Shloka 23

वानरसेनामिलनम् / The Mustering of the Vanara Hosts

Devanagari script

ततः काञ्चनशैलाभो गवयो नाम यूथपः।आजगाम महावीर्यः पञ्चभि: कोटिभिर्वृतः।।4.39.23।।

Transliteration

tataḥ kāñcana-śailābho gavayo nāma yūthapaḥ |

ājagāma mahā-vīryaḥ pañcabhiḥ koṭibhir vṛtaḥ || 4.39.23 ||

Translation

បន្ទាប់មក មេកងវានរ នាម «គវយៈ» បានមកដល់—វីរបុរសមានពលានុភាពធំ ស្រស់ភ្លឺដូចភ្នំមាស—ព័ទ្ធជុំវិញដោយវានរ ប្រាំកោដិ។

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; काल/अनुक्रमवाचक-अव्ययम् (thereupon/then)

• काञ्चनशैलाभः: resembling a golden mountain
• काञ्चनशैलाभः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: काञ्चन-शैल-आभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular; विशेषणम् (गवयः)

• गवयः: Gavaya
• गवयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गवय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular; नाम (व्यक्तिनाम)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha/Viseshana (सम्बन्ध/विशेषण-भाव)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; नामनिर्देशकः

• यूथपः: troop-leader
• यूथपः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यूथप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular

• आजगाम: came
• आजगाम: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect) प्रथमपुरुषः एकवचनम्; 3rd person singular

• महावीर्यः: of great valor
• महावीर्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महावीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular; विशेषणम् (गवयः)

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया बहुवचनम्; Instrumental plural; संख्याविशेषणम् (कोटिभिः)

• कोटिभिः: with crores
• कोटिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; Instrumental plural

• वृतः: surrounded
• वृतः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वृ (धातु)
• Form: क्त-कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular

Context

Then arrived the leader of five crore vanaras, the great warrior Gavaya who resembled a golden mountain.

Characters & Entities

• Gavaya

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma of service to a just cause—great warriors subordinate personal glory to the alliance’s mission.

What is the narrative situation?

Gavaya’s contingent arrives and is counted among the assembled forces.

Which character virtue is emphasized?

Utsāha (zeal) and vīrya (valor) in cooperative action.