Adhyaya 59
Bhumi KhandaAdhyaya 5935 Verses

Adhyaya 59

The Sukalā Account in the Vena Episode: Krikala, Pilgrimage, and the Primacy of Wifely-Dharma

ក្រិកាលា ជាពាណិជ្ជករ បានធ្វើធម្មយាត្រាទៅកាន់ទីរថៈជាច្រើន ហើយត្រឡប់មកដោយសេចក្តីរីករាយ គិតថាជីវិតខ្លួន និងគតិរបស់បុព្វបុរស (ពិត្រ) បានធានារួចហើយ។ ប៉ុន្តែមានការជ្រៀតចូលដោយទេវៈ៖ ព្រះព្រហ្ម (ពិតាមហា) បង្ហាញខ្លួន ចងពិត្រទាំងឡាយ ហើយប្រកាសថាក្រិកាលាមិនទទួលបានបុណ្យខ្ពស់បំផុតទេ; រូបធំមួយទៀតក៏ថា ធម្មយាត្រានោះគ្មានផល។ ក្រិកាលាសោកស្តាយ សួរថាហេតុអ្វីបុណ្យបរាជ័យ និងហេតុអ្វីពិត្រត្រូវចង។ ធម្មៈពន្យល់ថាកំហុសមូលហេតុគឺ ការបោះបង់ភរិយាបរិសុទ្ធមានគុណធម៌ ហើយធ្វើពិធី—ជាពិសេស ស្រាទ្ធ—ដោយគ្មាននាង ធ្វើឲ្យកុសលក្លាយជាឥតប្រយោជន៍។ អធ្យាយនេះលើកតម្កើងភរិយាជាគូសហធម៌សំខាន់របស់គ្រហស្ថ; បើគោរពនាង ផ្ទះនោះឯងដូចជាសង្គមទីរថៈ។ ធម៌គ្មានភរិយាគឺមិនពេញលេញ និងគ្មានផល ខណៈការរៀបចំគ្រួសារត្រឹមត្រូវធ្វើឲ្យពិត្រពេញចិត្ត និងគាំទ្រជីវិតយជ្ញ។

Shlokas

Verse 1

विष्णुरुवाच । कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः

ព្រះវិṣṇu មានព្រះបន្ទូលថា៖ ក្រោយពីក្រឹកលា បានទៅគោរព និងបំពេញអនុស្ឋានតាមវិធីនៅតីរថៈបរិសុទ្ធទាំងអស់រួចហើយ គាត់បានចេញដំណើរត្រឡប់ទៅផ្ទះ ជាមួយមេកាហ្វាន ពោរពេញដោយអំណរ​ដ៏មហា។

Verse 2

एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा

គាត់គិតដូច្នេះរាល់ថ្ងៃថា៖ «ជីវិតក្នុងសង្សាររបស់ខ្ញុំ ពិតជាមានផល។ ពួកបិត្ររបស់ខ្ញុំ នឹងបានសេចក្តីពេញចិត្ត ហើយប្រាកដជាទៅសួគ៌—មិនមានលទ្ធផលផ្សេងទៀតឡើយ»។

Verse 3

तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्

បន្ទាប់មក ព្រះបិតាមហា (ព្រះព្រហ្ម) បានបង្ហាញរូបកាយឲ្យឃើញច្បាស់ ចាប់ចងគាត់ ហើយមានព្រះបន្ទូលនៅចំពោះមុខថា៖ «អ្នកមិនមានបុណ្យដ៏ឧត្តមទេ»។

Verse 4

दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः

ដោយមានរូបទេវភាព និងកាយធំមហិមា ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់ក្រឹកលា​ថា៖ «សម្រាប់អ្នក មិនមានផលពីការធ្វើតីរថយាត្រាទេ; អ្នកកំពុងខិតខំដោយឥតប្រយោជន៍»។

Verse 5

स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः

អ្នកបានតែសេចក្តីពេញចិត្តសម្រាប់ខ្លួនឯង ប៉ុន្តែមិនទទួលបានបុណ្យដ៏ឧត្តមឡើយ។ ពេលឮដូច្នេះ ពាណិជ្ជករ ក្រឹកលៈ ក៏រងទុក្ខសោកសៅ។

Verse 6

भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद

អ្នកជានរណា ទើបនិយាយដូចនេះ? ហេតុអ្វីបានជា​បុព្វបុរស (ជីតាៗ) ត្រូវបានចង? ដោយឥទ្ធិពលកំហុសអ្វីបានជាកើតឡើង? សូមប្រាប់មូលហេតុឲ្យខ្ញុំ។

Verse 7

कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्

ហេតុអ្វីបានជា​ខ្ញុំមិនមានផលនៃការធ្វើទេវយាត្រាទៅទីរថៈ? ដំណើររបស់ខ្ញុំអាចគ្មានផលដូចម្តេច? ប្រសិនបើអ្នកដឹងពិត សូមប្រាប់អស់ទាំងអ្វីឲ្យច្បាស់លាស់។

Verse 8

धर्म उवाच । पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा

ធម៌បានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលចាកចេញដោយបោះបង់ភរិយារបស់ខ្លួន ដែលបរិសុទ្ធ និងមានគុណធម៌ដ៏ឧត្តម បុណ្យផលទាំងអស់របស់គាត់នឹងក្លាយជាឥតប្រយោជន៍; មិនអាចមានផ្សេងទៀតឡើយ។

Verse 9

धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्

ភរិយាដែលឧស្សាហ៍ក្នុងធម៌ចរិយា បរិសុទ្ធ មាំមួនក្នុងវ្រតរបស់សាធុជន រីករាយក្នុងធម៌បតិវ្រតា មានគុណលក្ខណៈល្អ និងស្រឡាញ់បុណ្យកុសល។

Verse 10

तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा

អ្នកណាដែលបោះបង់សូម្បីតែកាតព្វកិច្ចធម៌ដ៏ត្រឹមត្រូវនោះ ហើយចេញទៅធ្វើកិច្ចដែលគេហៅថា “ធម៌” នោះ កិច្ចធម៌ទាំងអស់ដែលគាត់បានធ្វើ នឹងក្លាយជាឥតប្រយោជន៍; មិនអាចមានយ៉ាងផ្សេងទេ។

Verse 11

सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला

នាងស្ថិតក្នុងអាចារៈល្អទាំងអស់ ប្តេជ្ញាចិត្តលើវិធីសម្រេចធម៌; ជានារីបតិវ្រាតា (ស្មោះត្រង់ចំពោះស្វាមី) ជានិច្ច ហើយស្រឡាញ់ចំណេះដឹងបរិសុទ្ធជានិរន្តរ។

Verse 12

एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः

បុរសណាដែលមានភរិយាមានគុណធម៌ដូចនេះ—ពេញដោយបុណ្យ និងជាមហាសតីពិត—បុរសនោះពិតជាព្រះពរ; ក្នុងផ្ទះរបស់គាត់ ព្រះទេវតាដែលមានពន្លឺរុងរឿង ស្ថិតនៅជានិច្ច។

Verse 13

पितरो गेहमध्यस्थाः श्रेयो वांछंति तस्य च । गंगाद्याः पुण्यनद्यश्च सागरास्तत्र नान्यथा

បិត្ឫ (បុព្វបុរស) ស្ថិតនៅកណ្ដាលផ្ទះរបស់គាត់ ហើយប្រាថ្នាសេចក្តីសុខសាន្តដល់គាត់។ នៅទីនោះពិតជាមានទន្លេគង្គា និងទន្លេបរិសុទ្ធផ្សេងៗទៀត ទាំងសមុទ្រផងដែរ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 14

पुण्या सती यस्य गेहे वर्तते सत्यतत्परा । तत्र यज्ञाश्च गावश्च ऋषयस्तत्र नान्यथा

ក្នុងផ្ទះណាដែលមានភរិយាបរិសុទ្ធ ជាសតី និងពេញដោយបុណ្យ ស្ថិតនៅដោយសេចក្តីស្មោះត្រង់ចំពោះសច្ចៈ នៅទីនោះពិតជាមានយជ្ញ ក្របី/គោ និងឥសីស្ថិតនៅ—មិនដែលផ្សេងទេ។

Verse 15

तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च । भार्यायोगेन तिष्ठंति सर्वाण्येतानि नान्यथा

នៅទីនោះ ទីរថៈទាំងអស់—ចម្រុះ និងបរិសុទ្ធ—ស្ថិតនៅបានតែដោយសារការរួមសម្ព័ន្ធជាមួយភរិយា; បើមិនដូច្នោះទេ វាមិនមានឡើយ។

Verse 16

पुण्यभार्याप्रयोगेण गार्हस्थ्यं संप्रजायते । गार्हस्थ्यात्परमो धर्मो द्वितीयो नास्ति भूतले

ដោយសារការរួមរស់ជាមួយភរិយាដែលមានបុណ្យ ការរស់នៅក្នុងអាស្រមគ្រហស្ថកើតមានយ៉ាងពិតប្រាកដ។ លើផែនដី មិនមានធម៌ណាខ្ពស់ជាងធម៌គ្រហស្ថទេ; គ្មានទីពីរឡើយ។

Verse 17

गृहस्थस्य गृहः पुण्यः सत्यपुण्यसमन्वितः । सर्वतीर्थमयो वैश्य सर्वदेवसमन्वितः

ផ្ទះរបស់គ្រហស្ថគឺមានបុណ្យ ប្រកបដោយសច្ចៈ និងគុណធម៌។ ឱ វៃស្យៈ! វាពិតជាសមាសពីទីរថៈទាំងអស់ ហើយពោរពេញដោយវត្តមាននៃទេវតាទាំងពួង។

Verse 18

गार्हस्थ्यं च समाश्रित्य सर्वे जीवंति जंतवः । तादृशं नैव पश्यामि अन्यमाश्रममुत्तमम्

ដោយពឹងផ្អែកលើអាស្រមគ្រហស្ថ សត្វមានជីវិតទាំងអស់អាចរក្សាជីវិតបាន។ ខ្ញុំមិនឃើញអាស្រមណាផ្សេងទៀតល្អឧត្តមជាងនេះឡើយ។

Verse 19

मंत्राग्निहोत्रं देवाश्च सर्वे धर्माः सनातनाः । दानाचाराः प्रवर्तंते यस्य पुंसश्च वै गृहे

នៅក្នុងផ្ទះរបស់បុរសនោះ ការសូត្រមន្ត្រ និងអគ្និហោត្រ រីកចម្រើន; ដូចជាទេវតាទាំងអស់ស្ថិតនៅទីនោះ; កាតព្វកិច្ចធម៌ដ៏អនន្តត្រូវបានថែរក្សា ហើយប្រពៃណីនៃទានក៏ដំណើរការទៅ។

Verse 20

एवं यो भार्यया हीनस्तस्यगेहं वनायते । यज्ञाश्च वै न सिध्यंति दानानि विविधानि च

ដូច្នេះ បុរសដែលខ្វះភរិយា គេហដ្ឋានរបស់គាត់ក្លាយដូចព្រៃ; ហើយពិតប្រាកដ យជ្ញា (yajña) មិនសម្រេចទេ ហើយទាន (dāna) នានាប្រភេទក៏មិនទទួលផលពេញលេញដែរ។

Verse 21

भार्याहीनस्य पुंसोपि न सिध्यति महाव्रतम् । धर्मकर्माणि सर्वाणि पुण्यानि विविधानि च

សម្រាប់បុរសដែលគ្មានភរិយា សូម្បីតែ មហាវ្រត (mahāvrata) ក៏មិនសម្រេចសិទ្ធិ (siddhi) ទេ; ដូចគ្នានេះ កិច្ចធម៌ទាំងអស់ និងកុសល (puṇya) នានាប្រភេទក៏មិនឈានដល់ភាពពេញលេញ។

Verse 22

नास्ति भार्यासमं तीर्थं धर्मसाधनहेतवे । शृणुष्व त्वं गृहस्थस्य नान्यो धर्मो जगत्त्रये

សម្រាប់ការសម្រេចធម៌ គ្មានទីរថ (tīrtha) ណាមួយស្មើនឹងភរិយាទេ។ ចូរស្តាប់៖ សម្រាប់គ្រហស្ថ (gṛhastha) ក្នុងលោកទាំងបី មិនមានធម៌ផ្សេងទៀតក្រៅពីនេះឡើយ។

Verse 23

यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्

កន្លែងណាដែលមានភរិយា នៅទីនោះហើយជាគេហដ្ឋានរបស់បុរស—មិនមានអ្វីផ្សេងទៀតទេ។ មិនថានៅភូមិ ឬនៅព្រៃ នាងជាមធ្យោបាយសម្រាប់ការសម្រេចធម៌ទាំងអស់។

Verse 24

नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च

គ្មានទីរថ (tīrtha) ណាស្មើនឹងភរិយា គ្មានសុខណាស្មើនឹងភរិយា។ គ្មានបុណ្យ (puṇya) ណាស្មើនឹងភរិយា—ទាំងសម្រាប់ការឆ្លងផុត (តារណ) និងសម្រាប់សេចក្តីប្រយោជន៍សុខមង្គល។

Verse 25

धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्

ឱ មនុស្សទាបថោក! អ្នកបានបោះបង់ភរិយាសុចរិត និងស្មោះត្រង់ ហើយទៅតាមផ្លូវរបស់ខ្លួន។ បោះបង់ទាំងផ្ទះ និងធម៌ដែលគួរធ្វើ—ហើយផលនៃធម៌របស់អ្នកនឹងមាននៅទីណា?

Verse 26

तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः

នៅពេលអ្នកបានធ្វើទានស្រាទ្ធនៅទីរត្ថ ដោយគ្មាននាង ជាកំហុសនោះឯង បានធ្វើឲ្យបុព្វបុរសរបស់អ្នក—ពិតាមហៈជំនាន់មុន—ត្រូវបានចងពិតប្រាកដ។

Verse 27

भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना

អ្នកក៏ជាចោរ ហើយពួកនេះក៏ជាចោរដែរ; ព្រោះដោយលោភលន់ខ្លាំង ពួកគេបានបរិភោគអាហារពីស្រាទ្ធដែលអ្នកបានបូជា ដោយគ្មាននាង ដូច្នេះ។

Verse 28

सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

ខ្ញុំនឹងប្រកាសបុណ្យរបស់បុរសនោះ៖ ដែលកូនប្រុសល្អ ប្រកបដោយសទ្ធា ធ្វើទានក្នុងពិធីស្រាទ្ធ; ហើយនៅពេលភរិយាបូជាពិណ្ឌៈ បុណ្យដែលកើតពីទាននោះ ជារបស់គាត់។

Verse 29

यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

ដូចមនុស្សបានស្កប់ស្កល់ដោយការផឹកអម្រឹត យ៉ាងណា បិត្ឫ (បុព្វបុរស) ក៏ស្កប់ស្កល់ដោយស្រាទ្ធយ៉ាងនោះ—នេះជាសេចក្តីពិត; ខ្ញុំនិយាយពិត ពិតប្រាកដ។

Verse 30

गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा

ក្នុងធម៌នៃជីវិតគ្រួសារ ភរិយាជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ប៉ុន្តែអ្នកឆ្កួតបានបោកបញ្ឆោតនាង—អាកប្បកិរិយារបស់អ្នកគ្រាន់តែដូចកម្មចោរ ឥតប្រយោជន៍។

Verse 31

अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्

បុព្វបុរសទាំងនោះពិតជាដូចចោរ ដែលបរិភោគអាហារដោយគ្មាននាង។ តែបើភរិយាចម្អិនអាហារដោយដៃខ្លួន អាហារនោះក្លាយដូចអម្រឹត។

Verse 32

तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते

ពិត្រាទាំងឡាយមានចិត្តរីករាយ បរិភោគអាហារនោះឯង; ដោយអាហារនោះតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេទទួលបានសេចក្តីត្រេកអរ និងក្លាយជាពេញចិត្តទាំងស្រុង។

Verse 33

तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्

ដូច្នេះ បើគ្មានភរិយា ធម៌របស់បុរសមិនអាចសម្រេចបានទេ។ សម្រាប់បុរស គ្មានទីរថៈណាស្មើភរិយា ដែលប្រទានសុគតិល្អ។

Verse 34

भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्

ធម៌ណាដែលអនុវត្តដោយគ្មានភរិយា ធម៌នោះពិតជាក្លាយជាឥតផល។

Verse 59

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः

ដូច្នេះ ក្នុងបដ្មបុរាណដ៏បរិសុទ្ធ ផ្នែកភូមិខណ្ឌ ក្នុងវេនោបាខ្យាន និទានអំពីប្រវត្តិសុចរិតរបស់ សុកលា ជំពូកទី៥៩ បានបញ្ចប់។