Adhyaya 29
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 2964 Verses

दक्षयज्ञे सत्या अपमानबोधः — Satī Encounters Disrespect at Dakṣa’s Sacrifice

អធ្យាយ ២៩ ពិពណ៌នាព្រះនាងសតីមកដល់យជ្ញាធំរបស់ទក្ខ ដែលមានទេវតា អសុរ និងឥសីជាច្រើនចូលរួម។ នាងឃើញភាពរុងរឿងនៃទីធ្វើពិធី ហើយចុះពីយានចូលទៅយ៉ាងរហ័ស ប៉ុន្តែការទទួលស្វាគមន៍មិនស្មើគ្នា៖ ម្តាយអសិក្នី និងបងប្អូនស្រីគោរពតាមគួរ ខណៈទក្ខបដិសេធមិនបង្ហាញកិត្តិយស ហើយអ្នកដទៃស្ងៀមស្ងាត់ដោយភាន់ច្រឡំដោយមាយារបស់ព្រះសិវៈ ឬដោយភ័យខ្លាច។ សតីគោរពឪពុកម្តាយ តែឈឺចាប់ពេលឃើញការចែកភាគដល់ទេវតាទាំងឡាយ ប៉ុន្តែមិនមានភាគសម្រាប់ព្រះសិវៈ។ នាងខឹង និងសួរទក្ខយ៉ាងតឹងរ៉ឹងថា ហេតុអ្វីបានមិនអញ្ជើញព្រះសម្ភូ អ្នកបរិសុទ្ធសកលលោកចលនានិងអចលនា។ នាងបញ្ជាក់ធម៌ពិធីសៃវៈថា ព្រះសិវៈជាអ្នកដឹងល្អបំផុតអំពីយជ្ញា អង្គធាតុរបស់វា ទក្ខិណា និងអ្នកប្រតិបត្តិពិត ដូច្នេះយជ្ញាដែលគ្មានព្រះអង្គ គឺខ្វះខាតដោយសារសារសំខាន់។ អធ្យាយនេះបង្ហាញថា ភាពអធិកអធម៌នៃពិធីរលាយទៅ នៅពេលកាត់ផ្តាច់ពីការទទួលស្គាល់គោលការណ៍ទេវភាពអធិបតី។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दाक्षायणी गता तत्र तत्र यज्ञो महाप्रभः । सुरासुरमुनीन्द्रादिकुतूहलसमन्वितः

ព្រះព្រហ្មមានបន្ទូលថា៖ ព្រះនាងទក្សាយណី (សតី) បានយាងទៅទីនោះ ហើយនៅទីនោះ ពិធីបូជាដ៏អស្ចារ្យ និងរុងរឿងកំពុងប្រព្រឹត្តទៅ ដោយមានការចូលរួមពីទេវតា អសុរៈ និងឥសីដ៏ឆ្នើមៗ និងអ្នកដទៃទៀត។

Verse 2

स्वपितुर्भवनं तत्र नानाश्चर्यसमन्वितम् । ददर्श सुप्रभं चारु सुरर्षिगण संयुतम्

នៅទីនោះ នាងបានឃើញវិមានរបស់បិតានាង ដែលពោរពេញទៅដោយភាពអស្ចារ្យជាច្រើន រស្មីដ៏ស្រស់បំព្រង និងស្រស់ស្អាត ហើយមានការចូលរួមពីហ្វូងនៃទេវតា និងឥសីដ៏ទេវភាព។

Verse 3

द्वारि स्थिता तदा देवी ह्यवरुह्य निजासनात् । नन्दिनोऽभ्यंतरं शीघ्रमेकैवागच्छदध्वरम्

ពេលនោះ ព្រះនាងទេវីឈរនៅមាត់ទ្វារ បានចុះពីអាសនៈរបស់ព្រះនាង ហើយតែម្នាក់ឯង ប្រញាប់ចូលទៅខាងក្នុងរបងនន្ទិន—បរិវេណបរិសុទ្ធនៃពិធីយញ្ញ។

Verse 4

आगतां च सतीं दृष्ट्वाऽसिक्नी माता यशस्विनी । अकरोदादरं तस्या भगिन्यश्च यथोचितम्

ពេលឃើញសតីមកដល់ មាតាអសិក្នីដ៏មានកិត្តិយស បានបង្ហាញការគោរព និងសេចក្តីស្រឡាញ់តាមគួរ ហើយបងប្អូនស្រីទាំងឡាយក៏ទទួលស្វាគមន៍នាងយ៉ាងសមរម្យដែរ។

Verse 5

नाकरोदादरं दक्षो दृष्ट्वा तामपि किंचन । नान्योपि तद्भयात्तत्र शिवमायाविमोहितः

តែទោះឃើញនាងក៏ដោយ ទក្ខមិនបានបង្ហាញការគោរពសូម្បីតែបន្តិច។ ហើយអ្នកដទៃនៅទីនោះក៏មិនហ៊ានគោរពនាងដែរ ព្រោះខ្លាចទក្ខ—នៅពេលនោះត្រូវបានសិវមាយាបំភាន់។

Verse 6

अथ सा मातरं देवी पितरं च सती मुने । अनमद्विस्मितात्यंतं सर्वलोक पराभवात्

បន្ទាប់មក ព្រះនាងសតី—ឱ មុនី—បានបន្ទាបខ្លួនគោរពមាតា និងបិតារបស់នាង។ ទោះយ៉ាងណា ព្រោះលោកទាំងអស់ត្រូវបានបង្អាប់យ៉ាងខ្លាំង នាងនៅតែអស្ចារ្យខ្លាំង និងក្នុងចិត្តមិនស្ងប់ស្ងាត់។

Verse 7

भागानपश्यद्देवानां हर्यादीनां तदध्वरे । न शंभुभागमकरोत् क्रोधं दुर्विषहं सती

សតីបានឃើញថា ក្នុងយញ្ញនោះ ទេវតា—ព្រះហរិ និងអ្នកដទៃ—ទទួលបានចំណែកតាមគួរ; ប៉ុន្តែមិនបានកំណត់ចំណែកសម្រាប់ព្រះសម្ភូឡើយ។ ដោយឃើញការមិនគោរពចំពោះព្រះអម្ចាស់ នាងសតីត្រូវបានកំហឹងដ៏មិនអាចទ្រាំទ្រ បានគ្របដណ្តប់។

Verse 8

सत्युवाच । तदा दक्षं दहन्तीव रुषा पूर्णा सती भृशम् । क्रूरदृष्ट्या विलोक्यैव सर्वानप्यपमानिता

សតីបានមានព្រះវាចា៖ បន្ទាប់មក សតីពោរពេញដោយកំហឹងខ្លាំង បានសម្លឹងទៅលើទក្សៈ ដូចជានឹងដុតគាត់ឲ្យឆេះ។ ដោយភ្នែកកាច—ព្រោះត្រូវបានប្រមាថ—នាងក៏សម្លឹងទៅលើពួកគេទាំងអស់ផងដែរ។

Verse 9

सत्युवाच । अनाहूतस्त्वया कस्माच्छंभुः परमशोभनः । येन पूतमिदं विश्वं समग्रं सचराचरम्

សតីបានមានព្រះវាចា៖ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនអញ្ជើញព្រះសម្ភូ—ដ៏រុងរឿងលើសគេ—មក? ព្រះអង្គជាព្រះដែលធ្វើឲ្យលោកសកលទាំងមូលនេះ បរិសុទ្ធស្អាត ពេញលេញ ទាំងអ្វីដែលចល័ត និងអចល័ត។

Verse 10

यज्ञो यज्ञविदां श्रेष्ठो यज्ञांगो यज्ञदक्षिणः । यज्ञकर्ता च यश्शंभुस्तं विना च कथं मखः

ព្រះសម្ភូគឺជាយជ្ញ—គោលដៅខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់អ្នកដឹងពិធីបូជា។ ព្រះអង្គជាអង្គនៃយជ្ញ និងជាទក្ខិណា (ថ្លៃបូជាសក្ការៈ) ដ៏បរិសុទ្ធ។ ព្រះអង្គតែមួយគត់ជាអ្នកប្រតិបត្តិយជ្ញ។ បើគ្មានព្រះអង្គ តើមខៈ (ការថ្វាយបូជា) នឹងកើតមានដូចម្តេចបាន?

Verse 11

यस्य स्मरणमात्रेण सर्वं पूतं भवत्यहो । विना तेन कृतं सर्वमपवित्रं भविष्यति

អូហ៍! ដោយតែការរំលឹកដល់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះ អ្វីៗទាំងអស់ក៏ក្លាយជាបរិសុទ្ធ។ តែអ្វីណាដែលធ្វើដោយគ្មានព្រះអង្គ នោះនឹងក្លាយជាមិនបរិសុទ្ធទាំងស្រុង។

Verse 12

द्रव्यमंत्रादिकं सर्वं हव्यं कव्यं च यन्मयम् । शंभुना हि विना तेन कथं यज्ञः प्रवर्तितः

វត្ថុបូជាទាំងអស់ មន្ត្រ និងពិធីប្រកបជាប់ពាក់ព័ន្ធទាំងមូល—ទាំងហាវ្យៈសម្រាប់ទេវតា និងកាវ្យៈសម្រាប់បុព្វបុរស—សុទ្ធតែពេញលេញដោយព្រះអង្គ។ ដូច្នេះ បើគ្មានព្រះសម្ភូ (ព្រះសិវៈ) តើពិធីយជ្ញៈអាចចាប់ផ្តើម និងដំណើរការបានដូចម្តេច?

Verse 13

किं शिवं सुरसामान्यं मत्याकार्षीरनादरम् । भ्रष्टबुद्धिर्भवानद्य जातोसि जनकाधम

ហេតុអ្វីបានជាអ្នកប្រមាថព្រះសិវៈ—អ្នកលើសលប់ពីទេវទាំងឡាយ—ដោយគិតថាព្រះអង្គគ្រាន់តែដូចទេវាផ្សេងៗ? ថ្ងៃនេះបញ្ញារបស់អ្នកបានខូចខាត; អ្នកក្លាយជាការអាម៉ាស់ក្នុងចំណោមឪពុកទាំងឡាយ។

Verse 14

विष्णुब्रह्मादयो देवा यं संसेव्य महेश्वरम् । प्राप्ताः स्वपदवीं सर्वे तं न जानासि रे हरम्

ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្មា និងទេវទាំងឡាយផ្សេងៗ បានបម្រើព្រះមហេស្វរៈដោយភក្តី ហើយទាំងអស់បានឈានដល់ស្ថានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ខ្លួន។ តែអ្នកមិនស្គាល់ព្រះអង្គទេ—ហរៈ អម្ចាស់ដែលដកចេញនូវចំណងទាំងអស់។

Verse 15

एते कथं समायाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । तव यज्ञे विना शंभुं स्वप्रभुं मुनयस्तथा

ទេវទាំងនេះ—ព្រះវិស្ណុ ព្រះព្រហ្មា និងអ្នកដទៃ—មកដល់ពិធីយជ្ញារបស់អ្នកដោយរបៀបណា? ហើយពួកមុនីទាំងឡាយក៏មកដល់យជ្ញារបស់អ្នក ដោយគ្មានព្រះសម្ភូ អម្ចាស់របស់ពួកគេ ដូចម្តេចបាន?

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा परमेशानी विष्ण्वादीन्सकलान् प्रति । पृथक्पृथगवोचत्सा भर्त्सयंती भवात्मिका

ព្រះព្រហ្មា មានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីនិយាយដូច្នោះ ព្រះបារ​មេសានី (សតី) ដែលជារូបកាយនៃភវា—ព្រះមាតាទេវី—បានហៅវីෂ្ណុ និងទេវតាផ្សេងៗទាំងអស់ មកនិយាយម្នាក់មួយម្នាក់ ដោយស្តីបន្ទោសពួកគេ។

Verse 17

सत्युवाच । हे विष्णो त्वं महादेवं किं न जानासि तत्त्वतः । सगुणं निर्गुणं चापि श्रुतयो यं वदंति ह

សតី បាននិយាយថា៖ «ឱ វីෂ្ណុអើយ តើអ្នកមិនដឹងព្រះមហាទេវៈតាមសច្ចធម៌ពិតទេឬ? ព្រះវេដៈបានប្រកាសថា ព្រះអង្គទាំងមានគុណលក្ខណៈ (សគុណ) និងលើសគុណលក្ខណៈទាំងអស់ (និរគុណ)»។

Verse 18

यद्यपि त्वां करं दत्त्वा बहुवारं महेश्वरः । अशिक्षयत्पुरा शाल्वप्रमुखाकृतिभिर्हरे

ឱ ហរិ (វីෂ្ណុ) អើយ ទោះបីព្រះមហេស្វរៈបានចាប់ដៃអ្នកម្តងហើយម្តងទៀត ហើយបានបង្រៀនបណ្តុះបណ្តាលអ្នកនៅកាលមុន ដោយទ្រង់យករូបរាងដូចជា សាល្វ និងរូបផ្សេងៗទៀត ក៏នៅតែមានស្ថានការណ៍នេះកើតឡើង។

Verse 19

तदपि ज्ञानमायातं न ते चेतसि दुर्मते । भागार्थी दक्षयज्ञेस्मिन् शिवं स्वस्वामिनं विना

សេចក្តីយល់ដឹងនោះក៏មិនទាន់ចូលដល់ចិត្តអ្នកទេ ឱអ្នកមានចិត្តអាក្រក់។ ក្នុងយជ្ញៈរបស់ទក្ខៈនេះ អ្នកស្វែងរកភាគរួម ដោយបដិសេធព្រះសិវៈ—ព្រះអម្ចាស់ និងម្ចាស់ពិតរបស់អ្នក។

Verse 20

पुरा पंचमुखो भूत्वा गर्वितोऽसि सदाशिवम् । कृतश्चतुर्मुखस्तेन विस्मृतोसि तदद्भुतम्

កាលពីមុន អ្នកបានក្លាយជាមានមុខប្រាំ ហើយកើតអំនួតចំពោះសដាសិវៈ។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យអ្នកមានមុខបួន—តែអ្នកបានភ្លេចអំពើអស្ចារ្យនោះហើយ។

Verse 21

इन्द्र त्वं किं न जानासि महादेवस्य विक्रमम् । भस्मी कृतः पविस्ते हि हरेण क्रूरकर्मणा

ឱ ឥន្ទ្រៈ អ្នកមិនដឹងអំពីអំណាចដ៏មហិមារបស់មហាទេវៈទេឬ? ពិតប្រាកដណាស់ វជ្រៈរបស់អ្នកត្រូវហរៈ ដោយកិច្ចការដ៏កាចសាហាវ និងមិនអាចទប់ទល់បាន បំផ្លាញឲ្យក្លាយជាផេះ។

Verse 22

हे सुराः किन्न जानीथ महादेवस्य विक्रमम् । अत्रे वसिष्ठ मुनयो युष्माभिः किं कृतं त्विह

ឱ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ អ្នកមិនដឹងអំពីអំណាចដ៏មហិមារបស់មហាទេវៈទេឬ? ឱ មុនី អត្រី និងវសិષ્઎ៈ—តើអ្វីបានធ្វើឡើងនៅទីនេះ ដោយអ្នកទាំងអស់គ្នា?

Verse 23

भिक्षाटनं च कृतवान् पुरा दारुवने विभुः । शप्तो यद्भिक्षुको रुद्रो भवद्भिर्मुनिभिस्तदा

កាលពីមុន ព្រះអម្ចាស់ដ៏សព្វគ្រប់ បានធ្វើព្រះលីលានៃការចេញសុំទាន នៅព្រៃដារុវណៈ។ នៅពេលនោះ រុទ្រៈដែលបង្ហាញជាភិក្ខុ ត្រូវបានអ្នកមុនីទាំងឡាយដាក់បណ្តាសា។

Verse 24

शप्तेनापि च रुद्रेण यत्कृतं विस्मृतं कथम् । तल्लिंगेनाखिलं दग्धं भुवनं सचराचरम्

អ្វីដែលបានធ្វើ—even ក្រោមព្រះបន្ទូលសាបរបស់ព្រះរុទ្រ—តើអាចភ្លេចបានដូចម្តេច? ដោយលិង្គនោះឯង ពិភពលោកទាំងមូល ជាមួយអ្វីដែលចល័ត និងអចល័ត ត្រូវបានដុតឲ្យអស់សព្វគ្រប់។

Verse 25

सर्वे मूढाश्च संजाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । मुनयोऽन्ये विना शंभुमागता यदिहाध्वरे

ពួកគេទាំងអស់ក្លាយជាមនុស្សវង្វេង—ព្រះវិෂ್ಣុ ព្រះប្រហ្មា និងទេវតាផ្សេងៗ។ មុនីផ្សេងទៀតក៏បានមកទីនេះក្នុងយញ្ញៈនេះដែរ ប៉ុន្តែមកដោយគ្មានព្រះសಂಭុ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 26

सर्वे वेदाश्च संभूताः सांगाश्शास्त्राणि वाग्यतः । योसौ वेदांतगश्शम्भुः कैश्चिज्ज्ञातुं न पार्यते

ពីព្រះអង្គនោះឯង វេទទាំងអស់បានកើតឡើង ព្រមទាំងអង្គជំនួយ និងសាស្ត្រទាំងឡាយដែលកើតពីព្រះវាចាបរិសុទ្ធ។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះសម្ភូ—ជាគោលដៅ និងចុងបញ្ចប់នៃវេដាន្ត—មនុស្សខ្លះៗមិនអាចដឹងបានពេញលេញទេ។

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इत्यनेकविधा वाणीरगदज्जगदम्बिका । कोपान्विता सती तत्र हृदयेन विदूयता

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ដោយបាននិយាយបែបនានា ដូច្នេះ ព្រះជគទម្ភិកា (សតី) ពោរពេញដោយកំហឹង នៅទីនោះ—បេះដូងរបស់នាងឆេះរំអិលនៅខាងក្នុង។

Verse 28

विष्ण्वादयोखिला देवा मुनयो ये च तद्वचः । मौनीभूतास्तदाकर्ण्य भयव्याकुलमानसाः

ពេលបានឮពាក្យទាំងនោះ ព្រះវិស្ណុ និងទេវទាំងអស់ ព្រមទាំងមុនីទាំងឡាយ ក៏ស្ងៀមស្ងាត់—ចិត្តរបស់ពួកគេរងការភ័យខ្លាច ញ័រខ្លួន និងរអាក់រអួល។

Verse 29

इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवाक्यवर्णनं नामैकोनत्रिंशोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុង «សិវមហាបុរាណ» ដ៏គួរគោរព—ក្នុងសៀវភៅទីពីរ «រុទ្រសំហិតា» និងក្នុងផ្នែកទីពីរ «សតីខណ្ឌ»—ជំពូកទី២៩ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាពាក្យរបស់សតី» បានបញ្ចប់។

Verse 30

दक्ष उवाच । तव किं बहुनोक्तेन कार्यं नास्तीह सांप्रतम् । गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे कस्मात्त्वं हि समागता

ទក្សៈបាននិយាយថា៖ «និយាយច្រើនទៅមានប្រយោជន៍អ្វី? ឥឡូវនេះ អ្នកមិនមានកិច្ចការអ្វីនៅទីនេះទេ។ ឱ នារីមង្គល អ្នកចង់ទៅក៏ទៅ ចង់នៅក៏នៅ—ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមកទីនេះ?»

Verse 31

अमंगलस्तु ते भर्ता शिवोसौ गम्यते बुधैः । अकुलीको वेदबाह्यो भूतप्रेतपिशाचराट्

«ស្វាមីរបស់អ្នក—ព្រះសិវៈនោះ—ត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញចាត់ទុកថាមិនមង្គល។ ព្រះអង្គស្ថិតក្រៅច្បាប់នៃវង្សត្រកូល លើសពីបទបញ្ញត្តិវេដៈ ហើយជាព្រះអម្ចាស់គ្រប់គ្រងលើវិញ្ញាណ ភូត ព្រេត និងពិសាច»។

Verse 32

तस्मान्नाह्वारितो रुद्रो यज्ञार्थं सुकुवेषभृत् । देवर्षिसंसदि मया ज्ञात्वा पुत्रि विपश्चिता

ដូច្នេះ ព្រះរុទ្រ មិនត្រូវបានអញ្ជើញមកពិធីយជ្ញទេ ទោះបីព្រះអង្គបានស្លៀកពាក់រូបរាងសមរម្យ និងមង្គលសម្រាប់ពិធីក៏ដោយ។ កូនស្រីអ្នកប្រាជ្ញអើយ ខ្ញុំបានដឹងច្បាស់រឿងនេះ នៅក្នុងសភានៃទេវតា និងឥសីទាំងឡាយ។

Verse 33

विधिना प्रेरितेन त्वं दत्ता मंदेन पापिना । रुद्रायाविदितार्थाय चोद्धताय दुरात्मने

ដោយវាសនាបញ្ជា អ្នកត្រូវបានឪពុកដ៏មិនឆ្លាត និងមានបាប ប្រគល់ឲ្យទៅព្រះរុទ្រ—ដែលគេគិតថាមិនដឹងអំពីធម៌សមរម្យ ហើយត្រូវបានចោទថាមានអំនួត និងចិត្តអាក្រក់។

Verse 34

तस्मात्कोपं परित्यज्य स्वस्था भव शुचिस्मिते । यद्यागतासि यज्ञेस्मिन् दायं गृह्णीष्व चात्मना

ដូច្នេះ ចូរលះបង់កំហឹង ហើយស្ថិតក្នុងសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ ឱ នារីញញឹមបរិសុទ្ធ។ ព្រោះអ្នកបានមកដល់ពិធីយជ្ញនេះហើយ ចូរទទួលយកភាគសិទ្ធិរបស់អ្នកដោយខ្លួនឯង ដោយចិត្តស្ងប់។

Verse 35

ब्रह्मोवाच । दक्षेणोक्तेति सा पुत्री सती त्रैलोक्यपू जिता । निंदायुक्तं स्वपितरं दृष्ट्वासीद्रुषिता भृशम्

ព្រះព្រហ្មាបានមានព្រះវាចា៖ ពេលទក្សៈនិយាយដូច្នោះ កូនស្រីរបស់គាត់ សតី—ដែលត្រូវគោរពបូជាទូទាំងត្រៃលោក—ឃើញឪពុកខ្លួនពោរពេញដោយពាក្យនិន្ទា ក៏កើតកំហឹងខ្លាំងណាស់។

Verse 36

अर्चितयत्तदा सेति कथं यास्यामि शंकरम् । शंकरं द्रष्टुकामाहं पृष्टा वक्ष्ये किमुत्तरम्

«នាងនិយាយថា ‘ចូរថ្វាយបូជាព្រះអង្គ’—តែខ្ញុំនឹងទៅរកព្រះសង្ករៈដូចម្តេច? ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ឃើញព្រះសង្ករៈ; បើគេសួរខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងឆ្លើយអ្វីទៅ?»

Verse 37

अथ प्रोवाच पितरं दक्षं तं दुष्टमानसम् । निश्श्वसंती रुषाविष्टा सा सती त्रिजगत्प्रसूः

បន្ទាប់មក សតី ដែលជាមាតានៃលោកទាំងបី ដោយមានការដកដង្ហើមធំ និងពោរពេញដោយកំហឹងដ៏សុចរិត បានមានបន្ទូលទៅកាន់បិតា ទក្សៈ ដែលមានចិត្តអាក្រក់។

Verse 38

सत्युवाच । यो निंदति महादेवं निंद्यमानं शृणोति वा । तावुभौ नरकं यातौ यावच्चन्द्रदिवाकरौ

សតីមានបន្ទូលថា៖ «អ្នកណាដែលប្រមាថមហាទេព ឬសូម្បីតែស្តាប់នៅពេលដែលទ្រង់ត្រូវបានគេប្រមាថ អ្នកទាំងពីរនឹងទៅនរក ដរាបណាព្រះច័ន្ទ និងព្រះអាទិត្យនៅតែមាន»។

Verse 39

तस्मात्त्यक्ष्याम्यहं देवं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । किं जीवितेन मे तात शृण्वंत्यानादरं प्रभोः

«ហេតុដូច្នេះហើយ ខ្ញុំនឹងបោះបង់រូបកាយនេះ ហើយចូលទៅក្នុងភ្លើងដ៏វិសុទ្ធ។ ឱបិតាជាទីស្រឡាញ់ តើជីវិតមានប្រយោជន៍អ្វីសម្រាប់ខ្ញុំ នៅពេលដែលខ្ញុំត្រូវស្តាប់ការមិនគោរពចំពោះព្រះអម្ចាស់ (សិវៈ) របស់ខ្ញុំ?»

Verse 40

यदि शक्तस्स्वयं शंभोर्निंदकस्य विशेषतः । छिंद्यात् प्रसह्य रसनां तदा शुद्ध्येन्न संशयः

បើអាចធ្វើបាន—ជាពិសេសចំពោះអ្នកបង្ខូចព្រះនាមសម្ភូ (ព្រះសិវៈ)—គួរបង្ខំកាត់អណ្តាតរបស់គេ; ដូច្នោះហើយនឹងបានសុទ្ធសាធ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 41

यद्यशक्तो जनस्तत्र निरयात्सुपिधाय वै । कर्णौ धीमान् ततश्शुद्ध्येद्वदंतीदं बुधान्वरान्

បើមនុស្សម្នាក់នៅទីនោះមិនអាចធ្វើបានទេ អ្នកប្រាជ្ញគួរបិតត្រចៀករបស់ខ្លួន ហើយចាកចេញទៅឆ្ងាយ។ ដូច្នោះហើយនឹងបានសុទ្ធសាធ—ដូចដែលព្រះឥសីបណ្ឌិតល្អបំផុតបានប្រកាស។

Verse 42

ब्रह्मोवाच । इत्थमुक्त्वा धर्मनीतिं पश्चात्तापमवाप सा । अस्मरच्छांकरं वाक्यं दूयमानेन चेतसा

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ នាងបាននិយាយដូច្នោះអំពីធម៌នីតិរួចហើយ ក៏ត្រូវសោកស្តាយគ្រប់គ្រាន់។ ដោយចិត្តឈឺចាប់ដូចភ្លើងឆេះ នាងនឹកចាំព្រះវាចារបស់ព្រះសង្ករ (ព្រះសិវៈ)។

Verse 43

ततस्संकुद्ध्य सा दक्षं निश्शंकं प्राह तानपि । सर्वान्विष्ण्वादिकान्देवान्मुनीनपि सती ध्रुवम्

បន្ទាប់មក សតីក៏កើតកំហឹងខ្លាំង ហើយនាងបាននិយាយទៅកាន់ទក្ស ដោយមិនភ័យខ្លាច—ទាំងទៅកាន់អ្នកទាំងអស់នៅទីនោះផងដែរ—ពិតប្រាកដ ទាំងព្រះទេវតាចាប់ពីព្រះវិស្ណុ និងសូម្បីតែព្រះឥសីទាំងឡាយ ដោយចិត្តមាំមួន។

Verse 44

सत्युवाच । तात त्वं निंदकश्शंभोः पश्चात्तापं गमिष्यसि । इह भुक्त्वा महादुःखमंते यास्यसि यातनाम्

សតីមានព្រះវាចា៖ «ឪពុកអើយ អ្នកដែលបង្ខូចព្រះនាមសម្ភូ (ព្រះសិវៈ) នឹងទៅដល់ការសោកស្តាយជាក់ជាមិនខាន។ នៅទីនេះ អ្នកនឹងទទួលទុក្ខធំ ហើយចុងក្រោយនឹងទៅដល់ទណ្ឌនាក្នុងលោកទោស»។

Verse 45

यस्य लोकेऽप्रियो नास्ति प्रियश्चैव परात्मनः । तस्मिन्नवैरे शर्वेस्मिन् त्वां विना कः प्रतीपकः

ក្នុងលោកនេះ អ្នកណាដែលគ្មានអ្នកណាស្អប់ ហើយជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអាត្មាអធិបតី; នៅពេលសរវៈ (ព្រះសិវៈ) មិនមានសត្រូវចំពោះសព្វសត្វដូច្នេះ តើក្រៅពីអ្នក នរណាអាចប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គបាន?

Verse 46

महद्विनिंदा नाश्चर्यं सर्वदाऽसत्सु सेर्ष्यकम् । महदंघ्रिरजो ध्वस्ततमस्सु सैव शोभना

ការប្រមាថអ្នកធំ មិនមែនជារឿងអស្ចារ្យទេ—ក្នុងចំណោមអ្នកមិនពិត និងមិនបរិសុទ្ធ វាតែងភ្ជាប់ជាមួយការច嫉។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលភាពងងឹតត្រូវបានបំផ្លាញដោយធូលីពីព្រះបាទនៃព្រះមហេស្វរ នោះហេតុនោះវិញក្លាយជាគ្រឿងអលង្ការនៃសទ្ធាដ៏មាំមួន។

Verse 47

शिवेति द्व्यक्षरं यस्य नृणां नाम गिरेरितम् । सकृत्प्रसंगात्सकलमघमाशु विहंति तत्

សម្រាប់មនុស្សដែលឈ្មោះត្រូវបានហៅថា «សិវៈ» ពីរព្យាង្គ—សូម្បីតែបញ្ចេញសំឡេងតែម្តង ដោយចៃដន្យ—ការបញ្ចេញនោះក៏បំផ្លាញបាបទាំងមូលយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

Verse 48

पवित्रकीर्तितमलं भवान् द्वेष्टि शिवेतरः । अलंघ्यशासनं शंभुमहो सर्वेश्वरं खलः

ឱ អ្នកដែលប្រឆាំងនឹងសិវៈ—ទោះបីកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ព្រះអង្គបរិសុទ្ធ និងគ្មានមល—អ្នកនៅតែស្អប់សម្ភូ (Śambhu) ដែលព្រះបញ្ជារបស់ព្រះអង្គគ្មាននរណាអាចលើកលែងបាន។ អាណិតណាស់ អ្នកជាមនុស្សអាក្រក់ ព្រោះអ្នកកាន់ទោសចំពោះព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក។

Verse 49

यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिसुनिषेवितम् । सर्वार्थदं ब्रह्मरसैः सर्वार्थिभिरथादरात्

ផ្កាឈូកនៃព្រះបាទរបស់ព្រះអង្គ—ដែលចិត្តដូចឃ្មុំរបស់អ្នកធំៗបានបម្រើយ៉ាងខិតខំ—ផ្តល់គោលដៅដ៏គួរតម្លៃទាំងអស់។ ដូច្នេះ អ្នកស្វែងរកទាំងឡាយ ដែលបានស្វែងរសជាតិអានន្ទនៃព្រហ្មន៍ ក៏គោរពវាដោយការថែរក្សាស្មោះស្រឡាញ់។

Verse 50

यद्वर्षत्यर्थिनश्शीघ्रं लोकस्य शिवआदरात् । भवान् द्रुह्यति मूर्खत्वात्तस्मै चाशेषबंधवे

ព្រោះតែព្រះអង្គប្រទានពរដល់អ្នកដែលមកសុំក្នុងលោកនេះយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយក្ដីគោរពចំពោះព្រះសិវៈ អ្នក—ដោយសារតែភាពល្ងង់ខ្លៅ—កំពុងធ្វើសកម្មភាពដោយអរិភាពចំពោះព្រះអង្គ ទោះបីជាព្រះអង្គជាញាតិសកល និងជាអ្នកមានគុណចំពោះមនុស្សទាំងអស់ក៏ដោយ។

Verse 51

किंवा शिवाख्यमशिवं त्वदन्ये न विदुर्बुधाः । ब्रह्मादयस्तं मुनयस्सनकाद्यास्तथापरे

ឬមួយទៀត ក្រៅពីព្រះអង្គ សូម្បីតែអ្នកប្រាជ្ញក៏មិនស្ស្គាល់ច្បាស់នូវព្រះអង្គដែលហៅថា សិវៈ ដែរ—ដែលស្ថិតនៅផុតពីអ្វីៗទាំងអស់ដែលមិនមង្គល។ ព្រះព្រហ្ម និងទេវតាដទៃទៀត ពួកមុនី និងសូម្បីតែសនកៈ និងអ្នកដទៃទៀត ក៏មិនស្គាល់ព្រះអង្គពេញលេញដែរ។

Verse 52

अवकीर्य जटाभूतैश्श्मशाने स कपालधृक् । तन्माल्यभस्म वा ज्ञात्वा प्रीत्यावसदुदारधीः

បន្ទាប់ពីបានរាយប៉ាយ (គ្រឿងសក្ការៈទាំងនោះ) នៅក្នុងទីស្មសាន ក្នុងចំណោមពួកខ្មោចព្រាយដែលបម្រើជុំវិញសក់ចងជដារបស់ព្រះអង្គ ព្រះអម្ចាស់ដែលកាន់លលាដ៍ក្បាលនោះ—ដោយទទួលស្គាល់ថាជារបស់ទាំងនោះជាកម្រងផ្កា និងផេះសក្ការៈរបស់ព្រះអង្គ—បានគង់នៅទីនោះដោយក្ដីរីករាយ និងមានព្រះទ័យដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 53

ये मूर्द्धभिर्दधति तच्चरणोत्सृष्टमाराद् । निर्माल्यं मुनयो देवास्स शिवः परमेश्वरः

សំណល់សក្ការៈដែលបានបោះចោលពីព្រះបាទារបស់ព្រះអង្គ—គឺ និរមាល្យៈ របស់ព្រះអង្គ—ដែលពួកមុនី និងទេវតាទាំងឡាយដាក់លើក្បាលរបស់ពួកគេដោយក្ដីគោរព៖ ព្រះអង្គតែមួយគត់គឺជាព្រះសិវៈ ជាព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។

Verse 54

प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्मचोदि तम् । वेदे विविच्य वृत्तं च तद्विचार्यं मनीषिभिः

កម្មដែលវេដាបញ្ជា មានពីរប្រភេទ៖ ប្រព្រឹត្តិ (pravṛtti) និង និវ្រឹត្តិ (nivṛtti)។ ដោយពិចារណាឲ្យច្បាស់តាមវេដា អ្នកប្រាជ្ញគួរត្រួតពិនិត្យ និងជ្រើសរើសឲ្យត្រឹមត្រូវ ដើម្បីឲ្យធម៌ក្លាយជាមធ្យោបាយសំអាត និងនាំទៅសេរីភាពក្រោមព្រះបតិ ព្រះសិវៈ។

Verse 55

विरोधियौगपद्यैककर्तृके च तथा द्वयम् । परब्रह्मणि शंभो तु कर्मर्च्छंति न किंचन

ក្នុងព្រះសម្ភូ ជាព្រះព្រហ្មដ៏អតិបរមា កម្មមិនអាចចាប់យកបានឡើយ—មិនថានិយាយពីលក្ខណៈផ្ទុយគ្នា ការធ្វើសកម្មភាពព្រមគ្នា អ្នកធ្វើតែម្នាក់ ឬសូម្បីតែទ្វ័យភាពក៏ដោយ; គ្មានអ្វីណាមួយអនុវត្តលើព្រះអង្គទេ។

Verse 56

मा वः पदव्यस्स्म पितर्या अस्मदास्थितास्सदा । यज्ञशालासु वो धूम्रवर्त्मभुक्तोज्झिताः परम्

កុំឲ្យអ្នកនៅតាមផ្លូវប្រព្រឹត្តដែលអ្នកឈរជាមួយឪពុករបស់ខ្ញុំឡើយ។ ក្នុងសាលាយញ្ញារបស់អ្នក អ្នកបានក្លាយជាអ្នកញ៉ាំតាម «ផ្លូវផ្សែង» គឺជាប់តែពិធីក្រៅ ហើយដូច្នេះត្រូវបានបោះចោលឆ្ងាយពីព្រះសិវៈដ៏អធិឧត្តម។

Verse 57

नोऽव्यक्तलिंगस्सततमवधूतसुसेवितः । अभिमानमतो न त्वं कुरु तात कुबुद्धिधृक्

ព្រះអង្គមិនមែនជាអ្នកដែលមានសញ្ញា​ត្រឹមតែ​លិង្គអវ្យក្ត​ប៉ុណ្ណោះទេ; ព្រះអង្គតែងតែត្រូវបានបម្រើយ៉ាងល្អដោយអវធូតៈ (អ្នកបោះបង់ពិភពលោក)។ ដូច្នេះ កុំប្រព្រឹត្តដោយអហങ്കារ ឱកូនអើយ—មោទនភាពបែបនោះជាទស្សនៈនៃបញ្ញាខុសផ្លូវ។

Verse 58

किंबहूक्तेन वचसा दुष्टस्त्वं सर्वथा कुधीः । त्वदुद्भवेन देहेन न मे किंचित्प्रयोजनम्

និយាយច្រើនទៅមានប្រយោជន៍អ្វី? អ្នកអាក្រក់ជាទីបំផុត និងមានបញ្ញាប្រែប្រួលខុសផ្លូវ។ ដោយរាងកាយនេះដែលកើតចេញពីអ្នក ខ្ញុំមិនត្រូវការអ្វីសោះ។

Verse 59

तज्जन्म धिग्यो महतां सर्वथावद्यकृत्खलः । परित्याज्यो विशेषेण तत्संबंधो विपश्चिता

កំណើតបែបនោះគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម ព្រោះមនុស្សអាក្រក់ដែលតែងប្រព្រឹត្តអំពើគួរត្រូវទោស នាំអាម៉ាស់សូម្បីដល់អ្នកធំៗ។ ដូច្នេះ អ្នកប្រាជ្ញគួរបោះបង់ជាពិសេសនូវការចូលពាក់ព័ន្ធ និងទំនាក់ទំនងទាំងអស់ជាមួយគេ។

Verse 60

गोत्रं त्वदीयं भगवान् यदाह वृषभध्वजः । दाक्षायणीति सहसाहं भवामि सुदुर्मनाः

ពេលព្រះអម្ចាស់ដ៏ព្រះពរ—ព្រះសិវៈដែលមានទង់សញ្ញាគោព្រៃ—និយាយអំពីវង្សត្រកូលរបស់អ្នក ហើយហៅខ្ញុំភ្លាមៗថា «ដាក្សាយណី» ខ្ញុំមានចិត្តសោកសៅយ៉ាងជ្រាលជ្រៅភ្លាមនោះ។

Verse 61

तस्मात्त्वदंगजं देहं कुणपं गर्हितं सदा । व्युत्सृज्य नूनमधुना भविष्यामि सुखावहा

ដូច្នេះ រាងកាយនេះ—កើតពីអវយវៈរបស់អ្នក—តែងតែត្រូវគេបន្ទោសថាជាសាកសពអសុចិ; ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងបោះបង់វាចោលដោយប្រាកដ ហើយក្រោយពេលលះបង់វា ខ្ញុំនឹងក្លាយជាអ្នកនាំមកនូវសុខសាន្ត និងសេចក្តីមង្គល។

Verse 62

हे सुरा मुनयस्सर्वे यूयं शृणुत मद्वचः । सर्वथानुचितं कर्म युष्माकं दुष्टचेतसाम्

ឱ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ និងមុនីទាំងអស់ អ្នកទាំងអស់គ្នាចូរស្តាប់ពាក្យរបស់ខ្ញុំ។ ការប្រព្រឹត្តរបស់អ្នក—កើតពីចិត្តអាក្រក់—គឺមិនសមរម្យទាំងស្រុង។

Verse 63

सर्वे यूयं विमूढा हि शिवनिंदाः कलिप्रियाः । प्राप्स्यंति दण्डं नियतमखिलं च हराद्ध्रुवम्

អ្នកទាំងអស់គ្នាពិតជាវង្វេង—ជាអ្នកបង្ខូចព្រះសិវៈ និងស្រឡាញ់ផ្លូវអធម្ម (វិធីរបស់កាលី)។ ដោយប្រាកដ ពីព្រះហរៈ (ព្រះសិវៈ) អ្នកនឹងទទួលទណ្ឌកម្មដែលកំណត់ និងពេញលេញ ដោយមិនខាន។

Verse 64

ब्रह्मोवाच । दक्षमुक्त्वाध्वरे तांश्च व्यरमत्सा सती तदा । अनूद्य चेतसा शम्भुमस्मरत्प्राणवल्लभम्

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូល៖ បន្ទាប់ពីនិយាយទៅកាន់ទក្ខ និងអ្នកទាំងនោះនៅក្នុងពិធីយজ্ঞ សតីបានស្ងៀមស្ងាត់នៅពេលនោះ។ បង្វែរចិត្តចូលខាងក្នុង នាងបានរំលឹកក្នុងបេះដូងដល់សម្ភូ—ព្រះសិវៈ ជាទីស្រឡាញ់ដូចជាដង្ហើមជីវិតរបស់នាង។

Frequently Asked Questions

Satī’s arrival at Dakṣa’s yajña, her reception by family and assembly, and her confrontation over Dakṣa’s failure to honor Śiva and allot him a sacrificial share.

It articulates a Śaiva ritual theology: Śiva is the purifier and true agent of yajña; therefore, a sacrifice performed in pride and exclusion—without honoring Śiva—is structurally invalid, regardless of external magnificence.

Śiva is highlighted as Śambhu—the cosmic sanctifier—and as yajña’s internal principle (yajñavidāṃ śreṣṭha, yajñāṅga, yajñadakṣiṇā, yajñakartā), while Satī embodies righteous indignation against adharma within ritual space.