
អធ្យាយ ៣៩ ជាសំណួរ–ចម្លើយ៖ ឥសី សោណក សួរអំពីដើមកំណើត និងអំណាចអស្ចារ្យរបស់កូនប្រុសព្រះបាទ សគរ ចំនួន៦ម៉ឺន ហើយ សូត ប្រាប់ជាសង្ខេបអំពីពូជវង្ស។ ព្រះបាទ សគរ មានមហេសីពីរ ទទួលពរពីឥសី អោវ៌ៈ៖ មួយសុំកូនប្រុសវីរបុរស៦ម៉ឺន មួយទៀតសុំកូនតែមួយដើម្បីរក្សាវង្ស។ មានរឿងកំណើតចម្លែក ដោយពូជ/គ្រាប់ពូជត្រូវដាក់ក្នុងភាជន៍ ហើយកូនៗលូតលាស់ក្នុងប៉ាន់មានខ្លាញ់គោ (ghee) បង្ហាញអំណាចតបស្យា និងការកំណើតមិនធម្មតា។ បន្ទាប់មក កូន៦ម៉ឺនត្រូវបំផ្លាញដោយភ្លើងតេជៈរបស់ កបិលៈ ហើយនៅសល់អ្នកស្នងរាជ្យ (បញ្ចជន) បន្តជាវង្សទៅ អំសុមាន ទិលីប និង ភាគីរថ។ ភាគីរថ ធ្វើកិច្ចធំ ដឹកនាំទន្លេ គង្គា ចុះមកផែនដី និងភ្ជាប់ទៅសមុទ្រ ដូចជា “កូនស្រី” ដើម្បីស្ដារសក្ការៈវង្ស។ ចុងក្រោយ រៀបរាប់ការបន្តរាជវង្ស៖ ស្រុតសេន នាភាគ អំបារីស សិន្ធុទ្វីប អយុតាជិត ដោយភ្ជាប់ធម៌ តបស្យា និងភូមិសាស្ត្រពិសិដ្ឋ (ចំណុចជួប គង្គា–សាគរ) ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របែបសៃវៈ។
Verse 1
शौनक उवाच । सगरस्यात्मजा वीराः कथं जाता महाबलाः । विक्रांताः षष्टिसाहस्रा विधना केन वा वद
ឥសី សោណកៈ បានសួរថា៖ «កូនប្រុសវីរបុរសរបស់សគរៈ កើតមកដូចម្តេច ដល់ថ្នាក់មានកម្លាំងធំ? អ្នកចម្បាំងក្លាហានទាំងហុកសិបពាន់នោះ កើតឡើងដោយវិន័យ/កំណត់វាសនាអ្វី? សូមប្រាប់ខ្ញុំ»។
Verse 2
सूत उवाच । द्वे पत्न्यो सगरस्यास्तां तपसा दग्धकिल्विषे । और्वस्तयोर्वरं प्रादात्तोषितो मुनिसत्तमः
សូតៈ បាននិយាយថា៖ ព្រះរាជា សគរៈ មានព្រះមហេសីពីរអង្គ ដែលបាបទោសត្រូវបានដុតឲ្យអស់ដោយតបៈ។ ឥសីអោរវៈ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមុនីទាំងឡាយ ពេញចិត្តនឹងពួកនាង ហើយបានប្រទានពរដល់ទាំងពីរ។
Verse 3
षष्टिपुत्रसहस्राणि एका वव्रे तरस्विनाम् । एकं वंशकरं त्वेका यथेष्टं वरशालिनी
មហេសីមួយអង្គ បានជ្រើសរើសកូនប្រុសខ្លាំងក្លា ចំនួនហុកសិបពាន់។ មហេសីមួយទៀត បានជ្រើសរើសកូនប្រុសតែមួយ ដែលនឹងបន្តពូជវង្ស។ ដូច្នេះ ស្ត្រីដែលមានពរជ័យ បានជ្រើសយកពរដែលនាងប្រាថ្នា តាមចិត្ត។
Verse 4
तत्रैवागत्य तां लब्ध्वा पुत्राञ्शूरान्बहूंस्तदा । सा चैव सुषुवे तुम्बं बीजपूर्वं पृथक्कृतम्
បន្ទាប់មក គាត់ត្រឡប់ទៅទីនោះវិញ ហើយបានទទួលនាងមកវិញ រួចបង្កើតកូនប្រុសវីរបុរសជាច្រើន។ នាងក៏បានសម្រាលផ្លែទំពាំងបាយជូរ (ផ្លែទុំប) មួយ ដែលគ្រាប់ត្រូវបានបំបែកចេញជាមុនរួចហើយ។
Verse 5
ते सर्वे हि स्वधात्रीभिर्ववृधुश्च यथाक्रमम् । घृतपूर्णेषु कुम्भेषु कुमाराः प्रीतिवर्द्धनाः
ពិតប្រាកដណាស់ កុមារទាំងអស់នោះបានលូតលាស់តាមលំដាប់ ក្រោមការថែទាំរបស់អ្នកបំបៅរបស់ខ្លួន; បានចិញ្ចឹមក្នុងក្រឡាដែលពេញដោយឃី (ghṛta) ព្រះកុមាររាជទាំងនោះក្លាយជាមូលហេតុនៃសេចក្តីរីករាយកាន់តែចម្រើន។
Verse 6
कपिलाग्निप्रदग्धानां तेषां तत्र महात्मनाम् । एकः पंचजनो नाम पुत्रो राजा बभूव ह
ក្នុងចំណោមមហាត្មាទាំងនោះ ដែលត្រូវបានដុតដោយភ្លើងរបស់កបិល (Kapila) នៅទីនោះ មានកូនប្រុសតែមួយ ឈ្មោះ បញ្ចជន (Pañcajana) បានក្លាយជាព្រះរាជា។
Verse 7
ततः पंचजनस्यासीदंशुमान्नाम वीर्यवान् । दिलीपस्तनयस्तस्य पुत्रो यस्य भगीरथः
បន្ទាប់មក ពីបញ្ចជន (Pañcajana) បានប្រសូត អំសុមាន (Aṁśumān) អ្នកក្លាហានមានពលានុភាព។ កូនប្រុសរបស់អំសុមានគឺ ទិលីប (Dilīpa) ហើយកូនប្រុសរបស់ទិលីបគឺ ភគីរថ (Bhagīratha) ដែលល្បីល្បាញក្នុងពូជពង្សបរិសុទ្ធដែលបុរាណបានចងចាំ។
Verse 8
यस्तु गंगा सरिच्छ्रेष्ठामवातारयतः प्रभु । समुद्रमानयच्चेमां दुहितृत्वमकल्पयत्
ព្រះអម្ចាស់នោះ—ដែលបានធ្វើឲ្យគង្គា (Gaṅgā) ទន្លេដ៏ប្រសើរបំផុត ចុះមក; ដែលបាននាំនាងទៅដល់សមុទ្រ; ហើយបានកំណត់នាងជាកូនស្រីរបស់ព្រះអង្គ—គួរឲ្យគោរពជាម្ចាស់ដ៏អធិរាជ។
Verse 9
भगीरथसुतो राजा श्रुतसेनः इति श्रुतः । नाभागस्तु सुतस्तस्य पुत्रः परमधार्मिकः
កូនប្រុសរបស់ភគីរថ (Bhagīratha) គឺព្រះរាជាដែលល្បីឈ្មោះថា ស្រុតសេន (Śrutasena)។ កូនប្រុសរបស់ស្រុតសេនគឺ នាភាគ (Nābhāga) ជាព្រះអង្គម្ចាស់មានធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Verse 10
अंबरीषस्तु नाभागिस्सिंधुद्वीपस्ततोऽभवत् । अयुताजित्तु दायादस्सिंधुद्वीपस्य वीर्यवान्
ពីនាភាគៈ កើតមាន អំបរីษៈ; ហើយពីអំបរីษៈ កើតមាន សិន្ធុទ្វីបៈ។ បន្ទាប់មក អយុតាជិតៈ អ្នកស្នងដ៏ក្លាហាន បានកើតជាអ្នកស្នងតំណែងរបស់សិន្ធុទ្វីបៈ។
Verse 11
आयुताजित्सुतस्त्वासीदृतुपर्णो महायशाः । दिव्याक्षहृदयज्ञोऽसौ राजा नलसखोऽभवत्
ព្រះរាជា ឫតុបរណៈ ដ៏មានកិត្តិយសធំ ជាព្រះរាជបុត្រានៃ អាយុតាជិត។ ព្រះអង្គជាអ្នកដឹងដល់បេះដូងនៃវិជ្ជាល្បែងគ្រាប់ព្រេងដ៏ទេវីយ៍ ហើយបានក្លាយជាមិត្តជិតស្និទ្ធនៃព្រះរាជា នល។
Verse 12
ऋतुपर्णसुतस्त्वासीदनुपर्णो महाद्युतिः । तस्य कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहस्तथा
អនុបរណៈ ដ៏ភ្លឺរលោងខ្លាំង ជាព្រះរាជបុត្រានៃ ឫតុបរណៈ បានប្រសូត។ ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គគឺ កល្មាសបាទៈ ដែលត្រូវបានហៅថា មិត្រសហ ផងដែរ។
Verse 13
कल्माषपादस्य सुतस्सर्वकर्मेति विश्रुतः । अनरण्यस्तु पुत्रोऽभूद्विश्रुतस्सर्वशर्मणः
កល្មាសបាទៈ មានព្រះរាជបុត្រមួយ ដែលល្បីឈ្មោះថា សರ್ವកರ್ಮ (សರ್ವកರ್ಮ)។ ហើយ សರ್ವଶર્મនៈ ដែលក៏ល្បីល្បាញដែរ មានព្រះរាជបុត្រឈ្មោះ អនរណ្យ។
Verse 15
येन स्वर्गादिहागत्य मुहूर्तं प्राप्य जीवितम् । त्रयोऽपि संचिता लोका बुद्ध्या सत्येन चानघ
ឱ អ្នកគ្មានបាបអើយ ដោយព្រះអង្គ—ចុះមកពីសួគ៌មកទីនេះ ហើយទទួលបានជីវិតសូម្បីតែមួយខណៈ—មនុស្សអាច ដោយប្រាជ្ញាវិនិច្ឆ័យ និងសច្ចធម៌ ប្រមូលផលនៃលោកទាំងបីបាន។
Verse 16
दीर्घबाहुस्सुतस्तस्य रघुस्तस्याभवत्सुतः । अजस्तस्य तु पुत्रोऽभूत्तस्माद्दशरथोऽभवत्
ពីគាត់បានកើត បុត្រ ឌីឃ៌បាហុ; បុត្ររបស់គាត់គឺ រឃុ។ បុត្ររបស់ រឃុ គឺ អជៈ ហើយពី អជៈ បានកើត ដសរថៈ។
Verse 17
रामो दशरथाज्जज्ञे धर्मात्मा यो महायशाः । स विष्ण्वंशो महाशैवः पौलस्त्यो येन घातितः
ព្រះរាមា អ្នកមានព្រលឹងធម៌ និងល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំង បានប្រសូត្រពីព្រះទសរថ។ ទោះជាសាច់ញាតិវង្សវិષ્ણុ ក៏ជាអ្នកស្រឡាញ់បូជាព្រះសិវៈដ៏មហា; ដោយព្រះអង្គបានសម្លាប់ប៉ុលាស្ត្យៈ (រាវណៈ)។
Verse 18
तच्चरितं च बहुधा पुराणेषु प्रवर्णितम् । रामायणे प्रसिद्धं हि नातः प्रोक्तं तु विस्तरात्
ប្រវត្តិដ៏បរិសុទ្ធនោះ ត្រូវបានពិពណ៌នាជាច្រើនរបៀបក្នុងបុរាណៈទាំងឡាយ។ វាល្បីល្បាញក្នុងរាមាយណៈផងដែរ ដូច្នេះនៅទីនេះមិននិយាយលម្អិតទេ។
Verse 19
रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यपि विश्रुतः । अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः
ពីព្រះរាមា មានព្រះរាជបុត្រមួយប្រសូត្រ មាននាមល្បីថា គុសៈ។ ពីគុសៈ កើតមាន អតិថិ; ហើយ និសធៈ ជាបុត្ររបស់អតិថិនោះ។
Verse 20
निषधस्य नलः पुत्रो नभाः पुत्रो नलस्य तु । नभसः पुंडरीकश्च क्षेमधन्वा ततस्मृतः
និសធៈមានបុត្រឈ្មោះ នលៈ; នលៈមានបុត្រឈ្មោះ នភា។ ពីនភា កើតមាន ពុណ្ឌរីកៈ ហើយបន្ទាប់មក ក្សេមធន្វា—ដូច្នេះត្រូវបានចងចាំ។
Verse 21
क्षेमधन्वसुतस्त्वासीद्देवानीकः प्रतापवान् । आसीदहीनगुर्नाम देवानीकात्मजः प्रभुः
ក្សេមធន្វន មានកូនប្រុសឈ្មោះ ទេវានីកៈ អ្នកក្លាហានមានតេជៈ។ ហើយកូនរបស់ ទេវានីកៈ គឺព្រះអម្ចាស់ឈ្មោះ អហីនគុ។
Verse 22
अहीनगोस्तु दायादस्सहस्वान्नाम वीर्यवान् । वीरसेनात्मजस्तस्य यश्चैक्ष्वाकुकुलोद्भवः
ពី អហីនគៈ មានអ្នកស្នងតំណែងសមគួរ ឈ្មោះ សហស្វាន អ្នកមានវីរភាពនិងកម្លាំង។ គាត់ជាកូនរបស់ វីរសេន និងកើតក្នុងវង្សដ៏រុងរឿងរបស់ ឥក្ស្វាគុ។
Verse 23
वीरसेनस्य दायादः पारियात्रो बभूव ह । ततो बलाख्यस्तनयस्स्थलस्तस्मादभूत्सुतः
អ្នកស្នងតំណែងរបស់ វីរសេន គឺ បារិយាត្រ ពិតប្រាកដ។ ពីគាត់បានកើតកូនប្រុសឈ្មោះ បលៈ ហើយពី បលៈ បានកើតកូនប្រុសឈ្មោះ ស្ថលៈ។
Verse 24
अर्कांशसंभवस्तस्मात्पुत्रो यक्षः प्रतापवान् । तत्सुतस्त्वगुणस्त्वासीत्तस्माद्विधृतिरात्मजः
ពីគាត់បានកើតកូនប្រុសឈ្មោះ យក្សៈ មានតេជៈខ្លាំង កើតពីភាគមួយនៃ អរក (ព្រះអាទិត្យ)។ កូនរបស់ យក្សៈ គឺ អគុណៈ ហើយពី អគុណៈ បានកើត វិធ្រឹតិ ជាកូនចៅ។
Verse 25
हिरण्यनाभस्तत्पुत्रो योगाचार्य्यो बभूव ह । स शिष्यो जैमिनिमुनेर्ह्यात्मविद्याविशारदः
ព្រះបុត្ររបស់ ហិរញ្ញនាភៈ បានក្លាយជាគ្រូយោគៈដ៏អស្ចារ្យ។ គាត់ជាសិស្សរបស់មុនិ ជៃមិនិ ហើយជាអ្នកជំនាញខ្ពស់ក្នុងវិជ្ជាអាត្មា (ātma-vidyā)។
Verse 26
कौशिल्यो याज्ञवल्क्योथ योगमध्यात्म्यसंज्ञकम् । यतोऽध्यगान्नृपवराद्धृदयग्रंथिभेदनम्
បន្ទាប់មក កೌશિલ្យ យាជ្ញវល្ក្យៈ បានរៀនពីព្រះរាជាដ៏ប្រសើរនោះ នូវយោគៈដែលហៅថា «អធ្យាត្មិក» ជាមាគ៌ាខាងក្នុង—ដោយវា អាចកាត់បំបែក «ក្រង់ចិត្ត» ឲ្យបែកចេញ។
Verse 27
तत्सुतो पुष्पनामा हि ध्रुवसंज्ञस्तदात्मजः । अग्निवर्णस्सुतस्तस्य शीघ्रनामा सुतस्ततः
កូនប្រុសរបស់គាត់ មាននាមថា បុಷ್ಪនាមៈ; កូនរបស់បុಷ्पនាមៈ មាននាមថា ធ្រុវសញ្ញៈ។ កូនរបស់ធ្រុវសញ្ញៈ គឺ អគ្និវರ್ಣៈ ហើយពីអគ្និវರ್ಣៈ កើតមានកូនមួយឈ្មោះ សីឃ្រនាមៈ។
Verse 28
मरुन्नामा सुतस्तस्य योगसिद्धो बभूव ह । असावास्तेऽद्यापि प्रभुः कलापग्रामसंज्ञके
ព្រះរាជបុត្រារបស់គាត់ឈ្មោះ ម៉ារុ បានសម្រេចសិទ្ធិយោគយ៉ាងពេញលេញ។ ព្រះមហាមុនីដ៏មានអំណាចនោះ នៅស្ថិតនៅដល់សព្វថ្ងៃ ក្នុងទីកន្លែងដែលហៅថា កលាប-ក្រាម។
Verse 29
तद्वासिभिश्च मुनिभिः कलेरंते स एव हि । पुनर्भावयिता नष्टं सूर्यवंशं विशेषतः
ហើយគាត់នោះឯង—រួមជាមួយមុនីទាំងឡាយដែលស្នាក់នៅទីនោះ—នឹងប្រតិបត្តិការ នៅចុងសម័យកលិយុគ។ ជាពិសេស គាត់នឹងស្ដារឡើងវិញ និងបង្កើតឡើងវិញ ព្រះវង្សសូរ្យ (សូរ្យវಂស) ដែលបានរលំខូច។
Verse 30
पृथुश्रुतश्च तत्पुत्रस्संधिस्तस्य सुतः स्मृतः । अमर्षणस्सुतस्तस्य मरुत्वांस्तत्सुतोऽभवत्
ព្រឹថុश्रុត គឺជាបុត្ររបស់គាត់; សន្ធិ ត្រូវបានចងចាំថាជាបុត្ររបស់ព្រឹថុश्रុត។ ពីសន្ធិ បានកើត អមರ್ಷណ; ហើយពីអមർഷណ បានកើត ម៉រុត្វាន។
Verse 31
विश्वसाह्वस्सुतस्तस्य तत्सुतोऽ भूत्प्रसेनजित् । तक्षकस्तस्य तनयस्तत्सुतो हि बृहद्बलः
វិશ્વសាហ្វា ជាបុត្ររបស់គាត់ ហើយបុត្ររបស់វិશ્વសាហ្វា គឺ ប្រាសេនជិត។ បុត្ររបស់ប្រាសេនជិត គឺ តក្សកៈ ហើយបុត្ររបស់តក្សកៈ ពិតជាប្រ៊ិហដ្បល។
Verse 32
एत इक्ष्वाकुवंशीया अतीताः संप्रकीर्तिताः । शृणु तानागतान्भूतांस्तद्वंश्यान्धर्मवित्तमान्
ដូច្នេះ ព្រះមហាក្សត្រនៃវង្សអិក្ស្វាគុ ក្នុងអតីតកាល ត្រូវបានរៀបរាប់យ៉ាងគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ឥឡូវ ចូរស្តាប់អំពីអ្នកនឹងមក—អ្នកកើតក្នុងវង្សដដែល នៃអ្នកដឹងធម៌។
Verse 33
बृहद्बलस्य तनयो भविता हि बृहद्रणः । बृहद्रणसुतस्तस्योरुक्रियो हि भविष्यति
ពីប្រ៊ិហដ្បល ពិតជានឹងមានបុត្រមួយកើតឡើង ឈ្មោះ ប្រ៊ិហដ្រណៈ។ ហើយបុត្ររបស់ប្រ៊ិហដ្រណៈ នឹងមានឈ្មោះ អុរុក្រិយៈ។
Verse 34
वत्सवृद्धस्सुतस्तस्य प्रतिव्योमसुतस्ततः । भानुस्तत्तनयो भावी दिवाको वाहिनीपतिः
ពីអុរុក្រិយៈ មានបុត្រឈ្មោះ វត្សវ្រឹទ្ធៈ; ហើយពីវត្សវ្រឹទ្ធៈ បន្តទៅ មានបុត្រឈ្មោះ ប្រតិវ្យោម។ បុត្ររបស់គាត់ គឺ ភានុ ដែលបានកំណត់វាសនាឲ្យក្លាយជា ទិវាកៈ មេនៃកងទ័ពស្ថានសួគ៌។
Verse 35
सहदेवस्सुतस्तस्य महावीरो भवि ष्यति । तत्सुतो बृहदश्वो हि भानुमांस्तत्सुतो बली
ពីគាត់ នឹងកើតកូនប្រុសឈ្មោះ សហទេវៈ ហើយគាត់នឹងក្លាយជាវីរបុរសដ៏មហិមា។ កូនរបស់គាត់គឺ បೃಹទអશ્વៈ; កូនរបស់ បೃಹទអશ્વៈ គឺ ភានុមាន; ហើយកូនរបស់ ភានុមាន គឺ បលី។
Verse 36
सुतो भानुमतो भावी प्रतीकाश्वश्च वीर्यवान् । सुप्रतीकस्सुतस्तस्य भविष्यति नृपोत्तमः
នៅកាលអនាគត ភានុមត នឹងមានបុត្រមួយឈ្មោះ ប្រតីកាស្វៈ ជាវីរបុរសមានកម្លាំងក្លាហាន។ បុត្ររបស់គាត់ សុប្រតីកៈ នឹងក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមមនុស្ស។
Verse 37
मरुदेवस्सुतस्तस्य सुनक्षत्रो भविष्यति । तत्सुतः पुष्करस्तस्यांतरिक्षस्तत्सुतो द्विजाः
ឱ ព្រះឥសីទ្វិជៈទាំងឡាយ! បុត្ររបស់ មរុទេវៈ នឹងមានឈ្មោះ សុនក្សត្រៈ។ បុត្ររបស់គាត់ នឹងមានឈ្មោះ បុស្ករៈ ហើយបុត្ររបស់ បុស្ករៈ នឹងមានឈ្មោះ អន្តរិក្សៈ។
Verse 38
सुतपास्तत्सुतो वीरो मित्रचित्तस्य चात्मजः । बृहद्भाजस्सुतस्तस्य बर्हिनामा तदात्मजः
ពីគាត់បានកើត សុតបា ជាវីរបុរសក្លាហាន។ បុត្ររបស់ សុតបា គឺ វីរបុរស មិត្រចិត្តៈ។ បុត្ររបស់ មិត្រចិត្តៈ គឺ បૃហទ្ភាជៈ ហើយបុត្ររបស់ បૃហទ្ភាជៈ គឺ បर्हិនាមា។
Verse 39
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां वैवस्वतवंशोद्भवराजवर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» សៀវភៅទី៥ ហៅថា «ឧមាសំហិតា» បានបញ្ចប់ជំពូកទី៣៩ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាព្រះមហាក្សត្រដែលកើតក្នុងវង្សវైవស្វត»។
Verse 40
शुद्धोदस्तनयस्तस्य लांगलस्तु तदात्मजः । तस्य प्रसेनजित्पुत्रस्तत्सुतः शूद्रकाह्वयः
បុត្ររបស់ព្រះអង្គមាននាម ឝុទ្ធោទស ហើយបុត្ររបស់ឝុទ្ធោទសគឺ ឡាង្គល។ បុត្ររបស់ឡាង្គលគឺ ប្រសេនជិត ហើយបុត្ររបស់ប្រសេនជិត ត្រូវគេស្គាល់ថា ឝូទ្រកៈ។
Verse 41
रुणको भविता तस्य सुरथस्तत्सुतः स्मृतः । सुमित्रस्तत्सुतो भावी वंशनिष्ठांत एव हि
ពីព្រះអង្គនោះ នឹងកើតមាន រុណកៈ ហើយបុត្ររបស់រុណកៈ ត្រូវបានរំលឹកថា សុរថៈ។ បុត្ររបស់សុរថៈ នឹងជា សុមិត្រ—ហើយជាមួយគាត់នេះ វង្សត្រកូលក៏ដល់ទីបញ្ចប់។
Verse 42
सुमित्रांतोन्वयोऽयं वै इक्ष्वाकूणां भविष्यति । राज्ञां वैचित्रवीर्य्याणां धर्म्मिष्ठानां सुकर्म्मणाम्
ពូជពង្សនេះ—បញ្ចប់នៅសុមិត្រា—នឹងជាពូជអិក្ស្វាគូពិតប្រាកដ៖ ព្រះមហាក្សត្រវីរភាពអស្ចារ្យ មាំមួនក្នុងធម៌ និងឧស្សាហ៍ធ្វើកុសលកម្ម។
Verse 43
सुमित्रं प्राप्य राजानं तद्वंशश्शुभः कलौ । संस्थां प्राप्स्यति तद्ब्राह्मे वर्द्धिष्यति पुनः कृते
ពេលបានដល់ព្រះមហាក្សត្រ សុមិត្រា ពូជរាជវង្សដ៏មង្គលនោះ នឹងតាំងមូលដ្ឋាននៅយុគកលិ; នៅយុគប្រាហ្ម វានឹងមានស្ថិរភាពមាំមួន ហើយនៅយុគក្រឹត វានឹងរីកចម្រើនឡើងវិញ។
Verse 44
एतद्वैवस्वते वंशे राजानो भूरिदक्षिणाः । इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः प्राधान्येन प्रकीर्तिताः
ក្នុងពូជវៃវស្វត នេះ មានព្រះមហាក្សត្រដែលល្បីដោយទានដ៏ច្រើន (ក្នុងយញ្ញ និងសប្បុរសធម៌)។ ជាពិសេស អ្នកកើតពីពូជអិក្ស្វាគូ ត្រូវបានសរសើរថាជាអ្នកឧត្តមជាងគេ។
Verse 45
पुण्येयं परमा सृष्टिरादित्यस्य विवस्वतः । श्राद्धदेवस्य देवस्य प्रजानां पुष्टिदस्य च
នេះជាសೃષ્ટិដ៏បរិសុទ្ធមានបុណ្យខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត—ជាសೃષ્ટិរបស់វិវស្វាន ព្រះអាទិត្យ (អាទិត្យ) និងរបស់ព្រះស្រាទ្ធទេវ (មនុ) ដ៏ទេវៈផងដែរ អ្នកបំប៉ននិងគាំទ្រសត្វលោកទាំងអស់។
Verse 46
पठञ्छृण्वन्निमां सृष्टिमादित्यस्य च मानवः । प्रजावानेति सायुज्यमिह भुक्त्वा सुखं परम्
មនុស្សណាអាន ឬស្តាប់សೃષ્ટិនៃព្រះអាទិត្យនេះ នឹងបានពរមានកូនចៅ; ហើយបានរីករាយសុខដ៏លើសលប់នៅលោកនេះរួច នឹងឈានដល់សាយុជ្យ—ការរួមជិតស្និទ្ធជាមួយព្រះដ៏ទេវៈ។
Verse 114
अनरण्यसुतो राजा विद्वान्मुंडिद्रुहोऽभवत् । निषधस्तस्य तनयो रतिः खट्वाङ्ग इत्यपि
ពីអនរណ្យៈ បានកើតព្រះមហាក្សត្រមានប្រាជ្ញា ឈ្មោះ មុណ្ឌិទ្រុហៈ។ ព្រះរាជបុត្រារបស់ទ្រង់គឺ និសធៈ ដែលក៏មាននាមថា រតិ និង (ក៏) ខត្វាង្គ ដែរ។
It narrates the boons granted to Sagara’s queens by Aurva, the extraordinary birth and maturation of the sixty-thousand sons, their destruction by Kapila’s fiery power, and the restoration of the dynasty through successors culminating in Bhāgīratha’s descent of Gaṅgā.
The ghee-filled jars and non-standard gestation symbolize tapas-transformed vitality and the ‘cultivation’ of embodied power through ritualized nourishment; Kapila’s fire functions as ascetic sovereignty (tejas) that enforces moral boundaries; Gaṅgā’s descent encodes the conversion of cosmic purity into terrestrial, ritually accessible salvation geography.
No distinct Śiva/Gaurī form is foregrounded in the sampled passage; the chapter operates primarily as a dynastic and tīrtha-etiology unit within the Śaiva Purāṇic frame, where Śiva-tattva remains implicit rather than iconographically specified.