Kārtika-Māhātmya
The Greatness of Kārtika
नारोग्यसममैश्वर्यं न देवः केशवात्परः । न कार्तिकसमं लोके पावनं कवयो विदुः ॥ २२ ॥
nārogyasamamaiśvaryaṃ na devaḥ keśavātparaḥ | na kārtikasamaṃ loke pāvanaṃ kavayo viduḥ || 22 ||
អៃश्वर្យមិនមានអ្វីស្មើសុខភាពគ្មានជំងឺឡើយ; ព្រះទេវតាមិនមានអ្វីលើសកេសវ (Keśava) ទេ។ ហើយក្នុងលោកនេះ បណ្ឌិតទាំងឡាយដឹងថា មិនមានអ្វីបរិសុទ្ធស្មើខែកាតិក (Kārtika) ឡើយ។
Narada (within the Narada–Sanatkumara dialogue tradition; Kārtika-māhātmya instruction)
Vrata: Kārtika-vrata (month-long observance)
Primary Rasa: bhakti
Secondary Rasa: shanta
It ranks three supreme goods: health as the highest worldly prosperity, Keśava as the unsurpassed divine refuge, and Kārtika as the most sanctifying sacred time for spiritual purification.
By declaring Keśava supreme and Kārtika uniquely purifying, it directs devotees toward intensified Vishnu-bhakti and Kārtika-vratas as a focused season for worship, merit, and inner cleansing.
It reflects Kalpa-style practical dharma (vrata and sacred-time observance): recognizing Kārtika as a special kāla (ritual season) for purificatory disciplines and regulated worship.