
The Nature of Knowledge, the Guru as Living Tīrtha, and the Law of Final Remembrance
អធ្យាយនេះចាប់ផ្តើមដោយការពិចារណាអំពីសភាពនៃ ជ្ញាន (jñāna) ដែលត្រូវបានពណ៌នាថា «គ្មានរាងកាយ»—គ្មានអវយវៈ និងអង្គអារម្មណ៍—ប៉ុន្តែជាពន្លឺអធិបតីដែលបំផ្លាញភាពងងឹតនៃអវិជ្ជា និងបង្ហាញព្រះធាមអតិបរមា។ បន្ទាប់មកបានណែនាំលក្ខខណ្ឌខាងក្នុងសម្រាប់ឲ្យជ្ញានកើតឡើង ដូចជា សន្តិភាព ការគ្រប់គ្រងអង្គអារម្មណ៍ ការបរិភោគមធ្យមភាព ការរស់នៅឯកោ និងវិវេក (ការបែងចែកត្រឹមត្រូវ)។ ជាឧទាហរណ៍ក្នុងរឿងនិទាន កុញ្ជល (Kuṃjala) អ្នកដឹងដែលកើតជាបក្សីសេក បានប្រាប់ហេតុផលនៃជាតិជំនាន់ថា ការចូលរួមជាមួយមិត្តអាក្រក់ និងមោហៈធ្វើឲ្យធ្លាក់ចុះទៅកំណើតសត្វ ប៉ុន្តែដោយព្រះគុណគ្រូ និងយោគៈខាងក្នុង បានស្ដារឡើងវិញនូវជ្ញានស្អាតឥតមល។ ចុងក្រោយបានបញ្ជាក់ថា សភាពចិត្តនៅវេលាចុងក្រោយកំណត់ជាតិបន្ទាប់ ហើយលើកតម្កើងគ្រូថាជា «ទីរថៈដើរបាន» អធិបតី។ ព្រះវិษ្ណុ/ហរិបញ្ចប់រឿង ដឹកនាំព្រះវេនឲ្យប្រព្រឹត្តយជ្ញៈ និងទាន ហើយសន្យាមោក្ខដោយព្រះគុណដ៏ទេវី។
Verse 1
सिद्ध उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि ज्ञानरूपं तवाग्रतः । ज्ञानस्य नास्ति वै देहो हस्तौ पादौ च चक्षुषी
សិទ្ធៈបាននិយាយថា៖ “ចូរស្តាប់; ខ្ញុំនឹងពណ៌នាសភាពពិតនៃចំណេះដឹងនៅមុខអ្នក។ ចំណេះដឹងពិតប្រាកដគ្មានរាងកាយ—គ្មានដៃ គ្មានជើង ហើយគ្មានភ្នែក។”
Verse 2
नासाकर्णौ न ज्ञानस्य नास्ति चैवास्थिसंग्रहः । केन दृष्टं तु वै ज्ञानं कानि लिंगानि तस्य वै
ចំណេះដឹងគ្មានច្រមុះ គ្មានត្រចៀក ហើយក៏គ្មានគ្រោងឆ្អឹងដែរ។ ដូច្នេះ ចំណេះដឹងត្រូវបានឃើញដោយអ្វីពិតប្រាកដ—ហើយសញ្ញាសម្គាល់របស់វាមានអ្វីខ្លះ?
Verse 3
आकारैर्वर्जितं नित्यं सर्वं वेत्ति स सर्ववित् । दिवाप्रकाशकः सूर्यो रात्रौ प्रकाशयेच्छशी
អ្នកណាដែលជានិច្ចឥតមានរូបរាងទាំងឡាយ គាត់ដឹងគ្រប់យ៉ាង គឺជាព្រះសព្វជ្ញា។ ព្រះអាទិត្យបំភ្លឺថ្ងៃ ហើយព្រះចន្ទបំភ្លឺយប់។
Verse 4
गृहं प्रकाशयेद्दीपो लोकमध्ये स्थिता अमी । तत्पदं केन वै धाम्ना दृश्यते शृणु सत्तम
ដូចជាចង្កៀងបំភ្លឺផ្ទះ ដូច្នោះដែរ ពន្លឺទាំងនេះស្ថិតនៅកណ្ដាលលោក។ ឥឡូវសូមស្តាប់ ឱ សត្ដមៈ ដោយរស្មីអ្វី ទើបឃើញធម៌ដ្ឋានបរមនោះ?
Verse 5
न विंदंति हि मूढास्ते मोहिता विष्णुमायया । कायमध्ये स्थितं ज्ञानं ध्यानदीप्तमनौपमम्
មនុស្សល្ងង់ដែលត្រូវមាយារបស់ព្រះវិṣṇu បំភាន់ មិនដឹងនូវចំណេះដឹងអស្ចារ្យឥតប្រៀប ដែលស្ថិតក្នុងកាយ ហើយភ្លឺរលោងដោយពន្លឺសមាធិ។
Verse 6
तत्पदं तेन दृश्येत चंद्रसूर्यादिभिर्न च । हस्तपादौ विना ज्ञानमचक्षुः कर्णवर्जितम्
បរមបទនោះឃើញបានតែដោយព្រះអង្គនោះឯង មិនមែនដោយព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងអ្វីៗដូច្នោះទេ។ ចំណេះដឹងនោះឥតមានដៃជើង ឥតមានភ្នែក ហើយក៏ឥតមានត្រចៀក។
Verse 7
तस्य सर्वत्र गतिरस्ति सर्वं गृह्णाति पश्यति । सर्वमाघ्राति विप्रेंद्र शृणोत्येवं न संशयः
ការធ្វើដំណើររបស់ព្រះអង្គមានគ្រប់ទីកន្លែង; ព្រះអង្គទទួលយក និងឃើញអស់ទាំងអ្វីៗ។ ឱ វិប្រេន្រ្ទ្រ ព្រះអង្គក៏ធុំក្លិនអស់ទាំងអ្វីៗ ហើយស្តាប់ដូចគ្នា—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 8
नास्ति ज्ञानसमो दीपः सर्वांधकारनाशने । स्वर्गे भूमौ च पाताले स्थाने स्थाने च दृश्यते
គ្មានចង្កៀងណាស្មើនឹងញាណ ដើម្បីបំផ្លាញភាពងងឹតទាំងអស់ឡើយ; វាត្រូវបានឃើញគ្រប់ទីកន្លែង—នៅសួគ៌ លើផែនដី និងក្នុងបាតាល។
Verse 9
कायमध्ये स्थितं ज्ञानं न विंदंति कुबुद्धयः । ज्ञानस्थानं प्रवक्ष्यामि यस्माज्ज्ञानं प्रजायते
ញាណស្ថិតនៅក្នុងកាយ ប៉ុន្តែអ្នកមានបញ្ញាខុសមិនអាចរកឃើញ។ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអាសនៈនៃញាណ ដែលពីទីនោះ ការយល់ដឹងពិតកើតឡើង។
Verse 10
प्राणिनां हृदये नित्यं निहितं सर्वदा द्विज । कामादीन्सुमहाभोगान्महामोहादिकांस्तथा
ឱ ទ្វិជៈ ក្នុងបេះដូងសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ មានកាមជាដើមស្ថិតនៅជានិច្ច—ទាំងសេចក្តីរីករាយដ៏ធំ និងមហាមោហៈជាដើមផងដែរ។
Verse 11
विवेकवह्निना सर्वान्दिधक्षति सदैव यः । सर्वशांतिमयोभूत्वा इंद्रियार्थं प्रमर्द्दयेत्
អ្នកណាដែលតែងតែដុតបំផ្លាញអ្វីៗទាំងអស់ដោយភ្លើងនៃវិវេក (ការបែងចែកដឹងច្បាស់) ក្លាយជាអ្នកពោរពេញដោយសន្តិភាពទាំងស្រុង ហើយគួរតែបង្ក្រាបវត្ថុអារម្មណ៍នៃឥន្ទ្រីយ៍។
Verse 12
ततस्तु जायते ज्ञानं सर्वतत्त्वार्थदर्शकम् । तत्त्वमूलमिदं ज्ञानं निर्मलं सर्वदर्शकम्
បន្ទាប់មក ញាណកើតឡើង ដែលបង្ហាញអត្ថន័យនៃតត្តវៈទាំងអស់។ ញាណនេះមានសច្ចៈជាមូលដ្ឋាន បរិសុទ្ធឥតមល និងបំភ្លឺឃើញបានគ្រប់យ៉ាង។
Verse 13
तस्माच्छांतिं कुरुष्व त्वं सर्वसौख्यप्रवर्द्धिनीम् । समः शत्रौ च मित्रे च यथात्मनि तथापरे
ដូច្នេះ ចូរអ្នកបង្កើតសន្តិភាព—អ្វីដែលបង្កើនសុខទាំងអស់។ ចូរមានចិត្តស្មើគ្នាចំពោះសត្រូវ និងមិត្ត ហើយចំពោះអ្នកដទៃដូចចំពោះខ្លួនឯង។
Verse 14
भव स्वनियतो नित्यं जिताहारो जितेंद्रियः । मैत्रं नैव प्रकर्तव्यं वैरं दूरे परित्यजेत्
ចូររស់នៅក្នុងវិន័យខ្លួនជានិច្ច; សម្រួលអាហារ និងឈ្នះអារម្មណ៍អង្គចិត្ត (ឥន្ទ្រីយ)។ កុំប្រញាប់បង្កើតភាពស្និទ្ធស្នាល ហើយចូរបោះបង់សត្រូវភាពឲ្យឆ្ងាយ។
Verse 15
निःसंगो निःस्पृहो भूत्वा एकांतस्थानमाश्रितः । सर्वप्रकाशको ज्ञानी सर्वदर्शी भविष्यसि
ដោយក្លាយជាអ្នកមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធ និងគ្មានក្តីប្រាថ្នា ហើយស្នាក់នៅទីឯកោ អ្នកនឹងក្លាយជាអ្នកប្រាជ្ញ (ជ្ញានី) ដែលបំភ្លឺសព្វវត្ថុ និងជាអ្នកឃើញគ្រប់យ៉ាង។
Verse 16
एकस्थानस्थितो वत्स त्रैलोक्ये यद्भविष्यति । वृत्तांतं वेत्स्यसि त्वं तु मत्प्रसादान्न संशयः
ឱកូនជាទីស្រឡាញ់ បើអ្នកស្ថិតនៅទីតែមួយ អ្នកនឹងដឹងអ្វីៗដែលនឹងកើតឡើងក្នុងត្រៃលោក។ ដោយព្រះគុណរបស់ខ្ញុំ អ្នកនឹងដឹងរឿងរ៉ាវទាំងមូលជាក់ច្បាស់—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 17
कुंजल उवाच । सिद्धेन तेन मे विप्र ज्ञानरूपं प्रकाशितम् । तस्य वाक्ये स्थितो नित्यं तद्भावेनापि भावितः
កុញ្ជល បាននិយាយថា៖ «ឱព្រាហ្មណ៍ (វិប្រក្ស), ដោយសារមហាត្មាអ្នកសម្រេច (សិទ្ធ) នោះ ទម្រង់ពិតនៃចំណេះដឹងបានបំភ្លឺដល់ខ្ញុំ។ ដោយឈរជាប់ក្នុងពាក្យបង្រៀនរបស់គាត់ជានិច្ច ខ្ញុំក៏ត្រូវបានបង្កើត និងជ្រាបជ្រៅដោយសភាពរបស់គាត់ផងដែរ»។
Verse 18
त्रैलोक्ये वर्त्तते यद्यदेकस्थाने स्थितो ह्यहम् । तत्तदेव प्रजानामि प्रसादात्तस्य सद्गुरोः
ទោះបីខ្ញុំស្ថិតនៅកន្លែងតែមួយ ក៏អ្វីៗដែលកើតឡើងទូទាំងត្រៃលោក ខ្ញុំក៏ដឹងច្បាស់ ដោយព្រះគុណនៃសត្គុរុដ៏ពិតប្រាកដនោះ។
Verse 19
एतत्ते सर्वमाख्यातमात्मवृत्तांतमेव हि । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि तद्ब्रूहि द्विजसत्तम
អ្វីៗទាំងនេះ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នករួចហើយ—ពិតប្រាកដ វាជាប្រវត្តិរឿងរ៉ាវរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ។ តើខ្ញុំនឹងពន្យល់អ្វីទៀតដល់អ្នក? សូមប្រាប់មក ឱ ទ្វិជសត្តម។
Verse 20
च्यवन उवाच । कीरयोनिं कथं प्राप्तो भवाञ्ज्ञानवतां वरः । तन्मे त्वं कारणं ब्रूहि सर्वसंदेहनाशनम्
ច្យវណៈបាននិយាយថា៖ «អ្នកជាអ្នកប្រាជ្ញដ៏លើសគេ តែហេតុអ្វីបានជាអ្នកទទួលកំណើតក្នុងគភ៌នៃសត្វសេក? សូមប្រាប់មូលហេតុដល់ខ្ញុំ ដើម្បីបំបាត់សង្ស័យទាំងអស់»។
Verse 21
कुंजल उवाच । संसर्गाज्जायते पापं संसर्गात्पुण्यमेव हि । तस्माद्विवर्जयेच्छुद्धो भव्यं विरुद्धमेव च
កុញ្ជលបាននិយាយថា៖ ពីការសេពគប់ បាបកើតឡើង; ពីការសេពគប់ បុណ្យក៏កើតឡើងដែរ។ ដូច្នេះ អ្នកមានចិត្តបរិសុទ្ធ គួរជៀសវាងការសេពគប់អ្វីដែលមិនសមរម្យ និងអ្វីដែលផ្ទុយនឹងធម៌។
Verse 22
लुब्धकेनापि पापेन केनाप्येकः शुकः शिशुः । बंधयित्वा समानीतो विक्रयार्थं समुद्यतः
អ្នកប្រមាញ់ដ៏មានបាបម្នាក់ បានចាប់កូនសេកតែមួយ ក៏ចងវា ហើយនាំទៅជាមួយ ដោយចេញដំណើរដើម្បីយកទៅលក់។
Verse 23
चाटुकांर सुरूपं तं पटुवाक्यं समीक्ष्य च । गृहीतो ब्राह्मणैकेन मम प्रीत्या समर्पितः
ក្រោយពេលពិនិត្យឃើញថាគាត់ជាអ្នកពោលពាក្យលើកសរសើរ មានរូបសម្បត្តិស្រស់ស្អាត និងឈ្លាសវៃក្នុងពាក្យសម្តី ព្រាហ្មណ៍ម្នាក់បានទទួលយកគាត់ ហើយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះខ្ញុំ បានប្រគេនគាត់មកខ្ញុំ។
Verse 24
ज्ञानध्यानस्थितो नित्यमहमेव द्विजोत्तम । समे बालस्वभावेन कौतुकात्करसंस्थितः
ឱ ព្រះទ្វិជោត្តម ខ្ញុំស្ថិតនៅជានិច្ចក្នុងជ្ញាន និងសមាធិ។ លើដីរាបស្មើ ដោយសភាពដូចកុមារ ខ្ញុំស្ថិតលើដៃ ដោយសារក្តីចង់ដឹងតែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 25
तस्य कौतुकवाक्यैर्वा मुग्धोऽहं द्विजसत्तम । शुकस्य पुत्ररूपस्य नित्यं तत्परमानसः
ឱ ព្រះទ្វិជសត្តម ខ្ញុំត្រូវបានទាក់ទាញដោយពាក្យលេងសើចរបស់គាត់ ហើយចិត្តខ្ញុំតែងតែប្តេជ្ញាចំពោះគាត់—អ្នកដែលបង្ហាញខ្លួនក្នុងរូបជាកូនប្រុសរបស់ ស៊ុក (Śuka)។
Verse 26
मामेवं वदते सोपि ताततातेति आस्यताम् । स्नातुं गच्छ महाभाग देवमर्चय सांप्रतम्
ពេលខ្ញុំនិយាយដូច្នេះ គាត់ក៏ឆ្លើយថា «កូនស្រឡាញ់ កូនស្រឡាញ់—សូមអង្គុយចុះ»។ បន្ទាប់មកគាត់និយាយថា «ឱ មហាភាគ ឥឡូវនេះចូរទៅងូតទឹក ហើយបូជាអង្គទេវតាភ្លាមៗ»។
Verse 27
इत्यादिचाटुकैर्वाक्यैर्मामेवं परिभाषयेत् । तस्यवाक्यविनोदेन विस्मृतं ज्ञानमुत्तमम्
ដោយពាក្យលើកសរសើរបែបនេះ គាត់តែងនិយាយមកខ្ញុំដូច្នោះ; ហើយដោយសារការកម្សាន្តនៃពាក្យសម្តីរបស់គាត់ ជ្ញានដ៏ឧត្តមរបស់ខ្ញុំក៏រអិលចេញពីការចងចាំ។
Verse 28
पुष्पार्थं फलभोगार्थं गतोहं वनमेव च । नीतः शुको बिडालेन मम दुःखस्य हेतवे
ខ្ញុំបានទៅព្រៃដើម្បីយកផ្កា និងដើម្បីរីករាយនឹងផ្លែឈើ; តែឆ្មាបានយកសេកទៅ—នោះហើយជាមូលហេតុនៃទុក្ខសោករបស់ខ្ញុំ។
Verse 29
मम संसर्गिभिः सर्वैर्वयस्यैः साधुचारिभिः । बिडालेन हतः पक्षी तेनैव भक्षितो हि सः
នៅចំពោះមុខមិត្តរួមទាំងអស់របស់ខ្ញុំ—មិត្តសុចរិត—ឆ្មាបានសម្លាប់បក្សីមួយ ហើយពិតប្រាកដថា វាត្រូវបានឆ្មានោះស៊ីផងដែរ។
Verse 30
श्रुत्वा मृत्युं गतं विप्र शुकं तं चाटुकारकम् । महता दुःखभावेन असुखेनातिदुःखितः
ឱ ព្រាហ្មណ៍ ពេលឮថា សេកឈ្មោះ «សុក» ដែលជាអ្នកពោលពាក្យលើកសរសើរ បានស្លាប់ទៅហើយ គាត់ក៏ទុក្ខសោកខ្លាំងណាស់ ត្រូវបានទុក្ខធំ និងការឈឺចាប់ជ្រាលជ្រៅគ្របដណ្តប់។
Verse 31
तस्य दुःखेन मुग्धोस्मि तीव्रेणापि सुपीडितः । महता मोहजालेन बद्धोऽहं द्विजपुंगव
ដោយទុក្ខរបស់គាត់ ខ្ញុំស្រពិចស្រពិលវង្វេង ហើយត្រូវបានភាពខ្លាំងនោះបង្ខំទុក្ខយ៉ាងខ្លាំង។ ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទ្វិជៈ ខ្ញុំត្រូវបានចងក្នុងសំណាញ់មោហៈដ៏ធំ។
Verse 32
प्रालपं रामचंद्रेति शुकराजेति पंडित । श्लोकराजेति तं विप्र मोहाच्चलितमानसः
ដោយចិត្តរង្គោះរង្គើដោយមោហៈ គាត់បន្តពោលរអ៊ូ—«រាមចន្ទ្រ!» និង «សុករាជ!»—ហើយឱ ព្រាហ្មណ៍បណ្ឌិត គាត់សូម្បីតែហៅគាត់ថា «ស្លោករាជ» ផង។
Verse 33
ततोऽहं दुःखसंतप्तः संजातः स्वेनकर्मणा । वियोगेनापि विप्रेंद्र शुकस्य शृणु सांप्रतम्
បន្ទាប់មក ខ្ញុំត្រូវទុក្ខសោកដុតឆេះ ដោយសារកម្មរបស់ខ្លួនឯង ហើយមកដល់សភាពនេះ។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ឥឡូវសូមស្តាប់រឿងសុកៈផង គឺរឿងការបែកបាក់របស់គាត់។
Verse 34
विस्मृतं तन्मया ज्ञानं सिद्धेनापि प्रकाशितम् । संस्मरञ्छोकसंतप्तस्तं शुकं चाटुकारकम्
ចំណេះដឹងនោះ ទោះបីត្រូវបានបង្ហាញដោយឥសីសិទ្ធៈក៏ដោយ ខ្ញុំក៏បានភ្លេចវាទៅ។ ពេលនឹកដល់សុកៈសត្វសេកដែលចេះពោលពាក្យលួងលោម ខ្ញុំត្រូវសោកសៅដុតឆេះ។
Verse 35
वत्सवत्सेति नित्यं वै प्रलपञ्छृणु भार्गव । गद्यपद्यमयैर्वाक्यैः संस्कृताक्षरसंयुतैः
ឱ ភារគវៈ សូមស្តាប់—គាត់តែងតែពោលរអ៊ូថា «វត្ស វត្ស» ជានិច្ច ដោយពាក្យទាំងរបៀបរឿងរ៉ាវ (គទ្យ) និងកាព្យ (បទ្យ) ប្រកបដោយអក្សរសំស្ក្រឹតដ៏ល្អិតល្អន់។
Verse 36
त्वां विना कश्च मां वत्स बोधयिष्यति सांप्रतम् । कथाभिस्तु विचित्राभिः पक्षिराजप्रसाद्य माम्
គ្មានអ្នកទេ ឱ កូនជាទីស្រឡាញ់ នៅពេលនេះ នរណានឹងបំភ្លឺខ្ញុំ? ឱ រាជានៃបក្សី ដោយរឿងរ៉ាវអស្ចារ្យ សូមធ្វើឲ្យខ្ញុំរីករាយ និងសូមប្រទានព្រះគុណដល់ខ្ញុំ។
Verse 37
अस्मिन्सुनिर्जनोद्याने विहाय क्व गतो भवान् । केन दोषेण लिप्तोस्मि तन्मे कथय सांप्रतम्
ក្នុងសួនឧទ្យានដ៏ស្ងាត់ស្ងៀមនេះ អ្នកបានទុកខ្ញុំហើយទៅទីណា? ខ្ញុំត្រូវបានប្រឡាក់ដោយកំហុសអ្វី? សូមប្រាប់ខ្ញុំឥឡូវនេះ។
Verse 38
एवंविधैरहं वाक्यैः करुणैस्तैस्तु मोहितः । एवमादि प्रलप्याहं शोकेनापि सुपीडितः
ដោយពាក្យសម្តីពោរពេញដោយមេត្តាករុណាបែបនោះ ខ្ញុំត្រូវបានបំភាន់។ ខ្ញុំបាននិយាយបន្តដូច្នេះ ទាំងយំរំលែក និងត្រូវទុក្ខសោកបង្ខំយ៉ាងខ្លាំង។
Verse 39
मृतोहं तेन मोहेन तद्भावेनापि मोहितः । मरणे यादृशो भावो मतिश्चासीच्च यादृशी
ខ្ញុំបានស្លាប់ដោយសារមោហៈនោះ ហើយក៏ត្រូវបានបំភាន់ដោយសភាពចិត្តដដែលនោះផង។ អារម្មណ៍នៅពេលមរណៈមានដូចម្តេច ចិត្តនិងការយល់ដឹងរបស់ខ្ញុំក៏មានដូច្នោះ។
Verse 40
तादृशेनापि भावेन जातोऽहं द्विजसत्तम । गर्भवासो मया प्राप्तो ज्ञानस्मृतिविधायकः
ទោះមានសភាពចិត្តបែបនោះក៏ដោយ ឱ ព្រហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ ខ្ញុំក៏បានកើតមក។ ហើយខ្ញុំបានទទួលការស្នាក់នៅក្នុងគភ៌ ដែលប្រទានចំណេះដឹង និងស្មារតីចងចាំ។
Verse 41
स्मृतं पूर्वकृतं कर्म स्वयमेव विचेष्टितम् । मया पापेन मूढेन किं कृतं ह्यकृतात्मना
ខ្ញុំបាននឹកចាំកម្មដែលបានធ្វើពីមុន—អំពើដែលខ្ញុំបានប្រព្រឹត្តដោយចេតនាផ្ទាល់។ ខ្ញុំជាមនុស្សបាប និងល្ងង់ខ្លៅ អ្នកមិនស្ទាត់សម្រួលខ្លួន—តើខ្ញុំបានធ្វើអ្វីទៅ?
Verse 42
गर्भयोगसमारूढः पुनस्तं चिंतयाम्यहम् । तेन मे निर्मलं ज्ञानं जातं वै सर्वदर्शकम्
ពេលបានតាំងខ្លួនឡើងវិញក្នុងគភ៌យោគៈ ខ្ញុំសមាធិគិតដល់ព្រះអង្គម្តងទៀត។ ដោយហេតុនោះ ចំណេះដឹងដ៏បរិសុទ្ធឥតមលិនបានកើតឡើងក្នុងខ្ញុំ—ជាទស្សនៈដែលឃើញគ្រប់យ៉ាង។
Verse 43
गुरोस्तस्य प्रसादाच्च प्राप्तं वै ज्ञानमुत्तमम् । तस्यवाक्योदकैः स्वच्छैः कायस्य मलमेव च
ដោយព្រះគុណនៃគ្រូ (គុរុ) នោះ ពិតប្រាកដថា បានទទួលប្រាជ្ញាខ្ពស់បំផុត; ហើយដោយពាក្យសម្តីគ្រូដ៏ថ្លាស្អាតដូចទឹក សេចក្តីមលិននៃកាយក៏ដូចជាត្រូវបានលាងសម្អាត។
Verse 44
सबाह्याभ्यंतरं विप्र क्षालितं निर्मलं कृतम् । तिर्यक्त्वं च मया प्राप्तं शुकजातिसमुद्भवम्
ឱ ព្រាហ្មណ៍! ខ្ញុំត្រូវបានលាងសម្អាតទាំងខាងក្រៅ និងខាងក្នុង ហើយបានធ្វើឲ្យបរិសុទ្ធ; ហើយខ្ញុំក៏បានទទួលកំណើតជាសត្វ (តិរច្ឆាន) កើតក្នុងពូជសត្វសេក (Śuka) ផងដែរ។
Verse 45
शुकस्य ध्यानभावेन मरणे समुपस्थिते । तस्मिन्काले मृतो विप्र तद्भावेनापि भावितः
ពេលមរណភាពខិតជិតមក ដោយអំណាចនៃសមាធិគិតគូរលើ Śuka នោះ ព្រាហ្មណ៍នោះបានស្លាប់នៅពេលនោះឯង—ចិត្តស្មារតីរបស់គាត់ត្រូវបានបង្កើតរូបដោយសភាពសមាធិនោះយ៉ាងពេញលេញ។
Verse 46
तादृशोऽस्मि पुनर्जातः शुकरूपो महीतले । मरणे यादृशो भावः प्राणिनां परिजायते
ដូច្នេះ ខ្ញុំបានកើតឡើងវិញលើផែនដី ក្នុងរូប Śuka (សត្វសេក); ព្រោះនៅពេលមរណៈ សភាពចិត្តណាដែលកើតឡើងក្នុងសត្វមានជីវិត នោះហើយជាហេតុនាំឲ្យកំណើតបន្ទាប់កើតមានតាមនោះ។
Verse 47
तादृशाः स्युस्तु सत्वास्ते तद्रूपास्तत्परायणाः । तद्गुणास्तत्स्वरूपास्ते भावभूता भवंति हि
សត្វទាំងនោះពិតជាក្លាយទៅដូចវត្ថុដែលខ្លួនសមាធិលើវា: ទទួលយករូបនោះ ធ្វើវាជាទីពឹងពាក់ខ្ពស់បំផុត ទទួលយកគុណលក្ខណៈរបស់វា; ហើយដោយបានក្លាយជាអង្គធាតុនៃសភាពចិត្តនោះ ពិតប្រាកដថា ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពនោះ។
Verse 48
मृत्यकालस्य विप्रेंद्र भावेनापि न संशयः । अतुलं प्राप्तवाञ्ज्ञानमहमत्र महामते
ឱ វិប្រេន្រ្ទ្រា (ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ) អំពីកាលមរណៈ មិនមានសង្ស័យទេ សូម្បីតែក្នុងចិត្ត។ ឱ មហាមតេ នៅទីនេះ ខ្ញុំបានទទួលជ្ញានដ៏អស្មើ។
Verse 49
तेन सर्वं विपश्यामि यद्भूतं यद्भविष्यति । वर्तमानं महाप्राज्ञ ज्ञानेनापि महामते
ដោយ (ជ្ញាន/អំណាច) នោះ ខ្ញុំឃើញច្បាស់គ្រប់យ៉ាង—អតីត កាលអនាគត និងបច្ចុប្បន្ន។ ឱ មហាប្រាជ្ញ, ឱ មហាមតេ សូម្បីតែដោយជ្ញានផ្ទាល់ ក៏ដឹងច្បាស់។
Verse 50
सर्वं विदाम्यहं ह्यत्र संस्थितोपि न संशयः । तारणाय मनुष्याणां संसारे परिवर्तताम्
នៅទីនេះ ទោះខ្ញុំនៅស្ថិតក៏ដោយ ខ្ញុំដឹងគ្រប់យ៉ាង—គ្មានសង្ស័យ។ នេះធ្វើឡើងដើម្បីការរំដោះ (តារណា) មនុស្សដែលវិលវង់ក្នុងសំសារ។
Verse 51
नास्ति तीर्थं गुरुसमं बंधच्छेदकरं द्विज । एतत्ते सर्वमाख्यातं शृणु भार्गवनंदन
ឱ ទ្វិជ (ព្រាហ្មណ៍) មិនមានទីរថ (tīrtha) ណាមួយស្មើនឹងគ្រូ (Guru) ដែលកាត់ផ្តាច់ចំណងពិភពលោក។ អ្វីទាំងនេះខ្ញុំបានប្រាប់អ្នករួចហើយ; ឥឡូវសូមស្តាប់ ឱ កូនជាទីស្រឡាញ់នៃភ្រឹគុ។
Verse 52
यत्त्वया पृच्छितं विप्र तत्ते सर्वं प्रकाशितम् । स्थलजाच्चोदकात्सर्वं बाह्यं मलं प्रणश्यति
ឱ ព្រាហ្មណ៍ អ្វីដែលអ្នកបានសួរ នោះទាំងអស់បានបំភ្លឺឲ្យអ្នករួចហើយ។ ដោយទឹក មលសៅហ្មងខាងក្រៅទាំងអស់—ទាំងដែលកើតពីការប៉ះដី និងផ្សេងៗ—រលាយបាត់។
Verse 53
जन्मांतरकृतान्पापान्गुरुतीर्थं प्रणाशयेत् । संसारतारणायैव जंगमं तीर्थमुत्तमम्
វត្តមានដ៏បរិសុទ្ធនៃព្រះគ្រូ ដែលជាទីរថៈសក្ការៈ បំផ្លាញបាបដែលបានកើតពីជាតិមុនៗ។ ដើម្បីឆ្លងផុតសំសារា ទីរថៈចល័ត (ទីរថៈមានជីវិត) នេះហើយជាសុពលភាពខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។
Verse 54
विष्णुरुवाच । शुक एवं महाप्राज्ञश्च्यवनाय महात्मने । तत्त्वं प्रकाशयित्वा तु विरराम नृपोत्तम
ព្រះវិṣṇu មានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះឯង ព្រះសុកៈ អ្នកប្រាជ្ញដ៏អស្ចារ្យ បានបង្ហាញតត្តវៈដល់មហាត្មា ច្យវនៈ ហើយបន្ទាប់មក ក៏ស្ងៀមស្ងាត់ទៅ ឱ ព្រះរាជាអ្នកល្អបំផុត។
Verse 55
एतत्ते सर्वमाख्यातं जंगमं तीर्थमुत्तमम् । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्त्तते
អ្វីៗទាំងអស់អំពីទីរថៈចល័តដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នេះ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នករួចហើយ។ ឥឡូវនេះ ចូរជ្រើសពរ—សូមសេចក្តីមង្គលមានដល់អ្នក—អ្វីណាដែលស្ថិតក្នុងចិត្តអ្នក។
Verse 56
वेन उवाच । नाहं राज्यस्य कामार्थी नान्यत्किंचित्प्रकामये । सदेहो गंतुमिच्छामि तव कायं जनार्दन
វេនៈបាននិយាយថា៖ ខ្ញុំមិនប្រាថ្នារាជ្យដោយក្តីលោភអំណាចទេ ហើយក៏មិនប្រាថ្នាអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ។ ឱ ជនារទនៈ ខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ទៅ—ដោយរាងកាយនេះនៅគ្រប់គ្រាន់—ចូលទៅក្នុងរូបទេវភាពរបស់ព្រះអង្គ។
Verse 57
एवं वरमहं मन्ये यदि दातुमिहेच्छसि । विष्णुरुवाच । यज त्वमश्वमेधेन राजसूयेन भूपते
ខ្ញុំចាត់ទុកពរនេះថាសមគួរ ប្រសិនបើព្រះអង្គប្រាថ្នានឹងប្រទាននៅទីនេះ។ ព្រះវិṣṇu មានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ចូរធ្វើយជ្ញៈ អស្វមេធ និង រាជសូយៈ។
Verse 58
गो भू स्वर्णाम्बुधान्यानां कुरु दानं महामते । दानान्नश्यति वै पापं ब्रह्मवध्यादिघोरकम्
ឱ មហាមតិ ចូរធ្វើទានជាគោ ដី មាស ទឹក និងធញ្ញជាតិ។ ដោយទានដូច្នេះ បាបពិតជារលាយសាបសូន្យ ទោះបីជាបាបដ៏សាហាវដូចជា ព្រហ្មហត្យា និងអ្វីៗដទៃទៀត។
Verse 59
चतुर्वर्गस्तु दानेन सिद्ध्यत्येव न संशयः । तस्माद्दानं प्रकर्तव्यं मामुद्दिश्य च भूपते
ចតុវគ្គៈ គឺគោលបំណងទាំងបួននៃជីវិត ពិតជាសម្រេចដោយទាន—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ចូរធ្វើទានដោយឧទ្ទិសដល់ខ្ញុំ។
Verse 60
यादृशेनापि भावेन मामुद्दिश्य ददाति यः । तादृशं तस्य वै भावं सत्यमेवं करोम्यहम्
អ្នកណាដែលធ្វើទានដោយនឹកដល់ខ្ញុំ ទោះមានចិត្តបែបណាក៏ដោយ ខ្ញុំពិតជាបង្កើតផលឲ្យគាត់ ស្របតាមចិត្តនោះដែរ។
Verse 61
ऋषीणां दर्शनात्स्पर्शाद्भ्रष्टस्ते पापसंचयः । आगमिष्यसि यज्ञांते मम देहं न संशयः
ដោយការឃើញ និងការប៉ះពាល់ព្រះឫសីទាំងឡាយ ស្តុកបាបដែលអ្នកសន្សំបាន បានរលាយធ្លាក់ចេញហើយ។ នៅចុងបញ្ចប់យជ្ញា អ្នកនឹងមកដល់កាយរបស់ខ្ញុំ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។
Verse 62
एवमाभाष्य तं वेनमंतर्द्धानं गतो हरिः
ព្រះហរិ (វិṣṇុ) បានមានព្រះបន្ទូលដូច្នេះទៅកាន់វេណា ហើយក៏អន្តរធានបាត់ពីទិដ្ឋភាព។