Adhyaya 118
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11834 Verses

The Narration of the Navamī Vow Observed Across the Twelve Months

សនាតនៈបង្រៀននារ៉ដ និងសមាគមព្រាហ្មណ៍អំពីវ្រតនវមី (ថ្ងៃទី៩) តាមរយៈ១២ខែ។ ចាប់ពីចៃត្រ សុក្ល-នវមី ជា ព្រះរាម-នវមី៖ អត់អាហារ ឬញុំាម្តងក្រោយពិធីថ្ងៃត្រង់ បំបៅព្រាហ្មណ៍ដោយម្ហូបផ្អែម និងបរិច្ចាគគោ ដី ល្ង មាស សម្លៀកបំពាក់ និងអលង្ការ ដើម្បីលុបបាប និងទៅកាន់លោកវិṣṇុ។ បន្ទាប់មកបង្ហាញទម្រង់សាក្តៈ៖ មាតೃ-វ្រតភ្ជាប់នឹងភៃរវៈ ការគោរពយោគិនី៦៤ និងភទ្រកាលី ការគោរពចណ្ឌិកាដោយក្រដាសផ្កាឈូក។ ខែបន្ទាប់ៗមាន ឧមា-វ្រត (ជ្យេស្ឋ) ការគោរពឥន្ទ្រាពេលយប់ (សព្វស្វេតលើអៃរាវត) ចណ្ឌិកាទម្រង់កោមារីនៅស្រាវណៈ (ញុំាយប់ ឬអត់អាហារពាក់កណ្តាលខែ) និង នន្ទា-នវមីខែភាទ្របទ សម្រាប់ទុರ್ಗា។ អាស្វិន មហាពូರ್ವា មានគោរពដើមសមី និងគោរពអាវុធ/និមិត្តសញ្ញាពេលយប់ បញ្ចប់ដោយបលិដល់ភទ្រកាលី និងដក្សិណា។ ការតិក អក្សយា-នវមី មានតർបណនៅឫសអស្វត្ថ និងអរឃ្យដល់សូរ្យ; បន្ទាប់ទៀត នន្ទិនី (មារគសិរ្ស) មហាមាយា (បោស) មហានន្ទា (មាឃ) និង អានន្ទា (ផាល់គុន) ប្រកាសបុណ្យមិនរលាយ និងសម្រេចបំណង។

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । अथ वक्ष्यामि विप्रेंद्र नवम्यास्ते व्रतानि वै । यानि कृत्वा नरा लोके लभंते वांछितं फलम् ॥ १ ॥

សនាតនៈ បានមានព្រះវាចា៖ ឥឡូវនេះ ឱ វិប្រេន្រៈ (ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ) ខ្ញុំនឹងពណ៌នាវ្រតទាំងឡាយនៃថ្ងៃ នវមី។ ដោយអនុវត្តវា មនុស្សនៅលោកនេះ នឹងទទួលបានផលដែលប្រាថ្នា។

Verse 2

चैत्रस्य शुक्लपक्षे तु श्रीरामनवमीव्रतम् । तत्रोपवासं विधिवच्छक्तो भक्तः समाचरेत् ॥ २ ॥

នៅក្នុងខែ ចៃត្រៈ ភាគសុក្ល មានវ្រត «ស្រី រាម-នវមី»។ នៅពេលនោះ អ្នកសក្ដិសមដែលមានភក្តី គួរអនុវត្តការអត់អាហារ តាមវិធីដែលបានកំណត់។

Verse 3

अशक्तश्चैकभक्तं वै मध्याह्नोत्सवतः परम् । विप्रान्संभोज्य मिष्टान्नै रामप्रीति सुमाचरेत् ॥ ३ ॥

បើមិនអាចអនុវត្តពិធីពេញលេញបានទេ បន្ទាប់ពីពិធីបុណ្យពេលថ្ងៃត្រង់ គួររក្សាវ្រតៈបរិភោគតែមួយពេល; ហើយបម្រើព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយអាហារផ្អែមដោយក្តីគោរព ដើម្បីអនុវត្តឲ្យល្អសម្រាប់ព្រះរាម។

Verse 4

गोभूतिलहरिरण्याद्येर्वस्त्रालंकरणेस्तथा । एव यः कुरुते भक्त्या श्रीरामनवमीव्रतम् ॥ ४ ॥

ដូច្នេះ អ្នកណាដែលអនុវត្តវ្រតៈ «ស្រីរាមនវមី» ដោយសទ្ធា ដោយថ្វាយទានដូចជា គោ ដី ល្ង មាស ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ នោះគេបានបំពេញវ្រតៈតាមបញ្ញត្តិ។

Verse 5

विधूय चेहपापानि व्रजेद्विष्णोः परं पदम् । उक्तं मातृव्रतं चात्र भैरवेण समन्विताः ॥ ५ ॥

ដោយបោសសំអាតបាបដែលបានសន្សំនៅទីនេះ (ក្នុងជីវិតនេះ) មនុស្សនោះទៅដល់ព្រះបដិដ្ឋានដ៏ខ្ពស់បំផុតរបស់ព្រះវិṣṇុ។ នៅទីនេះផងដែរ បានពណ៌នាវ្រតៈ «មាតೃវ្រតៈ» ដោយភ្ជាប់ជាមួយភૈរវៈ។

Verse 6

स्रग्गंधवस्रनमनैवेद्यैश्चतुःष्टिस्तु योगिनीः । अत्रैव भद्रकालो तु योगिनीनां महाबला ॥ ६ ॥

ដោយកម្រងផ្កា ក្លិនក្រអូប សម្លៀកបំពាក់ ការគោរពបូជា និងនៃវេដ្យ (អាហារថ្វាយ) គួរបូជាយោគិនី ៦៤ អង្គ។ នៅទីនេះផងដែរ គួរគោរពភទ្រកាលី ដែលមានអំណាចខ្លាំងលើសយោគិនីទាំងឡាយ។

Verse 7

ब्राह्मणश्रेष्टः सर्वासामाधिपत्येऽभिषेचिता । तस्मात्तां पूजयेच्चात्र सोपवासो जितेंद्रियः ॥ ७ ॥

ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុត បានអភិសេកនាងឲ្យកាន់អធិបតីភាពលើទាំងអស់។ ដូច្នេះ នៅទីនេះគួរបូជានាង ដោយអនុវត្តអុបវាស (អត់អាហារ) និងទប់ស្កាត់អារម្មណ៍ទាំងឡាយ។

Verse 8

राधे नवम्यां दलयोश्चंडिकां यस्तु पूजयेत् । विधिना स विमानेन देवतैः सह मोदते ॥ ८ ॥

ឱ រាធេ អ្នកណាដែលបូជា ចណ្ឌិកា នៅថ្ងៃនវមី ដោយពិធីត្រឹមត្រូវ និងស្លឹកផ្កាឈូក នោះនឹងរីករាយជាមួយទេវតា ក្នុងរថស្ថានសួគ៌។

Verse 9

ज्येष्ठशुक्लनवम्यां तु सोपवासो नरोत्तमः । उमां संपूज्य विधिवत्कुमारीर्भोजयेद्द्विजान् ॥ ९ ॥

នៅថ្ងៃនវមី នៃខែជ្យេឋៈ ក្នុងពាក់កណ្តាលភ្លឺ អ្នកប្រសើរនៃមនុស្សគួរតមអាហារ; បូជា ឧមា តាមវិធី ហើយបំបៅកុមារី និងទ្វិជ (ព្រាហ្មណ៍)។

Verse 10

स्वभक्त्या दक्षिणां दत्वा शाल्यन्नं पयसाऽश्नुयात् । उमाव्रतमिदं विप्र यः कुर्याद्विधिवन्नरः ॥ १० ॥

ដោយសទ្ធាផ្ទាល់ ប្រាថ្នាបូជា ហើយប្រគេនទក្ខិណា តាមកំណត់ រួចទទួលទានអាហារស្រូវជាមួយទឹកដោះគោ។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ នេះហៅថា វ្រត ឧមា; អ្នកណាធ្វើតាមវិធី នោះបំពេញព្រហ្មវ្រត។

Verse 11

स भुक्त्वेह वरान्भोगानंते स्वर्गगतिं लभेत् । आषाढे मासि विप्रेंद्र यः कुर्यात्पक्षयोर्द्विज ॥ ११ ॥

អ្នកណាធ្វើវ្រតនេះ ក្នុងខែអាសាឍៈ ឱ ព្រាហ្មណ៍ប្រសើរ និងទ្វិជ—នៅទាំងពីរពាក់កណ្តាលខែ—នោះនឹងរីករាយនឹងសុខសម្បត្តិល្អនៅលោកនេះ ហើយចុងក្រោយទទួលបានដំណើរទៅសួគ៌។

Verse 12

नक्तं चैंद्रीं समभ्यर्च्येदैरावतगतां सिताम् । स भवेद्वैवलोके तु भोगभारग्देवयानगः ॥ १२ ॥

បើអ្នកបូជា ឥន្ទ្រី (ទេវីពាក់ព័ន្ធនឹងឥន្ទ្រ) នៅពេលយប់ ដោយសមាធិឃើញនាងស ភ្លឺរលោង ជិះលើ អៃរាវត នោះនៅលោកវៃវស្វត គេនឹងក្លាយជាអ្នកកាន់សុខសម្បត្តិ និងអ្នកធ្វើដំណើរដោយយានទេវតា។

Verse 13

श्रावणे मासि विप्रेन्द्र यः कुर्यान्नक्तभोजनम् । पक्षयोरुपवासं वा कौमारीं चंडिकां यजेत् ॥ १३ ॥

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ! ក្នុងខែ ស្រាវណៈ អ្នកណាធ្វើវ្រតបរិភោគតែពេលយប់ ឬអត់អាហារពេញពីរពាក់ក្ស គួរបូជា ចណ្ឌិកា ក្នុងរូប កೌमारी។

Verse 14

एवं पापहरां गंधैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः । नैवेद्यैर्विविधैश्चैव कुमारीभोजनैस्तथा ॥ १४ ॥

ដូច្នេះ គួរធ្វើបូជាដោយវិធីបំផ្លាញបាប ដោយក្លិនក្រអូប ផ្កា ធូប និងចង្កៀង ហើយថ្វាយនៃវេដ្យៈជាច្រើនប្រភេទ ព្រមទាំងបំបៅកុមារីៗផងដែរ។

Verse 15

एवं यः कुरुते भक्त्या कौमारीव्रतमुत्तमम् । स विमानेन गच्छेद्वै देवीलोकं सनातनम् ॥ १५ ॥

អ្នកណាធ្វើវ្រត កૌमारी ដ៏ឧត្តមនេះ ដោយសទ្ធា-ភក្តិ ដូច្នេះ នោះពិតជានឹងឡើងទៅកាន់លោកនៃទេវីដ៏អនន្ត ដោយយានវិមានសួគ៌។

Verse 16

भाद्रे तु नवमी शुक्ला नंदाह्वा परिकीर्तिता । तस्यां यः पूजयेद्दुर्गां विधिवच्चोपचारकैः ॥ १६ ॥

ក្នុងខែ ភាទ្របទៈ ថ្ងៃទី៩ នៃពាក់ក្សសុគ្ល ត្រូវបានហៅថា «នន្ទា»។ អ្នកណាបូជា ព្រះនាងទុರ್ಗា នៅថ្ងៃនោះ ដោយវិធីត្រឹមត្រូវ និងដោយឧបចារណ៍តាមក្បួន នឹងទទួលផលមង្គល។

Verse 17

सोऽश्वमेधफलं लब्ध्वा विष्णुलोके महीयते । आश्विने शुक्लनवमी महापूर्वा प्रकीर्तिता ॥ १७ ॥

ដោយទទួលបានបុណ្យផលស្មើនឹងពិធី អશ્વមេធៈ នោះគេត្រូវបានគោរពលើកតម្កើងនៅក្នុងលោកព្រះវិષ્ણុ។ ហេតុនេះ ថ្ងៃទី៩ នៃពាក់ក្សសុគ្ល ក្នុងខែ អាស្វិន ត្រូវបានប្រកាសថា «មហាពូវ៌ា» ដ៏បរិសុទ្ធខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 18

अपराह्णे शमीपूजा कार्याऽस्यां प्राग्दिशि द्विज । ततो निशायां प्राग्यामे खङ्गं धनुरिषून्गदाम् ॥ १८ ॥

ឱ ព្រះទ្វិជៈ នៅពេលរសៀល គួរធ្វើបូជាដើមសាមី នៅទីនេះ ដោយបែរមុខទៅទិសកើត។ បន្ទាប់មក នៅយាមដំបូងនៃរាត្រី គួរបូជាដាវ ធ្នូ ព្រួញ និងគដា។

Verse 19

शूलं शक्तिं च परशुं धुरिकां चर्म खेटकम् । छत्रं ध्वजं गजं चाश्व गोवृषं पुस्तकं तुलाम् ॥ १९ ॥

(បូជាផងដែរ) ត្រីសូល សក្តិ បារាសុ ធូរិកា; ខែលស្បែក; ឆ័ត្រ និងទង់; ដំរី និងសេះ; គោ និងគោឈ្មោល; សៀវភៅ; និងតុលា (ជញ្ជីងវាស់ទម្ងន់)។

Verse 20

दंडं पाशं चक्रशंखौ गंधाद्यैरुपचारकैः । संपूज्य महिषं तत्र भद्रकाल्यै समालभेत् ॥ २० ॥

បន្ទាប់ពីបូជាដោយសមរម្យ នូវដណ្ឌៈ (ឈើច្រត់) បាសៈ (ខ្សែចង) ចក្រ និងសង្ខៈ ដោយគ្រឿងបូជាដូចជាក្លិនក្រអូបជាដើម រួចហើយ គួរនាំក្របីមួយទៅថ្វាយជាបលិដល់ភទ្រកាលី នៅទីនោះ។

Verse 21

एवं बलिं विधायाथ भुक्त्वा पवान्नमेव च । द्विजेभ्यो दक्षिणां दत्वा व्रतं तत्र समापयेत् ॥ २१ ॥

ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីធ្វើបលិរួចហើយ ហើយបរិភោគតែអាហារដែលបានបរិសុទ្ធ (បវាន្ន) ប៉ុណ្ណោះ គួរថ្វាយទក្ខិណា​ដល់ព្រះទ្វិជៈ (ព្រាហ្មណ៍) ហើយបញ្ចប់វ្រតៈនៅទីនោះតាមរបៀបនោះ។

Verse 22

एवं यः पूजयेद्दुर्गां नॄणां दुर्गतिनाशिनीम् । इह भुक्त्वा वरान्भोगानंते स्वर्गतिमाप्नुयात् ॥ २२ ॥

ដូច្នេះ អ្នកណាដែលបូជាព្រះនាងទុರ್ಗា អ្នកបំផ្លាញទុក្ខវេទនានៃមនុស្ស នោះនឹងបានរីករាយនូវភោគសម្បត្តិដ៏ប្រសើរ នៅក្នុងលោកនេះ ហើយនៅចុងក្រោយ នឹងឈានដល់មាគ៌ាទៅសួគ៌។

Verse 23

कार्तिके शुक्लनवमी याऽक्षया सा प्रकीर्तता । तस्यामश्वत्थमूले वै तर्प्पणं सम्यगाचरेत् ॥ २३ ॥

នៅថ្ងៃនវមី (ថ្ងៃទី៩) នៃកន្លះខែភ្លឺ ក្នុងខែការតិក ត្រូវបានប្រកាសថា «អក្សយា» (មិនអស់មិនសាប)។ នៅថ្ងៃនោះ គួរធ្វើតර්បណ (បូជាទឹក) ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ នៅគល់ដើមអស្វត្ថ (ដើមពោធិ៍បរិសុទ្ធ)។

Verse 24

देवानां च ऋषीणां च पितॄणां चापि नारद । स्वशाखोक्तैस्तथा मंत्रैः सूर्यायार्घ्यं ततोऽर्पयेत् ॥ २४ ॥

ឱ នារទៈ ដើម្បីបូជាទេវតា ព្រះឥសី និងបិត្របុព្វបុរសផង គួរបន្ទាប់មកថ្វាយអរឃ្យ (ទឹកបូជា) ដល់ព្រះអាទិត្យ ដោយប្រើមន្តតាមសាខា (សាខាវេដ) របស់ខ្លួន។

Verse 25

ततो द्विजान्भोजयित्वा मिष्टान्नेन मुनीश्वर । स्वयं भुक्त्वा च विहरेद्द्विजेभ्यो दत्तदक्षिणः ॥ २५ ॥

បន្ទាប់មក ឱមហាមុនី ដោយបានបំបៅទ្វិជ (ព្រាហ្មណ៍) ដោយអាហារផ្អែមឆ្ងាញ់ជ្រើសរើស ហើយថ្វាយទក្ខិណា (គោរពបំណាច់) ដល់ពួកគេរួច គួរញ៉ាំដោយខ្លួនឯង ហើយសម្រាកលំហែដោយស្ងប់ស្ងាត់រីករាយ។

Verse 26

एवं यः कुरुते भक्त्या जपदानं द्विजार्चनम् । होमं च सर्वमक्षय्यं भवेदिति विधेर्वयः ॥ २६ ॥

ដូច្នេះ អ្នកណាដែលធ្វើដោយភក្តី—ជប (សូត្រមន្ត), ទាន (បរិច្ចាគ), ទ្វិជអរចន (បូជាទ្វិជ), និង ហោម (បូជាភ្លើង)—ទាំងអស់នោះក្លាយជាអក្សយ្យ (មិនអស់មិនសាប) តាមវិធិ (បទបញ្ជាបរិសុទ្ធ) ដែលបានប្រកាស។

Verse 27

मार्गे तु शुक्लनवमी नंदिनी परिकीर्तिता । तस्यामुपोषितो यस्तु जगदंबां प्रपूजयेत् ॥ २७ ॥

នៅខែមារគ (មារគសីර්ษ) ថ្ងៃនវមី នៃកន្លះខែភ្លឺ ត្រូវបានហៅថា «នន្ទិនី»។ អ្នកណាដែលអុបោសថ (អត់អាហារ) នៅថ្ងៃនោះ ហើយបូជាជាគោរពដល់ ជគទំបា (មាតានៃលោកទាំងមូល) ដោយត្រឹមត្រូវ នោះទទួលបានបុណ្យកុសល។

Verse 28

गंधाद्यैः सोऽश्वमेधस्य फलभाङ्नात्र संशयः । पौषे शुक्लनवम्यां तु महामायां प्रपूजयेत् ॥ २८ ॥

ដោយបូជាក្លិនក្រអូប និងវត្ថុដទៃទៀត គេបានទទួលផលបុណ្យដូចយញ្ញា អશ્વមេធៈ—មិនមានសង្ស័យឡើយ។ នៅថ្ងៃនវមី ខាងសុក្ក្លៈ នៃខែបោស (Pauṣa) គួរបូជា មហាមាយា ដោយក្តីគោរពយ៉ាងពេញលេញ។

Verse 29

एकभक्तपरो विप्र वाजपेयफलाप्तये । माघमासे तु वा शुक्ला नवमी लोकपूजिता ॥ २९ ॥

ឱ ព្រាហ្មណៈ អ្នកដែលប្តេជ្ញា «ឯកភក្ត» គឺបរិភោគតែម្តងក្នុងមួយថ្ងៃ នឹងទទួលផលដូចយញ្ញា វាជពេយៈ។ នៅខែមាឃ (Māgha) ថ្ងៃនវមី ខាងសុក្ក្លៈ ត្រូវបានលោកទាំងមូលគោរពយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 30

महानंदेति सा प्रोक्ता सदानंदकरी नृणाम् । तस्यां स्नानं तथा दानं जपो होम उपोषणम् ॥ ३० ॥

នាងត្រូវបានហៅថា «មហានន្ទា» ជាអ្នកបង្កើតអានន្ទៈជានិច្ចដល់មនុស្ស។ នៅទីនោះ គួរធ្វើការងូតទឹក បរិច្ចាគទាន ធ្វើជបៈ បូជាហោម និងអនុវត្តអុបោសថ (អាហារប្រកាន់)។

Verse 31

सर्वमक्षयतां याति नात्र कार्या विचारणा । फाल्गुनामलपक्षस्य नवमी या द्विजोत्तम ॥ ३१ ॥

នៅថ្ងៃនវមី ខាងសុក្ក្លៈ នៃខែផាល្គុន (Phālguna) ឱ ទ្វិជោត្តម អ្វីៗទាំងអស់ក្លាយជាមិនអស់—មិនចាំបាច់ពិចារណាសង្ស័យឡើយ។

Verse 32

आनंदा सा महापुण्या सर्वपापहरा स्मृता । सोपवासोऽर्चयेत्तत्र यस्त्वानंदां द्विजोत्तम ॥ ३२ ॥

នវមីនោះដែលហៅថា «អានន្ទា» ត្រូវបានចងចាំថា មានបុណ្យធំ និងជាអ្នកបំបាត់បាបទាំងអស់។ ឱ ទ្វិជោត្តម អ្នកណាបូជា អានន្ទា នៅទីនោះ ដោយអនុវត្តអុបោសថ (អាហារប្រកាន់) នឹងទទួលផលសុទ្ធសាធ។

Verse 33

स लभेद्वांछितान्कामान्सत्यं सत्यं मयोदितम् ॥ ३३ ॥

គាត់ពិតជាទទួលបានគោលបំណងដែលប្រាថ្នា; នេះជាសច្ចៈ—សច្ចៈ—ដែលខ្ញុំបានប្រកាស។

Verse 34

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितनवमीव्रतकथनं नामाष्टादशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११८ ॥

ដូច្នេះ នៅក្នុង «ស្រី បೃಹន្នារ​ទីយ​បុរាណ» ភាគមុន (ពូರ್ವភាគ) ក្នុង «រឿងរ៉ាវធំ» (បೃಹទុបាខ្យាន) ក្នុង «ចំណែកទីបួន» (ចតុರ್ಥបាទ) បានបញ្ចប់ជំពូកទី ១១៨ ដែលមានចំណងជើង «ការពណ៌នាវ្រតនវមី ដែលអនុវត្តតាមដប់ពីរខែ»។

Frequently Asked Questions

It is presented as the paradigmatic Caitra Śukla-Navamī vrata: fasting (or one-meal alternative), brāhmaṇa-feeding, and prescribed dāna, with explicit phala—sin-removal and attainment of Viṣṇu’s supreme abode—making it a model Navamī observance in the monthly cycle.

The rite expands beyond standard pūjā into a sequence of emblem/weapon worship: śamī-tree worship in the afternoon (east-facing), then first-watch night worship of arms and symbols (sword, bow, mace, trident, etc.), concluding with bali to Bhadrakālī, followed by sanctified food and dakṣiṇā to brāhmaṇas.

It highlights ‘imperishable’ (akṣaya) merit through tarpaṇa at the aśvattha root and Sūrya-arghya using one’s own śākhā mantras, plus brāhmaṇa-feeding and dakṣiṇā; it generalizes that japa, dāna, dvija-arcana, and homa done then become inexhaustible.