Shloka 2

Devanagari script

ब्राह्मे मुहूर्त्त उत्थाय शिरसि श्वेतपंकजे । सहस्रारे समासीनं गुरुं संचितयेद्यतिः

Transliteration

brāhme muhūrtta utthāya śirasi śvetapaṃkaje | sahasrāre samāsīnaṃ guruṃ saṃcitayedyatiḥ

Translation

នៅពេលព្រហ្មមុហូរត្រា (ពេលព្រលឹម) ត្រូវក្រោកឡើង ហើយយតី (អ្នកបួស) គួរធ្វើសមាធិលើគ្រូ ដែលអង្គុយនៅក្នុងផ្កាឈូកពណ៌សលើកំពូលក្បាល ក្នុងចក្រាសហស្រារៈ (ផ្កាឈូកពាន់ក្រដាស)។

Word by Word

• ब्राह्मे: in the brāhma (early-morning)
• ब्राह्मे: अधिकरण (time-locative)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (of मुहूर्त्ते)

• मुहूर्त्ते: at the auspicious time (muhūrta)
• मुहूर्त्ते: अधिकरण (अधिकरणकारक)
• Type: Noun
• Root: मुहूर्त्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: क्रियाविशेषण (पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: उद् + √स्था (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया

• शिरसि: on/in the head
• शिरसि: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• श्वेत-पङ्कजे: in the white lotus
• श्वेत-पङ्कजे: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + पङ्कज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः

• सहस्रारे: in the sahasrāra (thousand-petalled center)
• सहस्रारे: अधिकरण (location)
• Type: Noun
• Root: सहस्रार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• समासीनम्: seated
• समासीनम्: विशेषण (of गुरुं)
• Type: Adjective
• Root: सम् + आ + √आस् (धातु)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), गुरुं विशेषयति

• गुरुम्: the guru
• गुरुम्: कर्म (कर्मकारक)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• संचितयेत्: should contemplate/meditate upon
• संचितयेत्: क्रिया (विधेय)
• Type: Verb
• Root: सम् + √चिन्त् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• यतिः: the ascetic
• यतिः: कर्ता (कर्तृकारक)
• Type: Noun
• Root: यति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Suta Goswami (narrating Shiva’s yogic discipline as taught in the Kailasa Samhita)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches disciplined Shaiva yoga: rising at the pure pre-dawn hour and fixing awareness in the sahasrāra, where the Guru is contemplated as the revealer of Shiva-knowledge that cuts bondage (pāśa) and leads toward liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

While Linga worship is an outer support (saguṇa-upāsanā), this verse points to inner worship—meditating on the Guru in the crown-lotus as the doorway to realizing Shiva within, harmonizing external ritual with internal dhyāna.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Wake at brāhma-muhūrta, sit steadily, and perform dhyāna by visualizing the luminous Guru seated in the thousand-petalled lotus at the crown; this can be paired with japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) as a focused contemplative aid.