Adhyaya 46
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 4637 Verses

महेश्वरागमनं तथा नीराजन-सत्कारवर्णनम् / The Arrival of Maheśvara and the Rite of Welcome (Nīrājana)

អធ្យាយ ៤៦ ពិពណ៌នាព្រះសិវៈ (មហេស្វរ) មកដល់លំនៅហិមាចល ដោយដំណើរដង្ហែដ៏អភិសេក មានគណៈ (gaṇa) ទេវតា និងសត្វស្ថានសួគ៌ជាច្រើនជាសាក្សី។ មេណា ម្ចាស់ផ្ទះជាទីគោរព ឡើងទៅរៀបចំពិធីទទួលស្វាគមន៍។ សតី/បារវតី មកកាន់មាត់ទ្វារ កាន់ភាជន៍ចង្កៀងធ្វើនីរាជន (បង្វិលពន្លឺដើម្បីការពារ និងសុភមង្គល) ជាមួយក្រុមឥសី និងស្ត្រីៗ បង្ហាញការចូលរួមរួមគ្នា។ មេណា ឃើញសង្ករ មានមុខតែមួយ ភ្នែកបី ញញឹមទន់ ពន្លឺរលោង ពាក់មកុដ និងអលង្ការ កម្រងផ្កា សម្លៀកបំពាក់ល្អ និងក្លិនចន្ទន៍ អគរុ មស្សក និងកុង្គុម។ ជំពូកនេះផ្តោតលើទស្សនៈ និងសត្ការៈ—ការទទួលស្វាគមន៍ព្រះដោយសោភ័ណភាព ពន្លឺ និងសញ្ញាសុភមង្គល ក្នុងពិធីគ្រួសារ និងការអបអរសាធារណៈ។

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ शंभुः प्रसन्नात्मा सदूतं स्वगणैस्सुरैः । सर्वैरन्यैर्गिरेर्द्धाम जगाम सकुतूहलम्

ព្រះព្រហ្មមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក ព្រះសម្ភូ ដែលមានព្រះហឫទ័យស្ងប់ស្ងាត់ និងពេញដោយព្រះគុណ បានចេញដំណើរ ជាមួយទូត ជាមួយគណៈ (gaṇa) របស់ព្រះអង្គ ជាមួយទេវតា និងអ្នកដទៃទាំងអស់ ទៅកាន់លំនៅលើភ្នំ ដោយពោរពេញដោយក្តីចង់ដឹងដ៏បរិសុទ្ធ។

Verse 2

मेनापि स्त्रीगणैस्तैश्च हिमाचलवरप्रिया । तत उत्थाय स्वगृहा भ्यंतरं सा जगाम ह

មេនាក៏ដូចគ្នា—ជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះហិមាចលដ៏ឧត្តម—បាននៅជាមួយក្រុមស្ត្រីទាំងនោះ។ បន្ទាប់មក នាងបានក្រោកឡើង ហើយចូលទៅកាន់ផ្នែកខាងក្នុងនៃលំនៅរបស់នាង។

Verse 3

नीराजनार्थं शम्भोश्च दीपपात्रकरा सती । सर्वर्षिस्त्रीगणैस्साकमगच्छद्द्वारमादरात्

ដើម្បីធ្វើនីរាជន (ārati) ដល់ព្រះសម្ភូ សតីកាន់ភាជន៍ចង្កៀងនៅក្នុងដៃ បានទៅកាន់ទ្វារដោយការគោរព ជាមួយក្រុមស្ត្រីរបស់ឥសីទាំងឡាយ។

Verse 4

तत्रागतं महेशानं शंकरं गिरिजावरम् । ददर्श प्रीतितो मेना सेवितं सकलैस्सुरैः

នៅទីនោះ មេនា បានឃើញព្រះមហេសាន—ព្រះសង្ករ ជាកូនកំលោះដ៏អធិរាជរបស់គិរិជា—បានមកដល់កន្លែងនោះ ហើយនាងបានមើលដោយសេចក្តីរីករាយ ព្រះអង្គត្រូវបានទេវតាទាំងអស់បម្រើ និងគោរព។

Verse 5

चारुचंपकवर्णाभं ह्येकवक्त्रं त्रिलोचनम् । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं रत्नस्वर्णादिभूषितम्

ព្រះអង្គមានពន្លឺស្រស់ស្អាតដូចផ្កាចម្បក មានមុខតែមួយ និងភ្នែកបី ព្រះមុខស្ងប់ស្ងាត់ដោយញញឹមស្រាលៗ ហើយតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការពេជ្រ មាស និងអ្វីៗដទៃទៀត។

Verse 6

मालतीमालया युक्तं सद्रत्नमुकुटोज्ज्वलम् । सत्कंठाभरणं चारुवलयांगदभूषितम्

ព្រះអង្គតុបតែងដោយកម្រងផ្កាមាលតី ព្រះមកុដភ្លឺរលោងដោយពេជ្រដ៏ល្អ ធ្វើឲ្យរុងរឿង មានគ្រឿងអលង្ការល្អលើក និងតុបតែងដោយកងដៃ និងអង្គដៃដ៏ស្រស់ស្អាត។

Verse 7

वह्निशौचेनातुलेन त्वतिसूक्ष्मेण चारुणा । अमूल्यवस्त्रयुग्मेन विचित्रेणातिराजितम्

វាត្រូវបានតុបតែងដោយភាពបរិសុទ្ធមិនអាចប្រៀបបាន ដូចភ្លើង—ល្អិតល្អន់ ឆើតឆាយ និងស្រស់ស្អាត—ភ្លឺរលោងដោយគូសម្លៀកបំពាក់អស្ចារ្យ ដែលមានតម្លៃមិនអាចវាស់បាន។

Verse 8

चन्दनागरुकस्तूरीचारुकुंकुम भूषितम् । रत्नदर्पणहस्तं च कज्जलोज्ज्वललोचनम्

ត្រូវបានតុបតែងដោយក្រអូបចន្ទន៍ អគរុ មុស្ក និងកុಂಕុមដ៏ស្រស់ស្អាត; កាន់កញ្ចក់ត្បូងនៅក្នុងដៃ ហើយភ្នែកភ្លឺរលោងដោយកាជ្ជល—ដូច្នេះបានពិពណ៌នារូបអង្គដ៏មង្គលនោះ។

Verse 9

सर्वस्वप्रभयाच्छन्नमतीवसुमनोहरम् । अतीव तरुणं रम्यं भूषितांगैश्च भूषितम्

ព័ទ្ធបាំងដោយពន្លឺនៃសិរីល្អទាំងមូល វាបង្ហាញខ្លួនយ៉ាងទាក់ទាញខ្លាំង—វ័យក្មេង ស្រស់រម្យគ្រប់យ៉ាង ហើយអវយវៈទាំងឡាយត្រូវបានតុបតែងដោយអលង្ការដ៏វិចិត្រ។

Verse 10

कामिनीकांतमव्यग्रं कोटिचन्द्राननांबुजम् । कोटिस्मराधिकतनुच्छविं सर्वांगसुंदरम्

ព្រះអង្គជាទីស្រឡាញ់នៃនារីទាំងឡាយ ស្ងប់ស្ងាត់ មិនរវល់រំខាន; ព្រះមុខដូចផ្កាឈូកភ្លឺរលោងដូចព្រះចន្ទរាប់កោដិ។ ពន្លឺរាងកាយលើសលប់លើព្រះកាមរាប់អនេក ហើយអវយវៈទាំងមូលស្រស់ស្អាតល្អឥតខ្ចោះ—ទស្សនៈសគុណដ៏មង្គល ដែលទាញចិត្តឲ្យចូលសេចក្តីភក្តី។

Verse 11

ईदृग्विधं सुदेवं तं स्थितं स्वपुरतः प्रभुम् । दृष्ट्वा जामातरं मेना जहौ शोकम्मुदाऽन्विता

ពេលបានឃើញព្រះអម្ចាស់ដ៏មង្គលខ្ពង់ខ្ពស់នោះ—ទេវភាពក្នុងរូបសម្បត្តិ—ឈរនៅមុខនាងផ្ទាល់ មេណា បានឃើញកូនប្រសាររបស់នាង ហើយពោរពេញដោយមុទិតា ក៏បោះបង់ទុក្ខសោកភ្លាមៗ។

Verse 12

प्रशशंस स्वभाग्यं सा गिरिजां भूधरं कुलम् । मेने कृतार्थमात्मानं जहर्ष च पुनः पुनः

នាងសរសើរព្រះភាគ្យល្អរបស់ខ្លួន ហើយលើកតម្កើងគិរិជា និងវង្សកុលកើតពីភ្នំដ៏ថ្លៃថ្នូរ។ នាងគិតថាខ្លួនបានសម្រេចគោលបំណង ហើយរីករាយម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 13

नीराजनं चकारासौ प्रफुल्लवदना सती । अवलोकपरा तत्र मेना जामातरं मुदा

ស្ត្រីសតីមុខរីកដូចផ្កា ដោយសេចក្តីអំណរ បានធ្វើនីរាជនៈ (អារតី)។ នៅទីនោះ មេនា ដែលមមាញឹកក្នុងការមើល បានទស្សនាជាមាតារបស់កូនប្រសា ដោយក្តីរីករាយ។

Verse 14

गिरिजोक्तमनुस्मृत्य मेना विस्मयमागता । मनसैव ह्युवाचेदं हर्षफुल्लाननाम्बुजा

រំលឹកពាក្យដែលគិរីជា (បារវតី) បាននិយាយ មេនាក៏ពោរពេញដោយការភ្ញាក់ផ្អើល។ នាងនិយាយពាក្យទាំងនេះដោយចិត្តប៉ុណ្ណោះ មុខដូចផ្កាឈូករបស់នាងរីកបំព្រងដោយសេចក្តីអំណរ។

Verse 15

यद्वै पुरोक्तं च तया पार्वत्या मम तत्र च । ततोधिकं प्रपश्यामि सौन्दर्य्यं परमेशितुः

អ្វីៗដែលបារវតីបាននិយាយប្រាប់ខ្ញុំអំពីព្រះអង្គមុននេះ ឥឡូវខ្ញុំបានឃើញដោយផ្ទាល់ ហើយខ្ញុំយល់ឃើញថា សោភ័ណភាពរបស់ព្រះអម្ចាស់ដ៏អធិរាជ គឺលើសលប់ជាងពាក្យពិពណ៌នាទាំងអស់។

Verse 16

महेशस्य सुलावण्यमनिर्वाच्यं च संप्रति । एवं विस्मयमापन्ना मेना स्वगृहमाययौ

នៅពេលនោះ សោភ័ណភាពដ៏ល្អឯករបស់ព្រះមហេសៈ ពិតជាលើសពាក្យពិពណ៌នា។ ដូច្នេះ មេនាដែលត្រូវការភ្ញាក់ផ្អើលគ្របដណ្តប់ ក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់នាងវិញ។

Verse 17

प्रशशंसुर्युवतयो धन्या धन्या गिरेः सुता । दुर्गा भगवतीत्येवमूचुः काश्चन कन्यकाः

ក្មេងស្រីវ័យក្មេងខ្លះបានសរសើរនាង ដោយហៅឡើងម្តងហើយម្តងទៀតថា «សូមសរសើរ សូមសរសើរ កូនស្រីនៃភ្នំ! នាងគឺ ទុರ್ಗា នាងគឺ ព្រះមាតាបគវតី» ហើយពួកនាងបាននិយាយដូច្នេះ។

Verse 18

न दृष्टो वर इत्येवमस्माभिर्द्दानगोचरः । धन्या हि गिरिजा देवीमूचुः काश्चन कन्यकाः

ក្មេងស្រីខ្លះបាននិយាយទៅកាន់ព្រះនាង គិរិជា ថា «ពិតប្រាកដណាស់ យើងមិនដែលឃើញកូនកំលោះណាម្នាក់ដែលអាចឈានដល់អំណោយដ៏អស្ចារ្យដូចព្រះនាងបានឡើយ។ ព្រះនាងពិតជាមានពរ»។

Verse 19

जगुर्गन्धर्व्वप्रवरा ननृतुश्चाप्सरोगणाः । दृष्ट्वा शंकररूपं च प्रहृष्टास्सर्वदेवताः

គន្ធર્વដ៏ប្រសើរបំផុតបានច្រៀង ហើយក្រុមអប្សរាបានរាំ។ ពេលបានឃើញរូបបង្ហាញរបស់ព្រះសង្ករៈ (Śaṅkara) ទេវតាទាំងអស់ក៏ពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ។

Verse 20

नानाप्रकारवाद्यानि वादका मधुराक्षरम् । नानाप्रकारशिल्पेन वादयामासुरादरात्

ដោយការគោរពយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន អ្នកភ្លេងបានបន្លឺឧបករណ៍តន្ត្រីជាច្រើនប្រភេទ បង្កើតសំឡេងផ្អែមល្ហែមរលូន ហើយបានសម្តែងដោយសិល្បៈជាច្រើនរបៀប—ជាពិធីមង្គលដែលថ្វាយជាភក្តី។

Verse 21

हिमाचलोऽपि मुदितो द्वाराचारमथाकरोत् । मेनापि सर्वनारीभिर्महोत्सवपुरस्सरम्

ហិមាចលផងដែរ ពោរពេញដោយសេចក្តីរីករាយ បន្ទាប់មកបានរៀបចំពិធីការត្រឹមត្រូវនៅមាត់ទ្វារ។ មេណាផងដែរ ជាមួយនារីទាំងអស់ បានដើរចេញទៅខាងមុខ ដឹកនាំមហាពិធីបុណ្យដ៏អធិកអធម។

Verse 22

परपुच्छां चकारासौ मुदिता स्वगृहं ययौ । शिवो निवेदितं स्थानं जगाम गणनिर्जरैः

ក្រោយពីសួរបន្ថែម នាងមានចិត្តរីករាយ ហើយត្រឡប់ទៅលំនៅរបស់នាងវិញ។ ព្រះសិវៈ ដោយមានពួកគណៈ និងអ្នកបម្រើអមតៈអមដំណើរ បានទៅកាន់ទីកន្លែងដែលបានបង្ហាញដល់ព្រះអង្គ។

Verse 23

एतस्मिन्नन्तरे दुर्गां शैलान्तःपुरचारिका । बहिर्जग्मुस्समादाय पूजितुं कुलदेवताम्

នៅចន្លោះនោះ ស្ត្រីបម្រើក្នុងវាំងភ្នំ បាននាំព្រះទុರ್ಗា​ចេញទៅខាងក្រៅ ដើម្បីបូជាទេវតាគ្រួសាររបស់ពួកនាង។

Verse 24

तत्र तां ददृशुर्देवा निमेषरहिता मुदा । सुनीलांजनवर्णाभां स्वांगैश्च प्रतिभूषिताम्

នៅទីនោះ ពួកទេវតាបានឃើញនាងដោយសេចក្តីអំណរ ភ្នែកមិនព្រិច។ នាងភ្លឺរលោងដូចពណ៌ខ្មៅខៀវនៃអញ្ជន ហើយត្រូវបានតុបតែងដោយអលង្ការលើអវយវៈរបស់នាងផ្ទាល់។

Verse 25

त्रिनेत्रादृतनेत्रांतामन्यवारितलोचनाम् । ईषद्धास्यप्रसन्नास्यां सकटाक्षां मनोहराम्

នាងមានសោភ័ណភាពដល់ថ្នាក់ដែលសូម្បីព្រះអម្ចាស់មានភ្នែកបី ក៏ស្រឡាញ់នាងដោយជ្រុងភ្នែក; ការសម្លឹងរបស់នាងគ្មាននរណាអាចរារាំងបាន។ ដោយស្នាមញញឹមស្រាល និងមុខស្ងប់ភ្លឺរលោង នាងបោះក្រឡេកភ្នែកបន្តិចៗ ធ្វើឲ្យគួរឱ្យស្រឡាញ់យ៉ាងក្រៃលែង។

Verse 26

सुचारुकबरीभारां चारुपत्रक शोभिताम् । कस्तूरीबिन्दुभिस्सार्द्धं सिन्दूरबिन्दुशोभिताम्

សក់ក្បាលរបស់នាងដែលចងជាចង្រ្កានយ៉ាងស្រស់ស្អាត ត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងល្អ និងតុបតែងដោយអលង្ការផ្កាដ៏គួរឱ្យស្រឡាញ់។ នាងភ្លឺរលោងដោយចំណុចកន្ទុយក្រអូបកស្តូរី និងចំណុចសិន្ទូរ ក្រហមភ្លឺ បន្ថែមសោភ័ណភាពមង្គលដ៏ទេវី។

Verse 27

रत्नेन्द्रसारहारेण वक्षसा सुविराजिताम् । रत्नकेयूरवलयां रत्नकङ्कणमंडिताम्

ទ្រូងរបស់នាងភ្លឺរលោងយ៉ាងអស្ចារ្យ ដោយខ្សែកមាសធ្វើពីសារធាតុដ៏ល្អឥតខ្ចោះនៃរត្នរាជ; ដៃ និងកដៃត្រូវបានតុបតែងដោយកងដៃ កងកដៃ និងខ្សែកដៃប្រកបដោយរត្ន។

Verse 28

सद्रत्नकुण्डलाभ्यां च चारुगण्डस्थलोज्ज्वलाम् । मणिरत्नप्रभामुष्टिदन्तराजिविराजिताम्

ដោយក្រវិលរត្នដ៏ប្រសើរទាំងពីរ នាងភ្លឺចែងចាំងលើផ្ទៃថ្ពាល់ដ៏ស្រស់ស្អាត; ហើយស្នាមញញឹមរបស់នាង—ដែលរុងរឿងដោយជួរធ្មេញភ្លឺដូចពន្លឺរត្ន—បានបំភ្លឺមុខមាត់ទាំងមូល។

Verse 29

मधुबिम्बाधरोष्ठां च रत्नयावकसंयुताम् । रत्नदर्प्पणहस्तां च क्रीडापद्मविभूषिताम्

បបូរមាត់នាងដូចផ្លែបិមបៈផ្អែម ហើយតុបតែងដោយពណ៌លាក់ដូចគ្រឿងរត្ន។ នៅក្នុងដៃនាងកាន់កញ្ចក់ប្រណិតមានរត្ន ហើយត្រូវលម្អដោយផ្កាឈូកសម្រាប់លេងកម្សាន្ត។

Verse 30

चन्दनागुरुकस्तूरीकुंकुमेनाति च र्चिताम् । क्वणन्मंजीरपादां च रक्तांघ्रितलराजिताम्

នាងត្រូវបានគោរពតុបតែងយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះដោយម្សៅចន្ទន៍ អគរុ កស្តូរី និងកុංකុម។ ជើងនាងពាក់កងជើងសូរស្រែក ហើយបាតជើងពណ៌ក្រហមភ្លឺរលោង។

Verse 31

प्रणेमुश्शिरसा देवीं भक्तियुक्ताः समेनकाम् । सर्वे सुरादयो दृष्ट्वा जगदाद्यां जगत्प्रसूम्

ពេលបានឃើញព្រះនាង—ព្រះដើមកំណើត មាតាដែលបង្កើតលោកទាំងឡាយ—ព្រះទេវទាំងអស់ និងសត្វសួគ៌ដទៃទៀត បានកោតគោរពក្បាលចុះ ដោយសទ្ធាខ្ពស់ ហើយបំណងរបស់ពួកគេបានសមស្រប និងសម្រេច។

Verse 32

त्रिनेत्रो नेत्रकोणेन तां ददर्श मुदान्वितः । शिवः सत्याकृतिं दृष्ट्वा विजहौ विरहज्वरम्

ព្រះសិវៈមានភ្នែកបី បានលួចមើលនាងតាមជ្រុងភ្នែក ដោយពោរពេញដោយសេចក្តីអំណរ។ ព្រះអង្គបានឃើញរូបពិតដ៏សច្ចៈ (សត្យា—ជារូបសតី) ហើយបានបោះបង់ក្តៅគគុកនៃការបែកឆ្ងាយ។

Verse 33

शिवस्सर्वं विसस्मार शिवासंन्यस्तलोचनः । पुलकांचितसर्वाङ्गो हर्षाद्गौरीविलोचनः

ព្រះសិវៈបានផ្តោតភ្នែកលើព្រះសិវា (បារវតី) ហើយភ្លេចអស់ទាំងអ្វីៗ។ រាងកាយទាំងមូលរបស់ព្រះអង្គរន្ធត់ដោយរោមឈរ ហើយដោយសេចក្តីអំណរ ព្រះអង្គបានមើលព្រះគោរីដោយភ្នែកស្នេហា។

Verse 34

अथ कालीबहिः पुर्य्यां गत्वा पूज्य कुलाम्बिकाम् । विवेश भवनं रम्यं स्वपितुस्सद्विजाङ्गना

បន្ទាប់មក កញ្ញាអភិជននោះ ចេញទៅកាន់ទីក្រុងឈ្មោះ កាលីបហិ ហើយបូជាព្រះមាតាកុលាម្បិកា (មាតាទេវីនៃវង្ស) រួចចូលទៅក្នុងគេហដ្ឋានដ៏រីករាយរបស់ព្រះបិតារបស់នាង។

Verse 35

शङ्करोपि सुरैस्सार्द्धं हरिणा ब्राह्मणा तथा । हिमाचलसमुद्दिष्टं स्वस्थानमगमन्मुदा

ព្រះសង្ករ ក៏ដូចគ្នា ជាមួយទេវតាទាំងឡាយ ព្រមទាំងព្រះហរិ និងព្រះព្រាហ្មណ៍ បានទៅដោយសេចក្តីរីករាយ កាន់ទីស្ថានរបស់ព្រះអង្គឯង តាមទីកន្លែងដែលហិមាចល បានចង្អុលបង្ហាញ។

Verse 36

तत्र सर्वे सुखं तस्थुस्सेवन्तश्शङ्करं यथा । सम्मानिता गिरीशेन नानाविधसुसम्पदा

នៅទីនោះ ពួកគេទាំងអស់ស្នាក់នៅដោយសុខសាន្ត បម្រើព្រះសង្ករ ដូចដែលគួរធ្វើ។ ដោយបានទទួលកិត្តិយសពីព្រះគិរីស (ព្រះអម្ចាស់នៃភ្នំ) ពួកគេត្រូវបានប្រទានសម្បត្តិមង្គលជាច្រើនប្រភេទ។

Verse 46

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे वरागमादिवर्णनं नाम षट्चत्शरिंशोऽध्यायः

ដូច្នេះបានបញ្ចប់ជំពូកទី៤៦ ដែលមាននាមថា «ការពិពណ៌នាចាប់ផ្តើមដោយ វរាគម (Varāgama)» ក្នុងផ្នែក បារវតីខណ្ឌ (ផ្នែកទី៣) នៃ រុទ្រសំហិតា (ភាគទី២) នៃ «ស្រី-សិវមហាបុរាណ»។

Frequently Asked Questions

Śiva (Maheśvara/Śaṅkara) arrives with his attendants at Himācala’s residence, where Menā and Satī/Pārvatī prepare and perform an auspicious welcome, including nīrājana at the doorway.

Nīrājana ritualizes recognition of divinity: the circling light marks protection, auspiciousness, and surrender, turning a social act of hospitality into a liturgical affirmation of Śiva’s grace-bearing presence.

Śiva is presented as Maheśāna with trilocana (three eyes), serene smile, youthful radiance, and lavish ornaments/garlands/fragrant unguents—iconic markers that encode sovereignty, purity, and auspicious presence for devotees.