ChamundaKaliBattle13 Shlokas

Adhyaya 79: The Vaivasvata Manvantara: Classes of Devas, the Seven Sages, and Manu’s Nine Sons

वैवस्वतोत्पत्तिवर्णनम् (Vaivasvatotpatti-varṇanam)

Chanda and Munda

អធ្យាយនេះពិពណ៌នាពីវៃវស្វត មន្វន្តរៈ ដោយរៀបរាប់ថ្នាក់នៃទេវតា ក្រុមឥន្ទ្រ និងគណៈទេវៈផ្សេងៗ ព្រមទាំងសប្តឫសី (សប្តមហាឫសី) ដែលគាំទ្រធម្មៈក្នុងយុគនេះ។ បន្ទាប់មកបង្ហាញអំពីមនុ វៃវស្វត និងកូនប្រុស៩របស់ព្រះអង្គ ដែលក្លាយជាប្រភពនៃវង្សក្សត្រ និងការបន្តពូជមនុស្ស ដោយលើកសរសើរព្រះបន្ទូល និងសេចក្តីសក្ការៈចំពោះរបៀបចក្រវាឡ។

Divine Beings

Mārkaṇḍeya (speaker)ĀdityasVasusRudrasSādhyasViśvedevasMarutsBhṛgavasAṅgirasaḥIndra (Ūrjasvī)KaśyapaDharma

Celestial Realms

Bhūloka (Earth)Antarikṣa (Mid-region)Div / Svarga (Heaven)Trailokya (Three worlds)

Key Content Points

Enumeration of the Deva classes in the Vaivasvata Manvantara (Ādityas, Vasus, Rudras, Sādhyas, Viśvedevas, Maruts) with brief genealogical anchoring (Kaśyapa; Dharma’s offspring).Identification of the manvantara’s Indra as Ūrjasvī and the doctrinal claim that Indras across time are functionally analogous (shared epithets such as Sahasrākṣa, Kuliśin, Purandara).Statement of trailokya as bhūr (earth), antarikṣa, and div/svarga; followed by catalogues of the Saptaṛṣis and the nine sons of Vaivasvata Manu, ending with a śravaṇa/pāṭha phala (merit statement).

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 79Vaivasvata ManvantaraUrjasvi Indra Markandeya PuranaSapta Rishi list VaivasvataNine sons of Vaivasvata ManuAdityas Vasus Rudras Sadhyas Vishvedevas MarutsTrailokya Bhurloka Antariksha Svarga

Shlokas in Adhyaya 79

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे वैवस्वतोत्पत्तिर्नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः ऊनाशीतितमोऽध्यायः- 79 मार्कण्डेय उवाच आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः । भृगवोऽङ्गिरसश्चाष्टौ यत्र देवगणाः स्मृताः ॥

មារកណ្ឌេយៈ បាននិយាយថា៖ ក្នុងមន្វន្តរានោះ ព្រះទេវតាត្រូវបានរំលឹកថា អាទិត្យៈ វសុ រុទ្រ សាធ្យ វិស្វេទេវៈ និងក្រុមមារុត; ហើយមានក្រុមភ្រឹគុ និងអង្គិរាស ចំនួនប្រាំបី។

Verse 2

आदित्या वसवो रुद्रा विज्ञेयाः कश्यपात्मजाः । साध्याश्च मरुतो विश्वे धर्मपुत्रगणास्त्रयः ॥

អាទិត្យៈ វសុ និង រុទ្រ ត្រូវដឹងថា ជាបុត្ររបស់ កശ്യបៈ។ សាធ្យៈ មារុត និង វិශ්វេទេវៈ ជាបីក្រុមនៃបុត្ររបស់ ធម្មៈ។

Verse 3

भृगोस्तु भृगवो देवाः पुत्रा ह्यङ्गिरसः सुताः । एष सर्गश्च मारीचो विज्ञेयः साम्प्रताधिपः ॥

ភೃគុទេវៈ ក្នុងចំណោមទេវតា ពិតជាបុត្ររបស់ ភೃគុ; ហើយ អង្គិរាសៈ ជាបុត្ររបស់ អង្គិរាស។ សೃષ્ટិ (សರ್ಗ) នេះ ត្រូវយល់ថា ជាវង្ស មារីច (Mārīca) ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងនៅបច្ចុប្បន្ន។

Verse 4

ऊर्जस्वी नाम चैवेन्द्रो महात्मा यज्ञभागभुक् । अतीतानागताः ये च वर्तन्ते साम्प्रतञ्च ये ॥

ហើយ ឥន្ទ្រ ត្រូវបានហៅថា ឩរជស្វី—មានចិត្តធំ ជាអ្នកចែករំលែកភាគយជ្ញ។ ឥន្ទ្រទាំងនោះ ដែលបានកន្លងទៅ ដែលនឹងមក និងដែលមាននៅបច្ចុប្បន្នផងដែរ—

Verse 5

सर्वे ते त्रिदशेन्द्रास्तु विज्ञेयास्तुल्यलक्षणाः । सहस्राक्षाः कुलिशिनः सर्व एव पुरन्दराः ॥

ឥន្ទ្រទាំងអស់នោះ នៃទេវតា ត្រូវដឹងថា មានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា៖ មានភ្នែកពាន់ កាន់វជ្រៈ ហើយទាំងអស់ពិតជា «អ្នកបំផ្លាញបន្ទាយ» (Purandara)។

Verse 6

मघवन्तो वृषाः सर्वे शृङ्गिणो गजगामिनः । ते शतक्रतवः सर्वे भूताभिभवतेजसः ॥

ពួកគេទាំងអស់ ជាមឃវានៈ—ដូចគោឧសភៈ មានស្នែង ដើរដោយជំហានដូចដំរី។ ពួកគេទាំងអស់ ជាសតក្រទុៈ មានពន្លឺរុងរឿង ដែលឈ្នះលើសត្វលោក។

Verse 7

धर्माद्यैः कारणैः शुद्धैराधिपत्यगुणान्विताः । भूतभव्यभवन्नाथाः शृणु चैतत् त्रयं द्विज ॥

ដោយប្រកបដោយអធិបតេយ្យ និងគុណលក្ខណៈរបស់វា ហើយបានបរិសុទ្ធដោយហេតុចាប់ផ្តើមពីធម្មៈ—ជាអម្ចាស់នៃអតីត អនាគត និងបច្ចុប្បន្ន—សូមស្តាប់ត្រីបទនេះ ឱ ព្រះទ្វិជៈ។

Verse 8

भूर्लोकोऽयं स्मृता भूमिरन्तरिक्षं दिवः स्मृतम् । दिव्याख्याश्च तथा स्वर्गस्त्रैलोक्यमिति गद्यते ॥

ភូរលោក ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាផែនដី; តំបន់កណ្ដាល (អន្តរិក្ស) ត្រូវហៅថាមេឃ/អាកាស; ហើយដូចគ្នានេះ ស្វರ್ಗ ដែលហៅថា ‘ទិវ្យ’ ត្រូវបានពោលថាជាពិភពបី (ត្រៃលោក្យ)។

Verse 9

अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च काश्यपश्च महानृषिः । गौतमश्च भरद्वाजौ विश्वामित्रोऽथ कौशिकः ॥

អត្រី វសិષ્ઠ និងកាស្យបៈ មហាមុនី; គោតម និងភារទ្វាជ; និងវិશ્વាមិត្រ—ដែលក៏ហៅថា កៅសិក។

Verse 10

तथैव पुत्रो भगवाञृचीकस्य महात्मनः । जमदग्निस्तु सप्तैते मुनयोऽत्र नथान्तरे ॥

ដូចគ្នានេះដែរ ជាមទគ្នី—បុត្រដ៏ព្រះពរ នៃឥសីកៈ មហាត្មា—(បំពេញចំនួន): ទាំងនេះជាសប្តឥសី នៅទីនេះ ក្នុងចន្លោះនេះ (នៃមន្វន្តរ)។

Verse 11

इक्ष्वाकुर्नाभगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेव च । नरिष्यन्तश्च विख्यातो नाभागारिष्ट एव च ॥

ឥក្ស្វាគុ និងនាភគ; ធ្រឹଷ្ត និងសារយាតិ; នរិស្ស្យន្ត ដ៏ល្បីល្បាញ; ហើយក៏មាន នាភាគ-អារិស្ស្ត ផងដែរ។

Verse 12

करूषश्च पृषध्रश्च वसुमान् लोकविश्रुतः । मनोर् वैवस्वतस्यैते नव पुत्राः प्रकीर्तिताः ॥

ការ៊ូស និង ព្រឹសាធ្រា និង វសុមាន ដែលល្បីល្បាញក្នុងលោក—ទាំងនេះត្រូវបានប្រកាសថា ជាបុត្រទាំង៩ របស់ វៃវស្វត មនុ។

Verse 13

वैवस्वतमिदं ब्रह्मन् कथितान्ते मयाऽन्तरम् । अस्मिन् श्रुते नरः सद्यः पठिते चैव सत्तम । मुच्यते पातकैः सर्वैः पुण्यञ्च महदश्नते ॥

ដូច្នេះ ឱ ព្រាហ្មណៈ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកអំពីរឿងរ៉ាវនៃ វៃវស្វត (មន្វន្តរ) នេះ។ អ្នកណាស្តាប់វា ឬឲ្យគេអានសូត្រ—ឱ អ្នកល្អបំផុត—នឹងរួចផុតពីបាបទាំងអស់ភ្លាមៗ ហើយទទួលបានបុណ្យធំ។

Frequently Asked Questions

What is the primary philosophical or ethical inquiry of this Adhyaya?

Rather than a debated dilemma, the chapter advances a doctrinal catalog: cosmic administration is cyclical and typological—especially in its portrayal of successive Indras as ‘tulyalakṣaṇa’ (sharing defining marks)—thereby reinforcing the Purāṇic logic of recurring governance across time.

How does this chapter advance the narrative of the Manvantaras (Ages of Manu)?

It anchors the Vaivasvata Manvantara by naming its operative deva-classes, specifying the period’s Indra (Ūrjasvī), listing the Saptaṛṣis, and recording Vaivasvata Manu’s nine sons—standard identifiers used to map each manvantara in Purāṇic chronology.

Which key lineages (vaṃśa) are explicitly catalogued in this chapter, and why are they important?

The chapter catalogues (1) deva lineages (Ādityas/Vasus/Rudras linked to Kaśyapa; Sādhyas/Maruts/Viśvedevas linked to Dharma’s progeny), (2) the Saptaṛṣi succession, and (3) Vaivasvata Manu’s nine sons (including Ikṣvāku), supplying genealogical indices that support later royal and ritual histories derived from manvantara frameworks.