The Outline (Anukramaṇī) of the Viṣṇu Purāṇa
ព្រះព្រហ្មា ប្រកាសអនុក្រាមណីនៃ វិស្ណុបុរាណ ដ៏មហាវៃષ્ણវៈ បញ្ជាក់ពីទំហំ និងអานุភាពបំផ្លាញបាប។ បន្ទាប់មក រៀបរាប់៦អំសៈ៖ (១) ការបង្កើត កំណើតទេវតា ការកូរមហាសមុទ្រ វង្សាវតារពីទក្សៈ រឿងធ្រុវ ព្រឹថុ ប្រចេតស ប្រាហ្លាទ បន្ទាត់ព្រីយវ្រត និងភូមិសាស្ត្រពិភព (ទ្វីប/វර්ෂ)។ (២) លោកក្រោមដី និងនរក ៧ស្ថានសួគ៌ តារាវិទ្យាព្រះអាទិត្យ-ព្រះចន្ទ លក្ខណៈថ្ងៃសប្តាហ៍ និងព្រះបារ័ត្រ បង្រៀនមោក្សៈ ជាមួយសន្ទនានិដាឃ–ឫភុ។ (៣) មន្វន្តរ ការចុះមកនៃវ្យាស ពិធីរំដោះពីនរក ធម្មៈសាគរ–អោរវ វិធីស្រាទ្ធ កាតព្វកិច្ចវណ្ណាស្រាម បន្ទាប់ដោយសទាចារ និងមាយាបង្កភាន់ច្រឡំ។ (៤) វង្សព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទ ជាមួយរឿងរាជវង្ស។ (៥) សំណួរអំពីក្រឹષ્ણាវតារ និងលីឡាពីគោកុល ទៅមថុរា និងទ្វារកា ការសម្លាប់ដៃត្យ អាពាហ៍ពិពាហ៍ និងរឿងអష్టាវក្រ។ (៦) ចរិតកាលិយុគ ប្រាល័យ៤ប្រភេទ និងប្រាជ្ញាព្រហ្មជ្ញានរបស់ខាណ្ឌិក្យា ព្រមទាំងវិស្ណុធម្មោត្តរ បកស្រាយធម្មៈ (វ្រត យម/និយម) ធម្មសាស្ត្រ–អត្ថសាស្ត្រ វេដាន្ត ជ្យោតិស ស្តោត្រ និងមនុ។ ចប់ដោយផលស្រុតិ៖ គុណានិសង្សនៃការអាន ស្តាប់ សរសេរ បរិច្ចាគ និងបង្រៀនអត្ថន័យបុរាណ នាំទៅដល់លំនៅព្រះវិស្ណុ។
Shlokas
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं वैष्णवं महत् । त्रयोविंशतिसहस्रं सर्वपातकनाशनम् ॥ १ ॥
ស្រី ព្រហ្មា បានមានព្រះបន្ទូល៖ «ស្តាប់ចុះ កូនជាទីស្រឡាញ់; ខ្ញុំនឹងប្រកាស បុរាណវៃષ્ણវៈដ៏មហិមា មាន២៣,០០០ ស្លោក ជាអ្នកបំផ្លាញបាបទាំងអស់»។
Verse 2
यत्रादिभागे निर्विष्टाः षडंशाः शक्तिजेन ह । मैत्रेयायादिमे तत्र पुराणस्यावतारिकाम् ॥ २ ॥
នៅក្នុងភាគដំបូងនោះ ឥតខាន ប្រាំមួយផ្នែក ត្រូវបានសម្ដែងដោយ «សក្តិជ» ហើយនៅទីនោះ គាត់បានប្រគល់សេចក្តីបើកកថា នៃបុរាណនេះ ដល់ «មૈត្រេយ» ផងដែរ។
Verse 3
आदिकारणसर्गश्च देवादीनां च संभवः । समुद्रमथनाख्यानं दक्षादीनां ततोऽन्वयः ॥ ३ ॥
វាពិពណ៌នាពីសೃષ્ટិដើមកំណើត ពីហេតុដំបូង, កំណើតនៃទេវតា និងសត្វមានជីវិតផ្សេងៗ, រឿងកូរទឹកសមុទ្រ, ហើយបន្ទាប់មក ពូជពង្សវង្សានុវង្ស ចាប់ពី «ទក្ស» និងអ្នកដទៃ។
Verse 4
ध्रुवस्य चरितं चैव पृथोश्चरितमेव च । प्रचेतसं तथाख्यानं प्रह्लादस्य कथानकम् ॥ ४ ॥
ក៏មានការពិពណ៌នាអំពីកិច្ចការបរិសុទ្ធរបស់ ធ្រុវៈ កិច្ចការរបស់ព្រះបាទ ព្រឹថុ ក៏ដូចជាប្រវត្តិនៃ ព្រចេតាស និងរឿងរ៉ាវរបស់ ព្រះហ្លាទ។
Verse 5
पृथग्राज्याधिकाराख्या प्रथमोंऽशइतीरितः । प्रियव्रताऽन्वयाख्याख्यानं द्वीपवर्षनिरूपणम् ॥ ५ ॥
ផ្នែកទីមួយត្រូវបានហៅថា «អធិការនៃរាជ្យដាច់ដោយឡែក»; នៅក្នុងនោះក៏មានប្រវត្តិសាស្ត្រពូជពង្សរបស់ ព្រីយវ្រត និងការពិពណ៌នាអំពីទ្វីប (dvīpa) និងវស្ស (varṣa) ផងដែរ។
Verse 6
पातालनरकाख्यानं सप्तस्वर्गनिरूपणम् । सूर्यादिवारकथनं पृथग्लक्षणसंयुतम् ॥ ६ ॥
នៅក្នុងនោះមានការពិពណ៌នាអំពីបាតាល និងនរក ការបែងចែកស្វರ್ಗទាំងប្រាំពីរ ក៏ដូចជាការពិពណ៌នាព្រះអាទិត្យ និងភពផ្កាយផ្សេងៗ ព្រមទាំងការពន្យល់អំពីថ្ងៃទាំងសប្ដាហ៍ ដោយបង្ហាញលក្ខណៈដាច់ដោយឡែករបស់មួយៗ។
Verse 7
चरितं भरतस्याथ मुक्तिमार्गनिदर्शनम् । निदाघऋभुसंवादो द्वितीयोंश उदाहृतः ॥ ७ ॥
បន្ទាប់មកមានការនិទានអំពីជីវប្រវត្តិរបស់ ភរតៈ ដែលបង្ហាញផ្លូវទៅកាន់មោក្សៈ; ហើយសន្ទនារវាង និដាឃ និង ឫភុ ត្រូវបានលើកឡើងថាជាផ្នែកទីពីរ។
Verse 8
मन्वन्तरसमाख्यानं वेदव्यासावतारकम् । नरकोद्धारकं कर्म गदितं च ततः परम् ॥ ८ ॥
បន្ទាប់មកបាននិទានអំពីមន្វន្តរ ទាំងឡាយ ការចុះមក (អវតារ) របស់ វេដវ្យាស និងបន្ទាប់ពីនោះ ក៏បានពោលអំពីពិធីកម្ម និងកិច្ចការដែលជួយសង្គ្រោះមនុស្សឲ្យរួចផុតពីនរក។
Verse 9
सगरस्यौर्वसंवादे सर्वधर्मनिरूपणम् । श्राद्धकल्पं तथोद्दिष्टं वर्णाश्रमनिबन्धनम् ॥ ९ ॥
ក្នុងសន្ទនារវាង សគរ និង អោរវៈ មានការពន្យល់អំពីធម្មទាំងអស់; ក៏បានកំណត់វិធីធ្វើពិធី ស្រាទ្ធ (Śrāddha) និងច្បាប់កាតព្វកិច្ចតាម វណ្ណ និង អាស្រាម។
Verse 10
सदाचारश्च कथितो मायामोहकथा ततः । तृतीयोंऽशोऽयमुदितः सर्वपापप्रणाशनः ॥ १० ॥
សទាចារៈ (សីលធម៌ល្អ) ត្រូវបានពណ៌នា ហើយបន្ទាប់មកមានរឿងនៃការលួងលោមដោយ មាយា; ដូច្នេះ ភាគទីបីនេះត្រូវបានប្រកាស—ជាអ្វីដែលបំផ្លាញបាបទាំងអស់។
Verse 11
सूर्यवंशकथ पुण्या सोमवंशाऽनुकीर्तनम् । चतुर्थेंऽशेमुनिश्रेष्ठ नानाराजकथान्वितम् ॥ ११ ॥
ក្នុងភាគទីបួន ឱ មុនិឧត្តម មានរឿងពិសិដ្ឋអំពីព្រះវង្សព្រះអាទិត្យ និងការសូត្ររំលឹកព្រះវង្សព្រះចន្ទ ដោយបន្ថែមរឿងរ៉ាវនៃស្តេចជាច្រើន។
Verse 12
कृष्णावतारसंप्रश्नो गोकुलीया कथा ततः । पूतनादिवधो बाल्ये कौमारेऽघादिहिंसनम् ॥ १२ ॥
បន្ទាប់មកមានសំណួរអំពីការចុះមកជាអវតារ (avatāra) របស់ ព្រះក្រឹષ્ણ; បន្ទាប់ដោយរឿងជីវិតនៅ គោកុល; ហើយនៅវ័យទារក មានការសម្លាប់ ពូតនា និងអ្នកដទៃៗ និងនៅវ័យកុមារ មានការបំផ្លាញ អឃៈ និងសត្រូវស្រដៀងគ្នា។
Verse 13
कैशोरे कंसहननं माथुरं चरितं तथा । ततस्तु यौवने प्रोक्ता लीला द्वारवतीभवा ॥ १३ ॥
នៅវ័យកុមារ មានការពណ៌នាអំពីការសម្លាប់ កংস និងព្រះលីលានៅ មថុរា; បន្ទាប់មក នៅវ័យយុវវ័យ ត្រូវបានប្រកាសព្រះលីលាទេវីយៈដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ទ្វារវតី (ទ្វារកា)។
Verse 14
सर्वदैत्यवधो यत्र विवाहाश्च पृथग्विधाः । यत्र स्थित्वाजगन्नाथः कृष्णो योगेश्वरेश्वरः ॥ १४ ॥
នៅទីនោះ មានការពិពណ៌នាអំពីការប្រហារទាំងអស់នៃពួកដៃត្យ និងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាច្រើនប្រភេទ។ នៅទីនោះ ព្រះក្រឹෂ್ಣ—ព្រះអម្ចាស់នៃសកលលោក និងជាព្រះអធិរាជក្នុងចំណោមយោគី—ស្ថិតបង្ហាញព្រះរូប។
Verse 15
भूभारहरणं चक्रे परेषां हननादिभिः । अष्टावक्रीयमाख्यानं पंचमोंऽश इतीरितः ॥ १५ ॥
ព្រះអង្គបានបន្ធូរភារដី ដោយការប្រហារកម្លាំងសត្រូវ និងអ្វីៗដទៃទៀត។ រឿងព្រេងអំពីអଷ្ដាវក្រ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាផ្នែកទីប្រាំ។
Verse 16
कलिजं चरितं प्रोक्तं चातुर्विध्यं लयस्य च । ब्रह्मज्ञानसमुद्देशः खांडिक्यस्य निरूपितः ॥ १६ ॥
បានពិពណ៌នាអំពីចរិតនៃយុគកលិ និងការបែងចែកការលាយ (ការលះបង់លោក) ជាបួនប្រភេទ។ ហើយសេចក្តីសង្ខេបអំពីចំណេះដឹងព្រះព្រហ្ម (Brahma-jñāna) ដូចដែលខាណ្ឌិក្យបានបង្រៀន ក៏ត្រូវបានបង្ហាញ។
Verse 17
केशिध्वजेन चेत्येष षष्ठोंऽशः परिकीर्तितः । अतः परं तु सूतेन शौनकादिभिरादरात् ॥ १७ ॥
ដូច្នេះ ផ្នែកទីប្រាំមួយនេះ ត្រូវបានលើកសរសើរ និងរៀបរាប់ដោយកេសិធ្វជ នៅទីស្ថានបូជាសក្ការៈ។ បន្ទាប់ពីនេះ សូតា នឹងនិទានបន្តដោយក្តីគោរព សម្រាប់ឥសីសោណក និងឥសីដទៃទៀត។
Verse 18
पृष्टेन चोदिताः शश्वद्विष्णुधर्मोत्तराह्वयाः । नानाधर्मकथाः पुण्या व्रतानि नियमा यमाः ॥ १८ ॥
ពេលត្រូវបានសួរ ហើយត្រូវបានជំរុញជានិច្ច សេចក្តីបង្រៀនដែលហៅថា វិષ્ણុធម្មោត្តរ បានលើកឡើងនូវធម្មកថាបរិសុទ្ធជាច្រើន—វ្រត (ពិធីបួសសច្ចា), និយម (ការអនុវត្ត), និងយម (ការអត់សង្កត់) ដែលមានបុណ្យ។
Verse 19
धर्मशास्त्रं चार्थशास्त्रं वेदांतं ज्योतिषं तथा । वंशाख्यानं प्रकरणात् स्तोत्राणि मनवस्तथा ॥ १९ ॥
ក៏មានធម្មសាស្ត្រ និង អត្ថសាស្ត្រ វេដាន្ត និង ជ្យោតិស; រឿងពង្សាវតាររៀបតាមផ្នែកៗ ព្រមទាំងស្តូត្រ និង ព្រះវចនៈអំពីមនុទាំងឡាយ។
Verse 20
नानाविद्यास्तथा प्रोक्ताः सर्वलोकोपकारिकाः । एतद्विष्णुपुराणं वै सर्वशास्त्रार्थसंग्रहम् ॥ २० ॥
ដូច្នេះ វិជ្ជាជាច្រើនប្រភេទ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាប្រយោជន៍ដល់លោកទាំងអស់។ ពិតប្រាកដណាស់ វិស្ណុបុរាណនេះ ជាសារសង្ខេបនៃអត្ថន័យសាស្ត្រទាំងមូល។
Verse 21
वाराहकल्पवृत्तांतं व्यासेन कथितं त्विह । यो नरः पठते भक्त्या यः श्रृणोति च सादरम् ॥ २१ ॥
នៅទីនេះ វ្យាសបានពោលអំពីព្រឹត្តិការណ៍នៃ វរាហកល្ប។ មនុស្សណា អានដោយភក្តី ឬ ស្តាប់ដោយការគោរព—(គេបានទទួលផលធម៌ដ៏មង្គល)។
Verse 22
तावुभौ विष्णुलोकं हि व्रजेतां भुक्तभोगकौ । तल्लिखित्वा च यो दद्यादाषाढ्यां घृतधेनुना ॥ २२ ॥
ពិតប្រាកដណាស់ អ្នកទាំងពីរ នឹងទៅដល់លោកវិស្ណុ ដោយបានរីករាយនឹងផលបុណ្យ។ ហើយអ្នកណា សរសេរនេះហើយប្រគេនជាទាន ក្នុងខែអាសាឍ ជាមួយ «គ្រិតធេនុ» (គោទឹកខ្លាញ់) នឹងទទួលបានបុណ្យនោះ។
Verse 23
सहितं विणुभक्ताय पुराणार्थविदेद्विज । स याति वैष्णवं धाम विमानेनार्कवर्चसा ॥ २३ ॥
ឱ ព្រាហ្មណៈ អ្នកណា ដឹងអត្ថន័យបុរាណ ហើយបង្រៀនដោយពេញលេញ ដល់អ្នកភក្តីវិស្ណុ—គេនឹងទៅដល់ វៃಷ್ಣវធាម ដោយយានវិមានភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ។
Verse 24
यश्च विष्णुपुराणस्य समनुक्रमणीं द्विज । कथयेच्छृणुयाद्वापि स पुराणफलं लभेत् ॥ २४ ॥
ឱ ព្រាហ្មណ៍ (ទ្វិជៈ) អ្នកណាដែលអានសូត្រ ឬស្តាប់តែប៉ុណ្ណោះ នូវសេចក្តីសង្ខេបតាមលំដាប់ (អនុក្រាមណី) នៃ វិស្ណុបុរាណៈ នោះនឹងទទួលបានផលបុណ្យពេញលេញដូចបានស្តាប់បុរាណៈទាំងមូល។
Verse 25
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे विष्णुपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः ॥ ९४ ॥
ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រី បೃಹន្នារ៉ឌីយបុរាណៈ» ភាគដំបូង ក្នុងមហាឧបាខ្យានៈ ក្នុងបាទទីបួន ជំពូកទី៩៤ ដែលមានចំណងជើង «ការពិពណ៌នាអនុក្រាមណី នៃ វិស្ណុបុរាណៈ» បានបញ្ចប់។
Frequently Asked Questions
It functions as a canonical index: by listing divisions and topics (cosmology, dynasties, avatāra-kathā, ritual law, and mokṣa teachings), it validates the Viṣṇu Purāṇa’s scope and provides a study-map that mirrors the Purāṇic method of synthesizing many śāstric domains into a single devotional framework.
Devotional reading (pāṭha) and reverent listening (śravaṇa) to the Varāha-kalpa narration, reciting or hearing the anukramaṇī itself, and also writing and gifting the text—especially in Āṣāḍha with a ghṛta-dhenū (ghee-cow)—as well as teaching Purāṇic meaning to a Viṣṇu devotee.