
អធ្យាយ ១១ ជាសន្ទនាបង្រៀន ដែលវ្យាសសួរសនត្កុមារ អំពីធម៌ដែលបន្ថយទុក្ខសម្រាប់អ្នកមានបាប និងអនុវត្តន៍ដែលធ្វើឲ្យដំណើរតាមយមមារគ ងាយស្រួល។ សនត្កុមារ បញ្ជាក់ថា កម្មដែលបានធ្វើ ត្រូវទទួលផលជានិច្ច ហើយបែងចែកសុចរិតដោយចិត្តសុភាព មានមេត្តា និងការបរិច្ចាគជាមួយការគោរព។ គាត់ពន្យល់ការផ្តល់ទានជាក់លាក់នាំទៅសុខស្រួលក្រោយស្លាប់៖ ស្បែកជើងឲ្យដើរលឿន ឆ័ត្រការពារ កម្រាល/កៅអីឲ្យសម្រាក ចង្កៀងបំភ្លឺផ្លូវ និងជម្រកបំបាត់ជំងឺនិងទុក្ខ។ បន្ទាប់មកពង្រីកទៅការឧបត្ថម្ភសាធារណៈ-សាសនា ដូចជា បង្កើតសួន ដាំដើមឈើតាមផ្លូវ សង់វិហារ អាស្រាមសម្រាប់សន្យាសីល និងសាលាសម្រាប់អ្នកគ្មានទីពឹង ដោយចាត់ទុកថាជាគ្រឹះបុណ្យដែលមានផលលើដំណើរបន្ទាប់ស្លាប់។
Verse 1
व्यास उवाच । कृतपापा नरा यांति दुःखेन महतान्विताः । यममार्गे सुखं यैश्च तान्धर्मान्वद मे प्रभो
វ្យាសៈមានព្រះវាចា៖ មនុស្សដែលពោរពេញដោយបាប ដើរតាមផ្លូវយមៈ ដោយទុក្ខវេទនាធំធេង។ ឱព្រះអម្ចាស់ សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីធម៌កិច្ចទាំងឡាយ ដែលធ្វើឲ្យមានសុខសាន្ត និងសេចក្តីសុខស្រួល សូម្បីតែនៅលើផ្លូវយមៈ។
Verse 2
सनत्कुमार उवाच । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यमविचारतः । शुभाशुभमथो वक्ष्ये तान्धर्म्मान्सुखदायकान्
សនត្កុមារ បានមានព្រះវាចា៖ កម្មដែលបានធ្វើរួចហើយ ត្រូវតែទទួលផលជាចាំបាច់ ដោយគ្មានការលើកលែង។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់អំពីធម្មទាំងឡាយ ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មល្អ និងកម្មអាក្រក់—វិន័យដែលផ្តល់សុខសុភមង្គល។
Verse 3
अत्र ये शुभकर्म्माणः सौम्यचित्ता दयान्विताः । सुखेन ते नरा यांति यममार्गं भयावहम्
នៅទីនេះ អ្នកណាធ្វើកម្មល្អ មានចិត្តទន់ភ្លន់ និងពោរពេញដោយមេត្តាករុណា—មនុស្សទាំងនោះ នឹងដើរតាមផ្លូវយម (យមរាជ) ដោយងាយស្រួល ទោះផ្លូវនោះគួរឱ្យភ័យសម្រាប់អ្នកដទៃក៏ដោយ។
Verse 4
यः प्रदद्याद् द्विजेन्द्राणामुपानत्काष्ठपादुके । स नरोऽश्वेन महता सुखं याति यमालयम्
អ្នកណាដែលបូជាផ្តល់ស្បែកជើង—ស្បែកជើងស្បែក ឬស្បែកជើងឈើ—ដល់ព្រះទ្វិជជេន្រ (ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ) នោះបុរសនោះនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់អាល័យយម ដោយសុខសាន្ត ជិះលើសេះធំមហិមា។
Verse 5
छत्रदानेन गच्छंति यथा छत्रेण देहिनः । शिबिकायाः प्रदानेन तद्रथेन सुखं व्रजेत्
ដូចដែលសត្វមានរាងកាយដើរទៅដោយការការពារពីឆ័ត្រ ការបរិច្ចាគឆ័ត្រនាំឲ្យទទួលបានការការពារនោះដែរ។ ហើយដោយបូជាផ្តល់សិបិកា (កៅអីដឹក) នោះទទួលបានសុខដូចជាជិះរថ ធ្វើដំណើរទៅដោយសុខសាន្ត។
Verse 6
शय्यासनप्रदानेन सुखं याति सुविश्रमम् । आरामच्छायाकर्तारो मार्गे वा वृक्षरोपकाः । व्रजन्ति यमलोकं च आतपेऽति गतक्लमाः
ដោយបូជាផ្តល់គ្រែ និងអាសនៈ មនុស្សនោះទទួលបានសុខសាន្ត និងការសម្រាកជ្រាលជ្រៅ។ អ្នកដែលបង្កើតទីសម្រាក និងម្លប់—ដូចជាសួន ឬសាលាសម្រាក ឬអ្នកដាំដើមឈើតាមផ្លូវ—ក្រោយពេលនឿយហត់ក្រោមថ្ងៃក្តៅ ក៏ទៅដល់លោកយមតាមកាល ដោយភាពនឿយហត់ត្រូវបានដកចេញ និងទទួលផលបុណ្យនោះ។
Verse 7
यांति पुष्पगयानेन पुष्पारामकरा नराः । देवायतनकर्तारः क्रीडंति च गृहोदरे
បុរសដែលបង្កើតសួនផ្កា នឹងទៅដល់ដោយយានដែលកើតពីផ្កា; ហើយអ្នកដែលសាងសង់វិហារសម្រាប់ទេវតា នឹងរីករាយលេងសប្បាយក្នុងវិមានសួគ៌ដ៏រុងរឿង។
Verse 8
कर्तारश्च तथा ये च यतीनामाश्रमस्य च । अनाथमण्डपानां तु क्रीडंति च गृहोदरे
ហើយអ្នកដែលជាស្ថាបនិក និងអ្នកថែរក្សា អាស្រាមរបស់យតី (អ្នកបួស) និងអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមណ្ឌបជម្រកសម្រាប់កុមារកំព្រា—សូម្បីតែអ្នកទាំងនោះ ក៏រីករាយលេងសប្បាយនៅក្នុងជីវិតគ្រួសារផងដែរ។
Verse 9
देवाग्निगुरुविप्राणां मातापित्रोश्च पूजकाः । पूज्यमाना नरा यांति कामुकेन यथासुखम्
បុរសដែលបូជាទេវតា ភ្លើងបរិសុទ្ធ គ្រូព្រះធម៌ ព្រះព្រាហ្មណ៍ និងម្តាយឪពុករបស់ខ្លួន—ពេលត្រូវគេគោរពវិញ—នឹងសម្រេចគោលបំណងដែលខ្លួនប្រាថ្នា ហើយដើរតាមជីវិតដូចចិត្ត ក្នុងសុខសមរម្យតាមធម៌។
Verse 10
द्योतयंतो दिशस्सर्वा यांति दीपप्रदायिनः । प्रतिश्रयप्रदानेन सुखं यांति निरामयाः
អ្នកដែលបូជាទានចង្កៀង នឹងដើរទៅបំភ្លឺទិសទាំងអស់។ ដោយផ្តល់ទីជ្រកកោនដល់អ្នកដទៃ ពួកគេបានសុខសាន្ត និងគ្មានជំងឺ ដោយបុណ្យដែលគាំទ្រធម្មៈ និងធ្វើឲ្យព្រះសិវៈពេញព្រះហឫទ័យ។
Verse 11
विश्राम्यमाणा गच्छंति गुरुशुश्रूषका नराः । आतोद्यविप्रदातारस्सुखं यांति स्वके गृहे
បុរសទាំងឡាយដែលបានបម្រើគ្រូ (គុរុ) ដោយស្មោះត្រង់ នឹងចាកចេញដោយសន្តិភាព ដូចជាកំពុងសម្រាក; ហើយអ្នកដែលបរិច្ចាគឧបករណ៍តន្ត្រីដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ នឹងត្រឡប់ទៅផ្ទះខ្លួនដោយសុខសាន្តរីករាយ។
Verse 12
सर्वकामसमृद्धेन यथा गच्छंति गोप्रदाः । अत्र दत्तान्नपानानि तान्याप्नोति नरः पथि
ដូចជាអ្នកដែលបរិច្ចាគគោ នឹងធ្វើដំណើរទៅដោយសម្បូរបែបនៃការសម្រេចបំណងទាំងអស់ ដូច្នោះដែរ បុរសម្នាក់ នៅលើផ្លូវ (ក្រោយស្លាប់) នឹងទទួលបានអាហារ និងទឹកផឹកដដែលៗ ដែលគាត់បានបរិច្ចាគនៅទីនេះ (ក្នុងលោកនេះ)។
Verse 13
पादशौचप्रदानेन सजलेन पथा व्रजेत् । पादाभ्यंगं च यः कुर्यादश्वपृष्ठेन गच्छति
មនុស្សម្នាក់គួរធ្វើដំណើរតាមផ្លូវដែលសើមដោយទឹកដែលបានបរិច្ចាគសម្រាប់លាងជើង។ ហើយអ្នកណាដែលធ្វើការម៉ាស្សាជើង នឹងទទួលបានបុណ្យដូចជាជិះលើខ្នងសេះ គឺដំណើរលឿន និងមង្គល។
Verse 14
पादशौचं तथाभ्यंगं दीपमन्नं प्रतिश्रयम् । यो ददाति सदा व्यास नोपसर्पति तं यमः
ឱ វ្យាសៈ អ្នកណាដែលឧស្សាហ៍ប្រគេនទឹកលាងជើង ប្រេងលាប កន្ទេលភ្លើង អាហារ និងទីជម្រក ដល់អ្នកដទៃ នោះយមរាជមិនចូលជិតគាត់ឡើយ។ ទានដ៏ថេរនេះជាករុណាបែបសៃវៈ បន្ធូរខ្សែបាសៈ និងការពារអ្នកបូជាពីភ័យមរណៈ។
Verse 15
हेमरत्नप्रदानेन याति दुर्गाणि निस्तरन् । रौप्यानडुत्स्रग्दानेन यमलोकं सुखेन सः
ដោយការប្រគេនមាស និងគ្រឿងរតនៈដ៏មានតម្លៃ មនុស្សម្នាក់អាចឆ្លងកាត់ទុក្ខលំបាក និងផ្លូវគ្រោះថ្នាក់បាន។ ដោយទាននៃការលែងគោឧសភៈដែលតុបតែងដោយប្រាក់ គាត់ទៅដល់លោកយមដោយសុខសាន្ត។
Verse 16
इत्येवमादिभिर्दानैस्सुखं यांति यमालयम् । स्वर्गे तु विविधान्भोगान्प्राप्नुवंति सदा नराः
ដោយទានដូចនេះ និងទានប្រភេទផ្សេងៗទៀត មនុស្សទៅដល់យមាល័យដោយសុខសាន្ត។ បន្ទាប់មក នៅសួគ៌ ពួកគេតែងទទួលបានភោគៈនានាជានិច្ច។
Verse 17
सर्वेषामेव दानानामन्नदानं परं स्मृतम् । सद्यः प्रीतिकरं हृद्यं बलबुद्धिविवर्धनम्
ក្នុងទានទាំងអស់ ទានអាហារ ត្រូវបានចងចាំថា ជាទានដ៏ប្រសើរបំផុត។ វាបង្កើតសេចក្តីរីករាយភ្លាមៗ ពេញចិត្តដល់ចិត្ត និងបង្កើនកម្លាំង និងប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់។
Verse 18
नान्नदानसमं दानं विद्यते मुनिसत्तम । अन्नाद्भवंति भूतानि तदभावे म्रियंति च
ឱ មុនិសត្តម (ឧត្តមនៃឥសី) អំណោយណាមួយ មិនស្មើទានអាហារទេ។ ពីអាហារ សត្វលោកទាំងអស់កើតមាន ហើយបើខ្វះវា ពួកគេក៏ស្លាប់ដែរ។
Verse 19
रक्तं मांसं वसा शुक्रं क्रमादन्नात्प्रवर्धते । शुक्राद्भवंति भूतानि तस्मादन्नमयं जगत्
ពីអាហារ តាមលំដាប់ កើតឡើង និងចិញ្ចឹមឈាម សាច់ ខ្លាញ់ និងទឹកពូជ។ ពីទឹកពូជ សត្វមានរាងកាយកើតមាន ដូច្នេះលោកនេះជាលោកដែលបង្កប់ដោយអាហារ។
Verse 20
हेमरत्नाश्वनागेन्द्रैर्नारीस्रक्चंदनादिभिः । समस्तैरपि संप्राप्तैर्न रमंति बुभुक्षिताः
ទោះបីទទួលបានមាស គ្រឿងរត្នា សេះល្អ ដំរីធំៗ ស្ត្រី កម្រងផ្កា ចន្ទន៍ និងអ្វីៗដទៃទៀតជាច្រើនក៏ដោយ អ្នកដែលនៅឃ្លាន មិនអាចរីករាយបានទេ។
Verse 21
गर्भस्था जायमानाश्च बालवृद्धाश्च मध्यमाः । आहारमभिकांक्षंति देवदानवराक्षसाः
ទោះនៅក្នុងផ្ទៃមាតា កើតថ្មី ក្មេង ចាស់ ឬនៅវ័យកណ្ដាល—ទាំងទេវតា ដានវៈ និងរាក្សស ទាំងអស់សុទ្ធតែប្រាថ្នាអាហារ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។
Verse 22
क्षुधा निश्शेषरोगाणां व्याधिः श्रेष्ठतमः स्मृतः । स चान्नौषधिलेपेन नश्यतीह न संशयः
ឃ្លាន ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាជំងឺធំបំផុត ក្នុងចំណោមរោគទាំងអស់។ ហើយឃ្លាននោះ ប្រាកដជាបាត់ទៅ ដោយអាហារ ដោយឱសថ និងដោយការលាបព្យាបាល—មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 23
नास्ति क्षुधासमं दुःखं नास्ति रोगः क्षुधासमः । नास्त्यरोगसमं सौख्यं नास्ति क्रोधसमो रिपुः
គ្មានទុក្ខណាដូចភាពឃ្លានទេ; គ្មានជំងឺណាដូចភាពឃ្លានទេ។ គ្មានសុខណាដូចការរួចផុតពីរោគទេ; ហើយគ្មានសត្រូវណាដូចកំហឹងទេ។
Verse 24
अतएव महत्पुण्यमन्नदाने प्रकीर्तितम् । तथा क्षुधाग्निना तप्ता म्रियंते सर्वदेहिनः
ហេតុនេះហើយ ការបរិច្ចាគអាហារ ត្រូវបានប្រកាសថាជាបុណ្យធំ។ ព្រោះសត្វមានកាយទាំងអស់ ត្រូវបានឆេះដោយភ្លើងនៃភាពឃ្លាន ហើយពិតជាស្លាប់។
Verse 25
अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । तस्मादन्नप्रदानेन सर्वदानफलं लभेत्
អ្នកផ្តល់អាហារ ត្រូវបានហៅថា អ្នកផ្តល់ជីវិត; ហើយអ្នកផ្តល់ជីវិត ក៏ជាអ្នកផ្តល់អ្វីៗទាំងអស់។ ដូច្នេះ ដោយការប្រគេនអាហារ មនុស្សម្នាក់ទទួលបានផលនៃទានទាំងអស់។
Verse 26
यस्यान्नपानपुष्टाङ्गः कुरुते पुण्यसंचयम् । अन्नप्रदातुस्तस्यार्द्धं कर्तुश्चार्द्धं न संशयः
បើមនុស្សម្នាក់—ដែលរាងកាយត្រូវបានបំប៉នដោយអាហារ និងទឹកផឹករបស់អ្នកដទៃ—ធ្វើកិច្ចការដែលប្រមូលផ្តុំបុណ្យកុសល នោះពាក់កណ្តាលបុណ្យនោះជារបស់អ្នកផ្តល់អាហារ និងពាក់កណ្តាលជារបស់អ្នកធ្វើ; មិនមានសង្ស័យឡើយ។
Verse 27
त्रैलोक्ये यानि रत्नानि भोगस्त्रीवाहनानि च । अन्नदानप्रदस्सर्वमिहामुत्र च तल्लभेत्
រតនៈទាំងឡាយនៅក្នុងត្រៃលោក ព្រមទាំងសុខសម្បត្តិ ស្ត្រីកិត្តិយស និងយានជំនិះ—អស់ទាំងនេះ អ្នកបរិច្ចាគអាហារ ទទួលបានទាំងក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ។
Verse 28
धर्म्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम् । तस्मादन्नेन पानेन पालयेद्देहमात्मनः
ដើម្បីសម្រេចធម៌ អត្ថ កាម និងមោក្សៈ រាងកាយមនុស្សជាឧបករណ៍ដ៏លើសលប់។ ដូច្នេះ ដោយអាហារ និងទឹកផឹកសមរម្យ គួរថែរក្សា និងការពាររាងកាយរបស់ខ្លួន។
Verse 29
अन्नमेव प्रशंसंति सर्वमेव प्रतिष्ठितम् । अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति
គេតែសរសើរអាហារប៉ុណ្ណោះ ព្រោះអ្វីៗទាំងអស់ស្ថិតលើអាហារ។ ទានណាមួយស្មើទានអាហារ មិនធ្លាប់មានកន្លងមក ហើយក៏មិននឹងមាននៅអនាគតដែរ។
Verse 30
अन्नेन धार्य्यते सर्वं विश्वं जगदिदं मुने । अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणा ह्यन्ने प्रतिष्ठिताः
ឱ មុនី អក្សរពិភពលោកទាំងមូល—លោកចល័តនេះ—ត្រូវបានគាំទ្រដោយអាហារ។ ក្នុងលោក អាហារជាប្រភពកម្លាំង និងជីវពល ព្រោះដង្ហើមជីវិតពិតជាស្ថិតលើអាហារ។
Verse 31
दातव्यं भिक्षवे चान्नं ब्राह्मणाय महात्मने । कुटुंबं पीडयित्वापि ह्यात्मनो भूतिमिच्छता
អ្នកដែលប្រាថ្នាសុខសុភមង្គលពិតប្រាកដរបស់ខ្លួន គួរផ្តល់អាហារដល់ភិក្ខុ និងដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍មហាត្មា—even បើត្រូវធ្វើឲ្យធនធានគ្រួសារខ្លួនតឹងរឹងក៏ដោយ។
Verse 32
विददाति निधिश्रेष्ठं यो दद्यादन्नमर्थिने । ब्राह्मणायार्तरूपाय पारलौकिकमात्मनः
អ្នកណាដែលបរិច្ចាគអាហារដល់អ្នកខ្វះខាត ជាពិសេសដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលកំពុងទុក្ខលំបាក នោះទទួលបាននិធិដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់ខ្លួននៅលោកក្រោយ។
Verse 33
अर्चयेद्भूतिमन्विच्छन्काले द्विजमुपस्थितम् । श्रांतमध्वनि वृत्त्यर्थं गृहस्थो गृहमागतम्
គ្រួស្ថដែលប្រាថ្នាសម្បត្តិសុភមង្គល គួរតែគោរពបូជាព្រះទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍) នៅពេលសមគួរ ពេលដែលគាត់មកដល់—នឿយហត់ពីដំណើរ—មកផ្ទះដើម្បីរកជីវិត។
Verse 34
अन्नदः पूजयेद्व्यासः सुशीलस्तु विमत्सरः । क्रोधमुत्पतितं हित्वा दिवि चेह महत्सुखम्
អ្នកដែលបរិច្ចាគអាហារ គោរពបូជាព្រះគ្រូប្រាជ្ញាដូចព្រះវ្យាសៈ មានសីលធម៌ល្អ មិនច嫉ឈ្នានីស ហើយបោះបង់កំហឹងភ្លាមៗពេលវាកើតឡើង នោះទទួលបានសុខដ៏ធំទាំងនៅទីនេះ និងនៅសួគ៌។
Verse 35
नाभिनिंदेदधिगतं न प्रणुद्यात्कथंचन । अपि श्वपाके शुनि वा नान्नदानं प्रणश्यति
មិនគួរប្រមាថអ្វីដែលបានរៀនត្រឹមត្រូវ ហើយមិនគួរបដិសេធវាឡើយ។ ទោះបីបរិច្ចាគអាហារដល់ឆ្កែ ឬដល់អ្នកបរិភោគឆ្កែ (អ្នកក្រៅវណ្ណៈ) ក៏功德នៃការផ្តល់អាហារមិនរលាយបាត់ទេ។
Verse 36
श्रांतायादृष्टपूर्वाय ह्यन्नमध्वनि वर्तते । यो दद्यादपरिक्लिष्टं स समृद्धिमवाप्नुयात
សម្រាប់អ្នកធុញនឿយ និងមិនស្គាល់មុខ (ជាអ្នកដំណើរ) នៅលើផ្លូវ អាហារជាជំនួយពិតក្នុងដំណើរ។ អ្នកណាផ្តល់អាហារដល់គាត់ដោយមិនបង្កឲ្យលំបាក ឬទុក្ខព្រួយ នោះនឹងទទួលបានសម្បត្តិរុងរឿង។
Verse 37
पितॄन्देवांस्तथा विप्रानतिथींश्च महामुने । यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत्
ឱ មហាមុនី អ្នកណាដែលបំពេញចិត្តបិត្រទេវតា ព្រះទេវា ព្រហ្មណ៍ និងភ្ញៀវ ដោយបូជាអាហារ នោះទទួលបានផលបុណ្យដ៏ធំ។ អាហារដែលផ្តល់ដោយការគោរព បន្ធូរខ្សែចងនៃបាស (pāśa) ហើយគាំទ្រព្រលឹងឲ្យឆ្ពោះទៅកាន់ព្រះគុណរបស់ព្រះសិវៈ។
Verse 38
अन्नं पानं च शूद्रेऽपि ब्राह्मणे च विशिष्यते । न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च
អាហារ និងទឹកផឹក គួរត្រូវបានបូជាដោយកិត្តិយសសមរម្យ ទោះអ្នកទទួលជាសូទ្រ ឬព្រហ្មណ៍ក៏ដោយ។ មិនគួរសួររកពូជវង្ស និងចរណៈវេដៈ ការសិក្សាផ្ទាល់ខ្លួន ឬស្រុកកំណើតរបស់ភ្ញៀវឡើយ។
Verse 39
भिक्षितो ब्राह्मणेनेह दद्यादन्नं च यः पुमान् । स याति परमं स्वर्गं यावदाभूतसंप्लवम्
នៅលោកនេះ អ្នកណាដែលពេលព្រហ្មណ៍សុំហើយ ផ្តល់អាហារ នោះនឹងទៅដល់សួគ៌ដ៏ខ្ពស់បំផុត ហើយស្នាក់នៅទីនោះរហូតដល់ការលាយបាត់នៃសត្វទាំងអស់។
Verse 40
अन्नदस्य च वृक्षाश्च सर्वकामफलान्विताः । भवंतीह यथा विप्रा हर्षयुक्तास्त्रिविष्टपे
សម្រាប់អ្នកឧបត្ថម្ភអាហារ សូម្បីតែដើមឈើនៅទីនេះក៏ពោរពេញដោយផ្លែផលនៃក្តីប្រាថ្នាទាំងអស់ ដូចព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏បរិសុទ្ធ ដែលពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ រុងរឿងនៅលោកសួគ៌។
Verse 41
अन्नदानेन ये लोकास्स्वर्गे विरचिता मुने । अन्नदातुर्महादिव्यास्ताञ्छृणुष्व महामुने
ឱ មុនី, ពិភពនៅសួគ៌ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយទានអាហារ—ជាឋានដ៏ទេវភាពអស្ចារ្យសម្រាប់អ្នកឧបត្ថម្ភអាហារ—សូមស្តាប់អំពីវាទាំងនោះ ឱ មហាមុនី។
Verse 42
भवनानि प्रकाशंते दिवि तेषां महात्मनाम् । नानासंस्थानरूपाणि नाना कामान्वितानि च
នៅស្ថានសួគ៌ គេហដ្ឋានទេវសុភមង្គលរបស់មហាត្មាទាំងនោះភ្លឺរលោងចែងចាំង មានរចនាសម្ព័ន្ធនិងរូបរាងចម្រុះ ហើយពោរពេញដោយកាមសុខតាមបំណងជាច្រើន។
Verse 43
सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः । हेमवाप्यः शुभाः कूपा दीर्घिकाश्चैव सर्वशः
ហើយមានដើមឈើនៅជុំវិញគេហដ្ឋាន ដែលប្រទានផលនៃកាមបំណងគ្រប់យ៉ាង។ គ្រប់ទីកន្លែងមានអណ្តូងសុភមង្គល ស្រះវែងៗ និងអាងទឹកមាសផងដែរ ពោរពេញជុំវិញទាំងអស់។
Verse 44
घोषयंति च पानानि शुभान्यथ सहस्रशः । भक्ष्यभोज्यमयाश्शैला वासांस्याभरणानि च
ពួកវាប្រកាសភេសជ្ជៈសុភមង្គលរាប់ពាន់ប្រភេទ។ ហើយមានភ្នំធ្វើពីអាហារសម្រាប់ញ៉ាំ និងអាហារសម្រាប់រីករាយ ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការផងដែរ។
Verse 45
क्षीरं स्रवंत्यस्सरितस्तथैवाज्यस्य पर्वताः । प्रासादाः पाण्डुराभासाश्शय्याश्च कनकोज्ज्वलाः
នៅទីនោះ ទន្លេហូរចេញជាទឹកដោះគោ ហើយមានភ្នំធ្វើពីខ្លាញ់ប៊ឺសុទ្ធ (ឃី)។ ព្រះរាជវាំងភ្លឺស្រទន់ចែងចាំង ហើយគ្រែភ្លឺរលោងដូចមាសយ៉ាងអស្ចារ្យ។
Verse 46
तानन्नदाश्च गच्छंति तस्मादन्नप्रदो भवेत् । यदीच्छेदात्मनो भव्यमिह लोके परत्र च
អ្នកដែលប្រគេនអាហារ នឹងទៅដល់ស្ថានភាពមង្គលទាំងនោះ; ដូច្នេះ គួរតែជាអ្នកប្រគេនអាហារ។ បើប្រាថ្នាសុខសាន្តសម្រាប់ខ្លួន ក្នុងលោកនេះ និងលោកក្រោយ គួរតែអនុវត្តទានអាហារជានិច្ច។
Verse 47
एते लोकाः पुण्यकृतामन्नदानां महाप्रभाः । तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं मानवैर्ध्रुवम्
លោកទាំងនេះ—ភ្លឺរលោង និងរុងរឿងយ៉ាងខ្លាំង—ជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកមានបុណ្យ ដែលប្រគេនអាហារជាទាន។ ដូច្នេះ មនុស្សគួរតែប្រគេនអាហារជានិច្ច ហើយធ្វើដោយយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស និងដាក់អាទិភាព។
Verse 48
अन्नं प्रजापतिस्साक्षादन्नं विष्णुस्स्वयं हरः । तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति
អាហារគឺព្រះប្រជាបតិដោយផ្ទាល់; អាហារគឺព្រះវិṣṇុ; ហើយអាហារគឺព្រះសិវៈ (ហរៈ) ដោយខ្លួនឯង។ ដូច្នេះ ទានណាមួយមិនធ្លាប់មាន ហើយមិននឹងមាន ស្មើទានអាហារឡើយ។
Verse 49
कृत्वापि सुमहत्पापं यः पश्चादन्नदो भवेत् । विमुक्तस्सर्वपापेभ्यस्स्वर्गलोकं स गच्छति
ទោះបីមនុស្សម្នាក់បានប្រព្រឹត្តបាបធំយ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ បើក្រោយមកគាត់ក្លាយជាអ្នកឧបត្ថម្ភអាហារ នោះគាត់ត្រូវបានដោះលែងពីបាបទាំងអស់ ហើយទៅដល់លោកសួគ៌។
Verse 50
अन्नपानाश्वगोवस्त्रशय्याच्छत्रासनानि च । प्रेतलोके प्रशस्तानि दानान्यष्टौ विशेषतः
អាហារ និងទឹកផឹក សេះ គោ សម្លៀកបំពាក់ គ្រែ ឆ័ត្រ និងអាសនៈ—ទានទាំងប្រាំបីនេះ ត្រូវបានសរសើរថា ល្អប្រសើរជាពិសេស សម្រាប់អ្នកស្លាប់នៅលោកព្រេត។
Verse 51
एवं दानविशेषेण धर्मराजपुरं नरः । यस्माद्याति विमानेन तस्माद्दानं समाचरेत्
ដូច្នេះ ដោយទានពិសេសបែបនេះ មនុស្សម្នាក់អាចទៅដល់ទីក្រុងរបស់ធម្មរាជ (យម) ដោយយានទិព្វ; ហេតុនេះ គួរតែអនុវត្តទាននេះដោយឧស្សាហ៍ព្យាយាម។
Verse 52
एतदाख्यानमनघमन्नदानप्रभावतः । यः पठेत्पाठयेदन्यान्स समृद्धः प्रजायते
ដោយអานุភាពនៃទានអាហារ រឿងរ៉ាវបរិសុទ្ធដ៏គ្មានមលនេះ ផ្តល់ផល៖ អ្នកណាអានវា ឬធ្វើឲ្យអ្នកដទៃអាន នោះកើតមកមានសម្បត្តិសម្បូរបែប។
Verse 53
शृणुयाच्छ्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान्यो महामुने । अक्षय्यमन्नदानं च पितॄणामुपतिष्ठति
ឱ មហាមុនី អ្នកណា នៅពេលធ្វើស្រាទ្ធ ស្តាប់ការអានតាមពិធី ហើយធ្វើឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ស្តាប់ផង សម្រាប់គាត់ ទានអាហារនោះក្លាយជាមិនអស់—ហើយវាជាការពេញចិត្ត និងជាជំនួយគាំទ្រដ៏យូរអង្វែងដល់បិត្រិ (បុព្វបុរស)។
That karmic results are unavoidable (karma must be experienced), but the quality of one’s passage through post-mortem states—especially the Yama-mārga—can be materially improved through auspicious conduct, compassion, and merit-bearing gifts and public welfare works.
Each item functions as a moral-symbolic analogue: footwear signifies enabled movement and reduced hardship; umbrella signifies protection; bedding/seating signifies rest and relief; lamps signify knowledge/visibility and the removal of directional confusion; shelters signify refuge and the reduction of affliction. The chapter encodes a principle that what one provides to others as protection, illumination, and support returns as subtle support in liminal states.
No specific Śiva or Umā form is foregrounded in the sampled portion; the chapter is primarily an ethical-eschatological instruction delivered by Sanatkumāra. Its Śaiva character lies in integrating dharma, merit, and reverence into the Purāṇic framework associated with Śiva-oriented soteriology rather than in iconographic description.