Shloka 60

Virāṭa-parva Adhyāya 22 — Draupadī’s Abduction Attempt and Bhīma’s Suppression of the Kīcakas

Devanagari script

अभिपत्याथ बाहु्यां प्रत्यगृह्नादमर्षित: । मातज़ इव मातडुं प्रभिन्नकरटामुखम्‌,जैसे क्रोधमें भरा हुआ एक हाथी गण्डस्थलसे मद टपकाते हुए दूसरे हाथीको सूँड़से पकड़ ले, उसी प्रकार रोषयुक्त कीचकने सहसा झपटकर दोनों हाथोंसे भीमसेनको पकड़ लिया

Transliteration

abhipatyātha bāhubhyāṃ pratyagṛhṇād amarṣitaḥ | mātaṅga iva mātaṅgaṃ prabhinnakaraṭāmukham ||

Translation

វៃសម្បាយនៈបាននិយាយ៖ គីចក កើតកំហឹង ក៏លោតចូលភ្លាមៗ ហើយចាប់ភីមសេនដោយដៃទាំងពីរ—ដូចដំរីកំពុងឆ្កួតមាត់ (rut) ដែលទឹកមាត់មដហូរចេញពីក្បាលកណ្ដាល ចាប់ដំរីមួយទៀតដោយស្នែង។ សម្រង់នេះបង្ហាញថា កំហឹង និងអំនួតដែលមិនបានគ្រប់គ្រង នាំឲ្យមនុស្សលើសកម្រិតហិង្សា ហើយបើកផ្លូវឲ្យការឆ្លើយតបត្រឹមត្រូវ ដើម្បីការពារកិត្តិយស និងគោរពធម៌។

Word by Word

अभिपत्यhaving rushed/attacked

अथthen

बाहुभ्याम्with (his) two arms

प्रत्यगृह्णात्seized, grasped

अमर्षितःenraged, intolerant

मातङ्गःan elephant

इवlike, as

मातङ्गम्an elephant (another)

प्रभिन्न-करटामुखम्with temples/cheeks streaming (rut), i.e., rutting-templed

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Kīcaka

Bhīmasena

elephant (mātaṅga)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes