Adhyaya 12
AuttamiTamasaManvantara39 Shlokas

Adhyaya 12: The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha

नरकवर्णनम् (Narakavarṇanam)

Auttami and Tamasa

ក្នុងអធ្យាយនេះ កូនបានពិពណ៌នាអំពីនរកជាច្រើន ដើម្បីព្រមានអ្នកធ្វើអំពើបាប។ គាត់រៀបរាប់ Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana និង Taptakumbha ជាទីកន្លែងទុក្ខវេទនាខ្លាំង ដែលវិញ្ញាណទទួលផលកម្មតាមអំពើ។ ការពិពណ៌នានេះបង្កើតអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច និងជំរុញឲ្យប្រកាន់ធម៌។

Divine Beings

Yamānugāḥ (attendants of Yama)

Celestial Realms

Mahāraurava (महाराुरव)Tamas (तमस्)Nikṛntana (निकृन्तन)Apratiṣṭha (अप्रतिष्ठ)Asipatravana (असिपत्रवन)Taptakumbha (तप्तकुम्भ)

Key Content Points

Mahāraurava: a heated copper terrain with binding, dragging, and predation; suffering persists for vast durations proportional to sin.Tamas: an antithetical naraka of intense cold and darkness, marked by trembling, broken teeth, hunger, thirst, and bone-splitting winds.Nikṛntana and Apratiṣṭha: infernal “devices” (wheels, cutting mechanisms, water-machines) that inflict repetitive dismemberment and rotation without release until pāpa is depleted.Asipatravana: a mirage-like grove promising cool shade; sword-like leaves and attack-dogs drive beings back onto burning ground.Taptakumbha: sinners are cast headlong into boiling cauldrons filled with blazing oil and metallic powders, repeatedly extracted and re-immersed by Yama’s attendants.

Focus Keywords

Markandeya Purana Adhyaya 12Markandeya Purana Naraka VarnanaMaharaurava NarakaAsipatravana hell descriptionTaptakumbha NarakaYama attendants Yamadutas in PuranaPuranic karma and retributionPitri Putra Samvada Markandeya Purana

Shlokas in Adhyaya 12

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितृपुत्रसंवादो नाम एकादशोऽध्यायः । द्वादशोऽध्यायः । पितोवाच— साधु वत्स! त्वयाख्यातं संसारगहनं परम् । ज्ञानप्रदानसम्भूतं समाश्रित्य महाफलम् ॥

ដូច្នេះ ចប់ជំពូកទី១១ នៃ «ស្រី មារកណ្ឌេយ បុរាណ» ដែលមានចំណងជើង «សន្ទនារវាងបិតា និងកូន»។ ឥឡូវចាប់ផ្តើមជំពូកទី១២។ បិតាបាននិយាយថា៖ «ល្អណាស់ កូនស្រឡាញ់។ អ្នកបានពណ៌នាព្រៃស្មៅជ្រៅជ្រះនៃសំសារ; ដោយពឹងផ្អែកលើផលដ៏មហិមាដែលកើតពីការប្រទានចំណេះដឹង…»

Verse 2

तत्र ते नरकाः सर्वे यथा वै रौरवस्तथा । वर्णितास्तान् समाचक्ष्व विस्तरेण महामते ॥

នៅទីនោះ អ្នកបានពណ៌នានរកទាំងអស់នោះ—ដូចជា រោរវ និងនរកផ្សេងៗទៀត។ ឥឡូវ សូមរៀបរាប់វាឲ្យលម្អិត ឱ មហាមនស។

Verse 3

पुत्र उवाच— रौरवस्ते समाख्यातः प्रथमं नरको मया । महाराैरवसंज्ञं तु शृणुष्व नरकं पितः ॥

កូនបាននិយាយថា៖ «រោរវ—នរកទីមួយ—ខ្ញុំបានពណ៌នាឲ្យលោកឪពុកហើយ។ ឥឡូវ សូមស្តាប់អំពីនរកដែលហៅថា មហារោរវ ឱ ព្រះបិតា»។

Verse 4

योजनानां सहस्राणि सप्त पञ्च समन्ततः । तत्र ताम्रमयी भूमिरधस्तस्य हुताशनः ॥

នៅគ្រប់ទិសទាំងបួន មានដីធ្លីធ្វើពីទង់ដែង លាតសន្ធឹងចម្ងាយប្រាំពាន់ និងប្រាំពីរពាន់យោជនៈ; ហើយក្រោមដីនោះមានភ្លើង។

Verse 5

तत्तापतप्ता सर्वाशा प्रोद्यदिन्दुसमप्रभा । विभात्यतिमहारौद्रा दर्शनस्पर्शनादिषु ॥

ដោយកម្តៅនោះដុតឆេះគ្រប់ទិស វាបញ្ចេញពន្លឺដូចព្រះចន្ទកំពុងរះ ប៉ុន្តែគួរឱ្យភ័យខ្លាចយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការមើល ការប៉ះ និងអ្វីៗដទៃទៀត។

Verse 6

तस्यां बद्धः कराभ्यां च पद्भ्यां चैव यमानुगैः । मुच्यते पापकृन्मध्ये लुठमानः स गच्छति ॥

នៅទីនោះ អ្នកធ្វើអំពើអាក្រក់ ត្រូវយាមរបស់យមរាជចងដៃជើង ហើយត្រូវដោះចេញនៅកណ្ដាលទីនោះ បន្តទៅដោយក្រឡាប់ក្រឡួល និងរមួលរមែង។

Verse 7

काकैर्वकैर्वृकोलूकैर्वृश्चिकैर्मशकैस्तथा । भक्ष्यमाणस्तथा गृध्रैर्द्रुतं मार्गे विकृष्यते ॥

ត្រូវក្អែក ក្រសា ចចក និងសត្វទីទុយ ស៊ីក៏ដូចជាពីងពាងពុល និងមូស ហើយទាំងសត្វត្មាតផងដែរ គេត្រូវអូសទាញយ៉ាងលឿនតាមផ្លូវ។

Verse 8

दह्यमानः पितर्मातर् भ्रातस्तातेति चाकुलः । वदत्यसकृदुद्विग्नो न शान्तिमधिगच्छति ॥

កំពុងឆេះ និងវង្វេងចិត្ត គេហៅស្រែកជាញឹកញាប់ថា «ឪពុក! ម្តាយ! បងប្អូន! កូន!»—រវល់រំខានម្តងហើយម្តងទៀត គេរកសេចក្តីសុខសាន្តមិនឃើញឡើយ។

Verse 9

एवं तस्मान्नरैर्मोक्षो ह्यतिक्रान्तैरवाप्यते । वर्षायुतायुतैः पापं यैः कृतं दुष्टबुद्धिभिः ॥

ដូច្នេះ បុរសទាំងនោះ ទើបតែទទួលបានការលោះលែង ក្រោយពេលឆ្លងកាត់ទុក្ខវេទនានោះ; អ្នកមានបញ្ញាអាក្រក់ដែលបានប្រព្រឹត្តបាប ត្រូវទ្រាំទុក្ខរាប់សិបលានឆ្នាំ។

Verse 10

तथान्यस्तु तमो नाम सोऽतिशीतः स्वभावतः । महारौरववद्दीर्घस्तथा स तमसा वृतः ॥

ហើយ នរកមួយទៀត ហៅថា «តមស»; តាមសភាព វាត្រជាក់ខ្លាំងណាស់។ ដូច «មហារោរវ» វាធំទូលាយ និងត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយភាពងងឹត។

Verse 11

शीतार्तास्तत्र धावन्तो नरास्तमसि दारुणे । परस्परं समासाद्य परिरभ्याश्रयन्ति च ॥

ត្រូវទុក្ខដោយត្រជាក់ មនុស្សរត់ទៅមកនៅទីនោះ ក្នុងភាពងងឹតដ៏គួរឱ្យខ្លាច; ពេលជួបគ្នា ពួកគេអោប និងកៀកជាប់គ្នា ដើម្បីស្វែងរកជម្រកកម្តៅ។

Verse 12

दन्तास्तेषाञ्च भज्यन्ते शीतार्तिपरिकम्पिताः । क्षुत्तृष्णाप्रबलास्तत्र तथैवान्येऽप्युपद्रवाः ॥

ធ្មេញរបស់ពួកគេបែកខ្ទេច ខណៈពួកគេរញ្ជួយដោយវេទនានៃត្រជាក់; នៅទីនោះ ភាពឃ្លាន និងស្រេកទឹកខ្លាំងណាស់ ហើយមានទុក្ខវេទនាផ្សេងៗទៀតផង។

Verse 13

हिमखण्डवहो वायुर्भिनत्त्यस्थीनि दारुणः । मज्जासृग्गलितं तस्मादश्नुवन्ति क्षुधान्विताः ॥

ខ្យល់ដ៏គួរឱ្យខ្លាច ដែលនាំមកជាមួយដុំទឹកកក បំបែកឆ្អឹងរបស់ពួកគេ; ហើយដោយត្រូវបង្ខំដោយភាពឃ្លាន ពួកគេស៊ីអ្វីដែលហូរចេញ—ខួរឆ្អឹង និងឈាម។

Verse 14

लेलिह्यमाना भ्राम्यन्ते परस्परसमागमे । एवं तत्रापि सुमहान् क्लेशस्तमसि मानवैः ॥

ដោយរងទុក្ខវេទនា ពួកគេរអិលរំកិល ហើយពេលប៉ះទង្គិចគ្នា ក៏រង្គើរទៅមក។ ដូច្នេះ នៅទីនោះក្នុងភាពងងឹត នរជនទទួលទារុណកម្មយ៉ាងខ្លាំងបំផុត។

Verse 15

प्राप्यते ब्राह्मणश्रेष्ठ यावद्दुष्कृतसंक्षयः । निकृन्तन इति ख्यातस्ततो ’न्यो नरकोत्तमः ॥

ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុត វាត្រូវបានឈានដល់រហូតដល់អំពើអាក្រក់របស់មនុស្សម្នាក់អស់សព្វ។ វាត្រូវបានគេហៅថា «និក្រឹន្តនៈ»; បន្ទាប់ពីនោះ មាននរកដ៏ប្រសើរមួយទៀត។

Verse 16

तस्मिन् कुलालचक्राणि भ्राम्यन्त्यविरतं पितः । तेष्वारोप्य निकृत्यन्ते कालसूत्रेण मानवाः ॥

នៅក្នុងនរកនោះ ឱ ព្រះបិតា កង់ជាងស្មូនវិលមិនឈប់ឈរ។ មនុស្សត្រូវបានដាក់ឡើងលើវា ហើយត្រូវបាន «កាលសូត្រ» កាត់បំបែកជាបំណែកៗ។

Verse 17

यमानुगाङ्गुलिस्थेन आपादतलमस्तकम् । न चैषां जीवितभ्रंशो जायते द्विजसत्तम ॥

ដោយម្រាមដៃ/ដៃរបស់អ្នកបម្រើយមៈ ដែលចុចពីបាតជើងឡើងដល់ក្បាល ទោះយ៉ាងណា ជីវិតរបស់ពួកគេមិនចាកចេញទេ ឱ អ្នកកើតពីរដងដ៏ប្រសើរ។

Verse 18

छिन्नानि तेषां शतशः खण्डान्यैक्यं व्रजन्ति च । एवं वर्षसहस्राणि छिद्यन्ते पापकर्मिणः ॥

បំណែកដែលត្រូវកាត់ផ្តាច់របស់ពួកគេ រាប់រយៗ ក៏រួមជាប់គ្នាវិញ។ ដូច្នេះ អស់ពាន់ឆ្នាំ អ្នកធ្វើអំពើអាក្រក់ត្រូវបានកាត់បំបែកម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 19

तावद् यावदशेषं वै तत्पापं हि क्षयं गतम् । अप्रतिष्ठञ्च नरकं शृणुष्व गदतो मम ॥

រយៈពេលនោះនៅតែបន្តរហូតទាល់តែអំពើបាបនោះត្រូវបានបំផ្លាញទាំងស្រុង។ ឥឡូវនេះ ចូរស្ដាប់អំពីនរកដែលមានឈ្មោះថា Apratiṣṭha ចុះ។

Verse 20

अत्रस्थैर्नारकैर्दुःखमसह्यमनुभूयते । तान्येव यत्र चक्राणि घटीयन्त्राणि चान्यतः ॥

សត្វលោកដែលស្ថិតនៅក្នុងនរកនេះ ទទួលរងនូវការឈឺចាប់ដែលមិនអាចទ្រាំទ្របាន ជាកន្លែងដែលមានកង់ និងយន្តការកង់ទឹក (ghaṭī-yantras) នៅកន្លែងផ្សេងទៀត។

Verse 21

दुःखस्य हेतुभूतानि पापकर्मकृतां नृणाम् । चक्रेष्वारोपिताः केचिद् भ्राम्यन्ते तत्र मानवाः ॥

ចំពោះមនុស្សដែលបានប្រព្រឹត្តអំពើបាប មានហេតុដែលក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃទុក្ខវេទនា។ មនុស្សខ្លះដែលជាប់នៅលើកង់ ត្រូវវិលវល់នៅទីនោះ។

Verse 22

यावद्वर्षसहस्राणि न तेषां स्थितिरन्तरा । घटीयन्त्रेषु चैवाऽन्यो बद्धस्तोये यथा घटी ॥

អស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំ គ្មានការផ្អាកនៅក្នុងស្ថានភាពរបស់ពួកគេឡើយ។ ម្នាក់ទៀតត្រូវបានចងនៅក្នុងយន្តការកង់ទឹក ដូចជាក្អម (ghaṭī) នៅក្នុងទឹក។

Verse 23

भ्राम्यन्ते मानवाः रक्तमुदिगरन्तः पुनः पुनः । अस्त्रैर्मुखविनिष्क्रान्तैः नेत्रैरश्रुविलम्बिभिः ॥

មនុស្សទាំងឡាយវិលវល់ ដោយក្អួតឈាមម្ដងហើយម្ដងទៀត ខណៈដែលអាវុធចេញពីមាត់របស់ពួកគេ ហើយភ្នែករបស់ពួកគេព្យួរចុះដោយបង្ហូរទឹកភ្នែក។

Verse 24

दुःखानि ते प्राप्नुवन्ति यान्यसह्यानि जन्तुभिः । असिपत्रवनं नाम नरकं शृणु चापरम् ॥

ពួកគេរងទុក្ខវេទនា ដែលសត្វមានជីវិតមិនអាចទ្រាំទ្រ​បាន។ ចូរស្តាប់អំពីនរកមួយទៀតឈ្មោះ អសិបត្រវនៈ («ព្រៃស្លឹកដាវ» )។

Verse 25

योजनानां सहस्रं यो ज्वलदग्न्यास्तृतावनिः । तप्ताः सूर्यकरैश्चण्डैर्यत्रातीव सुदारुणैः ॥

មានតំបន់មួយទូលាយមួយពាន់យោជនៈ ដីរបស់វាត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយភ្លើងឆេះរលោង; នៅទីនោះ សត្វទាំងឡាយត្រូវបានដុតឆេះដោយកាំរស្មីព្រះអាទិត្យដ៏កាចសាហាវ និងឃោរឃៅយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 26

प्रपतन्ति सदा तत्र प्राणिनो नरकौकसः । तन्मध्ये च वनं रम्यं स्निग्धपत्रं विभाव्यते ॥

សត្វដែលស្នាក់នៅនរក តែងតែធ្លាក់ចុះទៅទីនោះជានិច្ច; ហើយនៅកណ្ដាលវា មើលឃើញព្រៃមួយដ៏គួរឱ្យទាក់ទាញ មានស្លឹករលោង និងសម្បូរបែបដូចជាស្រស់ស្អាត។

Verse 27

पत्राणि तत्र खङ्गानां फलानि द्विजसत्तमम् । श्वानश्च तत्र सबलाः स्वनन्त्ययुतशोभिताः ॥

នៅទីនោះ ស្លឹកទាំងឡាយជាដាវ ហើយផ្លែឈើក៏ដូចគ្នា ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទ្វិជៈ។ ហើយនៅទីនោះមានឆ្កែមានកម្លាំងខ្លាំង តុបតែងដោយសំឡេងហ៊ោ និងស្រែករាប់មិនអស់។

Verse 28

महावक्त्रा महादंष्ट्रा व्याघ्रा इव भयानकाः । ततस्तद्वनमालोक्य शिशिरच्छायमग्रतः ॥

មានមាត់ធំៗ និងចង្កូមធំ—គួរឱ្យភ័យខ្លាចដូចខ្លា។ បន្ទាប់មក ពេលឃើញស្រមោលត្រជាក់នៃព្រៃនោះនៅមុខពួកគេ,

Verse 29

प्रयान्ति प्राणिनस्तत्र तीव्रतृट्परिपीडिताः । हा मातर्हा तात ! इति क्रन्दन्तोऽतीव दुःखिताः ॥

ពួកសត្វទាំងឡាយទៅកាន់ទីនោះ ដោយសេចក្តីស្រេកឃ្លានយ៉ាងខ្លាំង ស្រែកទ្រហោយំថា «ឱ ម៉ែអើយ! ឱ ឪពុកអើយ!» ដោយសេចក្តីទុក្ខសោកជាពន់ពេក។

Verse 30

दह्यमानाङ्घ्रयुगला धरणीस्थेन वह्निना । तेषां गतानां तत्रासिपत्रपाती समीरणः ॥

ជើងទាំងគូរបស់ពួកគេត្រូវឆេះដោយភ្លើងនៅលើដី។ នៅពេលដែលពួកគេទៅដល់ទីនោះ ខ្យល់មួយបានបក់មកធ្វើឱ្យស្លឹកដាវធ្លាក់ចុះមក។

Verse 31

प्रवाति तेन पात्यन्ते तेषां खड्गान्यथोपरि । ततः पतन्ति ते भूमौ ज्वलत्पावकसञ्चये ॥

វាបក់បោក ហើយដោយសារវា ដាវទាំងឡាយក៏ធ្លាក់ចុះមកលើពួកគេពីខាងលើ បន្ទាប់មកពួកគេក៏ធ្លាក់ទៅលើដីចូលទៅក្នុងគំនរភ្លើងដ៏សន្ធោសន្ធៅ។

Verse 32

लेलिह्यमाने चान्यत्र व्याप्ताशेषमहीतले । सारमेयास्ततः शीघ्रं शातयन्ति शरीरतः ॥

ខណៈពេលដែលភ្លើងដ៏សន្ធោសន្ធៅកំពុងឆាបឆេះជុំវិញ ដោយរាលដាលពេញផ្ទៃដី ពួកឆ្កែក៏ហែកស៊ីសាច់របស់ពួកគេយ៉ាងរហ័ស។

Verse 33

तेषामङ्गानि रुदतामनेकान्यतिभीषणाः । असिपत्रवनं तात ! मयैतत्कीर्तितं तव ॥

នៅពេលពួកគេយំសោក សវាង្គកាយរបស់ពួកគេត្រូវបានហែកជាបំណែកជាច្រើន គួរឱ្យរន្ធត់ណាស់។ ដូច្នេះហើយ ម្នាលអ្នកដ៏ជាទីស្រឡាញ់ ខ្ញុំបានពណ៌នាប្រាប់អ្នកអំពីនរក អាសិបត្រវនៈ នេះ។

Verse 34

अतः परं भीमतरेण तप्तकुम्भं निबोध मे । समन्ततस्तप्तकुम्भा वह्निज्वालासमावृताः ॥

ឥឡូវនេះ ចូរស្តាប់ពីខ្ញុំអំពីនរកដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចជាងមុន ដែលហៅថា តប្តកុម្ភ (Taptakumbha)។ ជុំវិញទាំងអស់មានខ្ទះធំៗក្តៅរលាយ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយអណ្តាតភ្លើង។

Verse 35

ज्वलदग्निचयोद्वृत्ततैलायश्चूर्णपूरिताः । तेषु दुष्कृतकर्माणो याम्यैः क्षिप्ता ह्यधोमुखाः ॥

ខ្ទះទាំងនោះពោរពេញដោយគំនរភ្លើងឆេះក្រហម ប្រេងក្តៅហូរលើស និងម្សៅដែក។ អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ ត្រូវបម្រើការរបស់យម (Yama) បោះចូលទៅក្នុងនោះ ដោយក្បាលចុះមុន។

Verse 36

क्वाथ्यन्ते विस्फुटद्गात्र-गलन्मज्जजलाविलाः । स्फुरत्कपालनेत्रास्थिच्छिद्यमाना विभीषणैः ॥

ពួកគេត្រូវបានរំងាស់ឲ្យពុះ—អវយវៈផ្ទុះបែក ហើយរាវក្លាយជាមេឃ្មុំស្រអាប់ដោយខួរឆ្អឹងដែលហូរច្រោះ—ខណៈសត្វគួរឱ្យភ័យខ្លាចកាប់កាត់ពួកគេ មធ្យមភ្លឺរលោងនៃក្បាលឆ្អឹង ភ្នែក និងឆ្អឹង។

Verse 37

गृध्रैरुत्पाट्य मुच्यन्ते पुनस्तेष्वेव वेगितैः । पुनः सिमसिमायन्ते तैलेनैक्यं व्रजन्ति च ॥

ត្រូវសត្វត្មាតទាញចេញ ពួកគេត្រូវបានដោះលែង—តែបន្តិចក្រោយ ក៏ត្រូវបោះចូលវិញយ៉ាងរហ័សទៅក្នុងខ្ទះដដែលនោះ។ ម្តងទៀតពួកគេស៊ីស៊ីល ហើយម្តងទៀតក៏រលាយរួមជាមួយប្រេង។

Verse 38

द्रवीभूतैः शिरोगात्र-स्नायु-मांस-त्वगस्थिभिः । ततो याम्यैर्नरैराशु दर्व्या घट्टनघट्टिताः ॥

ក្បាល និងរាងកាយ សរសៃ សាច់ ស្បែក និងឆ្អឹង រលាយជារាវហើយ បន្ទាប់មកបុរសរបស់យម (Yama) ក៏កូរ និងកោសពួកគេយ៉ាងរហ័ស ដោយស្លាបព្រាធំ។

Verse 39

कृतावर्ते महातैले मथ्यन्ते पापकर्मिणः । एष ते विस्तरेणोक्तस्तप्तकुम्भो मया पितः ॥

In that great oil, made to whirl in eddies, the sinners are churned. Thus have I, your father, described to you in detail the (hell) Taptakumbha.

Frequently Asked Questions

The chapter examines karmic proportionality: how specific forms of pāpa mature into correspondingly structured punishments, endured for immense but finite periods until demerit is exhausted. The ethical emphasis is deterrence through a concrete, sensory mapping of consequence.

It does not develop Manvantara chronology directly. Instead, it functions as an eschatological and moral excursus within the dialogue framework, reinforcing karma-doctrine that underlies Purāṇic historiography across Manvantaras.

This Adhyāya is outside the Devi Māhātmya section (Adhyāyas 81–93) and contains no direct Śākta stuti, goddess-epithet theology, or battle narrative. Its contribution is indirect: it supplies a karmic-ethical backdrop commonly presupposed by later devotional and theological portions of the Purāṇa.