Shloka 77

Kāruṇya-stotra Phalaśruti; Dream-Darśana of Vāsudeva; Manifestation and Pratiṣṭhā of Jagannātha, Balabhadra (Ananta), and Subhadrā

Devanagari script

पृथिव्यादीनि भूतानि त्रेताग्निर्हुतभुग्यथा । वरुणोऽपांपतिश्चाह धरित्री च महीधराः ॥ ७७ ॥

Transliteration

pṛthivyādīni bhūtāni tretāgnirhutabhugyathā | varuṇo'pāṃpatiścāha dharitrī ca mahīdharāḥ || 77 ||

Translation

ដូចជា ភ្លើងត្រេតា (Tretā) ដ៏បរិសុទ្ធ ជាអ្នកទទួលបរិភោគនៃអាហូតិ (ការបូជា) ដូច្នោះដែរ សត្វភាវៈចាប់ពីផែនដីជាដើម ត្រូវបានគាំទ្រ; វរុណៈ ត្រូវបានហៅថា ព្រះអម្ចាស់នៃទឹក ហើយផែនដីត្រូវបានហៅថា ធារិត្រី និង មហីធរា។

Word by Word

• पृथिव्यादीनि: earth and the rest (elements)
• पृथिव्यादीनि: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी-आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); समासः—तत्पुरुष (पृथिवी आदि येषाम्)

• भूतानि: beings/elements
• भूतानि: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• त्रेता: the Tretā (sacred triad of fires)
• त्रेता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रेता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• अग्निः: fire (Agni)
• अग्निः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• हुतभुक्: the oblation-eater (Agni)
• हुतभुक्: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हुत-भुज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हुतं भुङ्क्ते इति)

• यथा: as/just as
• यथा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान-अव्यय (comparative particle)

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपाम्: of the waters
• अपाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)

• पतिः: lord
• पतिः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अह: indeed/ah
• अह: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अह (अव्यय)
• Form: स्मरण/उद्गार-अव्यय (interjection/particle; here: ‘indeed/ah’)

• धरित्री: the Earth (Dharitrī)
• धरित्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धरित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• महीधराः: mountains (earth-bearers)
• महीधराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मही-धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (महीं धरन्ति इति)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada in the Uttara-Bhaga narrative frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Agni (Tretā fire)
• Varuṇa
• Pṛthivī (Earth/Dhāritrī)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links cosmic functions to devatās: Agni receives offerings, Varuṇa governs waters, and Earth sustains beings—showing ṛta (ordered harmony) behind ritual and creation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By recognizing divine governance in elements (fire, water, earth), a devotee cultivates reverence and gratitude; such awareness supports bhakti as worship becomes aligned with cosmic order.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It alludes to Śrauta ritual practice: the Tretā (three-fire system) and Agni as hutabhuk, reinforcing correct yajña understanding (kalpa/ritual application) and devatā-identification.