सृष्टिविस्तारप्रश्नः (Sṛṣṭi-vistāra-praśnaḥ) — The Detailed Inquiry into Creation

Verse 1

शौनक उवाच । देवानां दानवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् । सृष्टिं तु विस्तरेणेमां सूतपुत्र वदाशु मे

សោនកៈ បាននិយាយថា៖ «ឱ កូនប្រុសរបស់ សូតៈ សូមប្រាប់ខ្ញុំឲ្យឆាប់ ហើយដោយលម្អិត អំពីការបង្កើតរបស់ទេវតា ដានវៈ គន្ធರ್ವៈ នាគ និង រាក្សសៈ»។

Verse 2

सूत उवाच । यदा न ववृधे सा तु वीरणस्य प्रजापतिः । सुतां सुतपसा युक्तामाह्वयत्सर्गकारणात्

សូតៈ បាននិយាយថា៖ ពេលនាងមិនលូតលាស់បន្តទៀត ប្រាជាបតិ វីរណៈ អ្នកបង្កើតពូជពង្ស ដោយសារតែវាជាមូលហេតុនៃការបន្តសೃષ્ટិ បានអញ្ជើញកូនស្រីរបស់គាត់ ដែលប្រកបដោយតបៈដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។

Verse 3

स मैथुनेन धर्मेण ससर्ज विविधाः प्रजाः । ताः शृणु त्वं महाप्राज्ञ कथयामि समासतः

ដោយធម៌នៃការបង្កើតពូជពង្ស (មៃថុន-ធម៌) ព្រះអង្គបានបង្កើតសត្វលោកនានា។ ឱ មហាប្រាជ្ញា សូមស្តាប់—ខ្ញុំនឹងពណ៌នាឲ្យទ្រង់ស្តាប់ដោយសង្ខេប។

Verse 4

तस्यां पुत्रसहस्राणि वीरिण्यां पंच वीर्यवान् । आश्रित्य जनयामास दक्ष एव प्रजापतिः

ក្នុងនាងវីរិណីនោះ ព្រះដក្ស ប្រជាបតិ អ្នកមានកម្លាំងខ្លាំង បានពឹងផ្អែកលើនាង ហើយបង្កើតកូនប្រុសរាប់ពាន់ និងបន្ថែមទៀតប្រាំអង្គដ៏មហាវីរៈ។

Verse 5

एतान्सृष्टांस्तु तान्दृष्ट्वा नारदः प्राह वै मुनिः । सर्वं स तु समुत्पन्नो नारदः परमेष्ठिनः

ឃើញសត្វលោកទាំងនោះដែលបានបង្កើតរួច នារទ មុនី បាននិយាយឡើង។ ពិតប្រាកដណាស់ នារទ—អ្នកកើតឡើងទាំងស្រុងពីបរមេស្ឋិន (ព្រះព្រហ្មា)—បានអំពាវនាវទៅកាន់ពួកគេ។

Verse 6

श्रुतवान्वा कश्यपाद्वै पुंसां सृष्टिर्भविष्यति । दक्षस्येव दुहितृषु तस्मात्तानब्रवीत्तु सः

«ឬមិនដូច្នោះទេ ពី កശ്യប នឹងកើតមានការបង្កើតមនុស្ស ដូចដែលបានកើតឡើងតាមរយៈកូនស្រីរបស់ ទក្ខ្ស»។ ដូចហេតុនេះ គាត់បាននិយាយទៅកាន់ពួកគេតាមសមគួរ។

Verse 7

अजानतः कथं सृष्टिं बालिशा वै करिष्यथ । दिशं कांचिदजानंतस्तस्माद्विज्ञाय तां भुवम्

ឱ ពួកក្មេងល្ងង់អើយ តើអ្នកនឹងអាចបំពេញការបង្កើតបានដូចម្តេច ខណៈដែលនៅតែអវិជ្ជា? មិនស្គាល់ទិសណាមួយផង ដូច្នេះ ចូរយល់ដឹងអំពីលោកនេះ (លំដាប់ និងសភាព) ជាមុនសិន ហើយទើបធ្វើការបន្ទាប់។

Verse 8

इत्युक्ताः प्रययुस्सर्वे आशां विज्ञातुमोजसा । तदंतं न हि संप्राप्य न निवृत्ताः पितुर्गृहम्

ដូច្នេះ ពេលបានណែនាំហើយ ពួកគេទាំងអស់បានចេញដំណើរដោយកម្លាំងចិត្ត ដើម្បីដឹងអំពីព្រំដែននៃទិសនោះ (និងវិសាលភាពរបស់វា)។ តែព្រោះមិនអាចទៅដល់ចុងបញ្ចប់បាន ពួកគេមិនបានត្រឡប់ទៅលំនៅរបស់ឪពុកឡើយ។

Verse 9

तज्ज्ञात्वा जनयामास पुनः पंचशतान्सुतान् । तानुवाच पुनस्सोऽपि नारदस्सर्वदर्शनः

ព្រះអង្គបានដឹងដូច្នោះហើយ ក៏បានបង្កើតកូនប្រុសប្រាំរយនាក់ឡើងវិញ។ បន្ទាប់មក ព្រះនារ​ទៈ អ្នកឈ្លាសវៃក្នុងទស្សនៈទាំងអស់ បានមានពាក្យទៅកាន់ពួកគេម្តងទៀត។

Verse 10

नारद उवाच । भुवो मानमजानंतः कथं सृष्टिं करिष्यथ । सर्वे हि बालिशाः किं हि सृष्टिकर्तुं समुद्यताः

នារ​ទៈមានព្រះវាចា៖ «មិនដឹងមាត្រនិងព្រំដែនពិតនៃលោកទាំងឡាយទេ តើអ្នកនឹងធ្វើសೃષ્ટិបានដូចម្តេច? ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកទាំងអស់គ្នានៅក្មេងខ្ចី—ហេតុអ្វីបានជាចេញដំណើរធ្វើខ្លួនជាអ្នកបង្កើត?»

Verse 11

सूत उवाच । तेऽपि तद्वचनं श्रुत्वा निर्यातास्सर्वतोदिशम् । सुबलाश्वा दक्षसुता हर्यश्वा इव ते पुरा

សូតៈបាននិយាយ៖ ពួកគេក៏បានស្តាប់ពាក្យនោះ ហើយចេញដំណើរទៅគ្រប់ទិសទាំងអស់—ពួកអ្នកខ្លាំង និងលឿនទាំងនោះ ជាបុត្ររបស់ ទក្សៈ—ដូចហារិយស្វៈដែលបានធ្វើកាលពីមុន។

Verse 12

अनंतं पुष्करं प्राप्य गतास्तेऽपि पराभवम् । अद्यापि न निवर्तंते समुद्रेभ्य इवापगाः

ពួកគេបានទៅដល់ ពុស្ករៈដ៏អនន្ត ហើយសូម្បីពួកគេក៏ជួបការបរាជ័យ។ ហើយសូម្បីតែសព្វថ្ងៃ ពួកគេមិនត្រឡប់មកវិញទេ—ដូចទន្លេដែលចូលសមុទ្រ ហើយមិនហូរត្រឡប់វិញ។

Verse 13

तदाप्रभृति वै भ्राता भ्रातुरन्वेषणे रतः । प्रयातो नश्यति मुने तन्न कार्य्यं विपश्चिता

«ចាប់តាំងពីពេលនោះមក បងប្អូនម្នាក់បានមមាញឹកក្នុងការស្វែងរកបងប្អូនរបស់ខ្លួនជានិច្ច។ ប៉ុន្តែ អ្នកណាដែលចេញដំណើរដោយរបៀបនោះ នឹងវិនាសទៅ ឱ មុនិ; ដូច្នេះ អ្នកប្រាជ្ញមិនគួរធ្វើការនោះឡើយ»។

Verse 14

तांश्चापि नष्टान्विज्ञाय पुत्रान्दक्षः प्रजापतिः । स च क्रोधा द्ददौ शापं नारदाय महात्मने

ព្រះប្រជាបតិ ទក្សៈ ដឹងថាបុត្ររបស់ខ្លួនទាំងនោះក៏បានបាត់បង់ទៅដែរ (ដោយបោះបង់ការបន្តពូជលោកិយ) គាត់ត្រូវកំហឹងគ្រប់គ្រង ហើយបានប្រកាសសាបដល់មហាត្មា មុនិ នារទៈ។

Verse 15

कुत्रचिन्न लभस्वेति संस्थितिं कलहप्रिय । तव सान्निध्यतो लोके भवेच्च कलहस्सदा

ឱ អ្នកស្រឡាញ់ការឈ្លោះប្រកែក សូមកុំឲ្យអ្នកបានទីស្ថិតនៅណាមួយឡើយ។ ព្រោះដោយសារតែការស្និទ្ធស្នាលរបស់អ្នកក្នុងលោក ការឈ្លោះប្រកែកកើតឡើងជានិច្ច។

Verse 16

सांत्वितोऽथ विधात्रा हि स दक्षस्तु प्रजापतिः । कन्याः षष्ट्यसृजत्पश्चाद्वीरिण्यामिति नः श्रुतम्

បន្ទាប់មក ទក្ខសៈ ព្រះបជាបតិ—ក្រោយបានទទួលការលួងលោមពីព្រះវិធាត្រា (ព្រះព្រហ្មា)—បានបង្កើតកូនស្រីហុកសិបនាក់ក្នុងវីរិណី; ដូច្នេះយើងបានឮមក។

Verse 17

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश । सप्तविंशति सोमाय चतस्रोऽरिष्टनेमिने

គាត់បានប្រគល់កូនស្រីដប់នាក់ឲ្យធម្មៈ ដប់បីនាក់ឲ្យកশ্যបៈ ម្ភៃប្រាំពីរនាក់ឲ្យសោមៈ និងបួននាក់ឲ្យអរិଷ្ដនេមិ។

Verse 18

द्वे चैवं ब्रह्मपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे तदा । द्वे कृशाश्वाय विदुषे तासां नामानि मे शृणु

ដូច្នេះ កូនស្រីពីរនាក់ត្រូវបានប្រគល់ឲ្យកូនប្រុសរបស់ព្រះព្រហ្មា ពីរនាក់ទៀតឲ្យអង្គិរាសៈ ហើយពីរនាក់ទៀតឲ្យក្រឹសាស្វៈ អ្នកប្រាជ្ញ។ ឥឡូវ ចូរស្តាប់ឈ្មោះរបស់ពួកនាងពីខ្ញុំ។

Verse 19

अरुंधती वसुर्य्यामिर्लम्बा भानुर्मरुत्वती । संकल्पा च मुहूर्ता च संध्या विश्वा च वै मुने

ឱ មុនី អរុន្ធតី វសុរយាមី លម្បា ភានុ មរុត្វតី សង្គល្បា មុហូរតា សន្ធ្យា និងវិશ્વា—ទាំងនេះក៏ត្រូវបាននិយាយដែរ ក្នុងបរិបទនេះ។

Verse 20

धर्मपत्न्यो मुने त्वेतास्तास्वपत्यानि मे शृणु । विश्वेदेवास्तु विश्वायास्साध्यान्साध्या व्यजायत

ឱ មុនី, នេះជាភរិយានៃធម្មៈ; សូមស្តាប់កូនៗដែលកើតពីពួកនាង។ ពី វិស្វា កើតមាន វិស្វេទេវៈ ហើយពី សាធ្យា កើតមានទេវៈដែលហៅថា សាធ្យៈ។

Verse 21

मरुत्वत्यां मरुत्वंतो वसोस्तु वसवस्तथा । भानोस्तु भानवस्सर्वे मुहूर्तायां मुहूर्तजाः

ពីម៉ារុត្វតី កើតមានពួកម៉ារុត្វាន់; ពីវសូ ក៏កើតមានពួកវសុដូចគ្នា។ ពីភានុ កើតមានពួកភានវទាំងអស់; និងពីមុហូរតា កើតមានទេវតាដែលហៅថា មុហូរតជ។

Verse 22

लम्बायाश्चैव घोषोऽथ नागवीथी च यामिजा । पृथिवी विषमस्तस्यामरुन्धत्यामजायत

ពីលម្បា កើតមានឃោសៈ ហើយក៏មាន នាគវីថី និង យាមិជា។ ពីអរុន្ធតី កើតមាន ព្រឹថិវី និង វិសមៈ។

Verse 23

संकल्पायास्तु सत्यात्मा जज्ञे संकल्प एव हि । अयादया वसोः पुत्रा अष्टौ ताञ्छृणु शौनक

ពីសង្គល្បា កើតមានអ្នកមានព្រលឹងសច្ចៈ—គឺ សង្គល្បា នោះឯង។ ហើយពីអយា និងអ្នកដទៃទៀត កើតមានកូនប្រុសប្រាំបីរបស់វសុ; សូមស្តាប់ពួកគេ ឱ សោនក។

Verse 24

अयो धुवश्च सोमश्च धरश्चैवानिलोऽनलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवाऽष्टा च नामतः

ព្រះវសុទាំង៨ ត្រូវបានហៅតាមនាមៈ អយោ, ធ្រុវ, សោម, ធរ, អនិល, អនល, ប្រត្យូស និង ប្រភាស។

Verse 25

अयस्य पुत्रो वैतण्डः श्रमः शांतो मुनिस्तथा । ध्रुवस्य पुत्रो भगवान्कालो लोकभावनः

កូនប្រុសរបស់ អយោ គឺ វៃតណ្ឌៈ; ហើយមាន ស្រាម, សាន្ត និង មុនិ (ឥសី) ផងដែរ។ កូនប្រុសរបស់ ធ្រុវ គឺ ព្រះកាលៈ ដ៏គួរគោរព ជាអ្នកបំប៉ន និងថែរក្សាពិភពលោកទាំងឡាយ។

Verse 26

सोमस्य भगवान्वर्चा वर्चस्वी येन जायते । धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस्तथा

ពីព្រះសោម (Soma) កើតមានពន្លឺទេវភាព ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សមានរស្មីរុងរឿង; ពីធរៈ (Dhara) កើតជា ទ្រវិណៈ (Draviṇa) ហើយដូចគ្នានោះ ហុតហវ្យវហៈ (Hutahavyavaha) អ្នកដឹកនាំបូជាហាវ្យៈ។

Verse 27

मनोहरायाश्शिशिरः प्राणोऽथ रमणस्तथा । अनिलस्य शिवा भार्य्या यस्याः पुत्राः पुरोजवः

សម្រាប់ ម៉នោហរា (Manoharā) កូនប្រុសរបស់នាងគឺ សិឝិរៈ (Śiśira), ប្រាណៈ (Prāṇa) និង រ្មណៈ (Ramaṇa) ផងដែរ។ នាងបានក្លាយជាព្រះភរិយាមង្គលរបស់ អនិល (Anila) ព្រះខ្យល់ ហើយកូនៗរបស់នាងគឺ ពុរោជវៈ (Purojavas) អ្នករហ័សរហួន។

Verse 28

अविज्ञातगतिश्चैव द्वौ पुत्रावनिलस्य तु । अग्निपुत्रः कुमारस्तु शरस्तम्बे श्रियावृते

ព្រះវាយុ (ទេវតាខ្យល់) មានព្រះបុត្រពីរអង្គ ដែលដំណើររបស់ពួកគេមិនអាចដឹងបាន។ ហើយកុមារៈ—កើតពីអគ្គិ—ត្រូវបានរកឃើញនៅកណ្ដាលដើមសារៈភ្លឺរលោង ក្នុងព្រៃស្មៅសារៈដែលតុបតែងដោយសិរីរុងរឿង។

Verse 29

तस्य शाखो विशाखश्च नैगमेयश्च पृष्ठतः । अपत्यं कृत्तिकानां तु कार्तिकेय इति स्मृतः

ពីព្រះអង្គនោះ បានកើតមាន សាខា និង វិសាខា ហើយនៅខាងក្រោយមាន នៃគមេយៈ។ តែព្រះកុមាររបស់ក្រឹត្តិកាទាំងឡាយ ត្រូវបានចងចាំដោយនាមថា ការត្តិកេយៈ។

Verse 30

प्रत्यूषस्य त्वभूत्पुत्र ऋषिर्नाम्ना तु देवलः । द्वौ पुत्रौ देवलस्यापि प्रजावन्तौ मनीषिणौ

ឥឡូវនេះ ប្រត្យូෂៈ មានព្រះបុត្រមួយអង្គ ជាព្រះឥសីនាមថា ទេវលៈ។ ទេវលៈក៏មានព្រះបុត្រពីរអង្គដែរ ទាំងពីរជាបណ្ឌិតមានប្រាជ្ញា និងមានពូជពង្សច្រើន។

Verse 31

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां सर्गवर्णनं नामैकऽत्रिंशोध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី-សិវមហាបុរាណ» ភាគទី៥ «ឧមាសំហិតា» បញ្ចប់ជំពូកទី៣១ ដែលមានចំណងជើង «សರ್ಗវರ್ಣន» (ពិពណ៌នាអំពីការបង្កើតលោក)។

Verse 32

प्रभासस्य तु सा भार्य्या वसूनामष्टमस्य च । विश्वकर्मा महाभाग तस्य जज्ञे प्रजापतिः

នាងបានក្លាយជាភរិយារបស់ ព្រហ្ពាស (Prabhāsa) ដែលជាវសុទី៨; ហើយពីបុរសដ៏មានសិរីល្អនោះ បានកើតព្រះប្រជាបតិឈ្មោះ វិស្វកರ್ಮា (Viśvakarmā)។

Verse 33

कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानां च वार्द्धकिः । भूषणानां च सर्वेषां कर्ता शिल्पवतां वरः

ទ្រង់ជាអ្នកបង្កើតសិប្បកម្មរាប់ពាន់ និងជាស្ថាបត្យករទេវតានៅមហាទេវលោក; ជាអ្នកបង្កើតគ្រឿងអលង្ការគ្រប់ប្រភេទ—ជាអ្នកសិប្បកម្មល្អឯកក្នុងចំណោមសិប្បករ។

Verse 34

यस्सर्वासां विमानानि देवतानां चकार ह । मनुष्याश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः

ទ្រង់នោះហើយបានបង្កើតវិមាន (vimāna) របស់ទេវតាទាំងអស់; ហើយដោយសិប្បកម្មដ៏អធិដ្ឋានរបស់មហાત્મានោះ សូម្បីមនុស្សក៏អាស្រ័យរកជីវិតបាន។

Verse 36

सरूपायां प्रसूतस्य स्त्रियां रुद्रश्च कोटिशः । तत्रैकादशमुख्यास्तु तन्नामानि मुने शृणु

ពីសរូបា ក្នុងគភ៌នារីនោះ ព្រះរុទ្រាបានកើតឡើងជាច្រើនកោដិមិនអស់។ ក្នុងចំណោមនោះ មានដប់មួយអង្គត្រូវបានរាប់ថាជាមុខ្យ; ឱ មុនី សូមស្តាប់នាមរបស់ពួកអង្គទាំងនោះ។

Verse 37

अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्वष्टा रुद्रश्च वीर्यवान् । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्चापराजितः

អជៃកបាទ និង អហិរពុធ្ន្យ; ទ្វាស្តា; និង រុទ្រា អ្នកមានវីរភាពខ្លាំង; ហរៈ អ្នកមានរូបរាងជាច្រើន; និង ត្រ្យម្បកៈ អ្នកមិនអាចឈ្នះបាន—ទាំងនេះជាប្រសិទ្ធនាម និងអវតារបរិសុទ្ធរបស់ព្រះ។

Verse 38

वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपर्दी रैवतस्तथा । एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः

វೃಷាកបិ និង សម្ភុ; កបර්ឌី និង រៃវត ដូចគ្នា—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជារុទ្រាទាំងដប់មួយ ព្រះអម្ចាស់អធិបតីនៃលោកទាំងបី។

Verse 39

शतं त्वेवं समाख्यातं रुद्राणाममितौजसाम् । शृणु कश्यपपत्नीनां नामानि मुनिसत्तम

ដូច្នេះ ខ្ញុំបានពន្យល់អំពី រុទ្រា​មួយរយ អ្នកមានតេជៈមិនអាចវាស់បាន។ ឥឡូវ សូមស្តាប់ ឱ មុនិសត្តម នាមរបស់ភរិយាទាំងឡាយរបស់ កശ്യប។