Shloka 13
अध्याय १५ — कीचकस्य अत्याचारः, द्रौपद्याः सभाशरणगमनम्
Kīcaka’s coercion and Draupadī’s appeal in the assembly
Devanagari script
सैरन्ध्युवाच न गच्छेयमहं तस्य राजपुत्रि निवेशनम् । त्वमेव राज्ञि जानासि यथा स निरपत्रप:,त्वं चैव देवि जानासि यथा स समय: कृत: । प्रविशन्त्या मया पूर्व तव वेश्मनि भामिनि भामिनि! देवि! पहले आपके इस राजभवनमें प्रवेश करते समय मैंने जो प्रतिज्ञा की थी, उसे भी आप जानती ही हैं
Translation
សៃរន្ធ្រីបាននិយាយថា៖ «ព្រះរាជកុមារីអើយ ខ្ញុំមិនគួរទៅកាន់លំនៅរបស់គាត់ឡើយ។ ព្រះនាង—មហារជនី—ក៏ជ្រាបដែរ ថាគាត់ជាមនុស្សមិនចេះខ្មាសអៀន។ ហើយព្រះនាងដ៏ទេវី ក៏ជ្រាបដែរ អំពីពាក្យសន្យាដែលបានធ្វើ។ ពេលខ្ញុំចូលមកក្នុងព្រះរាជវាំងរបស់ព្រះនាងមុននេះ ឱ នាងស្រីមានចិត្តក្តៅគគុក—ព្រះនាងក៏ដឹងច្បាស់ពីសច្ចាប្រណិធានដែលខ្ញុំបានប្តេជ្ញា»។
Word by Word
सैरन्ध्युःSairandhrī (Draupadī in disguise)
सैरन्ध्युः:
Karta
TypeNoun
Rootसैरन्ध्य् (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
गच्छेयम्I would go
गच्छेयम्:
TypeVerb
Rootगम्
FormOptative, 1st, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormCommon, Nominative, Singular
तस्यof him / his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
राजपुत्रिO princess
राजपुत्रि:
TypeNoun
Rootराजपुत्री (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
निवेशनम्dwelling; residence
निवेशनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिवेशन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormCommon, Nominative, Singular
एवindeed; only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
राज्ञिO queen
राज्ञि:
TypeNoun
Rootराज्ञी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
जानासिyou know
जानासि:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent, 2nd, Singular
यथाhow; as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
निरपत्रपःshameless; without modesty
निरपत्रपः:
TypeAdjective
Rootनिरपत्रप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormCommon, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed; also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
देविO lady; O queen
देवि:
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
जानासिyou know
जानासि:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent, 2nd, Singular
यथाhow; as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सःthat
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
समयःagreement; pledge; condition
समयः:
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतःmade; done
कृतः:
TypeVerb
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
प्रविशन्त्याby me entering / while entering
प्रविशन्त्या:
Karana
TypeVerb
Rootप्र + विश्
FormFeminine, Instrumental, Singular, Present active participle (शतृ)
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Instrumental, Singular
पूर्वम्formerly; earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormCommon, Genitive, Singular
वेश्मनिin (your) house/palace
वेश्मनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवेश्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative, Singular
भामिनिO fair/beautiful lady
भामिनि:
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes