Rig Veda 1.86.7: Mandala 1, Sukta 86, Mantra 7

Sukta 1.86

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)

Devata: Marutaḥ

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

सुभगः स प्रयज्यवो मरुतो अस्तु मर्त्यः । यस्य प्रयांसि पर्षथ ॥

Transliteration

subhágaḥ sá prayajyavo máruto astu mártyaḥ | yásya práyāṃsi párṣatha ||

Translation

Fortunate is that mortal, O Maruts, who is forward in sacrifice; whose goings and advances you carry safely across.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सु॒भगः: fortunate, auspicious (one)
• सु॒भगः: विशेषणम् (कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सु-भग (प्रातिपदिक ‘सुभग’ < भग ‘भाग्य/समृद्धि’)

• सः: he
• सः: कर्तृ (अस्तु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रयज्यवः: O you who are devoted to sacrifice
• प्रयज्यवः: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun/Adjective (vocative plural)
• Root: प्र-यज्यु (प्रातिपदिक; यज् ‘यजन’ से, ‘प्रयज्य’ = यज्ञ-प्रवृत्त/यज्ञशील)

• मरुतः: O Maruts
• मरुतः: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let (him) be
• अस्तु: विधेय (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: कर्तृ/विधेय-सम्बन्ध (सः … मर्त्यः अस्तु)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक; मृ ‘मरण’ से)

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी—‘whose’)
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रयांसि: offerings, gifts (refreshments)
• प्रयांसि: कर्म (पर्षथ इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: प्र-यांस्/प्रयांस् (प्रातिपदिक; ‘प्रयांसि’ = ‘प्रयस्’/‘प्रयांस’ नपुंसक बहु; ‘उपहार/भोजन/दान’ अर्थ)

• पर्षथ: you carry across / help through / protect
• पर्षथ: क्रिया (कर्तृ = मरुतः)
• Type: Verb
• Root: पॄ/पृ (धातु; वेदिक ‘पर्षथ’ < पर्/पॄ ‘पारयति, रक्षति, उद्धरति’)