
អធ្យាយ ៤៧ ចាប់ផ្តើមដោយឥសីពណ៌នាអំពីការកើនឡើងនៃបងប្អូនអសុរ Śumbha និង Niśumbha ដែលអំណាចរបស់ពួកគេគ្របដណ្តប់លើត្រៃលោក្យ ទាំងសត្វចល័ត និងអចល័ត។ ព្រះទេវតាត្រូវបានបង្ក្រាប ក៏ថយទៅកាន់ភ្នំហិមវន្ត ហើយសរសើរដោយក្តីគោរពដល់មាតាសកល ដោយទទួលស្គាល់នាងជាអ្នកអនុគ្រោះសត្វលោក និងជាអំណាចបង្កើត ថែរក្សា និងលាយលះសកលលោក។ ស្នូលជាស្តុតិមានរចនាសម្ព័ន្ធ៖ ទេវតាហៅនាងថា Durgā និង Maheśānī ហើយបន្តរាយនាម និងរូបសញ្ញាជាច្រើន—Kālikā, Chinnamastā, Śrīvidyā, Bhuvaneśī, Bhairavākṛti, Bagalāmukhī, Dhūmāvatī, Tripurasundarī, Mātaṅgī, Ajitā, Vijayā, Maṅgalā, Vilāsinī, Ghorā, Rudrāṇī—ចុងក្រោយលើកតម្កើងតាមវેદាន្តៈ នាងអាចដឹងបានដោយ Vedānta ជាព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត និងជាម្ចាស់លើពហុព្រហ្មាណ្ឌ។ អត្ថន័យសម្ងាត់បង្ហាញថា ភាពច្រើនរូបគឺជាសញ្ញាសំដៅទៅលើសច្ចៈតែមួយ Śiva–Śakti ហើយស្តុតិជាវិធីពិធីសាស្ត្រនៃការជ្រកកោន និងការស្តារឡើងវិញនៃធម៌។
Verse 1
ऋषिरुवाच । आसीच्छुम्भासुरो दैत्यो निशुंभश्च प्रतापवान् । त्रैलोक्यमोजसा क्रान्तं भ्रातृभ्यां सचराचरम्
ឥសីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មានអសុរៈម្នាក់ឈ្មោះ ស៊ុមភៈ និងប្អូនប្រុសដ៏មានអំណាចរបស់គាត់ឈ្មោះ និស៊ុមភៈ។ ដោយសារកម្លាំងនៃអំណាចរបស់ពួកគេ ពិភពទាំងបី រួមទាំងអ្វីៗទាំងអស់ដែលវិលវល់ និងអ្វីៗដែលមិនវិលវល់ ត្រូវបានបងប្អូនទាំងពីរនាក់នោះវាយលុកយកបាន»។
Verse 2
ताभ्याम्प्रपीडिता देवा हिमवन्तं समाययुः । जननीं सर्वभूतानां कामदात्रीं ववन्दिरे
ដោយសារការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីអ្នកទាំងពីរនោះ ពួកទេវតាបានទៅកាន់ភ្នំហិមពាន្ត។ ពួកគេបានក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះមាតានៃសព្វសត្វ—ជាអ្នកប្រទានពរជ័យតាមបំណង—ហើយបានថ្វាយបង្គំដោយសេចក្តីគោរព។
Verse 3
देवा ऊचुः । जय दुर्गे महेशानि जयात्मीयजनप्रिये । त्रैलोक्यत्राणकारिण्यै शिवायै ते नमोनमः
ពួកទេវតាបានទូលថា៖ «ជ័យជំនះចំពោះព្រះនាង ទូលបង្គំសូមថ្វាយបង្គំព្រះទុរគ្គា; ជ័យជំនះ ឱ ព្រះមហេសានី; ជ័យជំនះចំពោះព្រះនាងដែលជាទីស្រឡាញ់នៃអ្នកគោរពបូជាផ្ទាល់របស់ព្រះនាង។ ចំពោះព្រះនាង—ព្រះសិវា ជាអ្នកការពារ និងជាអ្នកសង្គ្រោះពិភពទាំងបី—យើងខ្ញុំសូមក្រាបថ្វាយបង្គំម្តងហើយម្តងទៀត»។
Verse 4
नमो मुक्तिप्रदायिन्यै पराम्बायै नमोनमः । नमः समस्तसंसारोत्पत्तिस्थित्यन्तकारिके
សូមក្រាបថ្វាយបង្គំម្តងហើយម្តងទៀត ចំពោះព្រះមាតាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ជាអ្នកប្រទាននូវការរំដោះខ្លួន។ សូមក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះនាងដែលនាំមកនូវការកើតឡើង ការបន្ត និងការរលាយនៃដំណើរការពិភពលោកទាំងមូល។
Verse 5
कालिकारूपसंपन्नो नमस्काराकृते नमः । छिन्नमस्तास्वरूपायै श्रीविद्यायै नमोस्तु ते
សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង ដែលពោរពេញដោយរូបកាលិកា; សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង ដែលជារូបនៃការក្រាបបង្គំដោយគោរព។ សូមនមស្ការដល់ព្រះនាង ដែលមានស្វរូបជាចិន្នមស្តា; សូមគោរពបូជាដល់ព្រះនាង ឱ ស្រីវិទ្យា ព្រះប្រាជ្ញា-អំណាចដ៏សក្ការៈ។
Verse 6
भुवनेशि नमस्तुभ्यं नमस्ते भैरवाकृते । नमोस्तु बगलामुख्यै धूमावत्यै नमोनमः
ឱ ព្រះនាងម្ចាស់នៃលោកទាំងអស់ (ភុវនេឝី)! ខ្ញុំសូមក្រាបបង្គំចំពោះព្រះនាង។ សូមនមស្ការព្រះនាង អ្នកមានរូបភៃរវៈ។ សូមគោរពបូជាចំពោះ បគលាមុខី; ហើយសូមនមស្ការម្តងហើយម្តងទៀតចំពោះ ធូមាវតី។
Verse 7
नमस्त्रिपुरसुन्दर्य्यै मातङ्गयै ते नमोनमः । अजितायै नमस्तुभ्यं विजयायै नमोनमः
សូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់ដល់ព្រះនាង ត្រីបុរាសុន្ទរី; សូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះនាង មាតង្គី។ សូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះនាង អជិតា—អ្នកមិនអាចឈ្នះបាន; សូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់ដល់ព្រះនាង វិជយា—ជ័យជំនះ។
Verse 8
जयायै मंगलायै ते विलासिन्यै नमोनमः । दोग्ध्रीरूपे नमस्तुभ्यं नमो घोराकृतेऽस्तु ते
សូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់ដល់ព្រះនាង ជយា (ជ័យជំនះ), ម៉ង្គលា (សេចក្តីមង្គល), និងព្រះនាងអ្នករីករាយលេងល្បែង។ សូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះនាងក្នុងរូប «មាតាអ្នកបំបៅ» ដែលបង្ហូរព្រះគុណដូចទឹកដោះ; ហើយសូមក្រាបបង្គំដល់រូបដ៏ខ្លាំងក្លា គួរឱ្យគោរពខ្លាចរបស់ព្រះនាងផងដែរ។
Verse 9
मनोऽपराजिताकारे नित्याकारे नमोनमः । शरणागतपालिन्यै रुद्राण्यै ते नमोनमः
សូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់ដល់ព្រះនាង ដែលរូបសម្បត្តិមិនអាចឈ្នះបានសូម្បីតែដោយចិត្ត; សូមក្រាបបង្គំដល់រូបអនន្តកាលរបស់ព្រះនាង។ សូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់ដល់ព្រះនាង រុទ្រាណី អ្នកការពារអ្នកដែលមកសុំជ្រកកោន។
Verse 10
नमो वेदान्तवेद्यायै नमस्ते परमात्मने । अनन्तकोटिब्रह्माण्डनायिकायै नमोनमः
សូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះនាង ដែលអាចដឹងបានតាមវេទាន្ត; សូមក្រាបបង្គំដល់ព្រះនាង ព្រះអាត្មាដ៏ឧត្តម។ សូមក្រាបបង្គំជាបន្តបន្ទាប់ដល់ព្រះនាង មហារីនីអ្នកគ្រប់គ្រងលើពហុពិភពលោករាប់អនន្តកោដិ។
Verse 11
इति देवैः स्तुता गौरी प्रसन्ना वरदा शिवा । प्रोवाच त्रिदशान्सर्वान्युष्माभिः स्तूयतेऽत्र का
ដូច្នេះ ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានសរសើរព្រះគោរី; ព្រះនាង—សុខសាន្ត មេត្តាករុណា និងប្រទានពរ—បានពេញព្រះហឫទ័យ។ បន្ទាប់មក ព្រះនាងដ៏មង្គលបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ទេវតាទាំងសាមសិបបីថា៖ «នៅទីនេះ អ្នកទាំងឡាយកំពុងច្រៀងសរសើរអ្នកណា?»
Verse 12
ततो गौरीतनोरेका प्रादुरासीत्कुमारिका । सोवाच मिषतां तेषां शिवशक्तिं परादरात्
បន្ទាប់មក ពីព្រះកាយរបស់ព្រះគោរី មានកុមារីមួយបានបង្ហាញខ្លួនភ្លាមៗ។ ខណៈពួកគេទាំងអស់មើលដោយភ្ញាក់ផ្អើល នាងបានប្រកាសតាមព្រះបញ្ជាដ៏អធិរាជ នូវអំណាច (សក្តិ) របស់ព្រះសិវៈ។
Verse 13
स्तोत्रं मे क्रियते मातः समस्तैः स्वर्गवासिभिः । निशुंभशुंभदैत्याभ्यां प्रबलाभ्यां प्रपीडितैः
«ឱ មាតា! ពួកស្ថិតនៅសួគ៌ទាំងអស់ កំពុងថ្វាយស្តូត្រសរសើរខ្ញុំ ព្រោះពួកគេត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំយ៉ាងខ្លាំងដោយអសុរាដ៏មានកម្លាំងពីរ គឺ និសុម្ភ និង សុម្ភ»។
Verse 14
शरीरकोशाद्यत्तस्या निर्गता तेन कौशिकी । नाम्ना सा गीयते साक्षाच्छुंभासुरनिबर्हिणी
ព្រោះនាងបានលេចចេញពីស្រទាប់ (kośa) នៃរាងកាយរបស់នាង ដូច្នេះនាងត្រូវបានសរសើរដោយនាម «កៅសិកី»—ជាអ្នកសម្លាប់អសុរ «ឝុಂಭ» ដោយផ្ទាល់។
Verse 15
चैवोग्रतारिका प्रोक्ता महोग्रतारिकापि च । प्रादुर्भूता यतः सा वै मातंगीत्युच्यते भुवि
នាងក៏ត្រូវបានប្រកាសថា «ឧគ្រតារិកា» ហើយក៏ «មហោគ្រតារិកា» ផងដែរ។ ហើយព្រោះនាងបានបង្ហាញខ្លួនពីប្រភពនោះ នាងត្រូវបានហៅថា «មាតង្គី» នៅលើលោក។
Verse 16
बभाषे निखिलान्देवान्यूयं तिष्ठत निर्भयाः । कार्यं वः साधयिष्यामि स्वतन्त्राहं विनाश्रयम्
ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ទេវតាទាំងអស់ថា៖ «អ្នកទាំងអស់គ្នា ចូរឈរមាំដោយគ្មានភ័យ។ ខ្ញុំនឹងសម្រេចកិច្ចការរបស់អ្នក។ ខ្ញុំជាអ្នកឯករាជ្យ មិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើអ្នកណាទេ»។
Verse 17
इत्युक्त्वा सा तदा देवी तरसान्तर्हिताऽभवत् । चाण्डमुण्डौ तु तान्देवीमद्राष्टां सेवकौ तयोः
ព្រះទេវីបានមានព្រះវាចាដូច្នេះហើយ ក៏លាក់ខ្លួនបាត់ទៅយ៉ាងរហ័សពីទស្សនៈ។ តែចាន់ឌ និងមុណ្ឌ—អ្នកបម្រើទាំងពីរ—បានឃើញព្រះទេវីនោះ។
Verse 18
दृष्ट्वा मनोहरं तस्या रूपं नेत्रसुखावहम् । पेततुस्तौ धरामध्ये नष्टसंज्ञौ विमोहितौ
ពួកគេបានឃើញរូបសោភារបស់នាង ដែលគួរឱ្យចិត្តរីករាយ និងផ្តល់សុខដល់ភ្នែក។ ទាំងពីរនោះបានដួលលើដី កើតវង្វេងស្មារតី បាត់ស្មារតី ដោយមោហៈគ្របដណ្តប់។
Verse 19
गत्वा व्याजह्रतुः सर्वं राज्ञे वृत्तान्तमादितः । दृष्टा काचिन्मया पूर्वा नारी राजन्मनोरमा
ពួកគេបានទៅដល់ទីនោះ ហើយរាយការណ៍ព្រះរាជាអំពីហេតុការណ៍ទាំងមូលតាំងពីដើម៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! មុននេះ ខ្ញុំបានឃើញស្ត្រីម្នាក់ ស្រស់ស្អាតគួរឱ្យចិត្តលង់»។
Verse 20
हिमवच्छिखरे रम्ये संस्थिता सिंहवाहिनी । समन्ताद्देवकन्याभिः सेविता बद्धपाणिभिः
លើកំពូលហិមាល័យដ៏រម្យ មានព្រះនាងទេវី អង្គជិះសិង្ហ ស្ថិតនៅទីនោះ; ជុំវិញទាំងអស់ មានកញ្ញាទេវតាច្រើន បម្រើដោយដៃប្រណម្យក្នុងសេចក្តីគោរព។
Verse 21
कुरुते पादसंवाहं काचित्संस्कुरुते कचान् । पाणिसंवाहनं काचित्काचिन्नेत्राञ्जनं न्यधात्
ស្រីបម្រើម្នាក់ម៉ាស្សាព្រះបាទ; ម្នាក់ទៀតរៀបចំ និងតុបតែងសក់។ ម្នាក់ម៉ាស្សាដៃយ៉ាងទន់ភ្លន់ ហើយម្នាក់ទៀតលាបកជល (អញ្ចន) លើព្រះនេត្រ។
Verse 22
काचिद् गृहीत्वा हस्तेनादर्शं दर्शयते मुखम् । नागवल्लीं ददात्येका लवंगैलादिसंयुताम्
ស្ត្រីម្នាក់កាន់កញ្ចក់ដោយដៃ បង្ហាញមុខឲ្យមើល។ ម្នាក់ទៀតថ្វាយស្លឹកស៊ីរី (នាគវល្លី) លាយជាមួយក្លូវ ក្រវាញ និងគ្រឿងក្រអូបផ្សេងៗ។
Verse 23
पतद्ग्रहं करे कृत्वा स्थिता काचित्सखी पुरः । भूषयत्यखिलांगानि काचिद्भूषाम्बरादिभिः
សហចារីម្នាក់ឈរនៅមុខ កាន់សម្លៀកបំពាក់នៅក្នុងដៃ។ ម្នាក់ទៀតតុបតែងអវយវៈទាំងអស់ ដោយគ្រឿងអលង្ការ សម្លៀកបំពាក់ល្អ និងអ្វីៗដូច្នោះ។
Verse 24
कदलीस्तंभजंघोरुः कीरनासाऽहिदौर्लता । रणन्मञ्जीरचरणा रम्यमेखलया युता
ជើងទាប និងភ្លៅរបស់នាងរលោងដូចដើមចេក; ច្រមុះដូចចំពុះសេក; ដៃដូចវល្លិទន់ភ្លន់; ជើងពាក់កងជើងសូរស្រាលៗ ហើយនាងត្រូវបានលម្អដោយខ្សែក្រវាត់ស្រស់ស្អាត។
Verse 25
लसत्कस्तूरिकामोदमुक्ताहारचलस्तनी । ग्रैवेयकलसद्ग्रीवा ललन्तीदाममण्डिता
ទ្រូងនាងរំញ័រយ៉ាងទន់ភ្លន់ ខណៈខ្សែគុជខ្យងក្រអូបកាស្ទូរីភ្លឺរលោងសម្រាកលើវា; កន្សែងកន្សោមលើករបស់នាងភ្លឺចែងចាំងដោយខ្សែកអលង្ការល្អឥតខ្ចោះ ហើយនាងត្រូវបានលម្អដោយមាលាដ៏ស្រស់ស្អាតពាក់លើថ្ងាស។
Verse 26
अर्द्धचन्द्रधरा देवी मणिकुण्डलधारिणी । रम्यवेणिर्विंशालाक्षी लोचनत्रयभूषिता
ព្រះនាងទេវី ពាក់ព្រះចន្ទកន្លះលើសិរ្សា និងពាក់ក្រវិលមណី។ សក់របស់នាងត្រូវបានចងតុបតែងយ៉ាងស្រស់ស្អាត ភ្នែកធំភ្លឺរលោង ហើយត្រូវបានអលង្ការដោយភ្នែកបី—រលោងជាអំណាចសគុណដ៏មង្គលរបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 27
साक्षरा मालिकोपेता पणिराजितकंकणा । स्वर्णोर्मिकांगुलिर्भ्राजत्पारिहार्य्यलसत्करा
ដៃរបស់នាងភ្លឺរលោងដោយមាលាអក្សរដ៏មង្គល; កដៃតុបតែងដោយកងដៃភ្លឺចែងចាំង; និងម្រាមដៃរបស់នាងភ្លឺដោយចិញ្ចៀនមាស ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការសមរម្យផ្សេងៗ។
Verse 28
शुभवस्त्रावृता गौरी पद्मासनविराजिता । काश्मीरबिन्दुतिलका चन्द्रालंकृतमस्तका
ព្រះគោរីស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់មង្គល ហើយភ្លឺរលោងអង្គុយលើអាសនៈផ្កាឈូក។ នាងមានតិលកសម្គាល់ដោយចំណុចកេសរ ហើយក្បាលត្រូវបានអលង្ការដោយព្រះចន្ទ—បង្ហាញពន្លឺសគុណដ៏សប្បុរស ដែលមាតាត្រូវបានគេគោរពបូជា។
Verse 29
तडिद्द्युतिर्महामूल्याम्बर चोलोन्नमत्कुचा । भुजैरष्टाभिरुत्तुंगैर्धारयन्ती वरायुधान्
នាងភ្លឺរលោងដូចពន្លឺរន្ទះ; សម្លៀកបំពាក់ថ្លៃថ្នូរ និងអាវទ្រនាប់លម្អឲ្យទ្រូងខ្ពស់របស់នាងកាន់តែរុងរឿង។ ដោយដៃប្រាំបីលើកខ្ពស់ នាងកាន់អាវុធដ៏ប្រសើរ បង្ហាញរូបទេវីដ៏ខ្លាំងក្លា និងការពារ។
Verse 30
तादृशी नासुरी नागी न गन्धर्वी न दानवी । विद्यते त्रिषु लोकेषु यादृशी सा मनोरमा
ក្នុងលោកទាំងបី មិនមានអាសុរី មិនមាននាគី មិនមានគន្ធರ್ವី ហើយក៏មិនមានដានវីណាមួយ ដែលស្រស់ស្អាតដូចនាងម៉នោរមា ដ៏គួរឲ្យចិត្តលង់ឡើយ។
Verse 31
तस्मात्संभोगयोग्यत्वं तस्यास्त्वय्येव शोभते । नारीरत्नं यतः सा वै पुंरत्नं च भवान्प्रभो
ដូច្នេះ ការសមស្របសម្រាប់សម្ព័ន្ធសក្ការៈរបស់នាង នឹងរុងរឿងតែជាមួយព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះ។ ព្រោះនាងជាគ្រឿងអលង្ការនារីដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ហើយព្រះអង្គ ព្រះម្ចាស់ គឺជាគ្រឿងអលង្ការបុរសដ៏ប្រសើរ។
Verse 32
इत्युक्तं चण्डमुण्डाभ्यां निशम्य स महासुरः । दूतं सुग्रीवनामानं प्रेषयामास तां प्रति
ពេលមហាអាសុរៈនោះបានឮពាក្យដែលចណ្ឌ និងមុណ្ឌ បាននិយាយដូច្នេះ គាត់បានផ្ញើទូតម្នាក់ឈ្មោះ សុគ្រីវ ទៅរកនាង។
Verse 33
गच्छ दूत तुषाराद्रौ तत्रास्ते कापि सुन्दरी । सा नेतव्या प्रयत्नेन कथयित्वा वचो मम
«ទៅឲ្យបាន ទូតអើយ ទៅកាន់ភ្នំទុសារ។ នៅទីនោះមាននារីស្រស់ស្អាតម្នាក់ស្នាក់នៅ។ បន្ទាប់ពីប្រាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំឲ្យនាងស្តាប់ហើយ ចូរនាំនាងមកទីនេះដោយការខិតខំប្រឹងប្រែង»។
Verse 34
इति विज्ञापितस्तेन सुग्रीवो दानवोत्तमः । गत्वा हिमाचलं प्राह जगदम्बां महेश्वरीम्
ដូច្នេះ ព្រះសុគ្រីវៈ ដានវៈដ៏ឧត្តម បានទទួលដំណឹងពីគាត់ ហើយទៅកាន់ហិមាចល ដើម្បីទូលព្រះជគទម្ភា មហេស្វរី ព្រះមាតាធំ។
Verse 35
दूत उवाच । देवि शुंभासुरो दैत्यो निशुंभस्तस्य चानुजः । विख्यातस्त्रिषु लोकेषु महा बलपराक्रमः
ទូតបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះនាងទេវី! សុಂಭាសុរ ដៃត្យ និង និសុಂಭា ប្អូនប្រុសរបស់គាត់ មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះក្នុងលោកទាំងបី ដោយកម្លាំង និងវីរភាពដ៏មហិមា»។
Verse 36
चारोहं प्रेषितस्तेन सन्निधिन्ते समागमम् । स यज्जगौ सुरेशानि तत्समाकर्णयाधुना
«ខ្ញុំជាចារកម្មដែលគាត់បានផ្ញើមក ហើយបានមកដល់មុខអ្នកទាំងឡាយ។ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតាទាំងឡាយ ឥឡូវសូមស្តាប់ពីខ្ញុំ នូវអ្វីដែលគាត់បាននិយាយ»។
Verse 37
इन्द्रादीन्समरे जित्वा तेषां रत्नान्यपाहरम् । देवभागं स्वयं भुञ्जे यागे दत्तं सुरादिभिः
បន្ទាប់ពីបានយកឈ្នះព្រះឥន្ទ្រ និងទេវៈដទៃទៀតក្នុងសមរភូមិ ខ្ញុំបានដណ្តើមយកត្បូងដ៏មានតម្លៃរបស់ពួកគេ។ ខ្ញុំខ្លួនឯងសោយចំណែករបស់ទេវៈ—ចំណែកដែលបានថ្វាយក្នុងយញ្ញបូជា និងប្រទានដោយពួកទេវៈ និងអ្នកដទៃទៀត។
Verse 38
स्त्रीरत्नं त्वामहं मन्ये सर्वरत्नोपरि स्थितम् । सा त्वं ममानुजं मां वा भजतात्कामजै रसैः
ខ្ញុំចាត់ទុកអ្នកថាជាត្បូងក្នុងចំណោមស្ត្រី ដែលស្ថិតនៅពីលើទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងៗទាំងអស់។ ដូច្នេះ សូមអ្នកទទួលយក—តាមបំណងប្រាថ្នារបស់អ្នក—មិនថាប្អូនប្រុសរបស់ខ្ញុំ ឬរូបខ្ញុំ ហើយរីករាយនឹងសេចក្តីសុខដែលកើតចេញពីសេចក្តីស្រឡាញ់។
Verse 39
इति दूतोक्तमाकर्ण्य वचनं शुंभभाषितम् । जगाद सा महामाया भूतेशप्राणवल्लभा
បន្ទាប់ពីបានឮសម្តីរបស់អ្នកនាំសារ—ពាក្យដែលបាននិយាយក្នុងនាមស៊ុមភៈ—នាងដែលជាមហាមាយា ជាទីស្រឡាញ់របស់ភូតេសៈ (ព្រះសិវៈ) ក៏បានឆ្លើយតប។
Verse 40
देव्युवाच । सत्यं वदसि भो दूत नानृतं किंचिदुच्यते । परन्त्वेका कृता पूर्वं प्रतिज्ञा तान्निबोध मे
ទេវីមានបន្ទូលថា៖ «ឱ អ្នកនាំសារអើយ អ្នកនិយាយពិតមែន គ្មានពាក្យកុហកបន្តិចណាឡើយ។ ប៉ុន្តែ កាលពីមុន ខ្ញុំបានធ្វើសច្ចាប្រណិធានមួយ—ឥឡូវនេះ ចូរអ្នកយល់ពីសច្ចានោះពីខ្ញុំចុះ»។
Verse 41
यो मे दर्पं विधुनुते यो मां जयति संगरे । उत्सहे तमहं कर्तुं पतिं नान्यमिति ध्रुवम्
«អ្នកណាដែលបំបាត់មោទនភាពរបស់ខ្ញុំ អ្នកណាដែលឈ្នះខ្ញុំក្នុងសង្គ្រាម—ខ្ញុំសុខចិត្តទទួលតែគាត់ជាស្វាមី; មិនមែនអ្នកដទៃទេ នេះជាការពិតដាច់ខាត»។
Verse 42
स त्वं कथय शुंभाय निशुंभाय वचो मम । यथा युक्तं भवेदेवं विदधातु तथाऽत्र सः
ដូច្នេះ អ្នកចូរនាំពាក្យរបស់ខ្ញុំទៅប្រាប់សុಂಭ និងនិសុಂಭ។ ឲ្យគាត់រៀបចំការនៅទីនេះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ សមគួរ ដូចដែលគួរតែជា។
Verse 43
इत्थं देवीवचः श्रुत्वा सुग्रीवो नाम दानवः । राज्ञे विज्ञापयामास गत्वा तत्र सविस्तरम्
ពេលបានស្តាប់ព្រះនាងទេវីមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះហើយ ដានវម្នាក់ឈ្មោះ សុគ្រីវ បានទៅជួបព្រះរាជា ហើយរាយការណ៍រឿងរ៉ាវនៅទីនោះយ៉ាងលម្អិតទាំងស្រុង។
Verse 44
अथ दूतोक्तमाकर्ण्य शुंभो भैरवशासनः । धूम्राक्षं प्राह सक्रोधः सेनान्यं बलिनां वरम्
បន្ទាប់មក សុಂಭៈ អ្នកគ្រប់គ្រងដោយព្រះបញ្ជារបស់ ភៃរវៈ ដ៏គួរភ័យខ្លាច ពេលបានឮសាររបស់ទូត ក៏ខឹងខ្លាំង ហៅ ធូម្រាក្សៈ មេបញ្ជាការកងទ័ព ជាអ្នកលើកំពូលក្នុងចំណោមអ្នកមានកម្លាំង។
Verse 45
हे धूम्राक्ष तुषाराद्रौ वर्तते कापि सुन्दरी । तामानय द्रुतं गत्वा यथा यास्यति सात्र वै
«ឱ ធូម្រាក្សៈ នៅលើភ្នំ ទុសារៈ មាននារីស្រស់ស្អាតម្នាក់ស្នាក់នៅ។ ចូរទៅភ្លាមៗ ហើយនាំនាងមកទីនេះឲ្យរហ័ស ដើម្បីឲ្យនាងមកដល់កន្លែងនេះពិតប្រាកដ»។
Verse 46
तस्या आनयने भीतिर्न कार्य्याऽसुरसत्तम । युद्धं कार्यं प्रयत्नेन यदि सा योद्धुमिच्छति
ឱ អសុរាអ្នកប្រសើរបំផុត កុំភ័យក្នុងការនាំនាងមកទីនេះឡើយ។ ប្រសិនបើនាងចង់ប្រយុទ្ធ ចូរប្រយុទ្ធដោយការខិតខំអស់ពីកម្លាំង។
Verse 47
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां धूम्रलोचन चण्डमुण्डरक्तबीजवधो नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» ភាគទី៥ «ឧមាសំហិតា» បញ្ចប់ជំពូកទី៤៧ មានចំណងជើង «ការប្រហារធូម្រលោចន, ចណ្ឌ-មុណ្ឌ និង រក្តបីជ»។
Verse 48
भर्तुर्ममान्तिकं गच्छ नोचेत्त्वां घातयाम्यहम् । पुष्ट्याऽसुराणां सहितः सहस्राणां नितंबिनि
«ចូរទៅភ្លាមៗទៅកាន់វត្តមានស្វាមីរបស់ខ្ញុំ; បើមិនដូច្នោះទេ ខ្ញុំនឹងបញ្ជាឲ្យសម្លាប់អ្នក។ ឱ នារីត្រគាកស្រស់ស្អាត ខ្ញុំមានពុស្តិ និងអសុរាជាច្រើនពាន់ជាគូដំណើរ»។
Verse 49
देव्युवाच । दैत्यराट्प्रेषितो वीर हंसि चेत्किं करोमि ते । परन्त्वसाध्यं गमनं मन्ये संग्राममन्तरा
ព្រះនាងមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ វីរបុរស បើអ្នកត្រូវបានស្តេចដៃត្យបញ្ជាមក ហើយចង់សម្លាប់ខ្ញុំ តើខ្ញុំអាចធ្វើអ្វីសម្រាប់អ្នកបាន? ប៉ុន្តែខ្ញុំយល់ថា ការចាកចេញពីទីនេះ មិនអាចធ្វើបានឡើយ ប្រសិនបើគ្មានសង្គ្រាម»។
Verse 50
इत्युक्तस्तामन्वधावद्दानवो धूम्रलोचनः । हुंकारोच्चारणेनैव तन्ददाह महेश्वरी
ពេលបាននិយាយដូច្នោះ ដានវ «ធូម្រលោចន» បានរត់តាមនាង។ តែ «មហេស្វរី» ដោយត្រឹមតែបញ្ចេញព្យាង្គ «ហ៊ុំ» ប៉ុណ្ណោះ បានដុតគេឲ្យក្លាយជាផេះ។
Verse 51
ततः प्रभृति सा देवी धूमावत्युच्यते भुवि । आराधिता स्वभक्तानां शत्रुवर्गनिकर्तिनी
ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ព្រះនាងត្រូវបានគេហៅនៅលើផែនដីថា «ធូមាវតី»។ ពេលគេបូជានាង នាងក្លាយជាអ្នកកម្ទេចក្រុមសត្រូវទាំងឡាយរបស់អ្នកស្រឡាញ់បូជានាង។
Verse 52
धूम्राक्षे निहते देव्या वाहनेनातिकोपिना । चर्वितास्तद्गणास्सर्वेऽपलायन्तावशेषिताः
ពេល «ធូម្រាក្ស» ត្រូវបានព្រះនាងសម្លាប់ សត្វជំនិះរបស់នាង—ខឹងខ្លាំងណាស់—បានកិនបំបាក់ ហើយលេបស៊ីកងពលរបស់គេអស់ទាំងស្រុង; អ្នកដែលនៅសល់តិចតួចបានរត់គេច។
Verse 53
इत्थं देव्या हतं दैत्यं श्रुत्वा शुंभः प्रतापवान् । चकार बहुलं कोपं सन्दष्टोष्ठपुटद्वयः
លឺថាអសុរនោះត្រូវព្រះនាងទេវីសម្លាប់ដូច្នេះ សុಂಭៈអ្នកមានអានុភាព កើតកំហឹងខ្លាំង ធ្មេញកៀប បបូរមាត់ទាំងពីរតឹង។
Verse 54
चण्डं मुंडं रक्तबीजं प्रैषयत्क्रमतोऽ सुरान् । तेपि चाज्ञापिता दैत्या ययुर्यत्राम्बिका स्थिता
គាត់បានបញ្ជូនអសុរទៅតាមលំដាប់—ចណ្ឌ មុណ្ឌ និងរក្តបីជ—។ ដៃត្យទាំងនោះ ក្រោមព្រះបញ្ជា ក៏ទៅកាន់កន្លែងដែលអំបិកាកំពុងស្ថិត។
Verse 55
सिंहारूढा भगवतीमणिमादिभिराश्रिताम् । भासयंती दिशो भासा दृष्ट्वोचुर्द्दानवर्षभाः
ពួកដានវៈដ៏ឧត្តមបានឃើញព្រះនាងដ៏ព្រះពរ ប្រកបដោយគ្រឿងអលង្ការត្បូងមណីជាដើម ជិះលើសត្វសិង្ហា ហើយពន្លឺរបស់នាងបំភ្លឺទិសទាំងឡាយ ដូច្នេះពួកគេបាននិយាយឡើង។
Verse 56
हे देवि तरसा मूलं याहि शुंभनिशुंभयोः । अन्यथा घातयिष्यामः सगणां त्वां सवाहनाम्
«ឱ ព្រះនាងទេវី ចូរទៅភ្លាមៗទៅកាន់ដើមកំណើត គឺសុಂಭ និងនិសុಂಭ។ បើមិនដូច្នោះទេ យើងនឹងសម្លាប់អ្នក ព្រមទាំងពួកបរិវារ និងសត្វជិះរបស់អ្នកផង»។
Verse 57
वृणीष्व तं पतिं वामे लोकपालादिभिः स्तुतम् । प्रपत्स्यसे महानंदं देवानामपि दुर्लभम्
ឱ នាងទន់ភ្លន់អើយ ចូរជ្រើសព្រះអម្ចាស់នោះជាស្វាមី—ព្រះអង្គដែលលោកបាល និងទេវតាផ្សេងៗសរសើរ។ ដោយស្រណោះជ្រកនៅព្រះអង្គ អ្នកនឹងទទួលបានសុខានន្ទដ៏មហា ដែលសូម្បីទេវតាក៏ពិបាកទទួលបាន។
Verse 58
इत्युक्तमाकलय्याम्बा स्मयित्वा परमेश्वरी । उदाजहार सा देवी सूनृतं रसवद्वचः
ព្រះមាតា ឧមា—ព្រះនាងដ៏អធិទេវី—បានយល់អំពីពាក្យដែលគេនិយាយនោះ ហើយញញឹម។ បន្ទាប់មក ព្រះទេវីបានបញ្ចេញពាក្យពិត ស្រទន់ផ្អែម និងពោរពេញដោយរស។
Verse 59
देव्युवाच । अद्वितीयो महेशानः परब्रह्म सदाशिवः । यत्तत्त्वन्न विदुर्वेदा विष्ण्वादीनां च का कथा
ព្រះនាងទេវីមានព្រះវាចា៖ «មហេសានៈ សដាសិវៈ គ្មានទីពីរ—ជាព្រះព្រហ្មបរម។ សូម្បីតែវេដាក៏មិនដឹងតត្ត្វៈពិតរបស់ព្រះអង្គទេ; ហើយអំពីព្រះវិષ્ણុ និងទេវតាផ្សេងៗ តើនឹងនិយាយអ្វីបាន?»
Verse 60
तस्याहं प्रकृतिः सक्ष्मा कथमन्यं पतिम्वृणे । सिंही कामातुरा नैव जम्बुकं वृणुते क्वचित्
«ខ្ញុំជាប្រក្រឹតិដ៏ល្អិតល្អន់របស់ព្រះអង្គ (អំណាចដើម និងសហពន្ធ)។ តើខ្ញុំនឹងជ្រើសប្តីផ្សេងទៀតបានដូចម្តេច? សត្វស្រីតោ ទោះបីក្តៅក្រហមដោយកាមក៏ដោយ ក៏មិនដែលជ្រើសសត្វចចកឡើយ»។
Verse 61
करेणुर्गर्दभं नैव द्वीपिनी शशकं न वा । मृषा वदत भो दैत्यो मृत्युव्यालनियंत्रिताः
សត្វដំរីស្រី មិនដែលរួមភេទជាមួយលា ទេ; សត្វខ្លាស្រី ក៏មិនរួមជាមួយទន្សាយដែរ។ ឱ ដៃត្យៈ អ្នកនិយាយកុហក—ពាក្យអ្នកត្រូវបានចងក្រងដោយពស់នៃមរណៈ ដូច្នេះមិនអាចឈរជាសច្ចៈបានឡើយ។
Verse 62
यूयं प्रयात पातालं युध्यध्वं शक्तिरस्ति चेत् । इति क्रोधकरं वाक्यं श्रुत्वोचुस्ते परस्परम्
«ចូរអ្នកទាំងឡាយ ចុះទៅបាតាល ហើយប្រយុទ្ធ—បើមានកម្លាំងពិត!» ពេលបានឮពាក្យដែលបង្កកំហឹងនេះ ពួកគេបាននិយាយគ្នាទៅវិញទៅមក។
Verse 63
अबलां मनसि ज्ञात्वा न हन्मो भवतीं वयम् । अथो स्थिरैहि पञ्चास्ये युद्धेच्छा मानसेऽस्ति चेत्
ដោយដឹងក្នុងចិត្តថា អ្នកជាស្ត្រី (មិនគួរត្រូវវាយ) យើងមិនសម្លាប់អ្នកទេ។ ប៉ុន្តែ ឱ ព្រះអង្គមានមុខប្រាំ ប្រសិនបើបំណងចង់ប្រយុទ្ធនៅតែមានក្នុងបេះដូង ចូរឈរយ៉ាងមាំមួន។
Verse 64
तेषामेवं विवदतां कलहः समवर्द्धत । ववृषु समरे बाणा उभयोर्द्दलयोश्शिताः
ពួកគេជជែកប្រកែកដូច្នេះ ការឈ្លោះប្រកែកក៏កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ បន្ទាប់មក ក្នុងសមរភូមិ ព្រួញមុតស្រួចបានធ្លាក់ដូចភ្លៀងពីទ័ពទាំងពីរភាគី។
Verse 65
एवं तैः समरं कृत्वा लीलया परमेश्वरी । जघान चण्डमुण्डाभ्यां रक्तबीजं महासुरम्
ដូច្នេះ ព្រះនាងមហេស្វរីបានចូលសង្គ្រាមជាមួយពួកគេ ហើយដូចជាលេងកម្សាន្ត នាងបានឲ្យចណ្ឌ និងមុណ្ឌ សម្លាប់អសុរាធំ រក្តបីជៈ។
Verse 66
द्वेषबुद्धिं विधायापि त्रिदशस्थितयोऽप्यमी । अन्तेऽप्रापन्परं लोकं यंल्लोकं यान्ति तज्जनाः
ទោះបីជាពួកនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទេវតា ហើយបានបង្កើតចិត្តស្អប់ក៏ដោយ នៅចុងក្រោយពួកគេបានឈានដល់លោកដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់—ជាលំនៅដែលអ្នកស្មោះភក្តិចំពោះព្រះអង្គទៅដល់។
Śumbha and Niśumbha subjugate the three worlds; the devas, afflicted, go to Himavat and invoke the Goddess through an extended hymn, initiating the narrative logic of divine intervention and restoration.
The multiplicity of names functions as a theological map: diverse iconographies are treated as convergent pointers to one supreme Śakti who is simultaneously cosmic function (creation–maintenance–dissolution) and ultimate reality (Vedānta-knowable Paramātman).
Durgā/Maheśānī/Śivā are foregrounded, with explicit invocation of Kālikā, Chinnamastā, Śrīvidyā, Bhuvaneśī, Bagalāmukhī, Dhūmāvatī, Tripurasundarī, Mātaṅgī, Ajitā, Vijayā, Maṅgalā, Ghorā, and Rudrāṇī.