅលើផែនដី?»
Verse 26
कस्याधिकारः पूजायां वक्तुमर्हसि तत्त्वतः । ततः सस्मितमालोक्य देवीं देववरोहरः
«តើអ្នកណាមានអធិការៈពិតប្រាកដក្នុងការធ្វើបូជា? សូមអ្នកពន្យល់តាមតត្ត្វៈដ៏ពិត»។ និយាយដូច្នេះហើយ ព្រះដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទេវតា បានមើលទៅកាន់ព្រះនាងទេវី ដោយញញឹមទន់ភ្លន់។
Verse 27
स्वरूपं दर्शयामास घोरं सूर्यात्मकं परम् । सर्वैश्वर्यगुणोपेतं सर्वतेजोमयं परम्
ទ្រង់បានបង្ហាញស្វរូបដ៏អធិឧត្តមរបស់ទ្រង់—គួរឱ្យខ្លាចដោយមហិមា មានសភាពជាព្រះអាទិត្យ និងលើសលប់—ពោរពេញដោយគុណសម្បត្តិអធិរាជទាំងអស់ និងជាពន្លឺទេវភាពអសীমទាំងមូល។
Verse 28
शक्तिभिर्मूर्तिभिश्चांगैर्ग्रहैर्देवैश्च संवृतम् । अष्टबाहुं चतुर्वक्त्रमर्धनारीकमद्भुतम्
ទ្រង់ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយឥទ្ធិពលទេវី (Śakti) រូបកាយបង្ហាញ ផ្នែកអង្គ ក្រោះ (ភព) និងទេវតាទាំងឡាយ—ជាព្រះអម្ចាស់អស្ចារ្យ មានដៃប្រាំបី និងមុខបួន បង្ហាញជារូបអរធនារីឥશ્વរៈដ៏អស្ចារ្យ (ពាក់កណ្តាលបុរស ពាក់កណ្តាលស្ត្រី)។
Verse 29
दृष्ट्वैवमद्भुताकारं देवा विष्णुपुरोगमाः । बुद्ध्वा दिवाकरं देवं देवीं चैव निशाकरम्
ពេលឃើញរូបអស្ចារ្យនោះ ទេវតាទាំងឡាយ ដោយវិષ્ણុជាមុខ បានទទួលស្គាល់ព្រះអម្ចាស់ថាជាព្រះអាទិត្យ ហើយក៏យល់ថាព្រះនាងទេវីជាព្រះចន្ទដែរ។
Verse 30
पञ्चभूतानि शेषाणि तन्मयं च चराचरम् । एवमुक्त्वा नमश्चक्रुस्तस्मै चार्घ्यं प्रदाय वै
ដោយប្រកាសថា «ធាតុប្រាំដែលនៅសល់ និងសព្វអ្វីៗទាំងចលនានិងអចលនា សុទ្ធតែជាសភាពរបស់ព្រះអង្គ» បន្ទាប់មកពួកគេបានកោតគោរពបូជាក្បាលចុះ និងថ្វាយអរឃ្យៈ (ទឹកបូជាគោរព) ដល់ព្រះអង្គតាមពិធី។
Verse 32
सिंदूरवर्णाय सुमण्डलाय सुवर्णवर्णाभरणाय तुभ्यम् । पद्माभनेत्राय सपंकजाय ब्रह्मेन्द्रनारायणकारणाय
សូមនមស្ការចំពោះព្រះអង្គ—មានពន្លឺពណ៌សិន្ទូរ (ក្រហមចែងចាំង) និងមានរាងកាយមង្គលដ៏រុងរឿង; តុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការពណ៌មាស; មានភ្នែកដូចផ្កាឈូក និងពាក់ព័ន្ធនឹងផ្កាឈូក; ជាមូលហេតុដើមដែលបង្កើតប្រាហ្មា ឥន្ទ្រ និងនារាយណៈ។
Verse 33
सुरत्नपूर्णं ससुवर्णतोयं सुकुंकुमाद्यं सकुशं सपुष्पम् । प्रदत्तमादाय सहेमपात्रं प्रशस्तमर्घ्यं भगवन्प्रसीद
ឱ ព្រះភគវាន សូមព្រះអង្គមេត្តាប្រោស។ សូមទទួលអឃ្យៈដ៏ប្រសើរនេះ—ពេញដោយត្បូងមានតម្លៃ, លាយទឹកជាមួយមាស, ក្រអូបដោយកុកុម (សាហ្វ្រន) និងវត្ថុមង្គលផ្សេងៗ, មានស្មៅកុស និងផ្កា—ដែលខ្ញុំបានថ្វាយក្នុងភាជន៍មាស។
Verse 34
नमश्शिवाय शांताय सगणायादिहेतवे । रुद्राय विष्णवे तुभ्यं ब्रह्मणे सूर्यमूर्तये
សូមនមស្ការដល់ព្រះសិវៈ អម្ចាស់ស្ងប់ស្ងាត់ ជាមួយព្រះគណៈទេវៈ ជាមូលហេតុដើម។ ខ្ញុំកោតបង្គំដល់ព្រះអង្គ ដែលជារុទ្រៈ ជាវិស្ណុ និងជាព្រហ្មា ហើយមានរូបរាងភ្លឺចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យ។
Verse 35
यश्शिवं मण्डले सौरे संपूज्यैव समाहितः । प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने प्रदद्यादर्घ्यमुत्तमम्
អ្នកណាដែលមានចិត្តប្រមូលផ្តុំ បូជាព្រះសិវៈយ៉ាងត្រឹមត្រូវ នៅក្នុងមណ្ឌលព្រះអាទិត្យ (សូរ្យមណ្ឌល) នោះគួរថ្វាយអឃ្យៈដ៏ប្រសើរ នៅពេលបីនៃថ្ងៃ—ព្រឹក ថ្ងៃត្រង់ និងល្ងាច។
Verse 36
प्रणमेद्वा पठेदेताञ्छ्लोकाञ्छ्रुतिमुखानिमान् । न तस्य दुर्ल्लभं किंचिद्भक्तश्चेन्मुच्यते दृढम्
បើអ្នកណាកោតបង្គំ ឬអានស្លោកទាំងនេះ—ដែលមានសារសំខាន់ផ្អែកលើព្រះវេដ—នោះសម្រាប់អ្នកបូជាដ៏ស្មោះ គ្មានអ្វីពិបាកទទួលបានឡើយ; ហើយបើមានភក្តីដ៏មាំមួន គាត់នឹងបានមុក្ខៈយ៉ាងប្រាកដ។
Verse 37
तस्मादभ्यर्चयेनित्यं शिवमादित्यरूपिणम् । धर्मकामार्थमुक्त्यर्थं मनसा कर्मणा गिरा
ដូច្នេះ គួរតែបូជាព្រះសិវៈរៀងរាល់ថ្ងៃ ក្នុងរូបអាទិត្យ (ព្រះអាទិត្យរូប) ដើម្បីឲ្យបានធម៌ អត្ថ កាម និងចុងក្រោយមក មោក្សៈ—ដោយចិត្ត ដោយកិច្ចការ និងដោយពាក្យសម្តី។
Verse 38
अथ देवान्समालोक्य मण्डलस्थो महेश्वरः । सर्वागमोत्तरं दत्त्वा शास्त्रमंतरधाद्धरः
បន្ទាប់មក ព្រះមហេស្វរៈ អង្គុយនៅក្នុងមណ្ឌលបរិសុទ្ធ បានទតមើលទេវតាទាំងឡាយ។ ព្រះសិវៈ—ព្រះអង្គជាអ្នកគាំទ្រ—បានប្រទានសាស្ត្រខ្ពស់បំផុត ជាសារសំខាន់ និងចុងក្រោយនៃអាគមទាំងអស់ ហើយបន្ទាប់មកបានលាក់ខ្លួនចេញពីទស្សនៈរបស់ពួកគេ។
Verse 39
तत्र पूजाधिकारो ऽयं ब्रह्मक्षत्रविशामिति । ज्ञात्वा प्रणम्य देवेशं देवा जग्मुर्यथागतम्
នៅទីនោះ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានដឹងថា សិទ្ធិធ្វើពិធីបូជានោះ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រហ្មណ៍ ក្សត្រីយ និងវៃស្យៈ។ ដឹងហើយ ក៏ក្រាបបង្គំដល់ព្រះអធិទេវនៃទេវតា ហើយចាកចេញតាមផ្លូវដែលបានមក។
Verse 40
अथ कालेन महता तस्मिञ्छास्त्रे तिरोहिते । भर्तारं परिपप्रच्छ तदंकस्था महेश्वरी
បន្ទាប់ពីកាលយូរណាស់ ពេលព្រះសាស្ត្រនោះត្រូវលាក់បាំងទៅ មហេស្វរី (បារវតី) អង្គុយលើភ្លៅព្រះស្វាមី ដោយក្តីគោរព បានសួរព្រះប្តី (ព្រះសិវៈ) ម្តងទៀត។
Verse 41
तया स चोदितो देवो देव्या चन्द्रविभूषणः । अवदत्करमुद्धृत्य शास्त्रं सर्वागमोत्तरम्
ដោយព្រះនាងទេវីជំរុញ ព្រះទេវៈនោះ—ព្រះសិវៈ អលង្ការដោយព្រះចន្ទកណ្ដាល—បានលើកដៃឡើង ហើយប្រកាសព្រះសាស្ត្រដ៏អធិក អស់លើសអាគមទាំងពួង។
Verse 42
प्रवर्तितं च तल्लोके नियोगात्परमेष्ठिनः । मयागस्त्येन गुरुणा दधीचेन महर्षिणा
ហើយធម៌វិន័យ/ព្រះបន្ទូលដ៏បរិសុទ្ធនោះ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅក្នុងលោកនោះ ដោយព្រះបញ្ជារបស់ បរមេឋ្ឋិន (ព្រះព្រហ្មា) — ដោយខ្ញុំផ្ទាល់ ដោយគ្រូដ៏គួរគោរព អគស្ត្យៈ និងដោយមហារិសិ ដធីចិ។
Verse 43
स्वयमप्यवतीर्योर्व्यां युगावर्तेषु शूलधृक् । स्वाश्रितानां विमुक्त्यर्थं कुरुते ज्ञानसंततिम्
សូម្បីតែព្រះអម្ចាស់កាន់ត្រីសូល ព្រះសិវៈ ទ្រង់ចុះមកកាន់លោកដោយព្រះឆន្ទៈ នៅពេលវដ្តយុគបត់បែន; ដើម្បីរំដោះអ្នកដែលបានសុំជ្រកព្រះអង្គ ទ្រង់បង្កើតសន្តតិចំណេះដឹងសង្គ្រោះឲ្យមិនដាច់។
Verse 44
ऋभुस्सत्यो भार्गवश्च ह्यंगिराः सविता द्विजाः । मृत्युः शतक्रतुर्धीमान्वसिष्ठो मुनिपुंगवः
ឫភុ សត្យៈ ភារគវៈ និង អង្គិរាស; សវិតា ជាទ្វិជៈ; ម្រឹត្យុ; សតក្រតុ (ឥន្ទ្រ) អ្នកប្រាជ្ញ; និង វសិષ્—មុនីដ៏ឧត្តម—ទាំងនេះស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលត្រូវបានរាយនាមនៅទីនេះ។
Verse 45
सारस्वतस्त्रिधामा च त्रिवृतो मुनिपुंगवः । शततेजास्स्वयं धर्मो नारायण इति श्रुतः
ទ្រង់ត្រូវបានគេស្គាល់ថា សារស្វតៈ ត្រីធាមាន និង ត្រីវ្រឹត—មុនីដ៏ឧត្តម។ ទ្រង់ល្បីថា សតតេជាស ជា ធម្មៈ ដោយព្រះអង្គផ្ទាល់ ហើយក៏ត្រូវបានឮថា ជា នារាយណៈ ផងដែរ។
Verse 46
स्वरक्षश्चारुणिर्धीमांस्तथा चैव कृतंजयः । कृतंजयो भरद्वाजो गौतमः कविरुत्तमः
ស្វរក្សៈ ចារុណិ អ្នកប្រាជ្ញ ធីមាន និង ក្រឹតញ្ជយៈ; ហើយក៏មាន ក្រឹតញ្ជយៈ ភរទ្វាជៈ គោតមៈ និង កវី—មុនីដ៏ឧត្តម—ទាំងនេះជាអ្នកឃើញព្រះវេដដ៏គួរគោរព ដែលកំពុងត្រូវបានរាយនាម។
Verse 47
वाचःस्रवा मुनिस्साक्षात्तथा सूक्ष्मायणिः शुचिः । तृणबिंदुर्मुनिः कृष्णः शक्तिः शाक्तेय उत्तरः
វាចះស្រវា មុនីដ៏ជាក់ស្តែង; ដូចគ្នានោះ សូក្ស្មាយណិ ដ៏បរិសុទ្ធ; មុនី ត្រឹណបិន្ទុ; ក្រឹષ્ણ; សក្តិ; សាក្តេយ; និង អុត្តរ—ទាំងនេះជាព្រះគោរពដែលបានរំលឹកនៅទីនេះ។
Verse 48
जातूकर्ण्यो हरिस्साक्षात्कृष्णद्वैपायनो मुनिः । व्यासावताराञ्छृण्वंतु कल्पयोगेश्वरान्क्रमात्
ជាតូកರ್ಣ្យ; ហរិ—ព្រះអង្គផ្ទាល់; និង មុនី ក្រឹષ્ણ-ទ្វៃបាយន (វ្យាស) —សូមស្តាប់តាមលំដាប់អំពីអវតាររបស់វ្យាស ដែលជាព្រះអម្ចាស់យោគដ៏អស្ចារ្យ បង្ហាញខ្លួនក្នុងរាល់កល្ប។
Verse 49
लैंगे व्यासावतारा हि द्वापरां तेषु सुव्रताः । योगाचार्यावताराश्च तथा शिष्येषु शूलिनः
ឱ អ្នកមានវ្រតល្អទាំងឡាយ! ក្នុងយុគទ្វាបរ ក្នុងចំណោមអ្នកបូជាលិង្គា ពិតជាមានអវតារដែលកើតឡើងក្នុងតួនាទីវ្យាស; ហើយដូចគ្នានោះ ក្នុងចំណោមសិស្សទាំងឡាយ ព្រះសូលិន (ព្រះសិវៈ អ្នកកាន់ត្រីសូល) បង្ហាញជាអវតារជាគ្រូយោគ។
Verse 50
तत्र तत्र विभोः शिष्याश्चत्वारः स्युर्महौजसः । शिष्यास्तेषां प्रशिष्याश्च शतशो ऽथ सहस्रशः
នៅគ្រប់ទីកន្លែង ព្រះអម្ចាស់ដ៏ពេញទូលាយ មានសិស្សបួនរូប ដែលមានពន្លឺវិញ្ញាណដ៏ខ្លាំងក្លា។ ហើយសិស្សទាំងនោះ ក៏មានសិស្ស និងសិស្សរងរបស់ខ្លួន—រាប់រយ ហើយបន្តទៅរាប់ពាន់។
Verse 51
तेषां संभावनाल्लोके शैवाज्ञाकरणादिभिः । भाग्यवंतो विमुच्यंते भक्त्या चात्यंतभाविताः
ក្នុងលោកនេះ ដោយគោរពលើកតម្កើងអ្នកប भक्त ដូច្នោះ និងដោយអនុវត្តបញ្ញត្តិរបស់ព្រះសិវៈ (ជាមួយវិន័យសៃវៈផ្សេងៗ) អ្នកមានសំណាងត្រូវបានដោះលែង; ដោយភក្តី ពួកគេត្រូវបានពោរពេញដោយការបណ្តុះបណ្តាលវិញ្ញាណក្នុងស្មារតីសិវៈ។
Śiva’s self-manifestation prior to creation and the subsequent generation of Brahmā as the first deva—establishing Śiva as the source of creative agency.
It signals layered hermeneutics: the doctrine is not merely informational but initiatory, requiring bhakti, disciplined intellect, and guruprasāda for correct apprehension and soteriological efficacy.
Śiva is identified as Sthāṇu and Maheśvara, emphasizing both steadfast transcendence (Sthāṇu) and sovereign causal lordship (Maheśvara) in the emergence of creation.