Adhyaya 23
Rudra SamhitaSati KhandaAdhyaya 2356 Verses

सतीकृतप्रार्थना तथा परतत्त्वजिज्ञासा — Satī’s Prayer and Inquiry into the Supreme Principle

អធ្យាយ ២៣ ប្រាប់ដោយព្រះព្រហ្មា៖ បន្ទាប់ពីការកម្សាន្តទេវភាពយូរជាមួយព្រះសង្ករា សតីមានចិត្តពេញបរិបូរណ៍ ហើយកើតវិរាគៈ។ នាងចូលជួបព្រះសិវៈដោយឯកជន ក្រាបថ្វាយបង្គំ និងអញ្ជលី បន្ទាប់មកសរសើរព្រះអង្គថា ជាទេវទេវ មហាទេវ មហាសមុទ្រករុណា អ្នកសង្គ្រោះអ្នកទុក្ខ; ជាពុរុಷៈអធិឧត្តម លើសរាជស-សត្តវ-តមស ទាំងនិរគុណ និងសគុណ ជាសាក្សី និងអចលព្រះអម្ចាស់។ រួចនាងសុំបង្រៀនអំពី «បរមតត្តវ» ដែលផ្តល់សុខ និងជួយជីវៈឆ្លងទុក្ខសំសារ ឲ្យងាយស្រួល ដើម្បីឲ្យសត្វដែលចូលចិត្តអារម្មណ៍ក៏អាចឈានដល់ស្ថានខ្ពស់ និងឈប់ជាសំសារី។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एवं कृत्वा विहारं वै शंकरेण च सा सती । संतुष्टा साभवच्चाति विरागा समजायत

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់ពីបានលេងកម្សាន្តក្នុងលីឡាទិវ្យជាមួយព្រះសង្ករ ដូច្នេះហើយ សតីនោះបានពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង; ហើយក្នុងចិត្តនាងបានកើតឡើងនូវវៃរាគ្យៈ—ការមិនជាប់ចិត្តយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។

Verse 2

एकस्मिन्दिवसे देवी सती रहसि संगता । शिवं प्रणम्य सद्भक्त्या न्यस्योच्चैः सुकृतांजलिः

នៅថ្ងៃមួយ ព្រះនាងសតីបានជួបព្រះសិវៈដោយសម្ងាត់។ នាងបានក្រាបបង្គំដល់ព្រះសិវៈដោយសទ្ធាភក្តិពិតប្រាកដ ហើយដាក់ដៃទាំងពីររួមគ្នាជា អញ្ជលី ដោយគោរព រួចនាងបាននិយាយឡើងដោយសំឡេងច្បាស់។

Verse 3

सुप्रसन्नं प्रभुं नत्वा सा दक्षतनया सती । उवाच सांजलिर्भक्त्या विनयावनता ततः

ក្រាបបង្គំដល់ព្រះអម្ចាស់ដ៏ពេញដោយព្រះគុណយ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ សតី កូនស្រីរបស់ទក្ខ បាននិយាយបន្ត ដោយដៃរួមគ្នា ពោរពេញដោយភក្តិ និងទន់ភ្លន់ក្នុងការគោរព។

Verse 4

सत्युवाच । देवदेव महादेव करुणा सागर प्रभो । दीनोद्धर महायोगिन् कृपां कुरु ममोपरि

សតីបានទូលថា៖ «ឱ ព្រះនៃទេវទាំងឡាយ ឱ មហាទេវា ព្រះអម្ចាស់—សមុទ្រនៃមេត្តាករុណា; ឱ អ្នកលើកស្ទួយអ្នកទាបទន់ ឱ មហាយោគី—សូមប្រទានព្រះគុណលើខ្ញុំ»។

Verse 5

त्वं परः पुरुषस्स्वामी रजस्सत्त्वतमः परः । निर्गुणस्सगुणस्साक्षी निर्विकारी महाप्रभुः

ព្រះអង្គជាបុរសអធិឧត្តម ជាព្រះម្ចាស់អធិបតី—លើសរាជស សត្តវ និងតមស។ ព្រះអង្គលើសគុណទាំងឡាយ ប៉ុន្តែក៏បង្ហាញជាមួយគុណ; ជាសាក្សីនៃចិត្តដឹង មិនប្រែប្រួល ជាព្រះម្ចាស់ដ៏មហិមា។

Verse 6

धन्याहं ते प्रिया जाता कामिनी सुविहारिणी । जातस्त्वं मे पतिस्स्वामिन्भक्तिवात्सल्यतो हर

«ខ្ញុំមានព្រះគុណណាស់ ដែលបានក្លាយជាព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ ជាគូស្នេហ៍ដែលរីករាយក្នុងការស្នាក់នៅជាមួយព្រះអង្គ។ ហើយព្រះអង្គ ឱ ព្រះម្ចាស់ បានក្លាយជាប្តី និងម្ចាស់របស់ខ្ញុំ ឱ ហរា ដោយសេចក្តីមេត្តាស្រឡាញ់ចំពោះភក្តី»។

Verse 7

कृतो बहुसमा नाथ विहारः परमस्त्वया । संतुष्टाहं महेशान निवृत्तं मे मनस्ततः

ឱ ព្រះនាថា អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ព្រះអង្គបានចែករំលែកជាមួយខ្ញុំ នូវសេចក្តីរីករាយដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃសហវាសទេវីយ៍។ ឱ មហេសានា ខ្ញុំពេញចិត្តពេញលេញ ដូច្នេះចិត្តខ្ញុំបានស្ងប់ និងដកខ្លួនពីការស្វែងរកបន្ថែមទៀត។

Verse 8

ज्ञातुमिच्छामि देवेश परं तत्त्वं सुखावहम् । यं न संसारदुःखाद्वै तरेज्जीवोंजसा हर

ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ដឹង ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា នូវតត្តវៈដ៏លើសលប់ ដែលនាំមកសុខពិត។ បើគ្មានវា ឱ ហរា ព្រលឹងបុគ្គលមិនអាចឆ្លងផុតទុក្ខសោកនៃសំសារាបានដោយងាយឡើយ។

Verse 9

यत्कृत्वा विषयी जीवस्स लभेत्परमं पदम् । संसारी न भवेन्नाथ तत्त्वं वद कृपां कुरु

ឱ ព្រះនាថា ដោយធ្វើអ្វី ទើបព្រលឹងមួយ—ទោះជាចាប់ជាប់នឹងអារម្មណ៍វត្ថុ—អាចឈានដល់ស្ថានភាពដ៏លើសលប់ ហើយមិននៅចងខ្សែសំសារាទៀត? សូមព្រះអង្គមេត្តា ប្រកាសប្រាប់ខ្ញុំអំពីតត្តវៈពិត។

Verse 10

ब्रह्मोवाच । इत्यपृच्छत्स्म सद्भक्त्या शंकरं सा सती मुने । आदिशक्तिर्महेशानी जीवोद्धाराय केवलम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូល៖ ដូច្នេះហើយ ឱ មុនី សតី—ព្រះអាទិឝក្តិ មហេសានី ព្រះមហារីនីនៃមហេឝ—បានសួរព្រះសង្ករ ដោយសទ្ធាភក្តិពិតប្រាកដ ដើម្បីលើកតម្កើង និងរំដោះវិញ្ញាណមានរាងកាយតែប៉ុណ្ណោះ។

Verse 11

आकर्ण्य तच्छिवः स्वामी स्वेच्छयोपात्तविग्रहः । अवोचत्परमप्रीतस्सतीं योगविरक्तधीः

លុះព្រះស្វាមី ព្រះសិវៈ ដែលយករូបកាយតាមព្រះឆន្ទៈផ្ទាល់ បានស្តាប់រឿងនោះហើយ ទ្រង់មានព្រះហឫទ័យមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ក៏មានព្រះបន្ទូលទៅកាន់សតី ដោយចិត្តបានផ្តាច់ខ្លួនដោយអំណាចយោគៈ។

Verse 12

शिव उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि दाक्षायणि महेश्वरि । परं तत्त्वं तदेवानुशयी मुक्तो भवेद्यतः

ព្រះសិវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សូមស្តាប់ ឱ ទេវី ឱ ដាក្សាយណី ឱ មហេស្វរី។ ខ្ញុំនឹងប្រកាសសច្ចធម៌អតិបរមា; ដោយស្ថិតនៅក្នុងនោះតែមួយ មនុស្សនឹងបានមុខ្សៈ (ការរួចផុត)»។

Verse 13

परतत्त्वं विजानीहि विज्ञानं परमेश्वरी । द्वितीयं स्मरणं यत्र नाहं ब्रह्मेति शुद्धधीः

«ឱ បរមេស្វរី សូមដឹងសច្ចធម៌អតិបរមា ជាវិជ្ញានៈ (ការយល់ដឹងវិញ្ញាណ) ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។ នោះជាការចងចាំលំដាប់ទីពីរ៖ នៅទីនោះ ដោយបញ្ញាបរិសុទ្ធ មនុស្សចងចាំថា ‘ខ្ញុំមិនមែនជាប្រាហ្មណ៍ (អប្សូលូត) ទេ’»។

Verse 14

तद्दुर्लभं त्रिलोकेस्मिंस्तज्ज्ञाता विरलः प्रिये । यादृशो यस्सदासोहं ब्रह्मसाक्षात्परात्परः

«ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់ សច្ចធម៌នោះកម្រណាស់ក្នុងត្រៃលោក ឲ្យបានដល់; អ្នកដឹងពិតប្រាកដក៏កម្រណាស់ដែរ។ ដូចខ្ញុំជានិច្ច—បានសម្រេចប្រាហ្មណ៍ដោយផ្ទាល់—ខ្ញុំគឺអតិបរមា លើសពីអតិបរមា»។

Verse 15

तन्माता मम भक्तिश्च भुक्तिमुक्तिफलप्रदा । सुलभा मत्प्रसादाद्धि नवधा सा प्रकीर्तिता

«មាតាទេវីនោះហើយ ជាភក្តិ (ការគោរពស្រឡាញ់) របស់ខ្ញុំ ដែលប្រទានផលទាំងភោគៈ (សុខសម្បទាលោកិយ) និងមុខ្សៈ (ការរួចផុត)។ ដោយព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ វាងាយស្រួលទទួលបាន ហើយត្រូវបានប្រកាសថាមាន៩ប្រភេទ»។

Verse 16

भक्तौ ज्ञाने न भेदो हि तत्कर्तुस्सर्वदा सुखम् । विज्ञानं न भवत्येव सति भक्तिविरोधिनः

ក្នុងភក្តិ (ការគោរពស្រឡាញ់) និងជ្ញាន (ចំណេះដឹងវិញ្ញាណពិត) មិនមានភាពខុសគ្នាពិតប្រាកដឡើយ; អ្នកអនុវត្តផ្លូវនោះ មានសុខជានិច្ច។ តែបើមានចិត្តប្រឆាំងនឹងភក្តិ នោះវិជ្ញាន (ការយល់ដឹងជាក់ស្តែង) មិនកើតឡើងពិតទេ។

Verse 17

भक्त्या हीनस्सदाहं वै तत्प्रभावाद्गृहेष्वपि । नीचानां जातिहीनानां यामि देवि न संशयः

«ឱ ទេវី, បើខ្ញុំខ្វះភក្តិ នោះដោយឥទ្ធិពលដ៏ខ្លាំងនៃវាសនា ខ្ញុំនឹងទៅដល់សូម្បីតែនៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកទាបថោក និងអ្នកខ្វះកំណើតល្អ—មិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 18

सा भक्तिर्द्विविधा देवि सगुणा निर्गुणा मता । वैधी स्वाभाविकी या या वरा सा त्ववरा स्मृता

ឱ ទេវី, ភក្តិនោះ ត្រូវបានចាត់ថាជាពីរប្រភេទ៖ សគុណា (មានគុណលក្ខណៈ) និង និរគុណា (ឥតគុណលក្ខណៈ)។ ក្នុងនោះ ភក្តិដែលអនុវត្តតាមវិធាន (វೈធី) និងភក្តិដែលកើតដោយធម្មជាតិ ស្វ័យប្រវត្ត (ស្វាភាវិកី)—ប្រភេទដំបូង ត្រូវបានចាត់ថាល្អប្រសើរ ខណៈប្រភេទក្រោយ ត្រូវបានចងចាំថាទាបជាង។

Verse 19

नैष्ठिक्या नैष्ठिकी भेदाद्द्विविधे द्विविधे हि ते । षड्विधा नैष्ठिकी ज्ञेया द्वितीयैकविधा स्मृता

ដោយសារភាពខុសគ្នារវាង «naiṣṭhikya» និង «naiṣṭhikī» វិន័យទាំងនេះមានពីរប្រភេទពិតប្រាកដ។ ក្នុងនោះ «naiṣṭhikī» គួរយល់ថាមាន៦ប្រភេទ ខណៈ «naiṣṭhikya» ទីពីរ ត្រូវបានចងចាំថាមានតែមួយប្រភេទ។

Verse 20

विहिताविहिताभेदात्तामनेकां विदुर्बुधाः । तयोर्बहुविधत्वाच्च तत्त्वं त्वन्यत्र वर्णितम्

ដោយសារភាពខុសគ្នារវាងអ្វីដែលត្រូវបញ្ញត្តិ និងអ្វីដែលត្រូវហាមឃាត់ បណ្ឌិតទាំងឡាយដឹងថាវិន័យ/ការអនុវត្តនោះមានទម្រង់ជាច្រើន។ ហើយព្រោះទាំងពីរនេះក៏មានច្រើនប្រភេទដែរ គោលការណ៍ពិតរបស់វាត្រូវបានពន្យល់នៅកន្លែងផ្សេង។

Verse 21

ते नवांगे उभे ज्ञेये वर्णिते मुनिभिः प्रिये । वर्णयामि नवांगानि प्रेमतः शृणु दक्षजे

«ឱ ព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ អង្គទាំងពីរនៃនវាង្គ (អវយវៈប្រាំបួន) នេះ គួរឲ្យយល់ដឹង ដូចដែលព្រះមុនីបានពណ៌នា។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពន្យល់នវាង្គទាំងប្រាំបួន—សូមស្តាប់ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ឱ កូនស្រីរបស់ទក្ខ!»

Verse 22

श्रवणं कीर्तनं चैव स्मरणं सेवनं तथा । दास्यं तथार्चनं देवि वंदनं मम सर्वदा

ឱ ទេវី សម្រាប់ខ្ញុំ នេះជានិច្ចជាទីពេញព្រះហឫទ័យ និងមានអានុភាព៖ ការស្តាប់ (សិរីល្អរបស់ខ្ញុំ) ការសូត្រសរសើរ ការចងចាំខ្ញុំ ការបម្រើដោយស្មោះ ការមានចិត្តជាទាស ការធ្វើបូជា និងការគោរពវន្ទនា។

Verse 23

सख्यमात्मार्पणं चेति नवांगानि विदुर्बुधाः । उपांगानि शिवे तस्या बहूनि कथितानि वै

អ្នកប្រាជ្ញដឹងថា នេះហើយជានវាង្គ (អវយវៈប្រាំបួន) នៃភក្តិ គឺ មិត្តភាពជាមួយព្រះអម្ចាស់ និងការប្រគល់ខ្លួនទាំងស្រុងដល់ព្រះអង្គ។ ហើយអវយវៈរងជាច្រើននៃភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ ក៏ត្រូវបានពណ៌នាផងដែរ។

Verse 24

शृणु देवि नवांगानां लक्षणानि पृथक्पृथक् । मम भक्तेर्मनो दत्त्वा भक्ति मुक्तिप्रदानि हि

សូមស្តាប់ ឱ ទេវី អំពីលក្ខណៈនៃនវាង្គទាំងប្រាំបួន ដោយឡែកៗ។ ពេលដែលចិត្តត្រូវបានប្រគល់ចូលទៅក្នុងភក្តិចំពោះខ្ញុំ ភក្តិនោះពិតជាក្លាយជាអ្នកផ្តល់មោក្ខ (ការរំដោះ)។

Verse 25

कथादेर्नित्यसम्मानं कुर्वन्देहादिभिर्मुदा । स्थिरासनेन तत्पानं यत्तच्छ्रवणमुच्यते

នេះហៅថា «ស្រាវណៈ» ពិតប្រាកដ៖ ដោយសេចក្តីរីករាយ គោរពជានិច្ចចំពោះព្រះកថាបរិសុទ្ធ និងអ្វីៗដទៃទៀត ហើយអង្គុយលើអាសនៈមាំមួន ដូចជាកំពុង «ផឹក» វា ដោយគោរពដោយកាយ និងអង្គសមត្ថភាពទាំងអស់។

Verse 26

हृदाकाशेन संपश्यञ् जन्मकर्माणि वै मम । प्रीत्याचोच्चारणं तेषामेतत्कीर्तनमुच्यते

ដោយមើលឃើញ តាមរយៈមេឃក្នុងបេះដូង នូវការប្រសូត និងកិច្ចការទេវភាពរបស់ខ្ញុំ ហើយបន្ទាប់មក បញ្ចេញពាក្យសរសើរទាំងនោះដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ និងអំណរ—នេះហៅថា «កីរតនៈ» (ការសរសើរប្រកបដោយភក្តី)។

Verse 27

व्यापकं देवि मां दृष्ट्वा नित्यं सर्वत्र सर्वदा । निर्भयत्वं सदा लोके स्मरणं तदुदाहृतम्

«ឱ ទេវី, ដោយឃើញខ្ញុំជាអ្នកពេញលេញគ្រប់ទី—ជានិច្ច គ្រប់កន្លែង គ្រប់ពេល—មនុស្សនោះទទួលបានភាពមិនភ័យខ្លាចជានិច្ចក្នុងលោក; នេះហៅថា ស្មរណៈពិត (ការចងចាំព្រះសិវៈ)»។

Verse 28

अरुणोदयमारभ्य सेवाकालेंचिता हृदा । निर्भयत्वं सदा लोके स्मरणं तदुदाहृतम्

ចាប់ពីពេលអរុណោទ័យ ដល់ពេលបម្រើដោយភក្តី បេះដូងតាំងមាំមួន; នោះនាំឲ្យមានភាពមិនភ័យខ្លាចជានិច្ចក្នុងលោក—នេះហៅថា «ការចងចាំព្រះសិវៈ»។

Verse 29

सदा सेव्यानुकूल्येन सेवनं तद्धि गोगणैः । हृदयामृतभोगेन प्रियं दास्यमुदाहृतम्

ការបម្រើព្រះអង្គដែលគួរបម្រើ ដោយធ្វើឲ្យព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យជានិច្ច—នេះហៅថា «សេវា» ដោយអ្នកប្រាជ្ញ។ ហើយបើថ្វាយដោយរសជាតិដូចទឹកអម្រឹតក្នុងបេះដូង នោះ «ទាស្យ» ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាទីពេញព្រះហឫទ័យបំផុតចំពោះព្រះអម្ចាស់។

Verse 30

सदा भृत्यानुकूल्येन विधिना मे परात्मने । अर्पणं षोडशानां वै पाद्यादीनां तदर्चनम्

ជានិច្ច ដោយចិត្តស្មោះដូចអ្នកបម្រើ និងដោយវិធីពិធីត្រឹមត្រូវ ចូរថ្វាយដល់ខ្ញុំ ព្រះអាត្មាខ្ពស់បំផុត នូវសេវាកម្មដប់ប្រាំមួយ ចាប់ពីទឹកលាងព្រះបាទជាដើម; ការថ្វាយនោះហើយជាការបូជាពិតដល់ខ្ញុំ។

Verse 31

मंत्रोच्चारणध्यानाभ्यां मनसा वचसा क्रमात् । यदष्टांगेन भूस्पर्शं तद्वै वंदनमुच्यते

នៅពេលដែលមនុស្សម្នាក់ តាមលំដាប់ ត្រាស់មន្ត្រ និងធ្វើសមាធិ ដោយចិត្ត និងពាក្យ ហើយបន្ទាប់មកប៉ះដីដោយអង្គប្រាំបី នោះហៅថា «វន្ទនៈ» គឺការក្រាបបង្គំដោយក្តីគោរព។

Verse 32

मंगलामंगलं यद्यत्करोतीतीश्वरो हि मे । सर्वं तन्मंगलायेति विश्वासः सख्यलक्षणम्

មិនថាព្រះអម្ចាស់របស់ខ្ញុំ (ឥśវរ) បង្កើតអ្វីដែលមើលទៅជាមង្គល ឬអមង្គលក្តី ខ្ញុំជឿជាក់ថា ទាំងអស់នោះសុទ្ធតែសម្រាប់មង្គលដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ខ្ញុំ។ ជំនឿមាំមួនបែបនេះ គឺជាសញ្ញានៃមិត្តភាពពិតជាមួយព្រះសិវៈ។

Verse 33

कृत्वा देहादिकं तस्य प्रीत्यै सर्वं तदर्पणम् । निर्वाहाय च शून्यत्वं यत्तदात्मसमर्पणम्

ធ្វើឲ្យសូម្បីតែរាងកាយ និងអ្វីៗទាំងអស់ ក្លាយជាគ្រឿងបូជាសម្រាប់ព្រះអង្គពេញព្រះហឫទ័យ—បូជាទាំងអស់ដល់ព្រះអង្គ—ហើយដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតនោះ ក៏រស់ដូចជាវិលទទេ គ្មានការកាន់កាប់៖ នេះហើយជាការបូជាខ្លួនឯងដល់ព្រះអង្គ។

Verse 34

नवांगानीति मद्भक्तेर्भुक्तिमुक्तिप्रदानि च । मम प्रियाणि चातीव ज्ञानोत्पत्तिकराणि च

ទាំងនេះហើយជាអង្គទាំង៩ នៃភក្តិចំពោះខ្ញុំ; វាប្រទានទាំងសុខសម្បទាលោកិយ និងមោក្ខៈ។ វាជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះខ្ញុំ ហើយក៏ជាមូលហេតុនាំឲ្យកើតចំណេះដឹងវិញ្ញាណពិតផងដែរ។

Verse 35

उपांगानि च मद्भक्तेर्बहूनि कथितानि वै । बिल्वादिसेवनादीनि समू ह्यानि विचारतः

អង្គរងជាច្រើននៃភក្តិចំពោះព្រះសិវៈ (ខ្ញុំ) ត្រូវបានពណ៌នារួចហើយ ដូចជា ការថ្វាយ និងប្រើស្លឹកបិល្វា និងវិន័យពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ដែលត្រូវប្រមូលផ្តុំ និងពិចារណាតាមលំដាប់ដោយចិត្តប្រុងប្រយ័ត្ន។

Verse 36

इत्थं सांगोपांगभक्तिर्मम सर्वोत्तमा प्रिये । ज्ञानवैराग्यजननी मुक्तिदासी विराजते

ដូច្នេះ ឱព្រះនាងជាទីស្រឡាញ់ ភក្តិចំពោះខ្ញុំ (ព្រះសិវៈ) ដែលពេញលេញទាំងអង្គធំ និងអង្គរង ទទួលពន្លឺរុងរឿងជាអធិបតីលើគ្រប់យ៉ាង។ វាបង្កើតចំណេះដឹងពិត និងវិរាគ្យ (ការមិនជាប់ចិត្ត) ហើយឈរជាអ្នកបម្រើនាំទៅកាន់មុក្ខ។

Verse 37

सर्वकर्मफलोत्पत्तिस्सर्वदा त्वत्समप्रिया । यच्चित्ते सा स्थिता नित्यं सर्वदा सोति मत्प्रियः

នាងដែលជាប្រភពអចិន្ត្រៃយ៍ ដែលផ្លែផលនៃកម្មទាំងអស់កើតចេញមក គឺជាទីស្រឡាញ់ដល់អ្នកដូចជាខ្លួនអ្នកឯង។ អ្នកណាដែលដាក់នាងឲ្យស្ថិតនៅក្នុងចិត្តជានិច្ច គាត់នោះតែងតែជាទីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះខ្ញុំ។

Verse 38

त्रैलोक्ये भक्तिसदृशः पंथा नास्ति सुखावहः । चतुर्युगेषु देवेशि कलौ तु सुविशेषतः

ឱព្រះនាង ក្នុងត្រៃលោក មិនមានផ្លូវណាស្មើនឹងភក្តិ (bhakti) ដែលនាំមកនូវសុខានុភាពដូច្នេះឡើយ។ ក្នុងចតុរយុគទាំងបួន ហើយជាពិសេសបំផុតក្នុងកលិយុគ ការពិតនេះលេចធ្លោជាងគេ។

Verse 39

कलौ तु ज्ञानवैरागो वृद्धरूपौ निरुत्सवौ । ग्राहकाभावतो देवि जातौ जर्जर तामति

នៅក្នុងយុគកលិ ឱ ទេវី ចំណេះដឹងធម៌ និងវైరាគ្យ ប្រែជារូបចាស់ជរា គ្មានសេចក្តីរីករាយ និងគ្មានពិធីបុណ្យ។ ព្រោះខ្វះអ្នកទទួលសមគួរ គេថាវាកើតមកក្នុងសភាពទ្រុឌទ្រោម និងអសមត្ថភាព។

Verse 40

कलौ प्रत्यक्षफलदा भक्तिस्सर्वयुगेष्वपि । तत्प्रभावादहं नित्यं तद्वशो नात्र संशयः

នៅក្នុងយុគកលិ ភក្តិ (ការគោរពស្រឡាញ់ដល់ព្រះ) ផ្តល់ផលឃើញច្បាស់ និងឆាប់រហ័ស; ហើយពិតប្រាកដថា នៅគ្រប់យុគ វាមានអានុភាព។ ដោយអំណាចនៃភក្តិនោះ ខ្ញុំតែងតែស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលវាជានិច្ច—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 41

यो भक्तिमान्पुमांल्लोके सदाहं तत्सहायकृत् । विघ्नहर्ता रिपुस्तस्य दंड्यो नात्र च संशयः

អ្នកណាក៏ដោយនៅលោកនេះ ដែលជាបុរសមានភក្តិ ខ្ញុំតែងតែជាជំនួយកររបស់គាត់ជានិច្ច។ សត្រូវណាដែលបង្កឧបសគ្គ បំផ្លាញសុខសាន្តរបស់គាត់ នោះពិតជាត្រូវទទួលទណ្ឌកម្ម—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 42

भक्तहेतोरहं देवि कालं क्रोधपरिप्लुतः । अदहं वह्निना नेत्रभवेन निजरक्षकः

ឱ ទេវី ដើម្បីប្រយោជន៍នៃអ្នកភក្តិរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំ—ត្រូវកំហឹងគ្របដណ្តប់—បានដុតកាល (មរណៈ/កាលៈ) ដោយភ្លើងដែលកើតពីភ្នែករបស់ខ្ញុំ ហើយនៅតែជាអ្នកការពារខ្លួនឯង។

Verse 43

भक्तहेतोरहं देवि रव्युपर्यभवं किल । अतिक्रोधान्वितः शूलं गृहीत्वाऽन्वजयं पुरा

ឱ ព្រះនាង ដើម្បីប្រយោជន៍នៃអ្នកភក្តិរបស់ខ្ញុំ ម្តងមុន ខ្ញុំបានឡើងទៅលើសព្រះអាទិត្យ។ បន្ទាប់មក ដោយកំហឹងខ្លាំង ខ្ញុំបានកាន់ត្រីសូល (សូល) ហើយដេញតាមអ្នកប្រព្រឹត្តអំពើនោះនៅកាលមុន។

Verse 44

भक्तहेतोरहं देवि रावणं सगणं क्रुधा । त्यजति स्म कृतो नैव पक्षपातो हि तस्य वै

ឱ ទេវី ដើម្បីប្រយោជន៍នៃអ្នកបូជាខ្ញុំ ខ្ញុំបានខឹង ហើយបោះបង់ រាវណា ព្រមទាំងពួកបរិវារ; ពិតប្រាកដ មិនដែលមានការលំអៀងចំពោះគាត់ឡើយ។

Verse 45

भक्तहेतोरहं देवि व्यासं हि कुमतिग्रहम् । काश्या न्यसारयत् क्रोधाद्दण्डयित्वा च नंदिना

ឱ ទេវី ដើម្បីប្រយោជន៍នៃអ្នកបូជាខ្ញុំ ខ្ញុំបានឲ្យព្រះឥសី វ្យាសៈ ដែលចិត្តត្រូវគំនិតខុសឆ្គងកាន់កាប់ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពី កាសី ដោយកំហឹង ហើយឲ្យ នន្ទិន ដាក់ទណ្ឌកម្មគាត់។

Verse 46

किं बहूक्तेन देवेशि भक्त्याधीनस्सदा ह्यहम् । तत्कर्तुं पुरुषस्यातिवशगो नात्र संशयः

តើត្រូវនិយាយច្រើនអ្វីទៀត ឱ ទេវេសី? ខ្ញុំតែងស្ថិតក្រោមអំណាចនៃភក្តិ។ ដើម្បីសម្រេចអ្វីនោះ ខ្ញុំស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលពេញលេញនៃព្រលឹងអ្នកបូជា—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्थमाकर्ण्य भक्तेस्तु महत्त्वं दक्षजा सती । जहर्षातीव मनसि प्रणनाम शिवं मुदा

ព្រះព្រហ្មបានមានព្រះបន្ទូល៖ ដូច្នេះ កាលបានស្តាប់អំពីមហិមានៃភក្តិ សតី កូនស្រីរបស់ទក្ស បានរីករាយយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចិត្ត ហើយដោយសេចក្តីអំណរ បានក្រាបបង្គំចំពោះព្រះសិវៈ។

Verse 48

पुनः पप्रच्छ सद्भक्त्या तत्काण्डविषयं मुने । शास्त्रं सुखकरं लोके जीवोद्धारपरायणम्

បន្ទាប់មក នាងបានសួរឡើងវិញ ដោយភក្តិដ៏សុចរិត ចំពោះមុនីអំពីប្រធានបទនៃកណ្ឌនោះ—ជាសាស្ត្រដែលនាំសុខសាន្តដល់លោក និងឧទ្ទិសទាំងស្រុងដើម្បីលើកសង្គ្រោះព្រលឹងជីវៈ។

Verse 49

सयंत्रमंत्रशास्त्रं च तन्माहात्म्यं विशेषतः । अन्यानि धर्मवस्तूनि जीवोद्धारकराणि हि

ហើយទ្រង់បានពន្យល់អំពីគម្ពីរយន្ត្រ និងមន្ត្រ និងជាពិសេសអំពីមហិមារបស់វា; ព្រមទាំងធម៌វត្ថុផ្សេងៗទៀត ដែលជាឧបករណ៍សម្រាប់លើកស្ទួយ និងរំដោះជីវៈដែលមានរាងកាយ។

Verse 50

शंकरोपि तदाकर्ण्य सतीं प्रश्नं प्रहृष्टधीः । वर्णयामास सुप्रीत्या जीवोद्धाराय कृत्स्नशः

ព្រះសង្ករ ក៏បានស្តាប់សំណួររបស់សតី ហើយព្រះបញ្ញារីករាយ ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់យ៉ាងខ្លាំង ទ្រង់បានពន្យល់ទាំងអស់ដោយពេញលេញ ដើម្បីលើកស្ទួយ និងរំដោះសត្វមានរាងកាយ។

Verse 51

तत्र शास्त्रं सयंत्रं हि सपंचाङ्गं महेश्वरः । बभाषे महिमानं च तत्तद्दैववरस्य वै

នៅទីនោះ ព្រះមហេស្វរ បានបកស្រាយគម្ពីរបរិសុទ្ធ រួមជាមួយវិន័យគាំទ្រ និងអង្គប្រាំយ៉ាង; ហើយទ្រង់ក៏ប្រកាសមហិមារបស់វ្រតទេវៈដ៏ប្រសើរនីមួយៗផងដែរ។

Verse 52

सेतिहासकथं तेषां भक्तमाहात्म्यमेव च । सवर्णाश्रमधर्मांश्च नृपधर्मान् मुनीश्वर

ឱ មុនីឧត្តម វាក៏បង្ហាញរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រពិសិដ្ឋដែលពាក់ព័ន្ធនឹងពួកគេ ព្រមទាំងមហិមារបស់ភក្តិ និងធម៌នៃវណ្ណៈនិងអាស្រាម ទាំងធម៌សុចរិតរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។

Verse 53

सुतस्त्रीधर्ममाहात्म्यं वर्णाश्रममनश्वरम् । वैद्यशास्त्रं तथा ज्योतिश्शास्त्रं जीवसुखावहम्

សូតាបានមានពាក្យថា៖ «(គម្ពីរនេះបង្រៀន) មហិមានៃធម៌កាតព្វកិច្ចរបស់កូនប្រុស និងធម៌របស់ស្ត្រី; លំដាប់វណ្ណៈនិងអាស្រាមដែលមិនរលាយ; ហើយវិទ្យាសាស្ត្រពេទ្យ និងវិទ្យាហោរាសាស្ត្រ ដែលនាំមកសុខសាន្ត និងសុភមង្គលដល់សត្វមានកាយ»។

Verse 54

सामुद्रिकं परं शास्त्रमन्यच्छास्त्राणि भूरिशः । कृपां कृत्वा महे शानो वर्णयामास तत्त्वतः

ដោយព្រះមហាករុណា ព្រះមហេសានៈ បានពន្យល់ដោយសច្ចៈអំពី សាមុទ្រិក-សាស្ត្រ ដ៏ឧត្តម និងសាស្ត្រច្រើនផ្សេងទៀត ដោយបង្ហាញតាមគោលការណ៍ពិតប្រាកដរបស់វា។

Verse 55

इत्थं त्रिलोकसुखदौ सर्वज्ञौ च सतीशिवौ । लोकोपकारकरणधृतसद्गुणविग्रहौ

ដូច្នេះ សតី និង ព្រះសិវៈ—ទាំងពីរជាព្រះដឹងគ្រប់ និងជាអ្នកប្រទានសុខដល់លោកទាំងបី—បានទទួលរូបកាយប្រកបដោយគុណធម៌ដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ដើម្បីបំពេញប្រយោជន៍សុខសាន្តដល់សត្វលោកទាំងអស់។

Verse 56

चिक्रीडाते बहुविधे कैलासे हिमवद्गिरौ । अन्यस्थलेषु च तदा परब्रह्मस्वरूपिणौ

បន្ទាប់មក ព្រះទាំងពីរ—ដែលសភាពពិតជាព្រះព្រហ្មអធិឧត្តម—បានលេងសប្បាយជាច្រើនរបៀបលើភ្នំកៃលាស ក្នុងជួរភ្នំហិមវន្ត ហើយក៏នៅទីកន្លែងផ្សេងៗទៀតផងដែរ។

Frequently Asked Questions

Satī, after enjoying divine companionship with Śiva, privately approaches him and—through praise and humility—requests instruction on the supreme tattva that liberates beings from saṃsāra.

The passage models the transition from fulfillment to vairāgya and from devotion (stuti) to liberating knowledge (tattva-jñāna), presenting inquiry itself as an act of compassion for the jīva’s uplift.

Śiva is highlighted as both transcendent and immanent: beyond the three guṇas, yet also the personal lord (Mahādeva) and the inner witness (sākṣī), approached through grace and bhakti.